Izolacje.com.pl

Efektywność energetyczna wymusza zmiany w budownictwie

Paweł Lachman – prezes zarządu Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC) – w rozmowie z Jarosławem Guzalem

Jarosław Guzal | 2020-12-11
Paweł Lachman – prezes zarządu Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC)
PORT PC

Paweł Lachman – prezes zarządu Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC)


PORT PC

O nowoczesnych urządzeniach grzewczych, wymaganiach zgodnych z Warunkami Technicznymi na 2021 rok w zakresie technologii i materiałów oraz o roli rogramu „Czyste Powietrze” w realizacji strategii Na Rzecz Fali Renowacji mówi Paweł Lachman – prezes zarządu Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC).

Zobacz także

news Nieskuteczne kontrole jakości paliw

Nieskuteczne kontrole jakości paliw Nieskuteczne kontrole jakości paliw

Przez 9 miesięcy znowelizowana w 2018 r. ustawa o systemie monitorowania i kontroli jakości paliw nie spełniała swojego podstawowego celu, jakim jest ograniczenie emisji zanieczyszczeń i gazów cieplarnianych....

Przez 9 miesięcy znowelizowana w 2018 r. ustawa o systemie monitorowania i kontroli jakości paliw nie spełniała swojego podstawowego celu, jakim jest ograniczenie emisji zanieczyszczeń i gazów cieplarnianych. Zgodnie z jej zapisami do poprawy jakości powietrza ma doprowadzić eliminowanie z rynku paliw najgorszej jakości, których spalanie w domowych piecach grzewczych i lokalnych kotłowniach jest jedną z głównych przyczyn powstawania smogu.

Ile kosztuje termomodernizacja?

Ile kosztuje termomodernizacja? Ile kosztuje termomodernizacja?

Termomodernizacja wymaga poniesienia niemałych nakładów finansowych. Warto jednak potraktować ją jako inwestycję w większy komfort, zdrowie i mniejsze rachunki za energię w przyszłości. Szacuje się, że...

Termomodernizacja wymaga poniesienia niemałych nakładów finansowych. Warto jednak potraktować ją jako inwestycję w większy komfort, zdrowie i mniejsze rachunki za energię w przyszłości. Szacuje się, że np. ocieplenie zewnętrznych przegród budowlanych powoduje obniżenie zużycia ciepła o 10 do 25%, a wymiana okien na bardziej szczelne to oszczędność dodatkowych 10-15%.

Pianka natryskowa EXY Spray 09 w termomodernizacji

Pianka natryskowa EXY Spray 09 w termomodernizacji Pianka natryskowa EXY Spray 09 w termomodernizacji

Ustawa o termomodernizacji z 2008 r. ma w swoich założeniach prowadzić do zmniejszenia zużycia energii potrzebnej do ogrzewania i dostosowania starszych budynków do zaostrzonych później norm budowlanych....

Ustawa o termomodernizacji z 2008 r. ma w swoich założeniach prowadzić do zmniejszenia zużycia energii potrzebnej do ogrzewania i dostosowania starszych budynków do zaostrzonych później norm budowlanych. Warunkiem skorzystania z dofinansowania, na jakie pozwala ustawa, jest audyt energetyczny. Najczęściej pierwszym i kluczowym etapem termomodernizacji okazuje się remont izolacji cieplnej, prowadzący do ograniczenia wydatków na energię. Istnieje kilka powodów, dla których pianka natryskowa świetnie...

Gdy zaczął się Pan zajmować rynkiem pomp ciepła, to on w zasadzie dopiero raczkował. Dziś dynamika wzrostu tej dziedziny z roku na rok jest dwucyfrowa.

Tak. Choć w tym roku szacujemy, że to jest wzrost rynku urządzeń grzewczych centralnego ogrzewania pomp ciepła typu powietrze/woda na poziomie 100%, czyli to jeszcze więcej. Poza działaniami Stowarzyszenia te znaczące zmiany na rynku są też w pewien sposób wynikiem ostatnich aktów prawnych związanych z zagadnieniami „Zielonego Ładu dla Europy” („Green Dealfor Europe” to strategia reform polityki klimatycznej Unii Europejskiej – przyp. red.), które pokazują, że w przypadku ogrzewania jest to główny kierunek rozwoju urządzeń grzewczych. Strategia Komisji Europejskiej ewidentnie wskazuje na elektryfikację ogrzewania. Podobnie jak to jest w przypadku dążenia do elektryfikacji transportu.

Jakie urządzenia wypierają dziś z rynku technologie pomp ciepła?

PAWEŁ LACHMAN

Od niemal 10 lat prezes zarządu Polskiej Organizacji Rozwoju Technologii Pomp Ciepła (PORT PC). Jeden z inicjatorów a zarazem koordynator Porozumienia Branżowego na Rzecz Efektywności Energetycznej (POBE), w którego skład wchodzi siedem organizacji. Odpowiada w nim za promowanie efektywności energetycznej budynków w kontekście wyzwań związanych z europejskim Zielonym Ładem, które czekają polską branżę budowlaną.

W polskich warunkach wypierają i nadal będą wypierać wszystkie technologie: kotły węglowe, gazowe, układy w wielu przypadkach optymalne od strony energetycznej,ale niekoniecznie od strony systemowej czy kosztowej, czyli układy z kolektorami słonecznymi itd. Jestem przekonany, że kierunek elektryfikacji ma bardzo silne podstawy, pokazują to w tym momencie analizy, które zostały przeprowadzone we wszystkich krajach europejskich. Nie ma obecnie takiej analizy, która by nie pokazywała, że w ogrzewaniu budynków pompy ciepła będą kluczową technologią.

Wciąż w zdecydowanej większości społeczeństwa funkcjonuje przeświadczenie, że prąd elektryczny jest drogi.

