Zastosowanie fibrobetonu z włóknami polipropylenowymi w przestrzeniach publicznych

W celu zapewnienia ciągliwości, poprawienia właściwości mechanicznych i przedłużenia trwałości możliwe jest dodanie do mieszanki betonowej włókien polipropylenowych. W ten sposób powstaje fibrobeton z włóknami polipropylenowymi (z ang. polypropylene fiber reinforced concrete – PPFRC). Z prostego materiału beton staje się zatem złożonym rozwiązaniem, które można adaptować do konkretnych zastosowań.

Wymagania, jakim musi sprostać beton, dotyczą nie tylko właściwości mechanicznych, takich jak wysoka wytrzymałość na ściskanie, rozciąganie oraz zginanie, lecz także walorów architektonicznych i bezpieczeństwa. Ponieważ coraz większy nacisk kładzie się obecnie na zrównoważony rozwój, jednym z priorytetowych działań staje się zmniejszenie produkcji dwutlenku węgla oraz wydłużenie trwałości konstrukcji betonowych. W związku z tym dąży się do zmniejszenia liczby i wielkości zarysowań i porów, obniżenia stopnia przepuszczalności wody i wnikania substancji chemicznych oraz zwiększenia wytrzymałości, ochrony przed korozją i ograniczenia negatywnych skutków działania ognia, zamarzania, rozmrażania, uderzeń oraz ścierania [1–2]. PPFRC to materiał, który może sprostać tym wymaganiom.

Fibrobeton z włóknami polipropynowymi

Włókna polipropylenowe (z ang. polypropylene fibers – PPF) to włókna polimerowe, które EN 14889-2 [3] definiuje jako proste lub odkształcone fragmenty wytłaczanego, orientowanego i ciętego materiału polimerowego (FOT. 1–2).

Zgodnie z normą EN 14889-2 [3] można wyróżnić dwa rodzaje PPF: mikrowłókna i makrowłókna. Różnią się one średnicą oraz funkcją, jaką pełnią w betonie.

Długość makrowłókien wynosi zwykle od 30 do 50 mm, a ich średnica jest większa niż 0,30 mm. Z kolei mikrowłókna są krótsze niż 30 mm, a ich średnica jest mniejsza niż 0,30 mm.

Mikrowłókna polipropylenowe klasyfikuje się jako monofilamentowe lub fibrylowane. Można stwierdzić, że wytrzymałość na rozciąganie i moduł sprężystości mikro PPF wynoszą odpowiednio 300–450 MPa i ok. 3,8–8,0 GPa. Dla makro PPF wartości są wyższe: 400–760 MPa dla wytrzymałości na rozciąganie i 3,5–12,0 GPa dla modułu sprężystości.

Ze względu na niską gęstość (0,90–0,91 g/cm³) włókna polipropylenowe mogą wpływać na powierzchnię betonowanego elementu [4], powodując tym samym nierównomierny rozkład włókien. Inną wadą jest ich niska hydrofilowość, która może doprowadzić do pogorszenia urabialności świeżego betonu i problemów z wiązaniem włókien z matrycą betonową [4–6]. Warto jednak zauważyć, że PPF są odporne chemicznie, dlatego alkaliczne środowisko betonu nie ma na nie negatywnego wpływu [4–7]. Ponadto włókna polipropylenowe nie ulegają korozji i utlenianiu. Dzięki temu PPF doskonale nadają się do stosowania w betonach, które są narażone na niekorzystne warunki atmosferyczne, w tym atmosferę przemysłową i morską [4–7].

Charakteryzując fibrobeton, należy wziąć pod uwagę rodzaj materiału oraz kształt i wymiary włókna (długość, średnicę oraz smukłość) [9]. Ponadto procentowa zawartość włókien ma istotny wpływ na właściwości betonu [10]. Nie można jednak zakładać, że poprzez zwiększenie ilości włókien właściwości fibrobetonu będą się stale poprawiać.

