Izolacje.com.pl

Korozja mikrobiologiczna ocieplonych fasad budynków i jej aktywne zapobieganie

Jak zapobiegać korozji mikrobiologicznej na ocieplonych fasadach budynków?
P. Pogorzelec

Jak zapobiegać korozji mikrobiologicznej na ocieplonych fasadach budynków?


P. Pogorzelec

Koszty związane z ogrzewaniem budynków zmuszają inwestorów do szukania rozwiązań zapewniających jak najniższe zużycie energii koniecznej na ich ogrzanie. Jednym z kierunków pozwalających na osiągnięcie wymiernych korzyści w tej dziedzinie jest ocieplanie fasad budynków systemami ETICS, czyli złożonymi systemami izolacji cieplnej ścian zewnętrznych. O popularności, a zarazem skuteczności tej metody niech świadczy fakt, że w ostatnich latach w Polsce rokrocznie ociepla się 36-40 mln m2 ścian.

Zobacz także

dr inż. Ołeksij Kopyłow, mgr inż. Jan Sieczkowski Wytyczne prawidłowego montażu izolacji w stolarce okiennej

Wytyczne prawidłowego montażu izolacji w stolarce okiennej Wytyczne prawidłowego montażu izolacji w stolarce okiennej

Stolarka okienna i drzwiowa spełnia swoje funkcje, tj. stanowi przegrodę oddzielającą wnętrze budynku od warunków klimatycznych występujących na zewnątrz oraz przenosi obciążenia działające na ściany budynku,...

Stolarka okienna i drzwiowa spełnia swoje funkcje, tj. stanowi przegrodę oddzielającą wnętrze budynku od warunków klimatycznych występujących na zewnątrz oraz przenosi obciążenia działające na ściany budynku, wtedy gdy jest prawidłowo zamontowana, czyli odpowiednio usytuowana w ścianie, mechanicznie zmocowana i uszczelniona. Uszczelnienie połączenia stolarki okiennej lub drzwiowej ze ścianą (murem) ma istotne znaczenie zarówno w odczuwaniu komfortu cieplnego w pomieszczeniach, jak i wpływa na izolacyjność...

mgr inż. Paweł Gaciek Skażenie mikrobiologiczne na zewnętrznych powierzchniach ocieplonych elewacji budynków

Skażenie mikrobiologiczne na zewnętrznych powierzchniach ocieplonych elewacji budynków Skażenie mikrobiologiczne na zewnętrznych powierzchniach ocieplonych elewacji budynków

W otoczeniu budynku występuje ogromna ilość drobnoustrojów, z których część może mieć niekorzystny wpływ na estetykę i trwałość budynku.

W otoczeniu budynku występuje ogromna ilość drobnoustrojów, z których część może mieć niekorzystny wpływ na estetykę i trwałość budynku.

Fabryka Styropianu ARBET Ocieplenie na ociepleniu – termomodernizacja według nowych wymagań

Ocieplenie na ociepleniu – termomodernizacja według nowych wymagań Ocieplenie na ociepleniu – termomodernizacja według nowych wymagań

W związku z potrzebą renowacji wielu obiektów budowanych przed laty najczęściej przeprowadza się ponowne docieplanie ocieplonych wcześniej ścian zewnętrznych. Wobec obowiązujących obecnie standardów energooszczędności...

W związku z potrzebą renowacji wielu obiektów budowanych przed laty najczęściej przeprowadza się ponowne docieplanie ocieplonych wcześniej ścian zewnętrznych. Wobec obowiązujących obecnie standardów energooszczędności w starych budynkach konieczne jest bowiem zwiększenie izolacyjności przegród lub naprawa istniejącego ocieplenia.

W związku ze zmieniającymi się wymaganiami prawnymi wprowadzającymi obowiązek obniżenia do 1 stycznia 2021 r. współczynnika przenikania ciepła Uc(max) dla ścian zewnętrznych nowo wznoszonych budynków do poziomu 0,20 W/(m2∙K) - obecnie jest to 0,23 W/(m2∙K)  - istnieje trwała tendencja do zwiększania rzeczywistej grubości materiałów izolacyjnych lub wprowadzania materiałów o niższych współczynnikach przewodzenia ciepła λ. W chwili obecnej średnia grubość stosowanych materiałów termoizolacyjnych kształtuje się na poziomie 14-15 cm.

Tak ocieplone budynki znajdują się w otoczeniu, w którym występują ogromne ilości zarodników mikroorganizmów. Organizmy te znajdują na ocieplonych powierzchniach korzystne warunki do wzrostu. Proces ten prowadzi do powstania tzw. zielonych wykwitów.

Zielone wykwity i przyczyny ich występowania

Przyjmuje się, że jako skażenie mikrobiologiczne obiektów budowlanych określane są wszelkie zasiedlenia zewnętrznej powierzchni materiałów i elementów budynków przez glony, bakterie, grzyby, porosty lub mchy [1].

W pierwszym etapie wzrostu mikroorganizmów na fasadach pojawiają się zwykle glony. Są to organizmy samożywne jedno- lub wielokomórkowe. Do wzrostu potrzebują jedynie dwutlenku węgla, światła, niewielkich ilości wilgoci, soli mineralnych oraz śladowych ilości pierwiastków. Organizmy te w reakcji fotosyntezy przetwarzają te proste składniki nieorganiczne na związki organiczne.

Zabrudzenia pojawiające się na fasadach stanowią dla tych mikroorganizmów idealną pożywkę, na której (przy zapewnieniu optymalnych warunków otoczenia, czyli wilgotności podłoża na poziomie 60-75% oraz odpowiedniej temperatury) ich zarodki mogą zacząć się rozwijać. Glony, w zależności od rodzaju, rozwijają się w temperaturze 0-70°C, przy czym większość z nich, zwłaszcza w naszym klimacie, w temperaturze 15-20°C. Ważne jest również jaki charakter ma podłoże - zasadowe czy kwasowe; najczęściej rozwój glonów następuje na podłożach o pH w granicach 3-9.

W naszej strefie klimatycznej na powierzchniach budynków najczęściej występują takie typy glonów jak Chlorella sp., Stichococcus bacillaris, Scendesmus vaculatus, Anacystis montana, Trentepohlia odorata, Oscillatora lutea, Chlorococcum sp., Scytonema hofmanii (FOT. 1-2)

FOT. 1-2. Komórki glonów Trentepohlia sp. (1) oraz Stichococcus sp. (2) w powiększeniu mikroskopowym; fot.: [2]

FOT. 1-2. Komórki glonów Trentepohlia sp. (1) oraz Stichococcus sp. (2) w powiększeniu mikroskopowym; fot.: [2]

Glony porastają zwykle całe powierzchnie ścian, zwłaszcza w miejscach narażonych na działanie deszczu (FOT. 3 i FOT. 4).

FOT. 3. Elewacje z widocznymi glonami na powierzchni; fot.: P. Pogorzelec

FOT. 3. Elewacje z widocznymi glonami na powierzchni; fot.: P. Pogorzelec

FOT. 4. Elewacje z widocznym wzrostem grzybów na powierzchni; fot.: P. Pogorzelec

FOT. 4. Elewacje z widocznym wzrostem grzybów na powierzchni; fot.: P. Pogorzelec

Bardzo często widoczna jest linia podziału między niezainfekowaną częścią osłoniętą, np. przez zadaszenie lub wysunięty parapet, a narażoną na zawilgocenie resztą ściany. Najczęściej ich wzrost objawia się pojawiającym się na powierzchni zazielenieniem, aczkolwiek różne rodzaje glonów mogą mieć różne zabarwienie - od żółtych, poprzez brunatne do zielonych. Charakterystyczne zazielenienie wynika z faktu, że mikroorganizmy często w swej strukturze zawierają niezbędny do fotosyntezy chlorofil (FOT. 5).

FOT. 5. Mikrostruktura powierzchni tynku porośniętego glonami w powiększeniu mikroskopowym; fot.: [2]

FOT. 5. Mikrostruktura powierzchni tynku porośniętego glonami w powiększeniu mikroskopowym; fot.: [2]

Kolejnym etapem postępującej biokorozji fasad jest zwykle rozwój grzybów pleśniowych. Ta grupa mikroorganizmów potrzebuje do rozwoju trochę bogatszej pożywki. Konieczne jest, aby została ona wzbogacona organicznymi związkami węgla oraz substancjami dostarczającymi azot. To wszystko znajduje się na powierzchniach, na których już rozwinęły się glony, i może być przez nie dostarczane grzybom jako produkt ich metabolizmu. Z tych też względów zazwyczaj, choć nie zawsze, skażenie fasady grzybami następuje po skażeniu glonami. Aby mógł nastąpić wzrost mikroorganizmów, oczywiście konieczne są ich zarodniki, które znajdą się na powierzchni elewacji oraz sprzyjające warunki otoczenia (FOT. 6).

FOT. 6. Kultury glonów, które mogą rozwijać się na powierzchni fasad; fot.: [3]

FOT. 6. Kultury glonów, które mogą rozwijać się na powierzchni fasad; fot.: [3]

W przypadku grzybów warunkiem koniecznym do ich wzrostu jest odpowiednia wilgotność podłoża, która powinna wynosić 70-85%. Grzyby, w zależności od rodzaju, mogą się rozwijać w temperaturze 0-40°C, przy czym większość z nich, zwłaszcza w naszym klimacie, w temperaturze 25-35°C.

Dużo mniejszą rolę odgrywa charakter podłoża, gdyż wzrost grzybów może następować zarówno na podłożach kwaśnych o pH 2, jak i lekko zasadowych o pH 9. Przy czym za optymalne przyjmuje się podłoże o pH w granicach 4,5-6,5. W naszym klimacie wzrost grzybów związany jest z nasyceniem w powietrzu ich zarodników i następuje zwykle w okresie od kwietnia do września, października (TABELA).

TABELA. Okresy występowania zarodników różnych grzybów [6]

TABELA. Okresy występowania zarodników różnych grzybów [6]

Spośród grzybów zdiagnozowanych na fasadach w naszym klimacie najczęściej występują: Alternaria sp., Cladosporium herbarum, Stemphylium, Aureobasidium pullulans, Chaetostylum fresenii, Penicillium expansum, Aspergillus niger, Cladosporium cladosporioides, Penicillium canescens, Trichoderma sp., Cephalosporium sp., Fusarium sp., Hormodendrum sp., Mucor sp., Spicaria sp. (FOT. 7-10).

Grzyby te mogą tworzyć na powierzchni tynku kolorowe naloty barwne, zwykle czarne lub brunatne, których kolor jest uzależniony od koloru zarodników konidialnych. Strzępki grzybni wrastają w głąb podłoża do 2 mm.

Symbioza, jaka panuje między glonami i grzybami porastającymi powierzchnię fasady, pozwala na ich wzajemne przerastanie się i tworzenie porostów. Wzrost porostów na powierzchni fasad może mieć charakter ciągły, nieregularny oraz punktowy. Ten biofilm skutecznie wrasta w podłoże, a wydzielane przez mikroorganizmy produkty metabolizmu powodują uszkodzenie powierzchni materiałów, na których występuje ich wzrost (FOT. 11-12 i FOT. 13).

FOT. 7-10. Komórki grzybów: Penicilium sp. (7), Aspergillus sp. (8), Cladosporium cladosporiodes (9), Penicilium ochrochloron (10) w powiększeniu mikroskopowym; fot.: [4]

FOT. 7-10. Komórki grzybów: Penicilium sp. (7), Aspergillus sp. (8), Cladosporium cladosporiodes (9), Penicilium ochrochloron (10) w powiększeniu mikroskopowym; fot.: [4]

FOT. 11-12. Wyrost grzybów na powierzchni tynku w powiększeniu mikroskopowym; fot.: [5]

FOT. 11-12. Wyrost grzybów na powierzchni tynku w powiększeniu mikroskopowym; fot.: [5]

FOT. 13. Warstwa porostów na powierzchni tynku i jego degradacja; fot.: P. Pogorzelec

FOT. 13. Warstwa porostów na powierzchni tynku i jego degradacja; fot.: P. Pogorzelec

Warunki sprzyjające powstaniu korozji fasad

Obserwacje budynków, na których wystąpiło skażenie mikroorganizmami, wskazują na kilka grup czynników sprzyjających ich rozwojowi i występowaniu biokorozji fasad.