Myślę, że to podejście musi się zmienić. Wspomniana przeze mnie wcześniej strategia Komisji Europejskiej łączenia (integracji) sektorów zakłada, że udział energii odnawialnej w produkcji energii elektrycznej będzie wynosił 84%. Minimum 84% lub więcej w 2050 r. Czyli samochody elektryczne, które są wielokrotnie bardziej efektywne niż samochody spalinowe, będą zużywać tę energię elektryczną. Podobnie będzie z ogrzewaniem. I należy się też liczyć z tym, że dzięki energii odnawialnej, energia z roku na rok będzie tanieć. Ten rok jest pierwszym, w którym średnie ceny aukcyjne w świecie za energię odnawialną będą niższe niż najtańsza energia konwencjonalna, która będzie drożeć, dlatego że jest i będzie obarczona podatkiem CO2.

Proszę powiedzieć, gdzie dziś jesteśmy pod względem technologii w zakresie Pana specjalizacji związanej z wszelkiego rodzaju instalacjami w budynku? W mojej ocenie następuje tu bardzo duży przełom, w coraz większym stopniu dochodzą do głosu nowe technologie. Czy rzeczywiście jesteśmy świadkami zmian w zakresie technicznym, ale też w sposobie myślenia i podejściu do pewnych zagadnień?

Myślę, że tak właśnie jest. Obawiam się jednak, że to przestawienie ostatecznie dla niektórych firm może być zaskoczeniem. Nowe Warunki Techniczne, mam tu na myśli wymogi, które zaczną obowiązywać od 2021 roku, bardzo mocno wskażą na rozwój technologii korzystających z OZE. Przykładem jest zwiększenie udziału produkcji energii przez kolektory słoneczne czy fotowoltaikę, która teraz rozwija się coraz prężniej. Nowe Warunki Techniczne spowodują istotną zmianę wyposażenia w nowych budynkach – nie tylko więcej izolacji, lepsze okna, nowoczesne systemy grzewcze, ale też na przykład w każdym budynku będzie wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła. Pamiętajmy, że Warunki Techniczne 2021 powstały w 2013 r. W międzyczasie właściwie nic się nie zmieniło w założeniach, a świat poszedł do przodu.

Patrząc na budownictwo w kontekście domów jednorodzinnych, jestem przekonany, że będą budowane jeszcze mniejsze budynki, ale lepiej wyposażone. Po prostu zakładamy, że zbudujemy o te 5–10 m2 mniejszy budynek, ale taki, w którym koszty ogrzewania, ciepłej wody, chłodzenia czy energii elektrycznej będą zbliżone do 200 zł rocznie, czyli będzie to tzw. budynek bez rachunków za energię i ciepło. Taką tendencję już w tej chwili widać i to nie tylko w przypadku budynków jednorodzinnych powstających metodą gospodarczą, ale budynków od deweloperów.

Do tego w coraz większym stopniu w nowych budynkach będziemy myśleli zarówno o wentylacji, jak i chłodzeniu. Ten kierunek rozwoju jest bardzo widoczny i stanowi nowe pole do działań w zakresie szeroko pojętego rynku instalacyjnego.

W każdym budynku w bardzo dobrym standardzie izolacyjnym zdecydowanie wzrasta zapotrzebowanie na chłodzenie, a maleje zapotrzebowanie na ogrzewanie. Może być tak, że w wielu budynkach roczne zapotrzebowanie na chłodzenie będzie nawet równe połowie zapotrzebowania na ogrzewanie. Klimat nam się ociepla i myślę, że w wielu przypadkach kwestia chłodzenia będzie istotną sprawą. I to jest też domena pomp ciepła, które mogą grzać lub chłodzić. Nie tylko pomp ciepła w układach centralnego ogrzewania, ale również pomp ciepła typu powietrze–powietrze, czyli rozwiązań podobnych do klimatyzatorów – mówię tu o rozwiązaniach z centralnym powietrzem rozprowadzanym, które może być ogrzewane lub chłodzone. Chodzi o systemy połączone – wentylacji z odzyskiem ciepła z pompami ciepła w systemach wspomagających.

Co do wentylacji, to jeżeli popatrzymy się na typowe budynki, nawet jednorodzinne, to w tej chwili udział budynków z wentylacją mechaniczną z odzyskiem ciepła jest mizerny. Świadczy to o tym, że branża wyposażenia budynków nie była w stanie przekonać decydentów do większego wsparcia tego kierunku. Bez wentylacji z odzyskiem ciepła nie zmniejszymy zapotrzebowania na ciepło, ale też nie zapewnimy komfortu przebywania w pomieszczeniach. Trudno sobie wyobrazić budynek z oknami trzyszybowymi, ścianami zewnętrznymi o grubości izolacji 15–20 cm, izolacją na poddaszu 30 cm i z potrzebą otwierania okien tylko dlatego, że wentylacja źle działa.

Jedną z dziedzin, jaka stanowi dziś wyzywanie, jest magazynowanie energii. Przy tym rozwoju technologii OZE akumulacja energii jest bardzo pożądana. Tymczasem od strony technicznej jestjeszcze wiele do zrobienia.

Pole do rozwoju jest bardzo szerokie. Tesla to w mojej ocenie firma zmieniająca rzeczywistość w zakresie energetyki i transportu. Pracuje nad magazynami energii, które mogą kosztować w niedługim czasie – w ciągu kilku lat – dwa razy mniej, czyli zejść do poziomu 80 dolarów za kWh, jeżeli chodzi o koszty inwestycyjne. Wówczas będziemy doświadczali zarówno dużo większej pojemności tych magazynów energii, jak i ich dużej dostępności i produkcji przy coraz niższej cenie za energię.

Jak już wyposażymy ten nasz budynek we wszystkie urządzenia, to w jakim standardzie właściwie on będzie? Od wielu lat funkcjonuje terminologia domu pasywnego. W międzyczasie zaczęło się mówić o budynkach prawie zeroenergetycznych czy zeroenergetycznych. Dziś wydaje się, że idziemy jeszcze dalej.