Wiele badań [11–13] wskazuje na koncepcję optymalnie zaprojektowanej mieszanki, w której uzyskuje się kompromis między urabialnością a wytrzymałością PPFRC.

Ważnym aspektem jest również wydajność włókien, która zależy nie tylko od wyżej wymienionych parametrów, lecz także od tego, jak bardzo są one związane z matrycą betonową [4]. Czasami dodaje się pył krzemionkowy w celu poprawy wiązania zaczynu cementowego z kruszywem oraz włókna z betonem [14]. Ponadto, w celu zwiększenia powierzchni styku z matrycą, włókna mają różne kształty oraz mogą ulegać fibrylacji – końce rozszczepiają się podczas mieszania.

Kształt włókna również wpływa na właściwości mechaniczne mieszanki betonowej [15]. Należy wspomnieć, że sprawność PPF zależy także od ich orientacji w stosunku do powstawania pęknięć w elemencie betonowym.

Najbardziej pozytywny efekt uzyskuje się, gdy włókna są ułożone prostopadle do pęknięcia, a więc w kierunku naprężeń. Rozrzut wyników w badaniach betonu występuje m.in. ze względu na różnice w rozmieszczeniu włókien w matrycy betonowej [16]. Należy również zauważyć, że zastosowanie zbrojenia rozproszonego w betonie wiąże się z pewnymi ograniczeniami dotyczącymi składu mieszanki, dlatego może zaistnieć konieczność jego modyfikacji [5, 17–18].

Na urabialność betonu wpływa nie tylko skład mieszanki, ale również ilość, kształt i smukłość włókien [19–21], dlatego wymagane jest zastosowanie plastyfikatorów [22–23]. W przeciwnym razie mieszanka może być nieurabialna, bardziej porowata, a nierównomiernie rozłożone włókna mogą tworzyć skupiska, tzw. jeże [24]. Zwiększenie ilości włókien nie zawsze zatem oznacza poprawę właściwości mechanicznych fibrobetonu [25]. Ponadto, ponieważ włókna zapewniają dodatkową powierzchnię do pokrycia, należy pamiętać o konieczności zwiększenia ilości zaczynu cementowego [26].

Główną rolą, jaką odgrywają PPF w strukturze betonu, jest redukcja zarysowań; nie mniej ważne jest zwiększenie wytrzymałości na rozciąganie i zginanie.

Pozytywny wpływ dodatku włókien do betonu jest również zauważalny w badaniach wytrzymałości na ścieranie, uderzenia, odłupywanie oraz cykle zamarzania i odmrażania. Dodatkowo, zamiast kruchego typu zniszczenia, fibrobeton po zarysowaniu jest w stanie przenosić obciążenia przy wzrastającej szerokości rysy. Natomiast mniejsza porowatość, przepuszczalność i absorbcja wody pozwalają na przedłużenie trwałości elementu fibrobetonowego.

Zastosowanie fibrobetonu z włóknami polipropylenowymi

Fibrobeton jest najczęściej używany do produkcji elementów konstrukcyjnych [27–31], a rzadziej podkreśla się możliwość wykorzystania betonu z włóknami do tworzenia form architektonicznych. Jest to obiecujący obszar zastosowań, zwłaszcza na terenach miejskich, które są narażone na niekorzystne warunki atmosferyczne, uderzenia, ścieranie powierzchni i akty wandalizmu.

Istnieje spora liczba artykułów dotyczących wykorzystania włókien polipropylenowych w elementach konstrukcyjnych, jednak niewiele prac opisuje możliwości zastosowania tych włókien w elementach architektonicznych przestrzeni publicznej.

Obszary należące do przestrzeni publicznej należą do najważniejszych elementów przestrzeni miejskiej [32] i od ich atrakcyjności często zależy postrzeganie miasta. Co więcej, dzięki nim miasta są oceniane jako przyjazne i atrakcyjne dla ludzi.

