Izolacje.com.pl

Zarządzanie ryzykiem w branży budowlanej

Cz. 2. Wymogi i skala projektów renowacji zbiorników betonowych na przykładzie infrastruktury wodno-ściekowej

Jak zarządzać ryzykiem w branży budowlanej? fot. www.pixabay.com

Jak zarządzać ryzykiem w branży budowlanej? fot. www.pixabay.com

Podczas realizacji projektów renowacji zbiorników w oczyszczalniach ścieków występuje bardzo dużo różnych czynników, których wpływ wywołuje określone skutki dla trzech kolejnych parametrów efektywności inwestycji. Tymi parametrami są koszty projektu, czas realizacji inwestycji i jakość wykonanych prac, która determinuje trwałość przeprowadzonej renowacji.

Zobacz także

Materiały prasowe news Zadłużenie firm budowlanych – przyczyny i perspektywy

Zadłużenie firm budowlanych – przyczyny i perspektywy Zadłużenie firm budowlanych – przyczyny i perspektywy

Budownictwo, zaraz po handlu, to jedna z najbardziej obciążonych długami branż w polskiej gospodarce. Łączne zadłużenie firm z sektora budowlanego wynosi już blisko 1,8 mld zł, z czego połowę kwoty stanowią...

Budownictwo, zaraz po handlu, to jedna z najbardziej obciążonych długami branż w polskiej gospodarce. Łączne zadłużenie firm z sektora budowlanego wynosi już blisko 1,8 mld zł, z czego połowę kwoty stanowią długi jednoosobowych działalności gospodarczych. Wyraźne pogorszenie sytuacji finansowej w pandemii notuje segment robót specjalistycznych, czyli firm zajmujących się rozbiórką i przygotowaniem terenu pod budowę, wykonywaniem instalacji czy prac wykończeniowych. Tu od marca ubiegłego roku zadłużenie...

Materiały prasowe news Politechnika Białostocka rozwija współpracę z Polskim Klastrem Budowlanym

Politechnika Białostocka rozwija współpracę z Polskim Klastrem Budowlanym Politechnika Białostocka rozwija współpracę z Polskim Klastrem Budowlanym

Polski Klaster Budowlany i Politechnika Białostocka rozszerzają współpracę. Wspólnie wykształcą managerów specjalistów, którzy wprowadzą cyfryzację do polskich przedsiębiorstw budowlanych. Wszystko dzięki...

Polski Klaster Budowlany i Politechnika Białostocka rozszerzają współpracę. Wspólnie wykształcą managerów specjalistów, którzy wprowadzą cyfryzację do polskich przedsiębiorstw budowlanych. Wszystko dzięki nowemu kierunkowi studiów magisterskich o nazwie „BIM – modelowanie i zarządzanie informacją o budynku”, a także Polskiemu Centrum BIM, które powstanie w Białymstoku. Chodzi o budynek demonstracyjny, w którym bedą prowadzone działania, mające na celu wdrożenie technologii BIM w naszym kraju.

PU Polska – Związek Producentów Płyt Warstwowych i Izolacji Działalność edukacyjna i informacyjna związku PU Polska

Działalność edukacyjna i informacyjna związku PU Polska Działalność edukacyjna i informacyjna związku PU Polska

PU Polska Związek Producentów Płyt Warstwowych i Izolacji to organizacja założona w 2017 r. i zrzeszająca ośmiu największych pracodawców – producentów płyt warstwowych z rdzeniem poliuretanowym PUR i poliizocyjanurowym...

PU Polska Związek Producentów Płyt Warstwowych i Izolacji to organizacja założona w 2017 r. i zrzeszająca ośmiu największych pracodawców – producentów płyt warstwowych z rdzeniem poliuretanowym PUR i poliizocyjanurowym PIR.

Jeżeli założymy, że każdego roku jest remontowanych kilka tysięcy zbiorników i że średniej wielkości zbiornik w oczyszczalni ścieków komunalnych ma 1000 m2 powierzchni do zabezpieczenia powłoką ochronną, a koszt wykonania renowacji takiej powłoki wraz z usunięciem starej, oczyszczeniem i osuszeniem podłoża, rusztowaniami itd. wynosi od 200 do nawet 500 zł/1 m2, to widzimy, że zagadnienie dotyczy olbrzymich nakładów finansowych.