Jeżeli w domu będą te technologie, o których wspomniałem, to będzie z założenia domem plusenergetycznym, czyli w ciągu roku więcej energii będzie produkował niż zużywał. Jestem zwolennikiem budowania domów pasywnych, ale w pewnym momencie myślenie w kategoriach, że najtańsza jest wyłącznie energia oszczędzona, może się skończyć. Ja oczywiście nie lekceważę kwestii oszczędzania energii, ale twierdzę, że pojawiły się nowe okoliczności, o których jeszcze 10 czy 15 lat temu nie wiedzieliśmy.

Aby to wszystko mogło się wydarzyć, musimy dostosować przepisy do aktualnych warunków. Wiele zapisów, regulacji i norm powstało już jakiś czas temu i są zupełnie nieprzystosowane do tego, z czym obecnie się mierzymy. Co według Pana jest do zmiany w zakresie instalacji?

Muszą się zmienić myślenie i przepisy, a także trzeba przeszkolić całą branżę w kierunku nowych technologii. Jest to duże wyzwanie dla nas wszystkich. Jeśli branża bezpośrednio nie zaangażuje się w ten temat, to nie ma takiego rządu na świecie, który sam to zrobi.

W mojej ocenie należy przebudować założenia Warunków Technicznych, które w tej chwili opierają się na bardzo szczegółowych zapisach w jednym rozporządzeniu. Trzeba przywrócić ideę powszechnego stosowania norm europejskich. Mamy mnóstwo norm tłumaczonych metodą okładkową, czyli przetłumaczona jest pierwsza strona, a pozostała część pozostaje w języku angielskim. Patrząc na każdą dziedzinę w Polsce, to ponad 70% norm zharmonizowanych nie jest przetłumaczonych. Więc pierwszą kwestią jest konieczność stworzenia specjalnego programu działań, dzięki któremu ktoś te najważniejsze normy w krótkim czasie przetłumaczy. Jakiego zagadnie nia nie dotkniemy, czy to w przypadku okien, pomp ciepła czy obliczania strat ciepła w budynku, zawsze się okazuje, że nie ma załączników, nie są przetłumaczone normy. I to jest w dużym stopniu odpowiedzialność branży. Dlatego, że po pierwsze, w pewien sposób do tego dopuściliśmy jako branża. A po drugie, też ponosimy odpowiedzialność, żeby to zmienić.

Jeżeli będziemy szli w kierunku zapisania wszystkiego w jednym z kodeksów czy dokumencie, to gwarantuję, że będzie to największa bariera do zmian w obszarze efektywnych budynków. Technologie się bardzo szybko rozwijają, w związku z czym trzeba próbować nadążać za zmianami. Jeżeli przykładowo popatrzymy na normę PN-EN 12831, czyli dotyczącą projektowego obciążenia cieplnego budynku, to ta norma nie zmienia się od strony załącznika od kilkudziesięciu lat. W tym czasie nastąpił tak duży wzrost temperatur, że prawdopodobnie temperatury projektowe zewnętrze, które są w tej chwili zakładane jako wartości od –16°C do –24°C, powinny być o co najmniej 5°C wyższe, czyli gdzieś w przedziale od –10°C do około –18°C. To pokazuje, jak bardzo jesteśmy zapóźnieni. Moim zdaniem, z punktu widzenia całego sektora to jest bardzo duży problem. Warunki Techniczne powinny być odchudzone i potrzebny jest program, który do tego stanu nas doprowadzi. A to jest wyzwanie nie tylko dla ministerstwa właściwego ds. budownictwa, ale przede wszystkim wyzwanie dla branży.

Kiedy mają szansę być przygotowane nowe Warunki Techniczne?

Realnie można to osiągnąć w dwa lata, pod warunkiem że zostanie przygotowany dobry plan działań. Do tego ważne jest zaangażowanie się branż w ten proces. Mamy pespektywę zdobycia ogromnych europejskich środków na budownictwo, ale muszą iść za tym zmiany.

A propos środków do pozyskania. Wspomniał Pan na początku rozmowy o strategii „Zielony Ład dla Europy”. Czy cele mówiące o neutralności klimatycznej Europy do 2050 roku są według Pana realne?

Jak najbardziej. W dziedzinie energetyki dynamika jest tak duża, że praktycznie prawie nikt nie przewidział tak szybkich zmian. Rzeczywistość przerasta wszystkie prognozy. I moim zdaniem, tak będzie zarówno w energetyce odnawialnej, jak i w transporcie elektrycznym oraz elektryfikacji budynków. Widać to zresztą po zielonym zwrocie polskich koncernów energetycznych. To będzie się działo dużo szybciej niż nam się wydaje.

Wraz ze zmianami w samej branży instalacyjnej w zakresie technologicznym zmienia się również zawód instalatora.

Coraz ważniejsze są kompetencje miękkie, nie tylko te techniczne. Rzeczywiście jeżeli te 20 lat temu instalator był monterem, który instalował rury, to w tej chwili musi umieć przedstawić ofertę, rozmawiać z klientem i słuchać go. Coraz częściej firmy instalacyjne wchodzą też w nowe technologie. Widzimy bardzo duże zmiany w ostatnim roku w zainteresowaniu fotowoltaiką. Wielu instalatorów, którzy jeszcze rok temu w pierwszej kolejności oferowali kotły gazowe, w tej chwili proponują pompy ciepła. To jest niesamowita zmiana. To jest moment, na który czekaliśmy od wielu lat.

W przyszłości od instalatora będziemy wymagać spojrzenia na budynek w całości. Czyli instalator, który zajmuje się tylko swoimi technologiami, bardzo wiele traci. Nie może być tak, że montuje pompy ciepła, nie patrząc na budynek, na kwestie wentylacji czy izolacji budynku. On musi być dużo bardziej zorientowany w tych kwestiach.

Do tego należy się spodziewać, że ta praca będzie coraz bardziej skomputeryzowana, coraz więcej danych będzie digitalizowanych i analizowanych pod kątem samego serwisu, jak i optymalizacji urządzeń.

