Rynek silikatów – 10 lat rozwoju

Jakie cechy silikatów mają kluczowe znaczenie dla inwestorów?

Silikaty to elementy o wysokiej gęstości (dochodzącej nawet do 2200 kg/m³), pozwalają zatem na wznoszenie ścian o najwyższych poziomach wytrzymałości na ściskanie, dobrze izolujących przed przenoszeniem niechcianych dźwięków. Dlatego są wybierane najczęściej do realizacji obiektów wielorodzinnych. Szacuje się, ze w ostatnich trzech latach około 70–73% produkcji silikatowej było wykorzystywanej do realizacji ścian w obiektach wielorodzinnych. Natomiast w perspektywie ostatnich dziesięciu lat udział silikatów w ścianach obiektów wielorodzinnych zdecydowanie wzrósł – uważa się, że miał na to duży wpływ wzrost świadomości akustycznej, zarówno wśród inwestorów, jak i użytkowników końcowych, dla których ważne stało się wyciszenie mieszkań. Zdecydowanie mniejsza część polskiej produkcji silikatowej znajduje zastosowanie w obiektach jednorodzinnych – jest to udział nieprzekraczający 5%, a także obiektach niemieszkaniowych – powyżej 25%.

„Gęstość jest podstawowym parametrem wpływającym na decyzję doboru materiałów ściennych niezależnie od tego czy inwestor ma tego świadomość, czy też nie. To ona definiuje najistotniejsze cechy materiałowe. Wraz z jej wzrostem następuje wzrost wytrzymałości na ściskanie oraz zwiększenie izolacyjności akustycznej, jednocześnie zachodzi również mniej pożądana zmiana parametrów – zmniejsza się izolacyjność termiczna materiału ściennego i rośnie masa muru, a tym samym rośnie obciążenie elementów nośnych obiektu” – mówi Joanna Nowaczyk, ekspert Stowarzyszenia Producentów Silikatów „Białe murowanie”. 

Silikaty w budownictwie – rozwiązania konstrukcyjne 

Rodzaj obiektów, w których pojawiają się elementy silikatowe, określa jednocześnie, jakie rozwiązanie konstrukcyjne w przypadku technologii silikatowej jest najpopularniejsze. Ponad 80% produkcji silikatowej przypada sumarycznie na obiekty wielorodzinne, hotelowe, biurowe, handlowo-usługowe oraz sportowe – obiekty, które w większości zaprojektowane zostały w konstrukcji szkieletowej. Takie rozwiązane niewątpliwie ma swoje zalety np. w postaci umożliwienia realizacji inwestycji wielokondygnacyjnych, natomiast niemalże niewykorzystywana jest w nim wysoka wytrzymałość elementów silikatowych wypełniających konstrukcję – nośność konstrukcji zależy od nośności szkieletu.

Na wykorzystanie bardzo dobrych parametrów wytrzymałościowych silikatów pozwala konstrukcja murowa, będąca kiedyś podstawowym rozwiązaniem konstrukcyjnym budynków ze ścianami murowanymi oraz konstrukcja skrępowana. To rozwiązanie konstrukcyjne obecnie rzadziej stosowane, jednakże dużo bardziej odporne na pojawienie się zarysowań. W przypadku tradycyjnej konstrukcji murowej jej nośność zależy wyłącznie od nośności muru, natomiast w przypadku muru skrępowanego nośność konstrukcji jest wyższa od nośności samego muru (zależy zarówno od nośności muru, jak i żelbetu).

Jak zmieniał się udział poszczególnych technologii w rynku materiałów ściennych w Polsce?

Pomimo tego, że podsumowanie ostatniego dziesięciolecia sugerowałoby analizę udziału produkcji silikatowej wyłącznie w latach 2012–2021, ze względu na duże zmiany, które nastąpiły od roku 2009, warto nieco ją rozszerzyć. Z diagramów obrazujących udział w rynku elementów silikatowych można wyciągnąć dwa podstawowe wnioski:

• nastąpił wzrost udziału elementów silikatowych w rynku materiałów ściennych od wartości 7,6 % w roku 2009, do wartości 16,3 % w roku 2021 (z rekordowym udziałem 17,2 % w roku 2019) – ilość silikatów na rynku rosła ponad dwukrotnie, tym samym zwiększając ilość silikatowych obiektów tworzących polski krajobraz,
• zmniejszenie udziału r/r nastąpiło tylko w latach 2012–2013 oraz 2019–2020 i nie przekroczyło nawet 1% – w pozostałych latach można było zauważyć systematyczny wzrost udziału elementów silikatowych w rynku – co jest jednoznacznym potwierdzeniem zarówno wzrastającego zapotrzebowania, jak i zainteresowania materiałem.