Jeżeli więc stosowanie zasad zarządzania ryzykiem przy realizacji tych projektów może wygenerować kilkanaście lub nawet kilkadziesiąt procent oszczędności, to bez wątpienia warto je stosować.

Pod względem czasu trwania prac renowacyjnych zbiorników betonowych jako elementów infrastruktury gospodarki wodno-ściekowej należy wyróżnić różne przypadki.

Dla zakładów wodociągowych, które w swoich zasobach mają większą liczbę określonego rodzaju zbiorników w ramach jednej instalacji, łatwiej jest zaplanować funkcjonowanie zakładu podczas wyłączenia z użytkowania jednego z tych zbiorników na czas jego renowacji, z zachowaniem ciągłości odbioru i oczyszczania ścieków lub dostarczania wody pitnej do gospodarstw domowych w obrębie rejonu danej gminy czy powiatu.

W takich przypadkach czas trwania remontu nie jest tak bardzo istotny jak w gminach, gdzie instalacja składa się z pojedynczych zbiorników i wyłączenie jednego rodzaju zbiornika ze schematu oczyszczania ścieków lub produkcji wody pitnej uniemożliwia realizację działań statutowych.

W takich sytuacjach wydłużenie czasu trwania prac renowacyjnych jest zagadnieniem krytycznym i jeżeli można określić metody zarządzania ryzykiem minimalizujące prawdopodobieństwo opóźnienia przywrócenia remontowanego zbiornika do użytkowania, to bezwzględnie należy traktować te budowle jako strategiczne z punktu widzenia bezpieczeństwa publicznego i wprowadzić takie metody do praktyk powszechnie stosowanych.

Jakość realizacji projektu renowacji powłok ochronnych w zbiornikach będących częścią infrastruktury gospodarki wodno-ściekowej bezpośrednio wpływa na jej trwałość, a więc długość czasu prawidłowego i bezpiecznego użytkowania bez zakłóceń do czasu, gdy konieczne stanie się przeprowadzenie kolejnej renowacji. Oczekuje się, że okres ten wyniesie od 5 do 10 lat. Jednak gdy uzyskana jakość nowo wykonanej powłoki ochronnej jest niższa od zakładanej, interwał czasu pomiędzy kolejnymi renowacjami drastycznie się skraca. W długoterminowej perspektywie, np. w okresie 30 lat, oznacza to zwiększenie ilości przeprowadzania renowacji nawet dwukrotnie.

Takie sytuacje nie tylko nadmiernie obciążają budżet gminy czy powiatu, implikując nadmierne koszty utrzymania, ale dodatkowo istotnie zwiększają ryzyko utraty zachowania ciągłości realizowania zadań statutowych, narażając okoliczną ludność na przerwy w dostawie wody pitnej czy odbioru ścieków. Wobec tego należy zrobić wszystko, co tylko możliwe, aby ograniczyć ryzyko związane z zaistnieniem takiej sytuacji.

Wykonywanie i renowacja powłok ochronnych na wewnętrznych powierzchniach zbiorników betonowych

Zastosowanie powłok ochronnych na powierzchniach betonowych zbiorników na ciecze dzieli się na dwa rodzaje:

  • Pierwszym jest zastosowanie ich w zbiornikach wody czystej (pitnej), gdzie zadaniem powłoki jest ochrona jakości wody przed wypłukiwaniem i migracją do niej zanieczyszczeń z betonu. Zwłaszcza w przypadkach miękkiej wody o niskim pH, która rozpuszcza i wypłukuje wapno z betonu.
  • Drugim natomiast jest zastosowanie powłok w zbiornikach wody zanieczyszczonej lub przemysłowej i w tym przypadku zadaniem powłoki jest ochrona konstrukcji betonowej przed jej destrukcją w wyniku agresywnego odziaływania samej wody i substancji chemicznych rozcieńczonych w wodzie. Zbiorniki oczyszczalni ścieków to zdecydowanie ten drugi przypadek.