Specyfika fizykochemiczna systemu ETICS i stosowanych w nim materiałów

Dążenie do ograniczenia energii koniecznej do ogrzewania budynków skłania do stosowania materiałów o coraz grubszych warstwach. Standardem jest obecnie stosowania materiałów o grubości 15, 20, a nawet 25 cm oraz materiałów o jak najniższym współczynniku przewodzenia ciepła λ.

Takie działania, zgodnie z zasadami fizyki budowli, powodują przesunięcie punktu rosy na zewnętrzną część systemu ocieplenia, czyli do tzw. warstwy wykończeniowej, wykonanej z tynku cienkowarstwowego i, niekiedy, farby elewacyjnej. Dzięki temu nie dochodzi do kumulacji wilgoci we wnętrzu przegrody, a jedynie w stosunkowo cienkiej warstwie zewnętrznej, z której, przy odpowiednich parametrach technicznych tynku/farby, może być ona łatwo odparowana.

Z tego powodu, w wyniku kondensacji pary, wilgotność zewnętrznej powierzchni systemu ocieplenia (tynku dekoracyjnego/farby elewacyjnej) może okresowo wzrastać i stwarzać sprzyjające warunki dla rozwoju mikroorganizmów.

Powyższy mechanizm sprawia, że ocieplenie ścian, paradoksalnie, powoduje ich gorsze wysychanie. Takie rozumowanie obarczone jest jednak zasadniczym błędem, zawilgocenie dotyczy bowiem warstwy wykończeniowej systemu ociepleniowego, która w zależności od zastosowanej wyprawy tynkarskiej wraz z warstwą zbrojoną (klej + siatka zbrojąca) może mieć grubość od kilku do maksymalnie kilkunastu milimetrów (RYS. 1).

RYS. 1. Schemat systemów ociepleń ETICS z wełną mineralną i styropianem EPS. Oznaczenia: 1 - ściana, 2 - zaprawa klejąca, 3 - płyta izolacyjna, 4 -łącznik mechaniczny, 5 - siatka zbrojąca z włókna szklanego, 6 - warstwa zbrojona, 7 - podkład gruntujący, 8 - wyprawa tynkarska; rys.: Stowarzyszenie na Rzecz Systemów Ociepleń

RYS. 1. Schemat systemów ociepleń ETICS z wełną mineralną i styropianem EPS. Oznaczenia: 1 - ściana, 2 - zaprawa klejąca, 3 - płyta izolacyjna, 4 -łącznik mechaniczny, 5 - siatka zbrojąca z włókna szklanego, 6 - warstwa zbrojona, 7 - podkład gruntujący, 8 - wyprawa tynkarska; rys.: Stowarzyszenie na Rzecz Systemów Ociepleń

Tym samym ściana nośna wraz z przyklejonym do niej materiałem izolacyjnym, przy założeniu poprawnej instalacji systemu ocieplenia, nie ulega zawilgoceniu. Ponadto usunięcie wilgoci z warstwy wykończeniowej wymaga dostarczenia znacznie mniejszej ilości energii cieplnej, niż potencjalnie byłoby to konieczne w przypadku zawilgocenia elementów murowych ściany nośnej. Świadczą o tym budynki, w których w miejscach zakotwienia łączników i tworzących się tam mostków termicznych zazielenienia praktycznie nie występują (FOT. 14, FOT. 15-16). W tych obszarach temperatura na powierzchni jest o około 1,5-2,0°C wyższa niż na pozostałej powierzchni, co pozwala na lepsze i szybsze odparowanie wilgoci [5].

FOT. 14. Widoczne punktowe mostki cieplne w miejscach instalacji łączników na budynku z mikrokorozją; fot.: P. Pogorzelec

FOT. 14. Widoczne punktowe mostki cieplne w miejscach instalacji łączników na budynku z mikrokorozją; fot.: P. Pogorzelec

FOT. 15-16. Skażenie mikrobiologiczne występujące na wewnętrznych narożach budynków; fot.: P. Pogorzelec

FOT. 15-16. Skażenie mikrobiologiczne występujące na wewnętrznych narożach budynków; fot.: P. Pogorzelec

Podobne efekty możemy zauważyć w przypadku różnej kolorystyki tynków - jaśniejsze kolory wykazują tendencje do szybszego rozwoju życia biologicznego, głównie w wyniku większego współczynnika odbicia światła HBW i występującą w związku z tym niższą temperaturą na ich powierzchni. Szybsze nagrzewanie się i kumulowanie ciepła przez ciemniejsze fragmenty budynków przyczynia się natomiast do zmniejszenia tendencji do wzrostu mikroorganizmów.

Zasadniczo przyjmuje się, że wyższe pH, charakterystyczne dla powierzchni tynków mineralnych i silikatowych, stwarza większą barierę dla zasiedlenia ich powierzchni przez mikroorganizmy. Tym samym powinny być one bardziej odporne na wzrost niż charakteryzujące się pH w granicach 7-9 tynki polimerowe czy silikonowe. Pożywkę dla mikroorganizmów stanowią również zawarte w nich surowce organiczne, w tym np. spoiwa i zagęstniki.

Oczywiście powyższe informacje mają jedynie ogólny charakter. Trwająca już ponad 20 lat praktyka wykonywania systemów ETICS w Polsce pozwala na rzetelne, pozbawione naleciałości związanych z początkowymi błędami i mitami zastosowanie. Ich odpowiedni dobór może zasadniczo wpływać na ograniczenie tendencji do wzrostu mikroorganizmów, co zostanie szczegółowo wyjaśnione w dalszej części artykułu.

Kolejna przyczyna zwiększonego wzrostu mikroorganizmów jest związana z grubością warstwy tynku oraz jego strukturą. Grubość warstwy wierzchniej ocieplenia odpowiada zastosowanym do jej produkcji kruszywom i zwykle wynosi 1-3 mm. Im grubsza warstwa, tym dłuższy czas potrzebny do odparowania wody z nasiąkniętego tynku.

Struktury o grubszym, bardziej wyraźnym uziarnieniu mają ponadto tendencję do dłuższego zatrzymywania brudu w obszarze międzyziarnowym. Jest to wynikiem utrudnionego wypłukiwania zabrudzeń przez deszcz. Dlatego też warto unikać faktur o wyraźnych, wystających lub wklęsłych strukturach typu kornik lub modelowanych. Ich charakter - np. poziome rysy/wgłębienia itp. - ułatwia gromadzenie się zabrudzeń, a więc także pożywki dla mikroorganizmów.

Czynniki środowiskowe

Do czynników środowiskowych można zaliczyć okresowe zmiany pogody. W ostatnich latach jest więcej niż kiedyś miesięcy o zwiększonej liczbie dni z opadami. W okresach tych zwiększona wilgotność powietrza i obniżona temperatura utrudniają odparowanie wilgoci z fasady, co w konsekwencji prowadzi do stworzenia warunków sprzyjających wzrostowi i występowaniu mikroflory na fasadach budynków (FOT. 17, FOT. 18, FOT. 19 i FOT. 20).

Czynnikiem środowiskowym jest również okresowo zwiększona zawartość zarodników mikroorganizmów w powietrzu, co podnosi prawdopodobieństwo ich zagnieżdżenia się na fasadzie i dalszego rozwoju. W zależności od rodzaju mikroorganizmów ich zarodniki występują zwykle w powietrzu od kwietnia do października, ze szczytowym stężeniem zależnym od warunków pogodowych od lipca do września. Oczywiście stężenie zarodników jest zależne również od lokalnych uwarunkowań.

FOT. 17. Przykład wzrostu mikroorganizmów na dachui płytkach ceramicznych pokrywających elewację; fot.: Stowarzyszenie na Rzecz Systemów Ociepleń

FOT. 17. Przykład wzrostu mikroorganizmów na dachui płytkach ceramicznych pokrywających elewację; fot.: Stowarzyszenie na Rzecz Systemów Ociepleń

FOT. 18. Mikroorganizmy kolonizujące betonowy cokółbudynku oraz płytki w zacienionym wewnętrznym narożu; fot.: Stowarzyszenie na Rzecz Systemów Ociepleń

FOT. 18. Mikroorganizmy kolonizujące betonowy cokółbudynku oraz płytki w zacienionym wewnętrznym narożu; fot.: Stowarzyszenie na Rzecz Systemów Ociepleń

FOT. 19. Zabrudzone zielonym osadem schody z lastriko; fot.: Stowarzyszenie na Rzecz Systemów Ociepleń

FOT. 19. Zabrudzone zielonym osadem schody z lastriko; fot.: Stowarzyszenie na Rzecz Systemów Ociepleń

FOT. 20. Porośnięta mchem i glonami kostka brukowa; fot.: Stowarzyszenie na Rzecz Systemów Ociepleń

FOT. 20. Porośnięta mchem i glonami kostka brukowa; fot.: Stowarzyszenie na Rzecz Systemów Ociepleń 

Czynniki architektoniczne

Są to czynniki związane z usytuowaniem budynku, projektem architektonicznym i otoczeniem zewnętrznym, w którym znajduje się budynek.

Wzrost mikroorganizmów występuje głównie na północnych i zachodnich ścianach budynków, czyli tam, gdzie w wyniku ocieniania nasłonecznienie nie występuje lub jest znacznie ograniczone. Tendencja ta jest wynikiem niższej temperatury i gorszego odparowywania wilgoci.

Rozrostowi mikroorganizmów sprzyja położenie w sąsiedztwie drzew i krzewów, a także w pobliżu zbiorników wodnych. Daje się on zauważyć również na budynkach znajdujących się w bezpośredniej bliskości odsłoniętych powierzchni rolnych, z których wiatr nawiewa na fasady drobinki gleby i substancji mineralnych, w tym zawierające nawozy, a więc związki azotu stanowiące doskonałą pożywkę zarówno dla glonów, jak i dla grzybów.

Podobnie wygląda sytuacja z zanieczyszczeniami miejskimi -wszelkie pyły i inne zanieczyszczenia osadzające się na powierzchni budynków, przy znaczącym nadmiarze dwutlenku węgla i dużej dostępności innych związków organicznych występujących w powietrzu, stanowią doskonałą pożywkę dla mikroorganizmów.

Nie bez znaczenia jest również słabsze przewietrzanie przestrzeni między budynkami lub ich elementami, a tym samym wolniejsze wysychanie fasad. Odgrywa to szczególną rolę w przypadku zachodnich i północnych ścian elewacji oraz wewnętrznych naroży budynków.

O tym, że przyczyną mikrokorozji może być już samo usytuowanie budynków, świadczy fakt, iż zazielenienia występują również na innych, nieocieplonych częściach budynku lub w jego otoczenia, np. na ceramice, kostce brukowej, parapetach wykonanych z blachy lub PVC, betonowych lub drewnianych elementach ogrodzenia etc.

Błędy wykonawcze i projektowe

Za zwiększoną tendencją do wzrostu mikroorganizmów stoją również niechlujne wykonanie powierzchni tynku i jego zatarcia, np. pozostawienie tzw. bałwanów, przetarć w miejscach łączenia nakładanych warstw, grubiej nałożonego tynku w miejscach podestów na rusztowaniach, nierównego zatarcia tynku wynikającego ze złego przygotowania warstwy zbrojonej etc. Wszystkie te błędy powodują powstawanie miejsc, w których może gromadzić się zwiększona ilość zabrudzeń (pożywki), czyli korzystnych warunków do wzrostu mikroorganizmów (FOT. 21-22).

