Klasyfikacje reakcji na ogień dla wyrobów do izolacji cieplnej w budownictwie

W artykule MIWO [1] zwrócono uwagę na działania producentów wyrobów do izolacji cieplnej ze styropianu EPS, którzy wprowadzając je do obrotu, prowadzą klasyfikację w zakresie reakcji na ogień zgodnie z normą PN-EN 13501-1 [2] wraz z podstawowymi zasadami montażu i mocowania podanymi w PN-EN 15715 [3]. Taka klasyfikacja jest obowiązkowa i zawsze podawana na etykiecie wraz z oznakowaniem CE.

Oznakowanie CE zawiera dodatkowo Euroklasę E, która oznacza zakres poziomów właściwości użytkowych reakcji na ogień ograniczony wartością minimalną i maksymalną.

Nie bez znaczenia jest również poinformowanie w tym miejscu, że do uzyskania przez styropian Euroklasy E wystarczające jest pozytywne przejście testu zapalności (małego płomienia) w czasie 15 sekund według PN-EN ISO 11925-2 [4].

Natomiast uzyskanie euroklasy lepszej/wyższej jest możliwe tylko dla wyrobu/systemu zawierającego jako jeden ze składników styropian EPS i wtedy prowadzi się test pojedynczego płonącego przedmiotu (SBI) według PN-EN 13823, ale w takim przypadku wcześniej wymaga się dodatkowego przejścia w/w testu zapalności przez 30 sekund.

Przypomina się również, że norma styropianowa PN-EN 13163 [5] określa wymagania dla wyrobów ze styropianu produkowanych ­fabrycznie, zarówno ze sztywnymi lub elastycznymi okładzinami/powłokami, jak i bez nich, a stosowanych do izolacji cieplnej budynków. Dlatego też może to być wyrób jednorodny, składający się ze spienionego polistyrenu, mający jednakową gęstość i skład w całym wyrobie lub wyrób niejednorodny, a więc niespełniający wymagań dotyczących wyrobu jednorodnego i składający się z jednego lub więcej składników, istotnych lub nieistotnych.

Składnikami nieistotnymi są powłoki elastyczne, które mają masę na jednostkę powierzchni mniejszą niż 1 kg/m2 i grubość nie większą niż 1 mm. Dlatego taki wyrób należy badać zarówno przy ekspozycji płomienia powierzchniowej, jak i krawędziowej, a jeśli wyrób produkowany jest z krawędziami zamkniętymi, to należy wyeksponować oddziaływanie ognia na krawędź zamkniętą, tak jak to ma miejsce z systemami ociepleń dla ścian zewnętrznych budynków.

W tym miejscu dla kontrastu przypomina się, że wprawdzie producenci wyrobów do izolacji cieplnej z wełny mineralnej w budownictwie deklarują klasę reakcji na ogień A2, lecz wyroby te cechują się stosunkowo wysokim tempem wydzielania dymu SMOGRA - s1, co jest porównywalne z zachowaniem się pianki poiliizocyjanurowej PIR.

Ponadto, o czym nie pisze się, wyroby niepalne z wełny mineralnej ulegają procesowi ciągłego spalania w formie żarzenia. Wprawdzie występuje wtedy brak wyraźnego płomienia, ale materiał się żarzy, wydzielając stosunkowo dużą ilość ciepła.

Nadmienia się również, że producenci wyrobów z wełny mineralnej, gdy deklarują Euroklasę A1 powinni wykazać, że zawartość substancji organicznych w wyrobach nie przekracza 1%. Natomiast MIWO deklaruje, że wyroby te mają kilka procent materiałów pochodzenia organicznego. Na podstawie własnych pomiarów ustalono, że ta wartość mieści się w granicach od 3 do 6%.

Normy specyfikacyjne dla wyrobów do izolacji cieplnej wymagają, aby producenci w swoich materiałach informacyjnych podawali szczegółowe informacje na temat warunków badania i zakresu stosowania klasyfikacji, tak jak to ustalone zostało i zawarte w raporcie dotyczącym klasyfikacji reakcji na ogień. Nadmienia się, że właściwości użytkowe reakcji na ogień, które są zapisane w dokumencie "deklaracja właściwości użytkowych" nie zmieniają się w czasie.

Ponadto należy nadmienić, że surowce wykorzystywane do produkcji styropianu, tj. polistyren do spieniania zawierają środki uniepalniające i dlatego klasyfikacja reakcji na ogień poddawana jest procesowi skomplikowanej weryfikacji. Obowiązkowo do surowca do produkcji styropianu dołączona jest informacja, na pojemnikach lub w dokumentach dostawy, dotycząca certyfikowanego surowca, który uzyskał certyfikat materiałowy od strony trzeciej oraz nadto spełnia wymagania odpowiedniej ZKP.