Beton jest sztucznym kamieniem i jak każdy wytworzony przez człowieka materiał podlega degradacji związanej z oddziaływaniem niekorzystnych czynników środowiska oraz z czynnikami reologicznymi powiązanymi ze zmianami cech fizycznych betonu wraz z upływem czasu.

Czynnikami oddziałującymi niekorzystnie na beton są m.in. absorbowana i wydalana woda oraz gazy, oleje i tłuszcze roślinne oraz zwierzęce, związki chemiczne itp.

Występuje wiele mechanizmów destrukcji betonu, w których bezpośrednim czynnikiem są dodatkowe okoliczności, jednak bez udziału wody mechanizmy te są uśpione, więc udział wody w tych reakcjach jest katalityczny i niejako decydujący w wielu procesach rozpadu betonu.

Do typowych procesów degradujących beton zaliczamy m.in. [1]:

  • karbonatyzację
  • korozję alkaliczną,
  • korozję siarczanową,
  • korozję mikrobiologiczną,
  • korozję mrozową,
  • korozję chlorkową,
  • oddziaływanie chemikaliami.

W zasadzie woda w kontakcie z betonem katalizuje niezależnie trzy różne rodzaje mechanizmów niszczących jego strukturę:

  • reakcje chemiczne wody z substancjami zawartymi w betonie,
  • mechanizmy uszkodzeń fizycznych.
  • funkcję rozpuszczalnika i medium do migracji agresywnych związków chemicznych ze środowiska w głąb struktury betonu.

Woda jako katalizator reakcji chemicznych

Woda inicjuje pewnego rodzaju procesy korozyjne, w których biorą czynny udział substancje zawarte w samym betonie, ale bez wody są nieszkodliwe, i dopiero pod wpływem jej udziału dochodzi do tych reakcji. Do tego typu procesów korozyjnych możemy zaliczyć karbonatyzację, podczas której (w wielkim skrócie) dochodzi do powstawania nierozpuszczalnych kryształów węglanu wapnia w procesie wiązania wodorotlenku wapnia przez dwutlenek węgla, co wpływa na znaczne obniżenie się pH betonu w strefie otuliny prętów zbrojeniowych, umożliwiając zablokowany wcześniej proces utleniania się stali zbrojeniowej. W efekcie tego procesu najpierw tworzą się drobne pęknięcia, a następnie otulina zbrojenia zaczyna odpadać, odsłaniając pręty (FOT. 1).

fot1 banera 1
FOT. 1. Uszkodzenia betonu pod wpływem karbonatyzacji; fot.: [1]

Karbonatyzacja jest wysoce zależna od wilgotności względnej betonu, a w szczególności jej proces przebiega szybko, gdy wilgotność względna utrzymuje się na poziomie między 50 a 75%. Przy wilgotności betonu poniżej 25% karbonatyzacja przebiega w sposób bardzo powolny.

Korozja wywołana karbonatyzacją występuje często na powierzchniach narażonych na stały dostęp wilgoci, jak oddziaływanie opadów deszczu, przepływ wody itp.

Drugim typem korozji betonu przy udziale wody jest korozja alkaliczna. Reakcja alkaliczno-krzemionkowa może powodować ekspansję i pękanie betonu, co prowadzi do poważnych uszkodzeń konstrukcji. Reakcja alkaliczno-krzemionkowa zachodzi między alkaliami z cementu a reaktywnym kruszywem w warunkach odpowiedniej wilgotności. Produktem reakcji alkaliczno-krzemionkowej jest pęczniejący żel, który zwiększając swoją objętość na skutek „dobrej współpracy” z wodą, implikuje naprężenia w stwardniałym betonie. Pęcznienie żelu na powierzchni kruszywa powoduje powstanie naprężeń rozciągających i ściskających w otulinie betonowej. Wynikiem tych oddziaływań jest siatka spękań konstrukcji, wzmożona penetracja wilgoci i odpadanie otuliny (FOT. 2). Zapobieganie zawilgoceniom, co ma miejsce w przypadku stosowania powłok ochronnych, zahamowuje zjawisko korozji alkalicznej.