Zwiększonemu wypłukiwaniu z warstwy wierzchniej substancji powłokochronnych, a tym samym szybszemu wzrostowi mikroorganizmów, mogą sprzyjać także występowanie lokalnych miejsc przetarcia tynku, nadmierne rozcieńczenie tynków w celu ułatwienia ich aplikacji lub zwiększenia wydajności, pocienienie warstwy farby podkładowej, nierównomierne pokrycie farbą fasadową itp.

Brak albo nieprawidłowy montaż obróbek blacharskich lub innych elementów łączących się z ociepleniem (barierki i balustrady, kotwy mocujące wystające elementy, np. reklamy etc.) sprawia, że woda opadowa może lokalnie zawilgacać warstwę zbrojoną, a tym samy prowadzić do utworzenia korzystnych warunków do rozwoju mikroorganizmów.

Do podobnych problemów prowadzi złe wykonawstwo i nieodpowiednie zaprojektowanie miejsc przejścia przez system ocieplenia elementów instalacji, okablowania, orurowania etc., łączącego urządzenia lub ich moduły znajdujące się na zewnątrz budynku z elementami znajdującymi się wewnątrz.

FOT. 21-22. Przykłady wzrostu mikroorganizmów na powierzchni źle zatartego tynku; fot.: P. Pogorzelec

FOT. 21-22. Przykłady wzrostu mikroorganizmów na powierzchni źle zatartego tynku; fot.: P. Pogorzelec

Czynniki użytkowe

Duże znaczenie ma także sposób użytkowania samej fasady oraz jej bezpośredniego otoczenia.

Zbyt liczne nasadzenia drzew i krzewów w bezpośredniej bliskości fasady znacznie utrudniają jej przewietrzanie i wydłużają czas, w którym pozostaje ona nadmiernie wilgotna, stwarzając warunki do wzrostu mikroorganizmów (FOT. 23, FOT. 24-25, i FOT. 26).

FOT. 23. Przykład wzrostu mikroorganizmów na powierzchni nierównomiernie pokrytej farbą fasadową; fot.: P. Pogorzelec

FOT. 23. Przykład wzrostu mikroorganizmów na powierzchni nierównomiernie pokrytej farbą fasadową; fot.: P. Pogorzelec

FOT. 24-25. Mikroorganizmy porastające fasadę w miejscu połączeń obróbek blacharskich z warstwą ocieplenia; fot.: P. Pogorzelec

FOT. 24-25. Mikroorganizmy porastające fasadę w miejscu połączeń obróbek blacharskich z warstwą ocieplenia; fot.: P. Pogorzelec

FOT. 26. Wzrost mikroorganizmów spowodowany nadmiernymi nasadzeniami; fot.: P. Pogorzelec

FOT. 26. Wzrost mikroorganizmów spowodowany nadmiernymi nasadzeniami; fot.: P. Pogorzelec

Brak przeciwdziałania miejscowym uszkodzeniom mechanicznym warstwy wykończeniowej, np. w wyniku nieprzeprowadzania jej okresowych przeglądów, powoduje przedostawanie się wody opadowej do warstwy zbrojonej i prowadzi do powstawania lokalnych zawilgoceń fasady oraz rozwoju mikroorganizmów.

Podobnie ma się sprawa z brakiem usuwania uszkodzeń obróbek blacharskich, orynnowania etc. Zwiększone strumienie wody, odprowadzone z niesprawnych elementów w krótkim czasie, prowadzą do zawilgocenia, a nawet uszkodzenia warstwy wykończeniowej systemu.

Należy pamiętać, że zgodnie z prawem budowlanym oraz opracowaną przez Stowarzyszenie na Rzecz Systemów Ociepleń "Instrukcją eksploatacji złożonych systemów izolacji cieplnej ścian zewnętrznych ETICS" właściciel lub zarządcza nieruchomości jest zobowiązany do prowadzenia okresowych przeglądów budynków i ich elementów. Zaleca się, by fasada jako element budynku narażony na szkodliwe warunki atmosferyczne i niszczące działanie czynników, którym podlega, była kontrolowana co najmniej raz na rok.

W przypadku budynków o powierzchni zabudowy powyżej 2000 m2 lub innych obiektów budowlanych o powierzchni dachu powyżej 1000 m2 częstotliwość przeglądów nie powinna być mniejsza niż dwa razy w roku w terminie do 31 maja i do 30 listopada.

Otoczenie obiektu budowlanego powinno być kontrolowane nie rzadziej niż raz na pięć lat. Niedochowanie powyższych terminów, obok naruszenia wymogów prawa, może powodować niepotrzebne opóźnienia w koniecznych naprawach, a tym samym pośrednio przyczyniać się do możliwości rozwoju mikroorganizmów.

Ochrona fasad przed mikroorganizmami

Przedstawione powyżej informacje mogą przyczynić się do zmniejszenia prawdopodobieństwa zainfekowania fasady inwazją mikroorganizmów. Niestety, nie wszystkie spośród wymienionych czynników możemy wyeliminować, czy to w fazie projektowania budynku, czy też realizacji jego ocieplenia. Tak jest choćby z czynnikami środowiskowymi bądź technologicznymi. Niemniej ich znajomość może pomóc zoptymalizować decyzje i uchronić fasadę przed skażeniem. Jednym z najważniejszych elementów tej świadomej i aktywnej walki o zdrowie fasad jest przemyślany wybór rodzajów tynku i farb.

Tynki mineralne

Od dawna utarło się stwierdzenie, że tynki mineralne nie porastają mikroorganizmami, bo zastosowane w nich spoiwo - cement, a zawłaszcza wapno -powoduje zwiększenie zasadowości podłoża do pH o wartości 11-12, a tym samym przesunięcie go w kierunku takiego poziomu zasadowości, w których glony i grzyby mają ograniczone możliwości rozwoju.

Wnioski z obserwacji fasad są odmienne. Skąd ten paradoks? Wynika on z tendencji tego rodzaju tynków do pokrywania się wykwitami wapiennymi, pod wpływem których charakter powierzchni tynku zupełnie się zmienia - jej zasadowość spada do pH ~9,0.

Tynki mineralne jako jedyne produkowane są w formie suchej mieszanki, co skutkuje utrudnieniami w zabezpieczeniu samego tynku substancjami grzybo- i glonobójczymi. Wiąże się to z wysokim pH masy tynku po zarobieniu wodą i brakiem odporności na tak wysokie pH związków grzybo- i glonobójczych, jak również z możliwością wdychania tych szkodliwych substancji przez osoby bezpośrednio pracujące z tynkiem. Dlatego też za najskuteczniejsze uznaje się zabezpieczenie powierzchni tynków mineralnych poprzez zastosowanie odpowiednich farb egalizujących, które zawierają środki ochrony powłoki. Farby te wchodzą w reakcję chemiczną z mineralnym podłożem i wypełniają oraz uszczelniają mikropory na powierzchni, znacząco zmniejszając jego nasiąkliwość, a przy tym stanowią warstwę zawierającą dodatki chroniące tę powłokę przed wzrostem mikroorganizmów.

Tynki polimerowe

Z drugiej strony utarło się stwierdzenie, że tynki polimerowe, tzw. akrylowe, są najbardziej podatne na wzrost mikroorganizmów. Dotychczasowe doświadczenia wskazują, że w chwili obecnej jest ono obarczone dużą dozą zaszłych naleciałości.

Faktycznie, większość spośród budynków, na których występuje intensywny wzrost mikroorganizmów, jest pokryta tynkami polimerowymi/akrylowymi. Faktem jest również, że stosowane do produkcji tego typu tynków składniki zawierają zarówno substancje organiczne, stanowiące pożywkę dla mikroorganizmów (np. zagęstniki, dyspersje polimerowe etc.), jak i nieorganiczne (np. węglany etc.), charakteryzujące się korzystnym dla wzrostu mikroorganizmów pH (około 7,0-9,0).

Na powierzchni samego tynku może dochodzić do osadzania się warstewki węglanu wapnia, powstałego w wyniku powierzchniowego procesu degradacji polimeru (tzw. kredowanie tynku). Wszystko to przyczynia się do tworzenia mikrowarstwy złożonej z substancji stanowiących pożywkę dla mikroorganizmów. Powierzchnie takie wykazują ponadto tendencję do elektryzowania się i przyciągania drobnych cząstek kurzu i brudu. Aby zapobiec nadmiernej biodegradacji powierzchni, tynki tego typu już w fazie produkcji muszą zostać zabezpieczone przez producentów odpowiednimi dodatkami grzybo- i glonobójczymi.

Niestety początkowo, głównie z przyczyn ekonomicznych, zdarzały się przypadki oferowania na rynku rozwiązań bez zabezpieczenia lub z tzw. opcjonalnym zabezpieczeniem dostępnym w postaci osobnych zbiorniczków właściwych substancji do samodzielnego dodawania. Wszystko to stwarzało możliwości nadużyć w trakcie aplikacji. Efekty tych historycznych błędów możemy teraz obserwować.

Obecnie tynki polimerowe, przy stosunkowo niewielkich kosztach, wykonane zgodnie z zaleceniami, standardowo zabezpieczone w procesie produkcji odpowiednimi substancjami i produkowane na wysokojakościowych nienasiąkliwych spoiwach, mogą wyglądać efektownie i przyciągać wzrok przez długi czas.

Tynki silikatowe

Takie tynki produkowane są na bazie potasowego szkła wodnego, które jest spoiwem mineralnym o bardzo wysokim odczynie pH (11-12). W wyniku związania spoiwa ich powłoki charakteryzują się niską tendencją do elektryzowania się powierzchni, a więc są mniej podatne na "łapanie" zabrudzeń. Ponadto wykazują odporność na działanie agresywnych związków powstałych w środowisku miejskim (kwaśne deszcze, spaliny etc.), dzięki czemu ich powierzchnia kreduje bardzo wolno. Wszystko to w zasadniczym stopniu ogranicza możliwość powstania warstwy pożywki dla mikroorganizmów. Niestety tynki silikatowe wykazują również większą nasiąkliwość powierzchniową, która może powodować szybsze wymywanie substancji aktywnych.

Tynki silikonowe

Do tynków o stosunkowo najmniejszej podatności na wzrost mikroorganizmów niewątpliwie należą tynki silikonowe. Do ich produkcji stosuje się modyfikowane chemicznie spoiwo krzemoorganiczne - tzw. dyspersję żywic silikonowych. Spoiwo to wchodzi w reakcję chemiczną z mineralnymi składnikami podłoża i samego tynku, zapewniając mu bardzo niską nasiąkliwość i niski opór dyfuzji dla pary wodnej.

Wszystko to powoduje, że o ile dochodzi do pochłaniania wilgoci przez warstwę tynku, to jest ona bardzo szybko oddawana. Ponadto spoiwo krzemoorganiczne nie wykazuje tendencji do elektryzowania i jest odporne na działanie czynników atmosferycznych, co wespół z wysoką hydrofobowością spowolnia brudzenie, a nawet przyczynia się do wystąpienia efektu samooczyszczenia powłoki pod wpływem spływania kropel deszczu.

Ta zwiększona hydrofobowość i odporność na zabrudzenia zasadniczo wpływa na poprawę odporności na korozję mikrobiologiczną. Jedynym mankamentem tego rodzaju wyrobów jest ich tendencja do kredowania. Przyczyna tego tkwi w ich otwartoporowej strukturze, która jest osiągana poprzez zastosowanie mniejszej ilości spoiw w tynku. Odpowiedni dobór środków ochrony powłoki może skutecznie temu zaradzić, czyniąc ten rodzaj tynków jednym z najbardziej przydatnych w walce o trwałość estetyki fasad.