Jak najbardziej będzie to szło w kierunku cyfryzacji, czyli być może jakichś systemów automatycznej analizy budynków. Do tego myślę, że wspomaganie komputerowe będzie coraz częstsze w tych procesach. Najlepszym tego przykładem jest Energiesprong (www.energiesprong.org) – koncepcja kompleksowego modernizowania budynków. Zrodziła się w Holandii, gdzie są w miarę typowe budynki. W ramach tego projektu stwierdzono, że jeśli dobrze się opanuje pewną technologię masową, termomodernizację, ale też z wymianą wyposażenia, to przy 20–30-letnim kredycie, jego koszty razem z kosztami ogrzewania przy stosowaniu pompy ciepła, fotowoltaiki i termomodernizacji budynku będą równe bądź nawet niższe od dotychczasowych. Jaka jest zaleta tego rozwiązania? Przede wszystkim bardzo mocno rozwija lokalny rynek, czyli producentów okien, izolacji, pomp ciepła. Przy tego typu pracach ekipa, która przyjeżdża na termomodernizację, na początku robi dronem zdjęcia domu i następnie jest to wszystko cyfryzowane. W dalszej kolejności systemy gotowych fasad, dachów i innych urządzeń są dostarczane na budowę i bardzo szybko montowane. W Holandii te działania bardzo się opłacają. Myślę, że w Polsce można też stworzyć efektywne modele działania Energiesprong.

Skoro już jesteśmy przy termomodernizacji, porozmawiajmy o smogu. Ten niekorzystny dla naszego zdrowia czynnik może przyczynić się do rozpowszechnienia idei termomodernizacji w Polsce, przy okazji eliminując w naszym kraju problem zanieczyszczonego powietrza. Czego według Pana potrzebują dziś obecnie funkcjonujące mechanizmy walki ze smogiem, aby były efektywne?

Kluczowe jest przede wszystkim zwiększenie roli banków (w „Czystym Powietrzu”), które mają finansować tego typu inwestycje. Do tego bardzo potrzebne jest włączenie się w te działania gmin. Uważam, że wszystkie gminy w Polsce powinny mieć ekodoradców, którzy tłumaczą na miejscu, w jaki sposób taką inwestycję efektywnie wykonać. Poza tym jestem zdania, że potrzebna jest bardzo mocna promocyjna kampania edukacyjna. Tu wracamy do przykładów referencyjnych. Jeśli w danej miejscowości nie mamy przykładów, że korzystanie z programu jest opłacalne, to ciężko będzie kogoś przekonać. W związku z tym powinno się pokazywać jak najwięcej rzeczywistych realizacji dobrej termomodernizacji. Jeżeli wydajemy pieniądze ze środków unijnych na jakieś działania, to pokażmy konkretne przykłady. Uważam, że jest to duża luka informacyjna.

Ostatnio Komisja Europejska opublikowała Strategię Na Rzecz Fali Renowacji (Renovation Wave) w celu poprawy charakterystyki energetycznej budynków. KE zamierza zwiększyć wskaźniki renowacji co najmniej dwukrotnie w ciągu najbliższych dziesięciu lat i sprawić, by renowacje poprawiły efektywność energetyczną i przyczyniły się do oszczędniejszego gospodarowania zasobami. Jak skomentuje Pan ten dokument? Założenia są bardzo ambitne.

To konsekwentne realizowanie strategii łączenia sektorów – głównej strategii energetycznej KE dotyczącej Zielonego Ładu. W mojej ocenie głównym narzędziem realizacji Fali Renowacji w Polsce będzie program Czyste Powietrze, który będzie musiał spełniać cele klimatyczne 2030. W sektorze budynków jednorodzinnych termomodernizacja i wymiana źródeł ciepła w 3 mln budynków oznacza skalę termomodernizacji na poziomie około 6% i jest to najbardziej ambitny program w Europie, któemu trzeba kibicować. Uważam, że potrzebne są jeszcze istotne narzędzia wsparcia dla budynków wielorodzinnych i nowych budynków plusenergetycznych.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Komentarze

  • Lucky Lucky, 15.12.2020r., 00:52:50 Pompa ciepła powietrze-powietrze jest urządzeniem podobnym do klimatyzatora? Przecież to właśnie klimatyzacja i są takie, które są systemem centralnym np. klimatyzacja kanałowa. Klimatyzacja to najtańsze w zakupie, montażu, eksploatacji, najprostsze urządzenie do ogrzewania domu. Po co pompą ogrzewać wodę w instalacji podłogowej, potem posadzki i na końcu powietrze w domu i tym samym przegrody jak można od razu ogrzewać powietrze. Mój ponad 60 letni dom jest w taki sposób ogrzewany i koszty mam mniejsze niż palenie drewnem w kominku z DGP. A jeszcze nie jest podłączony rekuperator i uruchomiona wentylacja mechaniczna.

Powiązane

Prognozowanie powstawania grzybów pleśniowych na powierzchni przegród budowlanych

Prognozowanie powstawania grzybów pleśniowych na powierzchni przegród budowlanych Prognozowanie powstawania grzybów pleśniowych na powierzchni przegród budowlanych

Obecność grzybów pleśniowych w budynkach stanowi duże zagrożenie dla zdrowia mieszkańców z powodu wytwarzania przez nie mikotoksyn i alergenów. Grzyby mają przy tym niewielkie wymagania pokarmowe i ogromne...

Obecność grzybów pleśniowych w budynkach stanowi duże zagrożenie dla zdrowia mieszkańców z powodu wytwarzania przez nie mikotoksyn i alergenów. Grzyby mają przy tym niewielkie wymagania pokarmowe i ogromne możliwości przystosowawcze. Poznaj przyczyny występowania grzybów pleśniowych.

Analiza wybranych działań termomodernizacyjnych w celu osiągnięcia standardu dla budynku o niskim zużyciu energii

Analiza wybranych działań termomodernizacyjnych w celu osiągnięcia standardu dla budynku o niskim zużyciu energii Analiza wybranych działań termomodernizacyjnych w celu osiągnięcia standardu dla budynku o niskim zużyciu energii

Nieuniknioną konsekwencją rozwoju cywilizacyjnego jest m.in. wzrost zapotrzebowania na energię. Proces ten wiąże się z nieustanną eksploatacją surowców naturalnych, których ilość jest ograniczona. Aż 70%...