fot2 banera
FOT. 2. Uszkodzenia betonu pod wpływem korozji alkalicznej; fot.: [1]

Kolejnym mechanizmem niszczącym strukturę konstrukcji betonowych pod wpływem zawilgocenia bądź też wnikania w jego strukturę czystej wody, jest korozja mrozowa, czyli rozsadzania struktury betonu w wyniku rozszerzania się gromadzącej się w porach wody w procesie zamarzania.

W zimnych klimatach zniszczenia chodników, ścian oporowych, pomostów, tarasów związane są z cyklami zamarzania i odmarzania i są jedną z głównych przyczyn prac konserwacyjnych i naprawczych. Cząsteczki wody są bardzo małe, dlatego są zdolne do penetracji porów i kapilar betonu nawet najlepszej jakości.

Jeżeli woda dostanie się w strukturę betonu, do jego systemu kapilarnego i zamarznie, zwiększy swoją objętość (o ok. 9%), wywierając ogromne ciśnienie. Proces ten będzie się powtarzał, ponieważ zamarzanie i rozmarzanie pojawiające się cyklicznie prowadzi do rozszerzenia kapilar w strukturze. W betonie pojawia się coraz więcej wody i w konsekwencji więcej uszkodzeń. Zniszczenia powodowane zamarzaniem i odmarzaniem to najczęściej pękanie, czyli wykruszanie się betonu.

Woda jako medium migracji agresywnych substancji

Kolejnym mechanizmem działania wody w procesach korozyjnych betonu jest jej funkcja jako rozpuszczalnika umożliwiającego transport i wnikanie agresywnych substancji, jak kwasy, chlorki i siarczany w głąb struktury betonu.

Pierwszym przykładem takiego rodzaju mechanizmu jest korozja siarczanowa. Jest to najgroźniejsza w skutkach korozja, ponieważ w tym przypadku niszczenie betonu jest gwałtowne. Korozję tę wywołują roztwory wodne zawierające siarczany. W wyniku reakcji jonów siarczanowych ze składnikami betonu powstają trudno rozpuszczalne związki chemiczne, krystalizujące po przyłączeniu wody, zwiększając swoją objętość, często wielokrotnie.

Korozja siarczanowa powoduje ekspansję, spękania, łuszczenia, przez co prowadzi do obniżenia wytrzymałości na ściskanie.

Spośród wszystkich jonów jony chlorkowe najszybciej wnikają w głąb matrycy cementowej, z tego względu tzw. korozja chlorkowa betonu poddanego działaniu roztworu wody i chlorków postępuje z dużą szybkością. W wyniku reakcji jonów chlorkowych i wodoro­tlenku wapnia powstaje zasadowy i zwiększający swoją objętość podczas krystalizacji chlorek wapnia, który powoduje rozsadzanie struktury betonu.

Agresja chlorkowa prowadzi do obniżenia pH betonu oraz powstawania ekspansywnych związków, które mogą powodować spękanie i rozsadzanie struktury betonu.

Korozja kwasowa wywołana kwasami rozpuszczonymi w wodzie polega na rozpuszczaniu się wodorotlenku wapnia w stwardniałym zaczynie cementowym w betonie i w dalszej kolejności rozkładzie uwodnionych krzemianów i glinianów, w rezultacie czego dochodzi do rozpadu mikrostruktury betonu.

Aktualny stan wiedzy na temat wymogów i skuteczności dostępnych technologii ochrony powłokowej betonu zbiorników

W zakresie wymogów do projektowania i praktycznej skuteczności rozwiązań zgodnych z tymi wytycznymi obserwujemy niestety duże rozbieżności, które wynikają z błędnych założeń i braku aktualizacji danych o zmieniających się w czasie warunkach ekspozycji środowiskowej w tym sektorze budownictwa (TABELA 1).

tab1 banera
TABELA 1. Ocena skuteczności znanych technologii ochrony powłokowej; oprac. J. Banera na podstawie [5]

W zakresie wytycznych do projektowania zbiorników dla oczyszczalni ścieków, ogólnie przyjmuje się, że ścieki bytowo-gospodarcze nie wykazują wysokiej agresywności w stosunku do betonu.