Istotne są nie tylko skala i forma, lecz także jakość wykonania, trwałość powierzchni i bezpieczeństwo – na przykład zbyt śliska nawierzchnia kładki w hiszpańskim Bilbao to ogromny problem dla mieszkańców oraz turystów. Ważną zatem kwestią jest przemyślane projektowanie nawierzchni promenad, alej i bulwarów, również tych nadmorskich [33–35], zwłaszcza gdy stykają się one z wodą, słoną lub zakwaszoną (np. z powodu zanieczyszczeń). W takim przypadku nawierzchnie powinny pozostać trwałe i odporne na działanie niekorzystnych czynników atmosferycznych oraz chemicznych. PPF spełniają te wymagania, ponieważ nie mają na nie wpływu szkodliwe działania tych czynników.

Nabrzeża pełniące rolę przestrzeni publicznej są miejscami często odwiedzanymi, a ich bezpośredni kontakt z wodą wymaga szczególnej ochrony. Uszkodzone i skorodowane powierzchnie przybrzeżne często bowiem tworzą niebezpieczną przestrzeń dla użytkowników, zwłaszcza dla osób z obniżonym zmysłem równowagi, głównie osób starszych i dzieci. Ponadto zwiększona odporność nabrzeży jest szczególnie wymagana na tych fragmentach, które mogą dodatkowo pełnić funkcję miejsc przeładunkowych.

Kolejnym obszarem zastosowania PPFRC są panele ścienne, które dzięki przedłużonej trwałości, lekkości, brakowi ryzyka korozji oraz zwiększonej szybkości budowy są atrakcyjnym rozwiązaniem dla projektantów. Dodatkowo, produkowane w różnych rozmiarach, kształtach i barwach, urozmaicają przestrzeń publiczną, a jako bariery dźwiękochłonne spełniają nie tylko swoją funkcję, ale mogą się z łatwością wpisać w otaczający krajobraz.

Należy również pamiętać, że na terenach o klimacie z ujemnymi temperaturami elementy dodatkowo narażone są na zamarzanie wody w porach betonu i zwiększanie jej objętości, przez co może dojść do uszkodzeń w postaci odprysków i pęknięć. Duże znaczenie ma więc nasiąkliwość, porowatość i przepuszczalność betonów stosowanych w takich miejscach. Problemy te dotyczą nie tylko elementów użytkowych, lecz także różnych elementów małej architektury w przestrzeni publicznej, np. ławek, stołów, donic czy koszy na śmieci.

Odnośnie do form projektowych, które często spotykane są w przestrzeni publicznej, takich jak nowoczesne rzeźby, płaskorzeźby, portale dekoracyjne drzwi i okien oraz elementy dekoracyjne, PPFRC oferuje łatwość tworzenia skomplikowanych kształtów i szerokie możliwości barwienia.

W elementach o nowoczesnej strukturze montaż i gięcie tradycyjnych prętów stalowych często nie jest możliwe, dlatego zastosowanie zbrojenia rozproszonego jest alternatywnym rozwiązaniem. Na uwagę zasługuje również fakt, że w sytuacji uszkodzeń na skutek pojawienia się pęknięć czy odpryskiwania betonu zbrojenie z PPF nie stanowi zagrożenia, w przeciwieństwie do stalowych prętów, które bardzo często wystają z fragmentów betonu i mogą być niebezpieczne dla użytkowników. Dodatkowo, gdy tradycyjne zbrojenie stalowe zostanie odsłonięte, jest narażone na negatywne działanie korozji, zwłaszcza gdy beton był używany do tworzenia oczek wodnych, fontann oraz innych elementów mających kontakt z wodą.

PPFRC jest również popularnym materiałem w kształtowaniu egzotycznych krajobrazów, sztucznych skał, plaż i klifów.