Nieuniknioną konsekwencją rozwoju cywilizacyjnego jest m.in. wzrost zapotrzebowania na energię. Proces ten wiąże się z nieustanną eksploatacją surowców naturalnych, których ilość jest ograniczona. Aż 70% energii przeznaczane jest na ogrzewanie pomieszczeń oraz przygotowanie ciepłej wody użytkowej w budynkach mieszkalnych (zarówno wielorodzinnych, jak i jednorodzinnych).

Nowa dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków

Nowa dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków Nowa dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków

W lipcu 2018 r. opublikowana została Dyrektywa Unii Europejskiej 2018/844/UE z dnia 30 maja 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków i dyrektywę 2012/27/UE...

W lipcu 2018 r. opublikowana została Dyrektywa Unii Europejskiej 2018/844/UE z dnia 30 maja 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków i dyrektywę 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej.

Izolacje w konserwacji zabytków

Izolacje w konserwacji zabytków Izolacje w konserwacji zabytków

O tym, czy branża izolacyjna sprostała wyzwaniom związanym z renowacją zabytków, oraz o trendach w sztuce konserwatorskiej, mówi Łukasz Konarzewski, Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków.

O tym, czy branża izolacyjna sprostała wyzwaniom związanym z renowacją zabytków, oraz o trendach w sztuce konserwatorskiej, mówi Łukasz Konarzewski, Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków.

Termowizja w diagnostyce budynków

Termowizja w diagnostyce budynków Termowizja w diagnostyce budynków

Poznaj podstawowe pojęcia stosowane w termografii. Jakie błędy popełniają najczęściej osoby wykonujące badania z użyciem kamery termowizyjnej?

Poznaj podstawowe pojęcia stosowane w termografii. Jakie błędy popełniają najczęściej osoby wykonujące badania z użyciem kamery termowizyjnej?

Pianka natryskowa EXY Spray 09 w termomodernizacji

Pianka natryskowa EXY Spray 09 w termomodernizacji Pianka natryskowa EXY Spray 09 w termomodernizacji

Ustawa o termomodernizacji z 2008 r. ma w swoich założeniach prowadzić do zmniejszenia zużycia energii potrzebnej do ogrzewania i dostosowania starszych budynków do zaostrzonych później norm budowlanych....

Ustawa o termomodernizacji z 2008 r. ma w swoich założeniach prowadzić do zmniejszenia zużycia energii potrzebnej do ogrzewania i dostosowania starszych budynków do zaostrzonych później norm budowlanych. Warunkiem skorzystania z dofinansowania, na jakie pozwala ustawa, jest audyt energetyczny. Najczęściej pierwszym i kluczowym etapem termomodernizacji okazuje się remont izolacji cieplnej, prowadzący do ograniczenia wydatków na energię. Istnieje kilka powodów, dla których pianka natryskowa świetnie...

Sposoby mocowania ociepleń do powierzchni ścian według technologii ETICS

Sposoby mocowania ociepleń do powierzchni ścian według technologii ETICS Sposoby mocowania ociepleń do powierzchni ścian według technologii ETICS

Ocieplenia w technologii ETICS, wcześniej znanej jako metoda lekka mokra, a następnie jako BSO (Bezspoinowy System Ociepleń) za instrukcjami ITB (334/96 oraz 334/2002), od ponad 25 lat w naszym kraju są...

Ocieplenia w technologii ETICS, wcześniej znanej jako metoda lekka mokra, a następnie jako BSO (Bezspoinowy System Ociepleń) za instrukcjami ITB (334/96 oraz 334/2002), od ponad 25 lat w naszym kraju są podstawową formą zwiększania izolacyjności termicznej ścian zewnętrznych wszelkich budynków: niskich i wysokich, mieszkalnych, przemysłowych oraz użyteczności publicznej, zarówno nowych, jak i już istniejących.

Nowa ulga na przedsięwzięcia termomodernizacyjne

Nowa ulga na przedsięwzięcia termomodernizacyjne Nowa ulga na przedsięwzięcia termomodernizacyjne

27 sierpnia 2018 r. resort przedstawił do konsultacji projekt ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby...

27 sierpnia 2018 r. resort przedstawił do konsultacji projekt ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, wprowadzający ulgę podatkową, zwaną termomodernizacyjną, dla właścicieli domów jednorodzinnych.

Skażenie mikrobiologiczne na zewnętrznych powierzchniach ocieplonych elewacji budynków

Skażenie mikrobiologiczne na zewnętrznych powierzchniach ocieplonych elewacji budynków Skażenie mikrobiologiczne na zewnętrznych powierzchniach ocieplonych elewacji budynków

W otoczeniu budynku występuje ogromna ilość drobnoustrojów, z których część może mieć niekorzystny wpływ na estetykę i trwałość budynku.

W otoczeniu budynku występuje ogromna ilość drobnoustrojów, z których część może mieć niekorzystny wpływ na estetykę i trwałość budynku.

Czy termomodernizacja wymaga pozwolenia na budowę?

Czy termomodernizacja wymaga pozwolenia na budowę? Czy termomodernizacja wymaga pozwolenia na budowę?

Czasami pomimo zużywania mnóstwa energii na uzyskanie optymalnej temperatury we wnętrzach, nie osiągamy oczekiwanego rezultatu i wciąż przebywamy w niedogrzanych mieszkaniach. W takiej sytuacji warto zastanowić...

Czasami pomimo zużywania mnóstwa energii na uzyskanie optymalnej temperatury we wnętrzach, nie osiągamy oczekiwanego rezultatu i wciąż przebywamy w niedogrzanych mieszkaniach. W takiej sytuacji warto zastanowić się nad termomodernizacją budynku. Od czego ją zacząć i jakie zgody należy uzyskać?

Ile kosztuje termomodernizacja?

Ile kosztuje termomodernizacja? Ile kosztuje termomodernizacja?