Oczywiście możemy również zastosować inne rodzaje tynków - np. polisiloksanowe, hybrydowe etc., ale w większości przypadków będą one jakąś kompilacją wyżej opisanych.

Malowanie - egalizacja powierzchni

Kolejnym wartym rozważenia rozwiązaniem mającym na celu zminimalizowanie możliwości wzrostu mikroorganizmów na fasadzie jest malowanie powierzchni tynków warstwą farby o takim samym charakterze jak powierzchnia tynków, czyli ich tzw. egalizacja.

Egalizację zwykle stosuje się w przypadku tynków mineralnych lub silikatowych, choć jest ona możliwa także w przypadku pozostałych rodzajów tynku. Działanie to zasadniczo ma na celu ujednolicenie powierzchni tynku w celu wyrównania niejednorodności kolorystycznej powstałej na jej powierzchni. Równocześnie umożliwia ono dodatkowe uszczelnienie i "wygładzenie" warstwy tynku, a w konsekwencji ogranicza możliwość zakotwiczenia zabrudzeń na powierzchni tynku i zmniejsza możliwość wzrostu mikroorganizmów. Ważnym jest by zgodnie z zasadami nakładać co najmniej dwie warstwy farby. Unika się dzięki temu ewentualnych niedokładności wymalowania, ale przede wszystkim zapewnia odpowiednią grubość warstwy ochronnej.

Środki ochrony powłoki i ich działanie

Powyższe działania mają na celu minimalizację możliwości wystąpienia warunków korzystnych do wzrostu mikroorganizmów. Niestety nie wyeliminują one możliwości takiego wzrostu. W tej dziedzinie konieczne jest aktywne wsparcie środków chemicznych, które zaatakują komórki mikroorganizmów i nie dopuszczą do ich namnożenia na powierzchni fasady. Są to tzw. środki ochrony powłoki.

Zgodnie z wcześniejszymi informacjami o tym, jakie mikroorganizmy mogą atakować fasady, konieczne jest, aby wspomniane substancje chemiczne oddziaływały zarówno na wzrost glonów, jak i grzybów. Niestety żadna ze znanych obecnie substancji nie działa tak uniwersalnie. Zwykle potrzebne są substancje oddziałujące albo na wzrost glonów (algicydy), albo grzybów (fungicydy). Ponadto - zwłaszcza w przypadku fungicydów - spektrum działania poszczególnych substancji nie obejmuje wszystkich możliwych rodzajów grzybów. Dlatego też do zabezpieczenia tynków i farb stosuje się środki ochrony powłoki, które są odpowiednio skomponowanymi mieszaninami substancji glono- i grzybobójczych.

Do najpopularniejszych środków wykorzystywanych w preparatach do ochrony powłoki tynków i farb elewacyjnych należą: karbenazym, oktyloizotiazolina OIT, IPBC, piritionian cynku (ograniczające wzrost grzybów) oraz diuron i terbutryna (zwalczające wzrost alg).

Handlowe środki ochrony powłok są zwykle kompozycjami tych substancji aktywnych o różnych składach ilościowych i jakościowych. Ich skład jest uzależniony od późniejszego zastosowania (farba, tynk, bejce itp.), trwałości zabezpieczenia, skuteczności i spektrum działania oraz ceny.

RYS. 2. Czynniki wpływające na redukcję zawartości substancji aktywnych w powłoce; rys.: P. Pogorzelec

RYS. 2. Czynniki wpływające na redukcję zawartości substancji aktywnych w powłoce; rys.: P. Pogorzelec

RYS. 3. Skuteczny czas ochrony fasady substancjami aktywnymi przed wzrostem mikroorganizmów; rys.: [3]

RYS. 3. Skuteczny czas ochrony fasady substancjami aktywnymi przed wzrostem mikroorganizmów; rys.: [3]

RYS. 4. Czas ochrony fasady przed wzrostem mikroorganizmów z zastosowaniem substancji aktywnych w formie standardowej i mikrokapsułowanej; rys.: [3]

RYS. 4. Czas ochrony fasady przed wzrostem mikroorganizmów z zastosowaniem substancji aktywnych w formie standardowej i mikrokapsułowanej; rys.: [3]

Trwałość substancji chroniących powłokę

Substancje aktywne zabezpieczające tynki czy farby na elewacjach mają ograniczony czas działania. Ten czas zależy m.in. od siły związania substancji aktywnych w matrycy powłoki, oddziaływania promieniowania UV, odporności na oddziaływanie kwasów (kwaśne deszcze) lub zasad (zasadowość podłoża), czyli ogólnie odporności na pH, i co najważniejsze od odporności na wymywanie przez wodę.

Oddziaływanie wszystkich tych czynników zasadniczo wpływa na zmniejszenie ilości substancji aktywnych w filmie tynku lub farby (RYS. 2, RYS. 3 i RYS. 4).

Każda z substancji aktywnych charakteryzuje się większą lub mniejszą odpornością na rozpuszczanie w wodzie. Ma to swoje zalety - umożliwia na drodze dyfuzji ich transport ze środka powłoki na powierzchnię tynku/farby, a tym samym aktywnie zapobiega rozrostowi mikroorganizmów. Niestety przy zbyt dużym wymywaniu, np. w trakcie bardzo deszczowych lat, jest przyczyną szybkiego wypłukiwania substancji aktywnych z tynku i doprowadza do stanu, w którym ich zawartość w powłoce jest niewystarczająca do przeciwdziałania wzrostowi mikroorganizmów. Efekt ten można opóźnić przez zastosowanie w tynkach/farbach wysokojakościowych, niskonasiąkliwych spoiw. Powodują one lepsze związanie substancji aktywnych w matrycy powłoki, mniejszą migrację wody, a w konsekwencji mniejsze wymywanie substancji aktywnych i ich dłuższe działanie.

Zmiany temperatury i działanie promieniowania UV powodują chemiczny rozpad niektórych substancji, a tym samym ich dezaktywację. Jej skutkiem mogą być choćby zmiany kolorystyczne na powierzchni tynku/farby, objawiające się na przykład zażółceniem.

Podobny wpływ na substancje aktywne ma zbyt wysokie lub zbyt niskie pH. Zwykle chodzi tutaj o podwyższoną alkaliczność podłoża (pH 11-12), która w znaczący sposób przyspiesza rozpad substancji aktywnych. Do takiego rozpadu może dochodzić już w opakowaniu handlowym - dotyczy to zwłaszcza tynków silikatowych, które zwykle wykazują się zasadowością w okolicy 11-12, co znacznie utrudnia ich dobór i zwiększa koszt stosowania.

Obniżone pH oddziałujące na powierzchni powłoki - np. wynikające z działania kwaśnych deszczy - stanowi mniejszy problem dla stabilności samych substancji aktywnych, ale przyczynia się do kredowania powłoki, czyli powierzchniowej degradacji matrycy spoiwa polimerowego. Tym samym przyspiesza wymywanie niezwiązanych tą matrycą cząsteczek środków ochrony powłoki.

Wszystkie te czynniki mogą powodować różny stopień degradacji substancji aktywnych i wszystkie muszą być brane pod uwagę podczas wstępnego wykonywania testów mających na celu ich optymalny dobór. Ilość środka powłokowego dodawanego do tynku/farby ustala się eksperymentalnie na podstawie długookresowych badań laboratoryjnych określających skuteczność zabezpieczenia. Zwykle wykonuje się je zgodnie z normami EN 15457:2014 [7] i EN 15458:2014 [8].

W trakcie badania powłoka tynku lub farby poddawana jest testom wymywania oraz skażana odpowiednimi mikroorganizmami, zarówno z grupy glonów, jak i grzybów. Badania te mogą być poszerzone o dodatkowe naświetlanie promieniami UV. Na podstawie wyników badań określa się odporność na działanie mikroorganizmów w skali 0-2 dla alg i 0-4 dla grzybów, przy czym wartość 0 świadczy o całkowitym braku wzrostu. Dopiero po takich testach -przy założeniu bezpiecznej dozy produkcyjnej można powiedzieć, że tynk/farba są zabezpieczone środkami ochrony powłoki (FOT. 27, FOT. 28, FOT. 29 i FOT. 30).

Opisany sposób działania substancji powłokowych sugeruje, że po pewnym czasie, w wyniku wymywania oraz zużywania się substancji w kontakcie ze środowiskiem zewnętrznym i samymi mikroorganizmami, ich skuteczność maleje, a w końcu całkiem zanika. Z tych też względów dokonanie oceny, czy zastosowana ilość dodatku pozwala na zabezpieczenie elewacji przed atakiem mikroorganizmów na 5 lub 10 lat, jest praktycznie niemożliwe. W znacznej mierze jest to uzależnione od usytuowania budynku, dbałości o czystość elewacji (np. przez jej mycie i dezynfekowanie), ilości i jakości zastosowanej substancji czynnej oraz jakości zabezpieczanego materiału (tynku, farby itp.). Niemniej doświadczenia producentów systemów ociepleń wskazują, że przy korzystnym usytuowaniu budynku możliwe jest osiągnięcie nawet 10-letniego lub dłuższego okresu ochrony.

FOT 27. Brak wzrostu glonów na próbce tynku z dodatkiem substancji aktywnych; badanie odporności tynków na wzrost glonów wg EN 15458:2014 [8]; fot.: [3]

FOT 27. Brak wzrostu glonów na próbce tynku z dodatkiem substancji aktywnych; badanie odporności tynków na wzrost glonów wg EN 15458:2014 [8]; fot.: [3]

FOT. 28. Wzrost glonów na powierzchni tynku bez dodatku substancji aktywnych badanie odporności tynków na wzrost glonów wg EN 15458:2014 [8]; fot.: [3]

FOT. 28. Wzrost glonów na powierzchni tynku bez dodatku substancji aktywnych badanie odporności tynków na wzrost glonów wg EN 15458:2014 [8]; fot.: [3]

FOT. 29. Brak wzrostu grzybów na próbce tynku z dodatkiem substancji aktywnych; badanie odporności tynków na wzrost grzybów wg EN 15457:2014 [7]; fot.: [3]

FOT. 29. Brak wzrostu grzybów na próbce tynku z dodatkiem substancji aktywnych; badanie odporności tynków na wzrost grzybów wg EN 15457:2014 [7]; fot.: [3]

FOT. 30. Wzrost grzybów na powierzchni tynku bez dodatku substancji aktywnych; badanie odporności tynków na wzrost grzybów wg EN 15457:2014 [7]; fot.: [3]

FOT. 30. Wzrost grzybów na powierzchni tynku bez dodatku substancji aktywnych; badanie odporności tynków na wzrost grzybów wg EN 15457:2014 [7]; fot.: [3]

Nowoczesne metody zabezpieczania powłok

Wszystkie substancje aktywne zabezpieczające tynki czy farby na elewacjach mają ograniczony czas działania. Tym samym każda z nich kiedyś zostanie wypłukana, co narazi fasadę na wzrost mikroorganizmów.

Jak w każdej dziedzinie, tak również tutaj prowadzone są badania rozwojowe. Opracowanie nowej substancji aktywnej jest czasochłonne i wymaga wielkich nakładów finansowych. Prace rozwojowe idą więc w kierunku zmniejszenia tendencji do wymywania substancji aktywnych z powłoki. Jednym z takich sposobów jest umieszczenie tych substancji w mikrokapsułkach wykonanych z przepuszczalnej substancji organicznej (FOT. 31).