Ogromne znaczenie ma także trwałość i wytrzymałość boisk oraz skateparków, ponieważ zazwyczaj są one intensywnie użytkowane, a jakość ich wykonania bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo i komfort użytkowników. Szczególne znaczenie ma tutaj jakość powierzchni, która jest uzależniona od odporności na niekorzystne warunki atmosferyczne, opady, mrozy, uszkodzenia mechaniczne, ścieranie i inne czynniki. Istotne jest również ograniczenie możliwości powstawania pęknięć i nierówności przy projektowaniu boisk i skateparków. W rezultacie PPFRC ze swoimi ulepszonymi właściwościami może być odpowiednim rozwiązaniem dla takich zastosowań.

Należy również podkreślić, że podwyższone właściwości mechaniczne i ulepszona wytrzymałość fibrobetonu z włóknami polipropylenowymi są dodatkowym atutem, ponieważ elementy przestrzeni publicznej zagrożone są wandalizmem. Elementy z PPFRC są również lżejsze od tych wykonanych z tradycyjnego betonu ze zbrojeniem stalowym.

Podsumowując, PPFRC znajduje zastosowanie w przestrzeni publicznej do tworzenia form architektonicznych produkowanych w różnych rozmiarach, kształtach oraz barwach, takich jak:

• panele chodnikowe i drogowe (FOT. 3–4),

• panele ścienne, m.in. bariery dźwiękochłonne (FOT. 5–6),

• nabrzeża, promenady, bulwary nadmorskie (FOT. 7–10),

• fontanny, oczka wodne, stoły, ławki, donice, kosze na śmieci (FOT. 11–12),

• rzeźby (FOT. 13–14), płaskorzeźby, portale dekoracyjne drzwi i okien (FOT. 15–16),

• skateparki i boiska (FOT. 17–18),

• sztuczne skały, plaże, klify, egzotyczne krajobrazy (FOT. 19).

Podsumowanie

Istnieje wiele artykułów dotyczących wykorzystania włókien polipropylenowych w elementach konstrukcyjnych, jednak niewiele prac opisuje możliwości zastosowania tych włókien w elementach architektonicznych przestrzeni publicznej. Wiadomo, że należą one do najważniejszych elementów przestrzeni miejskiej, a od ich atrakcyjności często zależy postrzeganie miasta.

Z uwagi na fakt, że znajdujące się w przestrzeni publicznej obiekty są narażone na niekorzystne warunki atmosferyczne, uszkodzenia spowodowane uderzeniami i wandalizmem, czy ścieraniem się ich powierzchni, to muszą odznaczać się zwiększoną trwałością i odpornością oraz dawać poczucie podwyższonego bezpieczeństwa. Z powyższych powodów zastosowanie fibrobetonu z włóknami polipropylenowymi jest rozwiązaniem bardzo korzystnym.

Pozytywy płynące z zastosowania fibrobetonu sprzyjają również idei zrównoważonego rozwoju. PPFRC jest zatem stosowany do tworzenia paneli chodnikowych i drogowych, paneli ściennych, m.in. barier dźwiękochłonnych, elementów nabrzeży, promenad, bulwarów nadmorskich, fontann, oczek wodnych, stołów, ławek, donic, koszy na śmieci, rzeźb, płaskorzeźb, portali dekoracyjnych drzwi i okien, sztucznych skał, plaż, klifów, egzotycznych krajobrazów oraz skateparków, placów czy boisk sportowych.