Termomodernizacja wymaga poniesienia niemałych nakładów finansowych. Warto jednak potraktować ją jako inwestycję w większy komfort, zdrowie i mniejsze rachunki za energię w przyszłości. Szacuje się, że...

Termomodernizacja wymaga poniesienia niemałych nakładów finansowych. Warto jednak potraktować ją jako inwestycję w większy komfort, zdrowie i mniejsze rachunki za energię w przyszłości. Szacuje się, że np. ocieplenie zewnętrznych przegród budowlanych powoduje obniżenie zużycia ciepła o 10 do 25%, a wymiana okien na bardziej szczelne to oszczędność dodatkowych 10-15%.

Termomodernizacja budynku - co to jest i co obejmuje?

Termomodernizacja budynku - co to jest i co obejmuje? Termomodernizacja budynku - co to jest i co obejmuje?

Termomodernizacja to najlepszy sposób na poprawę efektywności energetycznej budynków, a przez to uzyskanie oszczędności energii, co pozwoli uzyskać niższe koszty związane z ogrzewaniem zimą czy chłodzeniem...

Termomodernizacja to najlepszy sposób na poprawę efektywności energetycznej budynków, a przez to uzyskanie oszczędności energii, co pozwoli uzyskać niższe koszty związane z ogrzewaniem zimą czy chłodzeniem latem.

Termomodernizacja budynków mieszkalnych - wybrane aspekty

Termomodernizacja budynków mieszkalnych - wybrane aspekty Termomodernizacja budynków mieszkalnych - wybrane aspekty

Termomodernizacja dotyczy dostosowania budynku do nowych wymagań ochrony cieplnej i oszczędności energii. Ponadto stanowi zbiór zabiegów mających na celu wyeliminowanie lub znaczne ograniczenie strat ciepła...

Termomodernizacja dotyczy dostosowania budynku do nowych wymagań ochrony cieplnej i oszczędności energii. Ponadto stanowi zbiór zabiegów mających na celu wyeliminowanie lub znaczne ograniczenie strat ciepła w istniejącym budynku. Jest jednym z elementów modernizacji budynku, który przynosi korzyści finansowe i pokrycie kosztów innych działań.

Modernizacja instalacji ogrzewania i wentylacji w budynku mieszkalnym

Modernizacja instalacji ogrzewania i wentylacji w budynku mieszkalnym Modernizacja instalacji ogrzewania i wentylacji w budynku mieszkalnym

Budynki mieszkalne wybudowane po II wojnie światowej bez termomodernizacji nie spełniają obecnych wymagań w zakresie izolacyjności cieplnej, a w wielu przypadkach również wymagań higienicznych dotyczących...

Budynki mieszkalne wybudowane po II wojnie światowej bez termomodernizacji nie spełniają obecnych wymagań w zakresie izolacyjności cieplnej, a w wielu przypadkach również wymagań higienicznych dotyczących wentylacji [1-4].

Renowacja ocieplonych ścian trójwarstwowych

Renowacja ocieplonych ścian trójwarstwowych Renowacja ocieplonych ścian trójwarstwowych

Jakie czynniki wpływają na stan i wygląd ocieplonych elewacji? Jak odnawiać ocieplone powierzchnie i jak docieplać ściany już wcześniej ocieplone?

Jakie czynniki wpływają na stan i wygląd ocieplonych elewacji? Jak odnawiać ocieplone powierzchnie i jak docieplać ściany już wcześniej ocieplone?

Termomodernizacja budynków [pobierz PDF]

Termomodernizacja budynków [pobierz PDF] Termomodernizacja budynków [pobierz PDF]

Na czym polega kompleksowa termomodernizacja, co obejmuje i od czego ją zacząć? Jak modernizować stare budynki i kiedy stosować technologię ocieplenia na ociepleniu? Pobierz poradnik "Termomodernizacja...

Na czym polega kompleksowa termomodernizacja, co obejmuje i od czego ją zacząć? Jak modernizować stare budynki i kiedy stosować technologię ocieplenia na ociepleniu? Pobierz poradnik "Termomodernizacja budynków" i poznaj odpowiedzi na te oraz inne pytania.

Głęboka termomodernizacja

Głęboka termomodernizacja Głęboka termomodernizacja

Na czym polega głęboka termomodernizacja i co to jest ubóstwo energetyczne? Jakie korzyści wynikają z termomodernizacji budynków wielorodzinnych?

Na czym polega głęboka termomodernizacja i co to jest ubóstwo energetyczne? Jakie korzyści wynikają z termomodernizacji budynków wielorodzinnych?

Jakość powietrza w budynkach modernizowanych

Jakość powietrza w budynkach modernizowanych Jakość powietrza w budynkach modernizowanych

Funkcjonowanie organizmu ludzkiego wymaga istnienia w jego otoczeniu przestrzeni powietrznej zapewniającej podtrzymanie podstawowych procesów życiowych. Cechy charakteryzujące tę przestrzeń są zmienne...

Funkcjonowanie organizmu ludzkiego wymaga istnienia w jego otoczeniu przestrzeni powietrznej zapewniającej podtrzymanie podstawowych procesów życiowych. Cechy charakteryzujące tę przestrzeń są zmienne w czasie.

Techniczne możliwości modernizacji budynków z wielkiej płyty

Techniczne możliwości modernizacji budynków z wielkiej płyty Techniczne możliwości modernizacji budynków z wielkiej płyty

Budynki mieszkalne wykonane metodami uprzemysłowionymi w drugiej połowie XX wieku, ujawniają obecnie wady i usterki związane z jakością wykonania tych budynków i oddziaływaniami eksploatacyjnymi. Mieszkania...

Budynki mieszkalne wykonane metodami uprzemysłowionymi w drugiej połowie XX wieku, ujawniają obecnie wady i usterki związane z jakością wykonania tych budynków i oddziaływaniami eksploatacyjnymi. Mieszkania w budynkach wielkopłytowych wykonane według normatywów i standardów projektowania sprzed kilkudziesięciu lat nie spełniają obecnie wymagań i oczekiwań użytkowników. Uzasadniona staje się więc potrzeba podjęcia działań modernizacyjnych i rewitalizacyjnych w obszarze budownictwa uprzemysłowionego.