Wydzielanie substancji z takiej mikrokapsułki odbywa się dopiero w chwili, kiedy wilgotność powłoki jest na tyle wysoka, by substancja, na drodze dyfuzji, mogła się przedostać z kapsułki do powłoki i w konsekwencji na jej powierzchnię. Jednocześnie w wyniku zwiększania stężenia substancji w samej powłoce proces dyfuzji ulega zahamowaniu i dochodzi do ograniczenia jej wydzielania z mikrokapsułki. Taki swoisty mechanizm just in time powoduje, że substancje są wydzielane dokładnie wtedy, kiedy istnieje na nie największe zapotrzebowanie (zwiększona wilgotność, zwiększone opady etc.), a jednocześnie są chronione przed nadmiernym wypłukiwaniem. Dzięki temu nawet ich mniejsze ilości mogą wystarczać na dłuższy czas i zapewniać skuteczną ochronę.

Nasuwa się pytanie, dlaczego pierwotne stężenie substancji enkapsulowanych jest mniejsze niż stężenie normalnych substancji aktywnych. Odpowiedzi należy szukać po stronie ekologii. Z powodu wolniejszego uwalniania substancji aktywnych stosuje się je tylko w ilości koniecznej do zapewnienia trwałości i estetyki fasad.

FOT. 31. Mikrokapsułki zabezpieczające substancje aktywne wykonane w technologii AMMETM firmy THOR w powiększeniu mikroskopowym; fot.: [3]

FOT. 31. Mikrokapsułki zabezpieczające substancje aktywne wykonane w technologii AMMETM firmy THOR w powiększeniu mikroskopowym; fot.: [3]

Renowacja zainfekowanych fasad

Jeżeli mimo dostosowania się do wymienionych wcześniej zaleceń i dochowania wszelkiej staranności w zabezpieczeniu fasady na jej powierzchni dojdzie do wzrostu skażenia, należy niezwłocznie przystąpić do działań mających na celu jego usunięcie i zabezpieczenie przed dalszym rozwojem. Im wcześniej zostaną podjęte takie działania, tym większe prawdopodobieństwo, że wzrost mikroorganizmów będzie miał jedynie charakter powierzchniowy i nie spowoduje uszkodzeń mechanicznych w warstwie zbrojonej. Przed przystąpieniem do renowacji fasady należy przede wszystkim dokonać jej dokładnej diagnostyki. W tym celu można się posłużyć wytycznymi z "Instrukcji eksploatacji złożonych systemów izolacji cieplnej ścian zewnętrznych ETICS" [9].

Diagnostyka ta ma na celu ustalenie stopnia i intensywności skażenia mikrobiologicznego oraz przyczyn jego powstania, określenie rodzaju skażenia i wpływu skażenia na warstwę wyprawy tynkarskiej oraz na samo ocieplenie. Konieczna jest także kontrola stanu wyprawy tynkarskie: jej przyczepności do warstwy zbrojonej, istnienia miejscowych spękań i odspojeń od warstwy zbrojonej, stopnia zapylenia etc. Należy również sprawdzić, czy miejscowe uszkodzenia warstwy wierzchniej nie spowodowały uszkodzeń całego systemu ocieplenia (np. zawilgocenia materiału izolacyjnego, pęknięcia warstwy zbrojonej, rozwarstwienia warstwy zbrojonej, utraty jej przyczepności z materiałem izolacyjnym etc.) i czy sama warstwa izolacyjna jest trwale zamocowana do podłoża. W zależności od wyników diagnostyki przygotowuje się projekt renowacji ocieplenia.

Projekt powinien określać: sposoby wyeliminowania przyczyn powstania skażenia, dobór technologii naprawy powstałych uszkodzeń, metody oczyszczenia zainfekowanych powierzchni i technologię ich zabezpieczenia przed dalszym wzrostem drobnoustrojów. Wszystkie materiały zastosowane do prac renowacyjnych powinny zostać określone i dobrane, podobnie jak w przypadku systemu ociepleń, zgodnie z zaleceniami producenta systemu renowacji (FOT. 32-33).

FOT. 32-33. Przykłady degradacji warstwy wierzchniej tynku oraz infekcji warstwy zbrojonej; fot.: P. Pogorzelec

FOT. 32-33. Przykłady degradacji warstwy wierzchniej tynku oraz infekcji warstwy zbrojonej; fot.: P. Pogorzelec

Jeżeli po przeprowadzeniu diagnostyki okaże się, że uszkodzona została jedynie warstwa wierzchnia ocieplenia i nie ma przesłanek do usunięcia warstwy zbrojonej czy wręcz całego systemu, prace renowacyjne polegają zwykle na wykonaniu następujących czynności:

1) Oczyszczenie elewacji z zabrudzeń oraz bardziej rozwiniętych i związanych z podłożem mikroorganizmów:

Zabieg ten najlepiej wykonać metodami wysokociśnieniowymi, przy czym korzystne jest mycie elewacji ciepłą wodą z równoczesnym dozowaniem odpowiednich substancji myjących. Ma to na celu ułatwienie czyszczenia i jednoczesne odtłuszczenie elewacji przed jej późniejszym malowaniem. Ciśnienie mycia należy dobrać tak, by przy usuwaniu zabrudzeń nie doprowadzać do uszkodzenia warstwy tynku lub farby (FOT. 34).

FOT. 34. Wysokociśnieniowe oczyszczanie elewacji z zabrudzeń i przerostu mikroorganizmów; fot.: P. Pogorzelec

FOT. 34. Wysokociśnieniowe oczyszczanie elewacji z zabrudzeń i przerostu mikroorganizmów; fot.: P. Pogorzelec

2) Naniesienie na powierzchnię elewacji aktywnych substancji dezynfekujących:

Choć już samo mycie znacząco poprawia wygląd elewacji, to nie jest one wystarczające do zlikwidowania zarodków mikroorganizmów, które zagnieździły się na jej powierzchni. Do ich całkowitej dezaktywacji i zabicia konieczne jest użycie aktywnych substancji chemicznych, które wejdą w strukturę mikroorganizmów i ją zniszczą.

Najczęściej stosowane preparaty zawierają takie substancje czynne jak czwartorzędowe sole amoniowe, chlorek bezalkoniowy, 2-oksyloizotiazolon-3(2h)-on (tzw. OIT), aktywny chlor etc. Ponieważ środki te mogą mieć różny charakter i sposób działania, przy ich stosowaniu należy ściśle przestrzegać zaleceń producentów.

Aplikacja tych środków zwykle odbywa się po całkowitym wyschnięciu umytej elewacji. Wyschnięte podłoże lepiej wchłania nanoszony roztwór preparatu, ale niektórzy producenci dopuszczają aplikację na wilgotną powierzchnię elewacji.

Roztwór preparatu dezynfekującego jest zwykle aplikowany natryskiem niskociśnieniowym lub poprzez malowanie. Przy aplikacji należy bezwzględnie dostosować się do instrukcji bezpiecznego stosowania preparatu, dostarczonej przez producenta. Po naniesieniu środka elewację zwykle pozostawia się na czas 12-24 godzin. W okresie tym aktywne substancje reagują z mikroorganizmami, dezaktywując dalszą możliwość ich wzrostu.

Wydaje się zasadnym, by po tych zabiegach spłukać elewację z pozostałości, choć nie wszyscy producenci zalecają takie działanie.

3) Naprawa obróbek blacharskich i usunięcie ewentualnych nieprawidłowości i błędów montażowych:

W trakcie mycia fasady i jej dezynfekcji można dokładniej zdiagnozować miejsca ewentualnych usterek. Szczególną uwagę należy zwrócić na stan obróbek blacharskich oraz uszczelnień tarasów i balkonów.

4) Naprawa i wzmocnienie wierzchniej warstwy tynku:

Rozwijające się na fasadzie mikroorganizmy, a właściwie produkty ich metabolizmu, mogą się przyczyniać do powierzchniowej destrukcji warstwy wierzchniej, rozluźniając jej strukturę i powodując dekoloryzację. Może więc okazać się konieczne uzupełnienie jej miejscowych ubytków, wzmocnienie powierzchni odpowiednimi penetrującymi preparatami wiążącymi luźniejsze cząstki i w końcu przemalowanie fasady odpowiednimi farbami zawierającymi substancje powłokowe o działaniu glono- i grzybobójczym.

5) Wymalowanie powierzchni elewacji farbą fasadową:

Zakończenie renowacji powinno polegać na pomalowaniu zdezynfekowanej warstwy tynków farbami fasadowymi zawierającymi środki powłokowe.

Praktyka wskazuje, że na powierzchniach ścian tylko umytych i zdezynfekowanych ponowny wzrost mikroorganizmów następuje po 1-3 latach. Dzieje się tak dlatego, że po takim czasie fasady zwykle nie zawierają już środków chroniących powłokę, tymczasem ich porowata struktura powierzchniowa bez trudu pozwala na zagnieżdżenie się zarodków mikroorganizmów. Pokrycie powierzchni warstwą farby dostarcza natomiast aktywnych substancji powłokochronnnych, uszczelnia strukturę, zmniejszając jej nasiąkliwość i zapobiegając wnikaniu zabrudzeń oraz ujednolica kolorystkę powierzchni, przywracając elewacji estetyczny wygląd.

Powierzchnia tynków powinna zostać wymalowana zgodnie z zaleceniami producenta, ale co najmniej w dwóch warstwach.

Do malowania powinno się stosować farby o charakterze spoiwowym zgodnym z warstwą tynków. Ponieważ czasami trudno jest ocenić, jaki charakter miała poprzednia warstwa tynkarska, najbezpieczniejszym rozwiązaniem wydaje się zastosowanie farb silikonowych. Poddana takim zabiegom renowacyjnym fasada, przy zachowaniu zasad jej starannego użytkowania, powinna zapewnić co najmniej 10-letni okres użytkowania bez wzrostu mikroorganizmów na jej powierzchni.

Podstawy prawne ochrony mikrobiologicznej budynków

Na zakończenie zasadne wydaje się przytoczenie § 322 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny podlegać budynki i ich usytuowanie [10], które mówi:

„1. Rozwiązania materiałowo-konstrukcyjne zewnętrznych przegród budynku, warunki cieplno-wilgotnościowe, a także intensywność wymiany powietrza w pomieszczeniach, powinny uniemożliwiać powstanie zagrzybienia.

2. Do budowy należy stosować materiały, wyroby i elementy budowlane odporne lub uodpornione na zagrzybienie i inne formy biodegradacji, odpowiednio do stopnia zagrożenia korozją biologiczną.

3. Przed podjęciem przebudowy, rozbudowy lub zmiany sposobu użytkowania, w przypadku stwierdzenia występowania zawilgocenia i oznak korozji biologicznej, należy wykonać ekspertyzę mikrobiologiczną i na podstawie jej wyników - odpowiednie roboty zabezpieczające. Rozwiązania materiałowo-konstrukcyjne zewnętrznych przegród budynku, warunki cieplno-wilgotnościowe, a także intensywność wymiany powietrza w pomieszczeniach, powinny uniemożliwiać powstanie zagrzybienia”.

Literatura

  1. R. Zamorowska, B. Nowak, "Mikrobiologiczne skażenie elewacji budynków", "Materiały Budowlane" 1/2006.
  2. THOR GmbH, "Welche Algen werden auf Fassaden häufig gefunden".
  3. THOR GmbH, materiały szkoleniowe.
  4. THOR GmbH, "Welche Pilze werden auf Fassaden häufig gefunden".
  5. H. Kuenzel, "Biological Growth on Stucco", "Buildings" 8/2000, IBP, Fraunhofer Institute of Building Physics.
  6. F. Frossel, H. Oberhaus, W. Riedel, "Ochrona cieplna budynków. Systemy izolacji ETICS”, POLCEN, Warszawa 2011.
  7. EN 15457:2014, "Farby i lakiery. Laboratoryjna metoda badania skuteczności w powłoce środków ochrony powłok przed grzybami".
  8. EN 15458:2014, "Farby i lakiery. Laboratoryjna metoda badania skuteczności w powłoce środków ochrony powłok przed glonami".
  9. Stowarzyszenie na Rzecz Systemów Ociepleń, "Instrukcja eksploatacji złożonych systemów izolacji cieplnej ścian zewnętrznych ETICS", 03/2016.
  10. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny podlegać budynki i ich usytuowanie z dnia 1 stycznia 2018 r. (DzU 2017, poz. 2285).