Zgodnie z normą PN EN 206-1 środowisko panujące w kanalizacji ściekowej powinno być klasyfikowane jako XA1. Zarówno wskaźniki pH, które w ściekach bytowo-gospodarczych wahają się w przedziale od 5,5 do 6,5, jak i zawartość szkodliwych soli (siarczanów, chlorków i azotanów) nie przekracza zwykle 0,05%, co uznaje się za poziom poniżej wartości, które mogą być agresywne w stosunku do betonu. Jednocześnie literatura dotycząca tego zagadnienia podaje, że neutralnym odczynem pH betonu jest 12, a procesy korozyjne rozpoczynają się w środowisku poniżej 9,5 pH. Inne dane z lat 90. ubiegłego wieku wykazały, że podczas przebiegu procesu oczyszczania ścieków powstaje bardzo kwaśne środowisko już na poziomie pH 3, a nawet 2.

Dodatkowo ustalono, że średni poziom stężenia siarkowodoru w środowisku ściekowym w skali Europy wynosi 10 ppm. Ogólnie mówiąc, dane w tym zakresie są niespójne.

Opisany powyżej stan faktyczny odpowiadający stanowi wiedzy w tym zakresie w latach 90. ubiegłego stulecia odzwierciedlał wytyczne w zakresie wymagań stosowania odpowiednich w tamtych czasach normowych zabezpieczeń powłokowych konstrukcji betonowych [2] w obrębie infrastruktury gospodarki wodno-ściekowej w Europie celem przedłużenia ich trwałości i bezpiecznego okresu użytkowania. Jednak ze względu na znaczne rozbieżności w publikowanych materiałach na temat wytycznych projektowych dla gospodarki ściekowej i realnych wymagań, jeszcze w latach 90. zostały przeprowadzone szeroko zakrojone badania odporności różnych typów technologii zabezpieczeń powierzchniowych betonu w sektorze gospodarki wodno-ściekowej, gdzie dla celów wstępnej oceny przydatności tych materiałów wykorzystano badania laboratoryjne z zasymulowaniem środowiska podobnego pod względem agresji chemicznej do środowiska ścieków, a wnioski z przeprowadzonych badań zostały przedstawione w ciekawej publikacji z 1994 r. [3].

Analiza badań laboratoryjnych przedstawiona w tej publikacji wykazała, że na badanych 71 różnych materiałów, test ten przeszło pomyślnie tylko 21. Choć wszystkie ujęte w badaniu materiały w opisie zakresu zastosowania były przeznaczone właśnie do oczyszczalni ścieków. Co ciekawe, powłoki polimocznikowe [4] zaliczyły ten trudny test. A takie materiały jak winyloester, którego odporność chemiczna zdaje się przewyższać odporność polimoczników, nie zdały egzaminu w tych warunkach.

Skuteczność dostępnych na rynku technologii ochrony powłokowej badał również Robert Nixon [5], przeprowadzając serię testów powszechnie stosowanych powłok ochronnych.

Podczas tych testów nie była jednak badana bezkrytycznie tylko odporność chemiczna materiałów, ale również wpływ oddziaływania agresji chemicznej na inne parametry techniczne poddawanych działaniu obciążenia chemicznego jak sprężystość1) i zdolność przesklepiania rys czy siła przyczepności do podłoża betonowego.

Badanie odporności chemicznej podczas tej analizy uwzględniało oprócz kwasu siarkowego różne kwasy organiczne, w tym także kwasy tłuszczowe, jakie również występują w ściekach. Konkluzje analizy wyników tych badań mówią, że warunki środowiskowe w ściekach powodują utratę elastyczności różnych materiałów, co podobnie jak zastosowanie sztywnych materiałów powoduje powstawanie w powłoce rys i pęknięć umożliwiających przenikanie substancjom korozyjnym pod powłokę i degradację konstrukcji betonowej w tych miejscach.