Optymalizacja energetyczna istniejących budynków do poziomu nZEB

Optymalizacja energetyczna istniejących budynków do poziomu nZEB Optymalizacja energetyczna istniejących budynków do poziomu nZEB

Efektywność energetyczna to priorytet. We wszystkich krajach UE realizowana jest polityka poprawy efektywności energetycznej w każdej dziedzinie życia. Według specjalistów UE budownictwo odpowiada za zużycie...

Efektywność energetyczna to priorytet. We wszystkich krajach UE realizowana jest polityka poprawy efektywności energetycznej w każdej dziedzinie życia. Według specjalistów UE budownictwo odpowiada za zużycie 41% energii, więcej niż transport i przemysł.

Modernizacja izolacji technicznych w instalacjach

Modernizacja izolacji technicznych w instalacjach Modernizacja izolacji technicznych w instalacjach

Obecnie, z uwagi na szybki wzrost zużycia energii oraz ograniczone zasoby surowców energetycznych, zagadnienia związane z izolacjami termicznymi stały się przedmiotem zainteresowania wielu gałęzi gospodarki....

Obecnie, z uwagi na szybki wzrost zużycia energii oraz ograniczone zasoby surowców energetycznych, zagadnienia związane z izolacjami termicznymi stały się przedmiotem zainteresowania wielu gałęzi gospodarki. W budownictwie zagadnienia te obejmują obszar termoizolacji budynków (np.: fasad, stropów, fundamentów), jak również instalacji do magazynowania, przesyłu i wytwarzania ciepła i/lub chłodu.

Innowacyjne cechy systemów ETICS

Innowacyjne cechy systemów ETICS Innowacyjne cechy systemów ETICS

Ocieplenie ścian budynków istniejących lub nowo wznoszonych od wielu lat jest koniecznością zarówno w naszym kraju, jak i w całej Europie. Do kanonu technologii używanych do tego celu na stałe wpisała...

Ocieplenie ścian budynków istniejących lub nowo wznoszonych od wielu lat jest koniecznością zarówno w naszym kraju, jak i w całej Europie. Do kanonu technologii używanych do tego celu na stałe wpisała się technologia ETICS (z ang. External Thermal Insulation Composite System), znana u nas również pod nazwami BSO, a jeszcze wcześniej metoda lekka mokra.

Izolacje techniczne w obiektach rewitalizowanych

Izolacje techniczne w obiektach rewitalizowanych Izolacje techniczne w obiektach rewitalizowanych

W artykule omówiono kwestie prawne i przesłanki techniczne doboru i montażu izolacji technicznych w obiektach rewitalizowanych.

W artykule omówiono kwestie prawne i przesłanki techniczne doboru i montażu izolacji technicznych w obiektach rewitalizowanych.

Energooszczędne rozwiązania stosowane przy wymianie lub renowacji okien

Energooszczędne rozwiązania stosowane przy wymianie lub renowacji okien Energooszczędne rozwiązania stosowane przy wymianie lub renowacji okien

Ze względu na znacznie niższą izolacyjność termiczną w stosunku do przegród nieprzezroczystych przeszklenia stanowią słabe miejsce w okrywie budynków. Jak poprawić efektywność energetyczną budynków w obrębie...

Ze względu na znacznie niższą izolacyjność termiczną w stosunku do przegród nieprzezroczystych przeszklenia stanowią słabe miejsce w okrywie budynków. Jak poprawić efektywność energetyczną budynków w obrębie stolarki okiennej?

Najnowsze produkty i technologie

Kupuj i sprzedawaj materiały izolacyjne na platformie merXu

Kupuj i sprzedawaj materiały izolacyjne na platformie merXu Kupuj i sprzedawaj materiały izolacyjne na platformie merXu

Nowoczesne rozwiązania oraz narzędzia pomagają w prowadzeniu działalności i pozwalają firmom pozostać konkurencyjnym na rynku budowlanym. Jakie funkcjonalności wyróżniają merXu?

Nowoczesne rozwiązania oraz narzędzia pomagają w prowadzeniu działalności i pozwalają firmom pozostać konkurencyjnym na rynku budowlanym. Jakie funkcjonalności wyróżniają merXu?

Materiały do hydroizolacji fundamentów z ochroną przeciwko przenikaniu radioaktywnego radonu

Materiały do hydroizolacji fundamentów z ochroną przeciwko przenikaniu radioaktywnego radonu Materiały do hydroizolacji fundamentów z ochroną przeciwko przenikaniu radioaktywnego radonu

Poza technicznymi i sztucznymi źródłami promieniowania, będącymi najczęściej przedmiotem rozmaitych dyskusji, często mamy także do czynienia ze źródłami promieniowania pochodzenia naturalnego. Należy do...

Poza technicznymi i sztucznymi źródłami promieniowania, będącymi najczęściej przedmiotem rozmaitych dyskusji, często mamy także do czynienia ze źródłami promieniowania pochodzenia naturalnego. Należy do nich emisja radonu – radioaktywnego gazu szlachetnego pochodzącego z gruntu. Do uszczelnienia budowli przeciwko wnikaniu tego szkodliwego dla zdrowia gazu przeznaczone są zarówno samoprzylepne membrany bitumiczno‑polimerowe KÖSTER KSK SY 15, jak i dwuskładnikowe, bitumiczno‑polimerowe masy uszczelniające...

THERMANO według nowych wymagań budowlanych 2021

THERMANO według nowych wymagań budowlanych 2021 THERMANO według nowych wymagań budowlanych 2021

Płyty Thermano to najbardziej uniwersalny materiał do termoizolacji budynków i pomieszczeń. Posiadają wiele atutów, które odgrywają kluczową rolę przy realizacjach różnego rodzaju. Pozwalają również na...

