Oznakowanie ekologiczne budynków i wyrobów budowlanych

Oznakowanie ekologiczne budynków i wyrobów budowlanych – CPR i Deklaracja EPD

Jak podaje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 9 marca 2011 r., wyroby budowlane podlegają zharmonizowanym warunkom wprowadzania ich do obrotu. CPR (Construction Product Regulation) jest powszechne we wszystkich krajach Unii Europejskiej od 1 lipca 2013 r. Odtąd wszyscy dystrybutorzy wyrobów budowlanych, producenci, importerzy oraz ich upoważnieni przedstawiciele, przy wprowadzaniu lub udostępnianiu wyrobów budowlanych na rynek Unii Europejskiej (muszą być objęte normami zharmonizowanymi) powinni stosować wymagania Rozporządzenia CPR.

Wobec tego obiekty budowlane muszą być zaprojektowane i wykonane tak, aby spełniać wymagania rozporządzenia: być oznakowane znakiem CE, zawierać obowiązkową Deklarację Właściwości Użytkowych (DoP) oraz posiadać nieobowiązkową Deklarację Środowiskową Produktu – EPD. 

Deklaracja Środowiskowa Produktu (EPD: Environmental Product Declaration) to dokument przedstawiający oddziaływanie danego produktu na środowisko podczas całego cyklu życia, tj. LCA. Świadectwo oceny pokazuje opis jego wytwarzania na każdym etapie od pozyskania materiałów do recyklingu. 

Zobacz też: Ekologiczne rozwiązania materiałowe przegród budynku w świetle wymagań obowiązujących od 1 stycznia 2021 r.

Warto wiedzieć, że deklaracje środowiskowe typu III EPD utworzone są na podstawie wymagania norm:

• ISO 14025 Etykiety i deklaracje środowiskowe typu III,
• EN 15804.

Produkty z deklaracją EPD użyte są w trakcie budowy obiektów, dla których przyjęte zostały certyfikaty zrównoważonego budownictwa przez systemy takie jak LEED, BREEAM czy DGNB.

Oznakowanie ekologiczne – znakowanie zrównoważonego budownictwa w Europie

Oznakowanie ekologiczne budynków i wyrobów budowlanych to temat istotny dla każdego inwestora, który pragnie zdobyć określony certyfikat. Najpopularniejsze znakowania zrównoważonego budownictwa w Europie to LEED, BREEAM i DGNB. Poza tymi trzema rodzajami, istnieje jeszcze kilka innych, ale z wielu przyczyn nie są one tak powszechne. Systemy różnią się od siebie, ale też działają analogicznie. 

Oto lista przykładowego oznakowania wielokryterialnego dla zielonych budynków:

1. Oznakowanie LEED: 

LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) to amerykański system certyfikacji budynków. Ocenia projektowanie, budowę, eksploatację oraz utrzymanie budynków dla zachowania standardów zielonego budownictwa. Utworzony został w 1998 roku z ramienia stowarzyszenia non-profit U.S Green Building Council. 

System LEED podczas oceny wpływu budynku na środowisko, uwzględnia takie wytyczne jak:

• wpływ na zdrowie,
• innowacyjność,
• zużycie wody, energii elektrycznej i materiałów,
• lokalizacja i położenie obiektu,
• oddziaływanie na środowisko naturalne,
• jakość powietrza wewnątrz obiektu. 

Przy ocenie przez system LEED ważny jest nie tylko wgląd w nowopowstałe budynki, ale także w te już powstałe. W tym celu korzysta się z wzbogaconej wersji systemu LEED v4, w skład której wchodzą następujące aspekty:

• Projektowanie i budowa budynków: budynki nowe lub poddawane renowacji; obejmuje nową konstrukcję, rdzeń i powłoki, szkoły, handel detaliczny, hotelarstwo, centra danych, magazyny i centra dystrybucji oraz budynki opieki zdrowotnej,
• Projektowanie wnętrz i budowa: projekty obejmujące kompleksowe wyposażenie wnętrz; obejmuje komercyjne wnętrza, handel detaliczny i hotelarstwo,
• Prace budowlane i konserwacja: budynki istniejące poddawane pracom ulepszeniowym lub niedużym pracom budowlanym; obejmuje istniejące budynki, szkoły, handel detaliczny, hotelarstwo, centra danych oraz magazyny i centra dystrybucji,
• Rozwój sąsiedztwa: nowe projekty zagospodarowania terenu lub projekty przebudowy obejmujące zastosowania mieszkaniowe, niemieszkaniowe lub oba typy.
• Domy: jednorodzinne, wielorodzinne (do trzech pięter) lub budynki średniej wielkości (od czterech do sześciu pięter),
• Miasta i społeczności: całe miasta i części miasta.