Literatura

 1. J. Blazy, R. Blazy, „Polypropylene fiber reinforced concrete and its application in creating architectural forms of public spaces”, „Case Studies in Construction Materials”, t. 14, s. e00549, 2021,
doi: 10.1016/j.cscm.2021.e00549.
 2. J. Blazy, R. Blazy, Ł. Drobiec, „Glass Fiber Reinforced Concrete as a Durable and Enhanced Material for Structural and Architectural Elements in Smart City – A Review”, „Materials”, t. 15, nr 2754, 2022, doi: https://doi.org/10.3390/ma15082754.
 3. EN 14889-2:2008, „Fibres for concrete – Part 2: Polymer fibres – Definitions, specifications and conformity”.
 4. S. Yin, R. Tuladhar, F. Shi, M. Combe, T. Collister, N. Sivakugan, „Use of macro plastic fibres in concrete: A review”, „Construction and Building Materials”, t. 93, s. 180–188, 2015,
doi: 10.1016/j.conbuildmat.2015.05.105.
 5. A. Mohajerani i in., „Amazing types, properties, and applications of fibres in construction materials”, „Materials”, t. 12, nr 16, s. 2513, 2019, doi: 10.3390/ma12162513.
 6. S.M. Hejazi, M. Sheikhzadeh, S.M. Abtahi, A. Zadhoush, „A simple review of soil reinforcement by using natural and synthetic fibers”, „Construction and Building Materials”, t. 30, s. 100–116, 2012, doi: 10.1016/j.conbuildmat.2011.11.045.
 7. T. Zych, W. Krasodomski, „Włókna poliolefinowe stosowane w kompozytach cementowych – metody wytwarzania, właściwości i zastosowanie”, „Czasopismo Techniczne. Budownictwo” 3/2016, s. 155–178, doi: 10.4467/2353737XCT.16.223.5972.
 8. C.S. Das, T. Dey, R. Dandapat, B.B. Mukharjee, J. Kumar, „Performance evaluation of polypropylene fibre reinforced recycled aggregate concrete”, „Construction and Building Materials”, 189/2018, s. 649–659, doi: 10.1016/j.conbuildmat.2018.09.036.
 9. N. Banthia, R. Gupta, „Influence of polypropylene fiber geometry on plastic shrinkage cracking in concrete”, „Cement and Concrete Research”, t. 36, nr 7, s. 1263–1267, 2006, doi: 10.1016/j.cemconres.2006.01.010.
10. I. Markovic, „High-Performance Hybrid-Fibre Concrete”, Delft: DUP Science DUP, 2006.
11. M.N. Soutsos, T.T. Le, A.P. Lampropoulos, „Flexural performance of fibre reinforced concrete made with steel and synthetic fibres”, „Construction and Building Materials”, 36/2012, s. 704–710, doi: 10.1016/j.conbuildmat.2012.06.042.
12. S. Kakooei, H.M. Akil, M. Jamshidi, J. Rouhi, „The effects of polypropylene fibers on the properties of reinforced concrete structures”, „Construction and Building Materials”, t. 27, nr 1, s. 73–77, 2012, doi: 10.1016/j.conbuildmat.2011.08.015.
13. F. Shi, T.M. Pham, H. Hao, Y. Hao, „Post-cracking behaviour of basalt and macro polypropylene hybrid fibre reinforced concrete with different compressive strengths”, „Construction and Building Materials”, t. 262, s. 120108, 2020, doi: 10.1016/j.conbuildmat.2020.120108.
14. R.V. Balendran, F.P. Zhou, A. Nadeem, A.Y.T. Leung, „Influence of steel fibres on strength and ductility of normal and lightweight high strength concrete”, „Building and Environment”, t. 37, nr 12, s. 1361–1367, 2002, doi: 10.1016/S0360-1323(01)00109-3.
15. P. Balaguru, H. Najm, „High-Performance Fiber-Reinforced Concrete Mixture Proportions with High Fiber Volume Fractions”, „ACI Materials Journal”, t. 101, nr 4, 2004, doi: 10.14359/13361.