Płyty Thermano to najbardziej uniwersalny materiał do termoizolacji budynków i pomieszczeń. Posiadają wiele atutów, które odgrywają kluczową rolę przy realizacjach różnego rodzaju. Pozwalają również na spełnienie wymagań wynikających z nowych Warunków Technicznych obowiązujących od 2021 roku.

Pasywne systemy mocowań do elewacji wentylowanych

Pasywne systemy mocowań do elewacji wentylowanych Pasywne systemy mocowań do elewacji wentylowanych

AGS zajmuje się projektowaniem i produkcją innowacyjnych i niespotykanych dotąd na rynku systemów mocowań do elewacji wentylowanych, elewacji klinkierowych i ciężkich okładzin. Dynamiczny rozwój spółki...

AGS zajmuje się projektowaniem i produkcją innowacyjnych i niespotykanych dotąd na rynku systemów mocowań do elewacji wentylowanych, elewacji klinkierowych i ciężkich okładzin. Dynamiczny rozwój spółki oraz ciągłe rozbudowywanie i ulepszanie oferty produktowej przyczyniły się do uzyskania prawa ochrony własności intelektualnej oraz Krajowej Oceny Technicznej.

Co zyskasz z nowymi oknami dachowymi?

Co zyskasz z nowymi oknami dachowymi? Co zyskasz z nowymi oknami dachowymi?

Szacuje się, że budynki w Europie pochłaniają aż 40% całkowitego zużycia energii, z czego najwięcej przeznaczone jest na ogrzewanie. Dążenie do poprawy efektywności energetycznej budynków znajduje swoje...

Szacuje się, że budynki w Europie pochłaniają aż 40% całkowitego zużycia energii, z czego najwięcej przeznaczone jest na ogrzewanie. Dążenie do poprawy efektywności energetycznej budynków znajduje swoje odzwierciedlenie nie tylko w nowych przepisach, ale też w rozwiązaniach w segmencie stolarki okiennej. Mają one spełnić oczekiwania inwestorów, którzy troszczą się o swój portfel, ale też o zdrowie i komfort użytkowania wnętrz.

Zmiany w Warunkach Technicznych – wybierz najcieplejszy produkt?

Zmiany w Warunkach Technicznych – wybierz najcieplejszy produkt? Zmiany w Warunkach Technicznych – wybierz najcieplejszy produkt?

Najpopularniejszym tradycyjnym materiałem izolacyjnym do dachów skośnych jest wełna mineralna. Mineralna wełna szklana climowool to jeden z najbardziej ekologicznych produktów dostępnych na rynku. Dzięki...

Najpopularniejszym tradycyjnym materiałem izolacyjnym do dachów skośnych jest wełna mineralna. Mineralna wełna szklana climowool to jeden z najbardziej ekologicznych produktów dostępnych na rynku. Dzięki procesowi produkcyjnemu wykorzystującemu wyłącznie naturalne surowce mamy gwarancję, że dom został ocieplony produktem przyjaznym dla środowiska i mieszkańców, a jego jakość i wysoki parametr termoizolacyjny zagwarantują nie tylko cieplejszy dom zimą, ale i chłodniejszy latem.

Ocieplenie poddasza – energooszczędność i komfort

Ocieplenie poddasza – energooszczędność i komfort Ocieplenie poddasza – energooszczędność i komfort

Od nowoczesnego domu oczekujemy komfortu mieszkania i niskich rachunków za eksploatację. Jeden z kluczowych elementów, który wpływa na realizację powyższych oczekiwań, to skuteczna izolacja poddasza.

Od nowoczesnego domu oczekujemy komfortu mieszkania i niskich rachunków za eksploatację. Jeden z kluczowych elementów, który wpływa na realizację powyższych oczekiwań, to skuteczna izolacja poddasza.

Platforma merXu.com – jak z niej korzystać?

Platforma merXu.com – jak z niej korzystać? Platforma merXu.com – jak z niej korzystać?

Na uruchomionej niedawno platformie www.merXu.com, na której firmy mogą handlować pomiędzy sobą towarami przemysłowymi i okołobudowlanymi, znajdziemy już kilkaset tysięcy ofert dotyczących m.in. materiałów...

Na uruchomionej niedawno platformie www.merXu.com, na której firmy mogą handlować pomiędzy sobą towarami przemysłowymi i okołobudowlanymi, znajdziemy już kilkaset tysięcy ofert dotyczących m.in. materiałów budowlanych, instalacji, izolacji czy artykułów elektrotechnicznych i oświetleniowych. Warto przyjrzeć się temu marketplace’owi, który wielu polskim firmom może dać szansę na znaczne poszerzenie grona kontrahentów – nie tylko w Polsce, ale i za granicą. Jakie funkcjonalności pomocne w prowadzeniu...

Iniekcja uszczelniająca żelem akrylowym KÖSTER Injektion Gel G4 żelbetowej płyty fundamentowej podziemnej hali pieca do wytopu szkła

Iniekcja uszczelniająca żelem akrylowym KÖSTER Injektion Gel G4 żelbetowej płyty fundamentowej podziemnej hali pieca do wytopu szkła Iniekcja uszczelniająca żelem akrylowym KÖSTER Injektion Gel G4 żelbetowej płyty fundamentowej podziemnej hali pieca do wytopu szkła

W ramach prowadzonych prac modernizacyjnych i okresowej wymiany pieca do wytopu szkła podjęto decyzję o usunięciu powstałych podczas dotychczasowej eksploatacji nieszczelności płyty fundamentowej. Płyta...

W ramach prowadzonych prac modernizacyjnych i okresowej wymiany pieca do wytopu szkła podjęto decyzję o usunięciu powstałych podczas dotychczasowej eksploatacji nieszczelności płyty fundamentowej. Płyta o wymiarach w świetle ścian 35,50x36,27 m i grubości 1,60 m wykazywała liczne i okresowo intensywne przecieki, które powodowały konieczność tymczasowego odprowadzania przenikających wód gruntowych systemem rowków powierzchniowych wyciętych w płycie do studzienek zbiorczych i odpompowywania. Powierzchnia...

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Elektro.Info.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.izolacje.com.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.izolacje.com.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.