Ponadto wyjaśniamy, że aby poprawić właściwości fizykochemiczne polimeru/polistyrenu do spieniania dostawcy dodają środki opóźniające palenie, ale od 2016 roku nie dodają już związku HBCDD (heksabromocyklododekan). Aktualnie stosowany jest dodatek o nazwie polyFR, niezbędny do zachowania trwałości polimeru, który jest uważany za część składową polimeru, ale nie musi być on rejestrowany, bo nie znalazł się na liście rozporządzenia REACH.

Szczegółowe informacje na temat warunków badania i zakresu stosowania klasyfikacji dla styropianu EPS zostają zawsze podane w raporcie klasyfikacyjnym wystawionym przez notyfikowane laboratorium badawcze, co następnie winno zostać powtórzone w materiałach informacyjnych producenta styropianu.

Wyjaśnia się również, że na podstawie normy PN-EN 15715 [3] obowiązującą zasadą jest, aby podawać do wiadomości użytkowników dane o instrukcji montażu i mocowania próbek do badań oraz określać parametry wyrobu, tj. grubość, gęstość, typ wyrobu, typ okładzin lub powłok, gramaturę okładzin lub powłok, typ oraz ilość lepiszcza do mocowania okładzin lub powłok.

Gdy wprowadza się do obrotu wyroby płaskie, które zostały zbadane według standardowej konfiguracji odpowiedniej do badań zestawów, to wyniki badania dla małej grubości 10 mm są reprezentatywne również dla grubości większych, a ponadto wynik badania będzie ważny również dla badanej gęstości ± 15% oraz dla danego badanego typu.

Parametrem badawczym instalacji wyrobu płaskiego wprowadzonego do obrotu jest ekspozycja pionowa, zarówno krawędziowa, jak i powierzchniowa, ale takie parametry montażu jak szczeliny powietrzne, czy występowanie złącza lub krawędzi, nie mają zastosowania.

Zaznacza się, że gdy wyrób izolacyjny w warunkach końcowego zastosowania nie jest bezpośrednio wyeksponowany na oddziaływanie termiczne, to nie poddaje się go badaniu pojedynczego płonącego przedmiotu według PN-EN 13823 [6].

Znane są przypadki, gdy systemy ociepleń ścian zewnętrznych budynków z materiałem izolacyjnym ze styropianu EPS z mineralną wyprawą tynkarską przechodzą pozytywnie test pojedynczego palącego się przedmiotu SBI i uzyskują Euroklasę B-s1,d0, a więc wskaźnik tempa rozprzestrzeniania się ognia FIGRA jest mniejszy niż 120 W/s, a tempo wydzielania dymu SMOGRA – s1 jest mniejsze niż 30 m²/s².

Podsumowując, stwierdza się, że przepisy wynikające z Rozporządzenia UE nr 305/2011 są tak precyzyjne, że nie jest możliwe, aby towarzysząca oznakowaniu CE informacja mogła powodować niedopowiedzenia, tak że użytkownik wyrobów do izolacji cieplnej w budownictwie zostanie wprowadzony w błąd.

Literatura

1. "Klasy reakcji na ogień - prawidłowa deklaracja", "IZOLACJE" 5/2017, s. 22-23.
2. PN-EN 13501-1+A1:2010, "Klasyfikacja ogniowa wyrobów budowlanych i elementów budynków. Część 1: Klasyfikacja na podstawie wyników badań reakcji na ogień".
3. PN-EN 15715, "Wyroby do izolacji cieplnej. Instrukcje montażu i mocowania do badania reakcji na ogień. Wyroby produkowane fabrycznie".
4. PN-EN ISO 11925-2, "Badania reakcji na ogień. Zapalność wyrobów poddawanych bezpośredniemu działaniu płomienia. Część 2: Badania przy działaniu pojedynczego płomienia".
5. PN-EN 13163+A1:2015-03, "Wyroby do izolacji cieplnej w budownictwie. Wyroby ze styropianu (EPS) produkowane fabrycznie. Specyfikacja".
6. PN-EN 13823+A1:2014-12, "Badania reakcji na ogień wyrobów budowlanych. Wyroby budowlane, z wyłączeniem posadzek, poddane oddziaływaniu termicznemu pojedynczego płonącego przedmiotu".
7. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę Rady 89/106/EWG.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!