16. V. Afroughsabet, L. Biolzi, T. Ozbakkaloglu, „High-performance fiber-reinforced concrete: a review”, „Journal of Materials Science”, t. 51, nr 14, s. 6517–6551, 2016, doi: 10.1007/s10853-016-9917-4.
17. K. Behfarnia, A. Behravan, „Application of high performance polypropylene fibers in concrete lining of water tunnels”, „Materials and Design”, t. 55, s. 274–279, 2014, doi: 10.1016/j.matdes.2013.09.075.
18. N.K. Singh, B. Rai, „A Review of Fiber Synergy in Hybrid Fiber Reinforced Concrete”, „Journal of Applied Engineering Sciences”, t. 8, nr 2, s. 41–50, grudz. 2018, doi: 10.2478/jaes-2018-0017.
19. O. Gencel, C. Ozel, W. Brostow, G. Martínez-Barrera, „Mechanical properties of self-compacting concrete reinforced with polypropylene fibres”, „Materials Research Innovations”, t. 15, nr 3, s. 216–225, 2011, doi: 10.1179/143307511X13018917925900.
20. S. Widodo, „Fresh and hardened properties of Polypropylene fiber added Self-Consolidating Concrete”, „International Journal Of Civil And Structural Engineering”, t. 3, nr 1, s. 3008, 2012, doi: 10.6088/ijcser.201203013008.
21. O. Karahan, C.D. Atiş, „The durability properties of polypropylene fiber reinforced fly ash concrete”, „Materials and Design”, t. 32, nr 2, s. 1044–1049, luty 2011, doi: 10.1016/j.matdes.2010.07.011.
22. A. El-Newihy, P. Azarsa, R. Gupta, A. Biparva, „Effect of Polypropylene Fibers on Self-Healing and Dynamic Modulus of Elasticity Recovery of Fiber Reinforced Concrete”, „Fibers”, t. 6, nr 1, s. 9, luty 2018, doi: 10.3390/fib6010009.
23. V.M. Sounthararajan, „Effect of Accelerated Curing on the Furnace Slag Based Polypropylene Fiber Reinforced Concrete”, „Advanced Materials Research”, t. 1150, nr 11, s. 91–102, lis. 2018, doi: 10.4028/www.scientific.net/AMR.1150.91.
24. M.H. Wan Ibrahim i in., „Compressive and flexural strength of concrete containing palm oil biomass clinker and polypropylene fibres”, „IOP Conference Series: Materials Science and Engineering”, t. 271, nr 1, s. 012011, 2017, doi: 10.1088/1757-899X/271/1/012011.
25. M. Saidani, D. Saraireh, M. Gerges, „Behaviour of different types of fibre reinforced concrete without admixture”, „Engineering Structures”, t. 113, s. 328–334, 2016, doi: 10.1016/j.engstruct.2016.01.041.
26. Z. Hongbo, Z. Haiyun, G. Hongxiang, „Characteristics of ductility enhancement of concrete by a macro polypropylene fiber”, „Results in Materials”, s. 100087, 2020, doi: 10.1016/j.rinma.2020.100087.
27. Ł. Drobiec, J. Blazy, „Współczesne niemetaliczne zbrojenie rozproszone stosowane w konstrukcjach betonowych”, „IZOLACJE” 5/2020, s. 70–84.
28. J. Blazy, S. Nunes, C. Sousa, M. Pimentel, „Development of an HPFRC for use in flat slabs”, [w:] „Concrete: Improvements and Innovations. RILEM-fib International Symposium on FRC (BEFIB) in 2020”, P. Serna, J.R. Martí-Vargas, A. Llano-Torre, J. Navarro-Gregori, Red. Springer, 2021, s. 209–220.
29. M. Moradi, H. Valipour, S.J. Foster, M.A. Bradford, „Deconstructable steel–fibre reinforced concrete deck slabs with a transverse confining system”, „Materials and Design”, t. 89, s. 1007–1019, 2016, doi: 10.1016/j.matdes.2015.10.059.
30. S. Iqbal, A. Ali, K. Holschemacher, T.A. Bier, A.A. Shah, „Strengthening of RC beams using steel fiber reinforced high strength lightweight self-compacting concrete (SHLSCC) and their strength predictions”, „Materials and Design”, t. 100, s. 37–46, 2016, doi: 10.1016/j.matdes.2016.03.015.