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Komentarze

Powiązane

mgr inż. Maciej Rokiel Ocena techniczna systemów ociepleń ETICS – likwidacja uszkodzeń elewacji

Ocena techniczna systemów ociepleń ETICS – likwidacja uszkodzeń elewacji Ocena techniczna systemów ociepleń ETICS – likwidacja uszkodzeń elewacji

Bardzo typowym uszkodzeniem elewacji jest spękanie tynku strukturalnego zaczynające się w narożniku otworu okiennego. Otwory okienne lub drzwiowe są zawsze krytycznymi miejscami. Stanowią one element powodujący...

Bardzo typowym uszkodzeniem elewacji jest spękanie tynku strukturalnego zaczynające się w narożniku otworu okiennego. Otwory okienne lub drzwiowe są zawsze krytycznymi miejscami. Stanowią one element powodujący w narożnikach koncentrację naprężeń.

mgr inż. Bartłomiej Monczyński Odtwarzanie hydroizolacji poziomej muru – kryteria doboru środków iniekcyjnych

Odtwarzanie hydroizolacji poziomej muru – kryteria doboru środków iniekcyjnych Odtwarzanie hydroizolacji poziomej muru – kryteria doboru środków iniekcyjnych

Iniekcyjne metody odtwarzania w murach izolacji poziomych przeciw wilgoci podciąganej kapilarnie [1], w odróżnieniu od metod mechanicznych [2], nie mają za zadanie stworzyć całkowicie nieprzepuszczalnej...

Iniekcyjne metody odtwarzania w murach izolacji poziomych przeciw wilgoci podciąganej kapilarnie [1], w odróżnieniu od metod mechanicznych [2], nie mają za zadanie stworzyć całkowicie nieprzepuszczalnej dla wody bariery [3]. Za wystarczający uznaje się efekt w postaci stworzenia ciągłej warstwy redukującej podciąganie kapilarne do tego stopnia, aby po pewnym czasie (dzięki wymianie wilgoci z otaczającym otoczeniem) w strefie muru nad przeponą powstał obszar o normalnej wilgotności (wilgotności równowagowej)...

mgr inż. Michał Kowalski Co wpływa na trwałość i niezawodność ETICS?

Co wpływa na trwałość i niezawodność ETICS? Co wpływa na trwałość i niezawodność ETICS?

Zgodnie z definicją pojęcie „trwałość” oznacza czas, w którym system zachowa swoje właściwości użytkowe, natomiast „niezawodność” jest to własność systemu dająca informację o tym, czy pracuje on poprawnie,...

Zgodnie z definicją pojęcie „trwałość” oznacza czas, w którym system zachowa swoje właściwości użytkowe, natomiast „niezawodność” jest to własność systemu dająca informację o tym, czy pracuje on poprawnie, zgodnie z założeniami. Zatem trwałość i niezawodność ETICS można opisać jako okres, w którym system spełnia wszystkie stawiane mu wymagania w zakresie bezpieczeństwa użytkowania oraz właściwości izolacyjności termicznej, odporności na oddziaływanie czynników atmosferycznych, korozyjnych i wymagań...

dr hab. inż. arch. Andrzej K. Kłosak Modernizacja akustyczna placówki edukacyjnej

Modernizacja akustyczna placówki edukacyjnej Modernizacja akustyczna placówki edukacyjnej

Budowa nowego zespołu szkół podstawowych nr 340 w Warszawie przy ul. Lokajskiego zakończyła się w lipcu 2012 r. W pierwszych miesiącach po otwarciu szkoły do dyrekcji zaczęły napływać skargi dotyczące...

Budowa nowego zespołu szkół podstawowych nr 340 w Warszawie przy ul. Lokajskiego zakończyła się w lipcu 2012 r. W pierwszych miesiącach po otwarciu szkoły do dyrekcji zaczęły napływać skargi dotyczące złej akustyki pomieszczeń, utrudniającej w znacznym stopniu pracę nauczycieli i obniżającej efektywność nauki u dzieci [1, 2, 3].

mgr inż. arch. Mikołaj Jarosz Efekty modernizacji placówki edukacyjnej

Efekty modernizacji placówki edukacyjnej Efekty modernizacji placówki edukacyjnej

Szkoły podstawowe są zwykle miejscami bardzo głośnymi, z poziomami dźwięku porównywalnymi z tymi, jakie można spotkać w halach fabrycznych czy na lotniskach. Do tego pomieszczenia szkolne są zwykle bardzo...

Szkoły podstawowe są zwykle miejscami bardzo głośnymi, z poziomami dźwięku porównywalnymi z tymi, jakie można spotkać w halach fabrycznych czy na lotniskach. Do tego pomieszczenia szkolne są zwykle bardzo pogłosowe, co utrudnia wzajemną komunikację uczniów i nauczycieli. Intuicyjnie czujemy, że nie pozostaje to bez wpływu na ich efektywność i samopoczucie w szkole. Co więc by się więc stało, gdybyśmy tak wyciszyli cały budynek szkoły?

Nicola Hariasz Izolacja wdmuchiwana – sposób na termomodernizację poddasza

Izolacja wdmuchiwana – sposób na termomodernizację poddasza Izolacja wdmuchiwana – sposób na termomodernizację poddasza

Izolacja wdmuchiwana jest stosunkowo mało znaną technologią, często stosowaną przy termomodernizacji istniejących budynków. Idealnie sprawdza się w przypadku, gdy montaż płyt lub mat izolacyjnych jest...

Izolacja wdmuchiwana jest stosunkowo mało znaną technologią, często stosowaną przy termomodernizacji istniejących budynków. Idealnie sprawdza się w przypadku, gdy montaż płyt lub mat izolacyjnych jest utrudniony lub niemożliwy.

dr inż. Małgorzata Niziurska, dr inż. Karolina Łączka Wymagania oceny technicznej dla zestawów wyrobów do wykonywania ociepleń stropów od strony sufitów z zastosowaniem wyrobów z wełny mineralnej (MW)

Wymagania oceny technicznej dla zestawów wyrobów do wykonywania ociepleń stropów od strony sufitów z zastosowaniem wyrobów z wełny mineralnej (MW) Wymagania oceny technicznej dla zestawów wyrobów do wykonywania ociepleń stropów od strony sufitów z zastosowaniem wyrobów z wełny mineralnej (MW)

Zestawy wyrobów do wykonywania ociepleń stropów od strony sufitów z zastosowaniem wyrobów z wełny mineralnej (MW), potocznie nazywane jako systemy garażowe, nie są objęte zakresem europejskiej niepolskiej...

Zestawy wyrobów do wykonywania ociepleń stropów od strony sufitów z zastosowaniem wyrobów z wełny mineralnej (MW), potocznie nazywane jako systemy garażowe, nie są objęte zakresem europejskiej niepolskiej normy wyrobu, jednak są ujęte w wykazie wyrobów objętych obowiązkiem sporządzenia krajowej deklaracji właściwości użytkowych, zamieszczonym w Załączniku 1 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 17 listopada 2016 r. [1]. Oznacza to, że w świetle krajowych przepisów są one...

dr Jarosław Gil Problem akustyki klatek schodowych i ciągów komunikacji ogólnej

Problem akustyki klatek schodowych i ciągów komunikacji ogólnej Problem akustyki klatek schodowych i ciągów komunikacji ogólnej

W budynkach wielorodzinnych borykamy się z hałasem dobiegającym zewsząd: od zewnątrz, od sąsiadów, od urządzeń instalacyjnych czy z kanałów wentylacyjnych. Dodatkowo istnieje kolejne źródło hałasu z potężną...

W budynkach wielorodzinnych borykamy się z hałasem dobiegającym zewsząd: od zewnątrz, od sąsiadów, od urządzeń instalacyjnych czy z kanałów wentylacyjnych. Dodatkowo istnieje kolejne źródło hałasu z potężną drogą transmisji do wszystkich mieszkań – kroki na klatkach schodowych i ciągach komunikacji ogólnej.

mgr inż. arch. Tomasz Rybarczyk Budowa w czasach pandemii

Budowa w czasach pandemii Budowa w czasach pandemii

Pandemia koronawirusa, mająca niewątpliwie wpływ na wszystkie dziedziny naszego życia, determinuje również sposób realizacji inwestycji budowlanych. Jak wygląda to obecnie i czy budowanie w tych trudnych...

Pandemia koronawirusa, mająca niewątpliwie wpływ na wszystkie dziedziny naszego życia, determinuje również sposób realizacji inwestycji budowlanych. Jak wygląda to obecnie i czy budowanie w tych trudnych czasach jest w ogóle możliwe?

Nicola Hariasz Szerokie zastosowanie płyt gipsowo-kartonowych w systemie suchej zabudowy

Szerokie zastosowanie płyt gipsowo-kartonowych w systemie suchej zabudowy Szerokie zastosowanie płyt gipsowo-kartonowych w systemie suchej zabudowy

System suchej zabudowy jest metodą wykończenia wnętrz, która nie wymaga użycia wody zarobowej, niezbędnej w procesie wiązania tradycyjnych materiałów budowlanych, takich jak beton czy tynk. Głównym elementem...

System suchej zabudowy jest metodą wykończenia wnętrz, która nie wymaga użycia wody zarobowej, niezbędnej w procesie wiązania tradycyjnych materiałów budowlanych, takich jak beton czy tynk. Głównym elementem tego rodzaju zabudowy są płyty gipsowo­‑kartonowe. Obecnie są one szeroko stosowane zarówno w obiektach biurowych, hotelowych, usługowych, jak i mieszkaniowych.

prof. dr hab. inż. Krzysztof Schabowicz, dr inż. Paweł Sulik, mgr inż. Łukasz Zawiślak Elewacja wentylowana podczas oddziaływania pożarem

Elewacja wentylowana podczas oddziaływania pożarem Elewacja wentylowana podczas oddziaływania pożarem

Elewacje wentylowane pozwalają na kształtowanie zewnętrznych paneli z różnych materiałów, struktur, faktur czy kolorów. Ze względu na wysoką estetykę są one coraz częściej stosowane jako okładziny ścian...

Elewacje wentylowane pozwalają na kształtowanie zewnętrznych paneli z różnych materiałów, struktur, faktur czy kolorów. Ze względu na wysoką estetykę są one coraz częściej stosowane jako okładziny ścian zewnętrznych budynków nowo budowanych, lecz również doskonale sprawdzają się w przypadku budynków poddawanych remontom.

dr hab. inż. prof. PŚ Łukasz Drobiec, mgr inż. Julia Blazy Współczesne niemetaliczne zbrojenia rozproszone stosowane w konstrukcjach betonowych

Współczesne niemetaliczne zbrojenia rozproszone stosowane w konstrukcjach betonowych Współczesne niemetaliczne zbrojenia rozproszone stosowane w konstrukcjach betonowych

W ciągu ostatnich trzech dekad obserwuje się bardzo szybki rozwój technologii związanych z betonem. Z prostego i wszechstronnego materiału konstrukcyjnego stał się on materiałem wysokowartościowym (High...