2. Oznakowanie BREEAM:

BREEAM (Building Research Establishment Environmental Assessment Method) jest metodą oceny wpływu środowiska Instytucji Techniki Budowlanej. Certyfikat od 1990 r. przyznawany jest przez BRE, czyli Building Research Establishment.

System BREEAM określa jakość najlepszych praktyk w temacie zrównoważonego budowania, użytkowania i projektowania budynków. Miary, które wykorzystuje, to m.in. jakość środowiska wewnętrznego, materiały i konstrukcja, zarządzanie eksploatacją i realizacją, dostępność transportowa, efektywność energetyczna, gospodarka wodna i opady.

Jeśli chodzi o certyfikację przez system BREEAM bierze on pod uwagę następujące kategorie:

• Społeczności: generalne projektowanie,
• Infrastruktura: inżynieria lądowa i przestrzeń publiczna,
• Nowy obiekt: domy i budynki komercyjne, 
• Obiekt użytkowany: nieruchomości komercyjne,
• Remont i wyposażenie: domy i budynki komercyjne.

3. Oznakowanie DGNB:

Przy okazji oznakowania BREEAM należy wspomnieć o niemieckim certyfikacie DGNB, który jest stosunkowo młody (powstał w 2008 r.). Został opracowany przez Niemieckie Stowarzyszenie Budownictwa Ekologicznego. Jest uznawany za najbardziej czytelny system z wielokryterialnych systemów oceny budynków. 

System składa się z dwóch kategorii doradców: DGNB Consultant i DGNB Auditor. Przy czym Auditor jest zbliżony do systemu BREEAM International Assesor. Bierze udział w całym procesie powstawania budynku.

Aby spełnić wymagania krytyczne DGNB, należy wciąć pod uwagę udogodnienia dla osób niepełnosprawnych, które nie są skonkretyzowane w pozostałych systemach, co wyróżnia DGNB z grona innych systemów. Wymagania krytyczne to:

• w powietrzu wybranych testowanych pomieszczeń całkowita zawartość LZO  (organicznych związków lotnych) nie może przekraczać 3000 mikro g/m³, a także zawartość formaldehydu nie może przekraczać 120 mikro g/m³,
• budynki muszą mieć udogodnienia dla osób niepełnosprawnych we wszystkich ogólnodostępnych przestrzeniach.

Certyfikację DGNB wyróżnia 6 aspektów:

1. Aspekt ekologiczny,
2. Aspekt ekonomiczny,
3. Aspekt społeczno-kulturowy,  
4. Aspekt technologiczny,
5. Aspekt jakości procesu,
6. Aspekt lokalizacji.

Oznakowanie ekologiczne budynków i wyrobów budowlanych – ocena cyklu życia (LCA) dla wyrobów budowlanych

LCA (Life Cycle Assessment) to system znakowania technologii, produktów lub usług oraz ich oddziaływania na środowisko. Powstał w latach 90. XX wieku. Kategorie, które bierze się pod uwagę, to m.in. zdrowie ludzkie, skutki ekologiczne czy zużycie zasobów naturalnych. Poprzez analizę metody LCA otrzymujemy profil środowiskowy, w którym uściślone zostają informacje o etapach i wydajności całego cyklu. 

Cykl życia ocenia oddziaływanie konkretnego wyrobu lub procesu na środowisko, a ocenę tę wykonuje się w oparciu o normy:

• ISO 14040 Zarządzanie środowiskowe – Ocena cyklu życia. Zasady i struktura,
• ISO 14044 Zarządzanie środowiskowe – Ocena cyklu życia – Wymagania i wytyczne,
• ISO/TR 14047 Zarządzanie środowiskowe – Ocena wpływu cyklu życia.

Na czym polega metoda LCA? Life Cycle Assessment ocenia następujący cykl życia materiałów budowlanych: pozyskanie surowców, produkcja, montaż na budowie, użytkowanie/utrzymanie, rozbiórka, recykling/ponowne wykorzystanie/utylizacja odpadów. 

Co daje metoda LCA? Pozwala przedstawić powiązania i zależności między wyrobem a środowiskiem. Uwzględnia w tym wszystkim wpływ na zdrowie, ekosystem i wykorzystanie zasobów naturalnych. Należy wiedzieć, że dla systemu oceny istotną kwestią jest określenie strumieni wejść, np. surowce, energia, woda, i wyjść, czyli opady/emisje. Ważne są także początek i koniec przewidziany dla poszczególnych procesów oraz rodzaje przemian w nich zachodzących. Liczy się też kwestia wyznaczenia granic systemu, a także zdefiniowanie jednostki funkcjonalnej. Przeprowadzenie LCA wymaga wiedzy teoretycznej z danej branży oraz wiedzy na temat środowiska. 

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!