31. R. Cajka, Z. Marcalikova, M. Kozielova, P. Mateckova, O. Sucharda, „Experiments on Fiber Concrete Foundation Slabs in Interaction with the Subsoil”, „Sustainability”, t. 12, nr 9, s. 3939, maj 2020, doi: 10.3390/su12093939.
32. J. Gehl, „Cities for people”, Island press, 2013.
33. R. Blazy, E. Węcławowicz-Bilska, „Urban strucutre in contact with water”, [w:] „MobEx 2011–2012: water and city”, R.O.J. Furdík, Red. Cracow: Towarzystwo Słowaków w Polsce, 2012, s. 75–80.
34. R. Blazy, „Revitalization of Riverside Boulevards in Poland – A Case Study on the Background of the European Implementation”, „IOP Conference Series: Materials Science and Engineering”, t. 603, nr 4, s. 042102, wrz. 2019, doi: 10.1088/1757-899X/603/4/042102.
35. R. Blazy, „Commercialization of the Public Spaces”, [w:] „Architektura v perspectivě. Architektura a urbanismus”, 2003, s. 27–31.
36. Bautech, „Bautech. Industrial. Systems & products. Decorative paving”, 2020, http://www.bautech.eu/en/products/decorative-flooring/decorative-paving.html (dostęp 16.09.2020).
37. Euclid Chemical, „Euclid Chemical. Markets & Applications. Project Database” https://www.euclidchemical.com/fileshare/Project-Profiles/PR32_RV_Park.pdf (dostęp 24.04.2022).
38. BarChip Inc., „BarChip Inc. Projects. Precast Concrete. BarChip Precast Concrete Wall Panels”, https://barchip.com/barchip-precast-concrete-wall-panels/ (dostęp 27.04.2022).
39. Fibermesh, „Fibermesh. Precast”, https://fibermesh.com/precast/(dostęp 27.04.2022).
40. Bautech, „Bautech. About us. Blog”, Blog. Zewnętrzna antypoślizgowa nawierzchnia dekoracyjna w porcie”, 2020, http://www.bautech.eu/en/blog/port.html (udostępniono 16.09.2020).
41. Forta-Ferro, „Forta-Ferro. Projects. River embankment units”, https://forta-ferro.com/projects/river-embankment-units/ (dostęp 27.04.2022).
42. BarChip Inc., „BarChip Inc. Projects. Corrosion & Durability. Eliminate the Risk of Rust and Concrete Cancer with BarChip Fiber Reinforcement”, https://barchip.com/eliminate-the-risk-of-rust-and-concrete-cancer-with-barchip-fibre-reinforcement/ (dostęp 27.04.2022).
43. BarChip Inc., „BarChip Inc. Projects. Precast Concrete. Fibre Reinforced Precast Concrete Pontoons” https://barchip.com/fibre-reinforced-precast-concrete-pontoons/ (dostęp 27.04.2022).
44. Bautech, „Bautech. Cooperation. Technical articles. PressBeton Vertical – ozdobne ściany z betonu”, 2020.
http://www.bautech.eu/en/artykuly-techniczne/pressbeton-vertical-ozdobne-sciany-betonowe.html (dostęp 16.09.2020).
45. Forta-Ferro, „Forta-Ferro. Projects. Osu permeable concrete vessels Columbus, Oh”, https://forta-ferro.com/projects/osu-permeable-concrete-vessels-columbus-oh/ (dostęp 27.04.2022).
46. Forta-Ferro, „Forta-Ferro. Projects. Stealth”, https://forta-ferro.com/projects/stealth/ (dostęp 27.04.2022).
47. Concrete decor, „Concrete decor. Departments. Building with concrete. Fiber reinforcement”. https://www.concretedecor.net/departments/building-with-concrete/fiber-reinforcement/ (dostęp 27.04.2022).
48. Astra, „Astra. Realization. Skatepark in Susz”, 2020. https://www.astra-polska.com/realizacje/skatepark-w-suszu/#realization (dostęp 16.09.2020).
49. B.J. Curtis, Y. Curtis, „Making Concrete Waves at Frisco’s Northeast Community Skatepark”, „Shotcrete”, t. 3, s. 16–19, 2019.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!