W ciągu ostatnich trzech dekad obserwuje się bardzo szybki rozwój technologii związanych z betonem. Z prostego i wszechstronnego materiału konstrukcyjnego stał się on materiałem wysokowartościowym (High Performance Concrete), który można dostosować do konkretnych zastosowań zgodnie z postawionymi wymaganiami.

dr inż. Krzysztof Pawłowski, prof. uczelni Ocieplenie ścian zewnętrznych płytami styropianowymi – wybrane aspekty projektowe

Ocieplenie ścian zewnętrznych płytami styropianowymi – wybrane aspekty projektowe Ocieplenie ścian zewnętrznych płytami styropianowymi – wybrane aspekty projektowe

Zmieniające się wymagania powodują, że na etapie projektowania i wykonywania pojawiają się nowe rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe ścian zewnętrznych. Najczęściej stosowanymi technologiami wznoszenia...

Zmieniające się wymagania powodują, że na etapie projektowania i wykonywania pojawiają się nowe rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe ścian zewnętrznych. Najczęściej stosowanymi technologiami wznoszenia ścian zewnętrznych budynków w Polsce są technologia murowana, drewniana lub prefabrykowana.

Nicola Hariasz Rodzaje i właściwości farb mineralnych przeznaczonych do malowania elewacji

Rodzaje i właściwości farb mineralnych przeznaczonych do malowania elewacji Rodzaje i właściwości farb mineralnych przeznaczonych do malowania elewacji

Podczas odświeżania starej elewacji lub ocieplania ścian zewnętrznych bardzo ważną kwestię stanowi dobór farby elewacyjnej. Na renowację warto się zdecydować, gdy fasada wraz z upływem lat straciła swoją...

Podczas odświeżania starej elewacji lub ocieplania ścian zewnętrznych bardzo ważną kwestię stanowi dobór farby elewacyjnej. Na renowację warto się zdecydować, gdy fasada wraz z upływem lat straciła swoją pierwotną barwę, uległa zabrudzeniu lub po prostu nie spełnia oczekiwań inwestora.

Danuta Baprawska Najważniejsze parametry farb wewnętrznych

Najważniejsze parametry farb wewnętrznych Najważniejsze parametry farb wewnętrznych

Malowanie jest najłatwiejszym sposobem na zmianę wystroju wnętrza, dlatego coraz częściej odświeżamy swoje domy i mieszkania właśnie w ten sposób. Rośnie popularność malowania, a co za tym idzie – oferta...

Malowanie jest najłatwiejszym sposobem na zmianę wystroju wnętrza, dlatego coraz częściej odświeżamy swoje domy i mieszkania właśnie w ten sposób. Rośnie popularność malowania, a co za tym idzie – oferta produktowa. Warto wiedzieć, jakimi kryteriami się kierować przy wyborze odpowiedniej farby wewnętrznej.

dr hab. inż. prof. PŚ Łukasz Drobiec, dr inż. Radosław Jasiński, dr inż. Wojciech Mazur Nowoczesne nadproża stosowane w budownictwie

Nowoczesne nadproża stosowane w budownictwie Nowoczesne nadproża stosowane w budownictwie

Przekrycie otworów w ścianach lub murach (obronnych lub ochronnych) było i jest problemem, z którym budownictwo borykało się od samego początku stosowania konstrukcji murowych.

Przekrycie otworów w ścianach lub murach (obronnych lub ochronnych) było i jest problemem, z którym budownictwo borykało się od samego początku stosowania konstrukcji murowych.

mgr inż. Bartłomiej Monczyński Tynki stosowane na zawilgoconych przegrodach – tynki renowacyjne

Tynki stosowane na zawilgoconych przegrodach – tynki renowacyjne Tynki stosowane na zawilgoconych przegrodach – tynki renowacyjne

Wykonanie nowych tynków jest jednym z nieodzownych elementów prac renowacyjnych prowadzonych w zawilgoconych obiektach budowlanych. Z uwagi na właściwości tzw. tynków tradycyjnych w takim przypadku zalecane...

Wykonanie nowych tynków jest jednym z nieodzownych elementów prac renowacyjnych prowadzonych w zawilgoconych obiektach budowlanych. Z uwagi na właściwości tzw. tynków tradycyjnych w takim przypadku zalecane jest stosowanie specjalistycznych tynków przeznaczonych do prowadzenia prac renowacyjnych.

dr inż. Krzysztof Pawłowski, prof. uczelni Projektowanie ścian zewnętrznych z uwzględnieniem wymagań cieplno-wilgotnościowych od 1 stycznia 2021 r.

Projektowanie ścian zewnętrznych z uwzględnieniem wymagań cieplno-wilgotnościowych od 1 stycznia 2021 r. Projektowanie ścian zewnętrznych z uwzględnieniem wymagań cieplno-wilgotnościowych od 1 stycznia 2021 r.

Artykuł przedstawia rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe ścian zewnętrznych i przykłady obliczeniowe dotyczące ich parametrów fizykalnych w aspekcie wymagań cieplno-wilgotnościowych według rozporządzenia...

Artykuł przedstawia rozwiązania konstrukcyjno-materiałowe ścian zewnętrznych i przykłady obliczeniowe dotyczące ich parametrów fizykalnych w aspekcie wymagań cieplno-wilgotnościowych według rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 14.11.2017 r. zmieniającego rozporządzenie ws warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które będą obowiązywać od 1.01.2021 r.

prof. dr hab. inż. Krzysztof Schabowicz, mgr inż. Łukasz Zawiślak, mgr inż. Paweł Staniów Elewacje wentylowane – porównanie numeryczne w zakresie termicznym

Elewacje wentylowane – porównanie numeryczne w zakresie termicznym Elewacje wentylowane – porównanie numeryczne w zakresie termicznym

Zwiększające się wymagania stawiane ochronie środowiska, wzmagają rozwój budownictwa zrównoważonego. Elewacje wentylowane mogą stanowić korzystną energetycznie alternatywę dla elewacji standardowych, tj....

Zwiększające się wymagania stawiane ochronie środowiska, wzmagają rozwój budownictwa zrównoważonego. Elewacje wentylowane mogą stanowić korzystną energetycznie alternatywę dla elewacji standardowych, tj. elewacji w systemie ETICS.

mgr inż. Bartłomiej Monczyński Tynki stosowane na zawilgoconych przegrodach – tynki ofiarne

Tynki stosowane na zawilgoconych przegrodach – tynki ofiarne Tynki stosowane na zawilgoconych przegrodach – tynki ofiarne

W budynkach, których mury zawierają znaczne ilości wilgoci oraz szkodliwych soli budowlanych, trwałe i stabilne tynkowanie przy użyciu tynków tradycyjnych z reguły nie jest możliwe – tynki wapienne na...

W budynkach, których mury zawierają znaczne ilości wilgoci oraz szkodliwych soli budowlanych, trwałe i stabilne tynkowanie przy użyciu tynków tradycyjnych z reguły nie jest możliwe – tynki wapienne na tego typu podłożach w krótkim czasie ulegają uszkodzeniu, z kolei zastosowanie tynków cementowych (z uwagi na ich szczelność i wysoką wytrzymałość) prowadzi do uszkodzenia otynkowanego muru lub przylegających elementów budynku.

Nicola Hariasz Zalety zastosowania systemu mocującego w postaci kotew chemicznych

Zalety zastosowania systemu mocującego w postaci kotew chemicznych Zalety zastosowania systemu mocującego w postaci kotew chemicznych

Kotwy to specjalne łączniki, pozwalające na uzyskanie trwałego połączenia różnego rodzaju elementów budowlanych. Służą do mocowania elementów stalowych, aluminiowych czy drewnianych do podłoży betonowych...

Kotwy to specjalne łączniki, pozwalające na uzyskanie trwałego połączenia różnego rodzaju elementów budowlanych. Służą do mocowania elementów stalowych, aluminiowych czy drewnianych do podłoży betonowych i murowych. Wyróżnia się kotwy mechaniczne (wykorzystujące siłę rozporu kotwy) oraz kotwy chemiczne (zwane również wklejanymi).

mgr Robert Zaorski Osiadanie materiałów izolacyjnych używanych do ocieplania metodą wdmuchiwania

Osiadanie materiałów izolacyjnych używanych do ocieplania metodą wdmuchiwania Osiadanie materiałów izolacyjnych używanych do ocieplania metodą wdmuchiwania

Wdmuchiwane materiały izolacyjne zyskują ogromną popularność. Inwestorzy mogą wybierać z szerokiej gamy materiałów takich jak: celuloza, wełny mineralne lub wełny drzewne. Instaluje się je za pomocą maszyn...

Wdmuchiwane materiały izolacyjne zyskują ogromną popularność. Inwestorzy mogą wybierać z szerokiej gamy materiałów takich jak: celuloza, wełny mineralne lub wełny drzewne. Instaluje się je za pomocą maszyn do wdmuchiwania, dzięki którym przy minimalnym nakładzie pracy i w krótkim czasie można uzyskać szczelną i ciągłą warstwę izolacji o dowolnej grubości. Wystarczy jeden rodzaj materiału, by na stropie budynku ułożyć ocieplenie o grubości 45 cm oraz ocieplić jego połać dachową warstwą o grubości...

Nicola Hariasz Właściwości i zastosowanie keramzytu

Właściwości i zastosowanie keramzytu Właściwości i zastosowanie keramzytu

Keramzyt zyskuje na popularności w budownictwie głównie dzięki bardzo dobrym właściwościom fizyko-mechanicznym i użytkowym. Do jego licznych zalet należy lekkość, łatwość transportu, niska nasiąkliwość,...

Keramzyt zyskuje na popularności w budownictwie głównie dzięki bardzo dobrym właściwościom fizyko-mechanicznym i użytkowym. Do jego licznych zalet należy lekkość, łatwość transportu, niska nasiąkliwość, odporność na działanie kwasów, grzybów, pleśni oraz gryzoni. Jest mrozoodporny, ognioodporny, neutralny biologicznie, niepalny i stosunkowo wytrzymały.

mgr inż. Piotr Olgierd Korycki Bezpieczeństwo pożarowe w obiektach halowych

Bezpieczeństwo pożarowe w obiektach halowych Bezpieczeństwo pożarowe w obiektach halowych

W budownictwie halowym, przemysłowym i użyteczności publicznej najbardziej poszukiwane są materiały spełniające rygorystyczne normy w zakresie wymagań bezpieczeństwa pożarowego, izolacyjności termicznej...

W budownictwie halowym, przemysłowym i użyteczności publicznej najbardziej poszukiwane są materiały spełniające rygorystyczne normy w zakresie wymagań bezpieczeństwa pożarowego, izolacyjności termicznej oraz akustycznej. Takimi wyrobami, spełniającymi wyszukane wymagania inwestorów, architektów oraz wykonawców, są wysokiej jakości płyty warstwowe w okładzinach metalowych. Stosowanie tych płyt umożliwiają ich właściwości, bogata paleta kolorystyczna oraz różnorodna gama profilowań blach okładzinowych.