Porównanie produkcji materiałów silikatowych 9M 2022 [tm3] vs. 9M 2021 [tm3] tj. 1130 vs. 1105² wskazuje na 2,3% wzrost i pozwala mieć nadzieję, że udział materiałów silikatowych w rynku materiałów ściennych w ujęciu rocznym roku 2022 wypadnie nie gorzej niż wskazany na diagramie udział w roku 2021.

Dokonując analizy r/r dziewięciu miesięcy budownictwa mieszkaniowego w Polsce w zakresie obiektów oddanych, rozpoczętych oraz obiektów, dla których zostało wydane pozwolenie na budowę, można wysnuć wniosek, że lata 2012–2021 były bardzo dobrym czasem dla rozwoju tego sektora w Polsce. Poza pojedynczymi wahaniami, następował niemalże stały wzrost w każdym z analizowanych zakresów. Analiza 9M roku 2022 pokazuje zmianę dynamiki. Wprawdzie wzrosła ilość obiektów oddanych do użytkowania, jednakże zmalała zarówno liczba obiektów rozpoczętych (ściany wznoszone w przeciągu najbliższych 6 m-cy), jak i liczba wydanych pozwoleń na budowę (ściany wznoszone w okresie od 6–24 m-cy), takie dane mogą wskazywać, że branżę budowlaną (a tym samym branżę materiałów ściennych) czeka wstrząs – czas pokaże o jakiej amplitudzie. 

Wyzwania branży silikatowej

Niewątpliwym wyzwaniem dla branży silikatowej, a także dla całej branży budowlanej jest spadek siły nabywczej będący efektem m.in. inflacji oraz utrudnionego kredytowania. Jednakże wzrost cen daje efekt nie tylko w spadku siły nabywczej. Objawia się on również we wzroście kosztów wytworzenia produkcji, takich jak ceny energii, surowców, paliw czy kosztów pracy. Producenci muszą podjąć działania, aby produkować lepiej, efektywniej, tak aby wzrastające koszty wytworzenia były jak najmniej odczuwalne dla końcowego odbiorcy.

Dwa kolejne kierunki zmian polskiego budownictwa to cyfryzacja oraz wymagania środowiskowe. Oba mają również wpływ na producentów materiałów budowlanych, którzy muszą dostosować swoją ofertę oraz usługi zarówno do zmieniających się wymagań, jak i do tempa zachodzących zmian.

Sektor budowlany odpowiada za około 40% zużycia energii i około 36% emisji gazów cieplarnianych – jest więc wysokoemisyjny. W budownictwie musi nastąpić duża transformacja, aby cel zerowej emisyjności był możliwy do osiągniecia do 2050 r. Reforma budownictwa dotyczy także branży producenckiej.

Wszystkich producentów materiałów budowalnych powinien łączyć wspólny cel ograniczenia emisyjności swoich produktów oraz dbania o środowisko naturalne.  

Stowarzyszenie Producentów Silikatów „Białe murowanie” obchodzi w tym roku jubileusz 10-lecia działalności. Od 2012 r. pracuje na rzecz upowszechniania wiedzy dotyczącej produkcji i zastosowania wyrobów silikatowych w budownictwie oraz ich wpływu na środowisko naturalne. Obecnie Stowarzyszenie skupia jedenastu członków wspierających: Xella Polska, H+H Polska, SILIKATY-BIAŁYSTOK Tępiński i Wspólnicy, Przedsiębiorstwo Produkcji Betonów PREFBET, Przedsiębiorstwa Produkcji Materiałów Budowlanych Niemce S.A., „PREFABET – Osława Dąbrowa”, Przedsiębiorstwo Obsługi Budownictwa EFEKT, Silikaty – Szlachta, Zakład Wapienno-Piaskowy MEGOLA M. Muda i wspólnicy, Zakłady Silikatowe Żytkowice, Dro-Bet.

¹ Źródło: „Materiały Budowlane” , Wydanie kwietniowe (roczne, ostatni nr 2022-04), Lech Misiewicz na podstawie GUS
² Źródło: GUS

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!