Wybrane dla Ciebie

Pozbądź się wody z płaskiego dachu »

Pozbądź się wody z płaskiego dachu » Pozbądź się wody z płaskiego dachu »

Zatrzymaj ciepło na zimę »

Zatrzymaj ciepło na zimę » Zatrzymaj ciepło na zimę »

Wysokiej jakości materiały hydroizolacyjne i termoizolacyjne »

Wysokiej jakości materiały hydroizolacyjne i termoizolacyjne » Wysokiej jakości materiały hydroizolacyjne i termoizolacyjne »

Debata "Fala renowacji szansą na rozwój Polski po pandemii" »

Debata "Fala renowacji szansą na rozwój Polski po pandemii" »  Debata "Fala renowacji szansą na rozwój Polski po pandemii" »

Styropian grafitowy – oszczędność energii i pieniędzy »

Styropian grafitowy – oszczędność energii i pieniędzy » Styropian grafitowy – oszczędność energii i pieniędzy »

Ekologiczny dach – jak go wykonać? »

Ekologiczny dach – jak go wykonać? » Ekologiczny dach – jak go wykonać? »

Rozwiązanie dla budownictwa w zgodzie z naturą »

Rozwiązanie dla budownictwa w zgodzie z naturą » Rozwiązanie dla budownictwa w zgodzie z naturą »

Gdzie kupić dobre i ciepłe okna? »

Gdzie kupić dobre i ciepłe okna? » Gdzie kupić dobre i ciepłe okna? »

Co w układzie dachowym jest najważniejsze? »

Co w układzie dachowym jest najważniejsze? » Co w układzie dachowym jest najważniejsze? »

Komfort cieplny i zdrowy dom – jak to osiągnąć? »

Komfort cieplny i zdrowy dom – jak to osiągnąć? » Komfort cieplny i zdrowy dom – jak to osiągnąć? »

Najważniejsze to co w środku »

Najważniejsze to co w środku » Najważniejsze to co w środku »

Indywidualne usługi w zakresie produkcji dowolnych elementów z tworzyw sztucznych »

Indywidualne usługi w zakresie produkcji dowolnych elementów z tworzyw sztucznych » Indywidualne usługi w zakresie produkcji dowolnych elementów z tworzyw sztucznych »

Jakie są cechy dobrej izolacji podłogowej? »

Jakie są cechy dobrej izolacji podłogowej? » Jakie są cechy dobrej izolacji podłogowej? »

Zalety ocieplania styropianem pasywnym »

Zalety ocieplania styropianem pasywnym » Zalety ocieplania styropianem pasywnym »

MERCOR SA Bezpieczeństwo pożarowe w modernizowanych budynkach

Bezpieczeństwo pożarowe w modernizowanych budynkach Bezpieczeństwo pożarowe w modernizowanych budynkach

Modernizacja obiektów budowlanych to wyzwanie przyszłości, przed którym stanie każdy zarządca i właściciel nieruchomości. Obiekty budowlane muszą być systematycznie oceniane pod kątem zużycia oraz modernizowane...

Modernizacja obiektów budowlanych to wyzwanie przyszłości, przed którym stanie każdy zarządca i właściciel nieruchomości. Obiekty budowlane muszą być systematycznie oceniane pod kątem zużycia oraz modernizowane do odpowiadających współczesnej wiedzy technicznej standardów. Nie inaczej jest w przypadku rozwiązań wpływających na bezpieczeństwo pożarowe obiektów.

Uprawnienia budowlane 2021 Część 1. Poradnik z kluczem. 523 pytania i 20 testów egzaminacyjnych

Uprawnienia budowlane 2021 Część 1. Poradnik z kluczem. 523 pytania i 20 testów egzaminacyjnych Uprawnienia budowlane 2021 Część 1. Poradnik z kluczem. 523 pytania i 20 testów egzaminacyjnych

Część B: Roboty wykończeniowe, zeszyt 17: Podłogi zewnętrzne z desek kompozytowych

Część B: Roboty wykończeniowe, zeszyt 17: Podłogi zewnętrzne z desek kompozytowych Część B: Roboty wykończeniowe, zeszyt 17: Podłogi zewnętrzne z desek kompozytowych

Warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie 2021

Warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie 2021 Warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie 2021

Najnowsze produkty i technologie

Sopro Polska Sp. z o.o. Renowacja drewnianej podłogi – jak zrobić to dobrze?

Renowacja drewnianej podłogi – jak zrobić to dobrze? Renowacja drewnianej podłogi – jak zrobić to dobrze?

Renowacja starej podłogi drewnianej nie należy do łatwych zadań, zwłaszcza jeżeli chcemy na niej ułożyć płytki ceramiczne. Tego typu prace wymagają wiedzy i doświadczenia, ale równie ważny jest dobór odpowiednich...

Renowacja starej podłogi drewnianej nie należy do łatwych zadań, zwłaszcza jeżeli chcemy na niej ułożyć płytki ceramiczne. Tego typu prace wymagają wiedzy i doświadczenia, ale równie ważny jest dobór odpowiednich materiałów.

Fabryka Styropianu ARBET Ocieplenie na ociepleniu – termomodernizacja według nowych wymagań

Ocieplenie na ociepleniu – termomodernizacja według nowych wymagań Ocieplenie na ociepleniu – termomodernizacja według nowych wymagań

W związku z potrzebą renowacji wielu obiektów budowanych przed laty najczęściej przeprowadza się ponowne docieplanie ocieplonych wcześniej ścian zewnętrznych. Wobec obowiązujących obecnie standardów energooszczędności...

W związku z potrzebą renowacji wielu obiektów budowanych przed laty najczęściej przeprowadza się ponowne docieplanie ocieplonych wcześniej ścian zewnętrznych. Wobec obowiązujących obecnie standardów energooszczędności w starych budynkach konieczne jest bowiem zwiększenie izolacyjności przegród lub naprawa istniejącego ocieplenia.

Festool Polska 4 biegi, duża moc, żadnych kompromisów

4 biegi, duża moc, żadnych kompromisów 4 biegi, duża moc, żadnych kompromisów

Dwie nowe, flagowe wkrętarki akumulatorowe firmy Festool, które zastępują sprawdzone modele z poprzednich lat, QUADRIVE PDC i DRC 18/4, noszą nazwę QUADRIVE TPC i TDC 18/4. Oba nowe produkty są wydajne...

Dwie nowe, flagowe wkrętarki akumulatorowe firmy Festool, które zastępują sprawdzone modele z poprzednich lat, QUADRIVE PDC i DRC 18/4, noszą nazwę QUADRIVE TPC i TDC 18/4. Oba nowe produkty są wydajne i wszechstronne, a dzięki 4 biegom perfekcyjnie przystosowane do każdego zastosowania. Dzięki przemyślanej koncepcji zmiany biegów oferują odpowiedni do każdego zastosowania moment obrotowy oraz odpowiednią prędkość obrotową.

Festool Polska Mocne i szyte na miarę elektronarzędzia 18 V

Mocne i szyte na miarę elektronarzędzia 18 V Mocne i szyte na miarę elektronarzędzia 18 V

„Naszym celem jest opracowanie rozwiązań akumulatorowych dostosowanych do potrzeb profesjonalistów” – mówi menedżer produktu Patrick Hitzer.

„Naszym celem jest opracowanie rozwiązań akumulatorowych dostosowanych do potrzeb profesjonalistów” – mówi menedżer produktu Patrick Hitzer.

STYROPMIN Specjalistyczna linia styropianu pod ogrzewanie podłogowe – nowość w ofercie marki Styropmin

Specjalistyczna linia styropianu pod ogrzewanie podłogowe – nowość w ofercie marki Styropmin Specjalistyczna linia styropianu pod ogrzewanie podłogowe – nowość w ofercie marki Styropmin

Firma Styropmin, jako producent odpowiedzialny społecznie, przykłada szczególną wagę do energooszczędności oraz budownictwa zrównoważonego. Badania nad innowacyjnymi rozwiązaniami prowadzone w specjalistycznych...

Firma Styropmin, jako producent odpowiedzialny społecznie, przykłada szczególną wagę do energooszczędności oraz budownictwa zrównoważonego. Badania nad innowacyjnymi rozwiązaniami prowadzone w specjalistycznych laboratoriach Styropmin zaowocowały wprowadzeniem na rynek specjalistycznych płyt styropianowych Instal Panel, do izolacji termicznej podłóg na gruncie i stropów międzykondygnacyjnych, które wyróżnia wyjątkowa konstrukcja, ułatwiająca montaż instalacji wodnego ogrzewania podłogowego. W skład...

Rockwool Polska Fala renowacji szansą na rozwój Polski po pandemii – debata w ramach kampanii Szóste paliwo

Fala renowacji szansą na rozwój Polski po pandemii – debata w ramach kampanii Szóste paliwo Fala renowacji szansą na rozwój Polski po pandemii – debata w ramach kampanii Szóste paliwo

Opublikowana w listopadzie 2020 r. strategia na rzecz fali renowacji ma na celu poprawę charakterystyki energetycznej budynków. Poprzez zwiększenie wskaźnika renowacji, co najmniej dwukrotnie w ciągu najbliższych...

Opublikowana w listopadzie 2020 r. strategia na rzecz fali renowacji ma na celu poprawę charakterystyki energetycznej budynków. Poprzez zwiększenie wskaźnika renowacji, co najmniej dwukrotnie w ciągu najbliższych dziesięciu lat, nastąpi poprawa jakości życia osób mieszkających w Europie i zmniejszy się skala emisji gazów cieplarnianych, a także podniesie się poziom ponownego użycia i recyklingu materiałów.

Kärcher Sp. z o.o. Moc możliwości dla branży budowlanej tej jesieni!

Moc możliwości dla branży budowlanej tej jesieni! Moc możliwości dla branży budowlanej tej jesieni!

Branża budowalna dynamicznie się w naszym kraju rozwija. Jest to specyficzny biznes, który wymaga rozwiązań dopasowanych do trudnych, nawet ekstremalnych warunków pracy na budowie. Zdajemy sobie z tego...

Branża budowalna dynamicznie się w naszym kraju rozwija. Jest to specyficzny biznes, który wymaga rozwiązań dopasowanych do trudnych, nawet ekstremalnych warunków pracy na budowie. Zdajemy sobie z tego sprawę. Nasze sprzęty właśnie takie są. Tej jesieni Karcher oferuje budowlańcom swoje najlepsze modele urządzeń w zestawach wraz z akcesoriami, które znacznie zwiększają zakres zastosowań tych maszyn. Oferta Moc możliwości to szeroki wybór urządzeń z bogatym wyposażeniem dodatkowym. Urządzenia wysokociśnieniowe...

mgr inż. Wojciech Adamik Nowoczesne rozwiązania do walki z hałasem – kompozyt AKU-PRTM

Nowoczesne rozwiązania do walki z hałasem – kompozyt AKU-PRTM Nowoczesne rozwiązania do walki z hałasem – kompozyt  AKU-PRTM

Postęp w budownictwie trwa w najlepsze – nowe domy, fabryki czy też obiekty użyteczności publicznej są wykonywane z materiałów o lepszej izolacyjności termicznej, co przekłada się na mniejsze koszty utrzymania...

Postęp w budownictwie trwa w najlepsze – nowe domy, fabryki czy też obiekty użyteczności publicznej są wykonywane z materiałów o lepszej izolacyjności termicznej, co przekłada się na mniejsze koszty utrzymania obiektu. Niestety czasem zapomina się o izolacji akustycznej, a wymagania normowe często są niewystarczające. Efektem jest to, że zza ściany słyszymy sąsiada, przeszkadza nam jego włączone radio lub telewizor, a w zakładzie pracy hałas przenika do chronionych pomieszczeń.

MIWO - Stowarzyszenie Producentów Wełny Mineralnej: Szklanej i Skalnej Akustyka budowlana – jak dobrze zaizolować dom zgodnie z Warunkami Technicznymi?

Akustyka budowlana – jak dobrze zaizolować dom zgodnie z Warunkami Technicznymi? Akustyka budowlana – jak dobrze zaizolować dom zgodnie z Warunkami Technicznymi?

Gdy w budynku jest dobrze zaprojektowana i wykonana izolacja akustyczna, to możemy się odciąć od hałasu lub ograniczyć jego oddziaływanie. Warto znać przepisy prawne, by być pewnym, że projektant czegoś...

Gdy w budynku jest dobrze zaprojektowana i wykonana izolacja akustyczna, to możemy się odciąć od hałasu lub ograniczyć jego oddziaływanie. Warto znać przepisy prawne, by być pewnym, że projektant czegoś nie pominął, deweloper nie poszedł na skróty, a wykonawca nie zaniedbał jakiegoś szczegółu. I że zostały użyte odpowiednie materiały.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Izolacje.com.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.izolacje.com.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.izolacje.com.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.