W środowisku ściekowym oprócz odporności chemicznej na standardowe kwasy organiczne należy brać pod uwagę dodatkowe biogenne reakcje chemiczne, które są trudne do zasymulowania w warunkach laboratoryjnych.

Optymalną metodologię badań laboratoryjnych z uwzględnieniem tego czynnika stosowano podczas testów przeprowadzanych na Uniwersytecie w Duisburgu w Instytucie Fraunhofer do badania korozji biogennej. Metoda badania opracowana przez ten instytut pozwala zasymulować warunki przyśpieszonej korozji przy udziale biogennego kwasu siarkowego. Na bazie doświadczeń Instytutu Fraunhofer w zakresie tego testu wiemy, że przyspiesza on tempo korozji o 8 do 10 razy w porównaniu z realnymi warunkami, jakie panują w środowisku ściekowym, co oznacza, że 6 miesięcy trwania testu odpowiada okresowi 5–6 lat w naturalnym środowisku ściekowym.

Główne wnioski z powyższych analiz są następujące:

  • Beton nie jest odporny na istniejące warunki środowiskowe w gospodarce wodno-ściekowej.
  • Cementowo-polimerowe zaprawy naprawcze (nawet te siarczano odporne) w długim okresie czasu również nie są wystarczająco odporne.
  • Nawet wysoka odporność chemiczna materiału powłokowego nie oznacza automatycznie wystarczającej odporności na biogenne reakcje chemiczne, które charakteryzują się wysoką agresywnością i działaniem żrącym.
  • Odporność różnych materiałów na kwasy organiczne jest zwykle bardzo ograniczona w czasie trwania obciążenia.
  • Nawet dobra lub bardzo dobra odporność chemiczna bez elastyczności i zdolności przesklepiania rys powłoki ochronnej to za mało. Materiał nawet najbardziej odporny chemicznie, lecz zbyt twardy, stanowi sztywną powłokę, która pękając [6] pod wpływem skurczu, prowadzi do korozji betonu, który miała chronić.
  • Wszystkie błędy w aplikacji skutkujące nałożeniem niewystarczająco grubej warstwy powłoki nie zabezpieczą betonu przed korozją.

Cechy materiałów nowej generacji

Oprócz właściwości użytkowych materiałów już po ich związaniu bardzo ważne są również ich właściwości dotyczące wymaganych warunków otoczenia podczas aplikacji. Musimy pamiętać, że prace związane z wykonywaniem powłok ochronnych w obiektach sektora gospodarki wodno-ściekowej są z reguły prowadzone w bardzo trudnych warunkach. W zamkniętych pomieszczeniach, które do czasu rozpoczęcia remontu były zanurzone w wodzie (wypełnione ściekami), a więc konstrukcje te są zazwyczaj mokre, a w powietrzu panuje wysoka wilgotność, zazwyczaj przekraczająca maksymalną dopuszczalną dla prawidłowego wiązania materiałów standardowych z żywic reaktywnych2).

Czas na wykonanie prac jest ograniczony, a używane materiały wymagają dobrej przyczepności do podłoża, które jest mokre i zanieczyszczone. To są bardzo ważne zagadnienia, ponieważ przy zastosowaniu tradycyjnych materiałów wymagane jest zapewnienie suchego i czystego podłoża, a uzyskanie takich warunków w tak trudnym środowisku jest czasochłonne i kosztowne.

Przy rozpatrywaniu zalecanych kryteriów przy wyborze odpowiedniej technologii powłok ochronnych należy zwracać uwagę zarówno na właściwości użytkowe materiałów, jak i właściwości robocze podczas aplikacji.

Robert Nixon na podstawie analizy wyników przeprowadzonych badań [5] określił zestaw istotnych właściwości materiałów, jakie muszą posiadać materiały powłokowe, aby całościowo sprostać tym złożonym i trudnym warunkom. Podzielił te właściwości na dwie grupy. Pierwsza dotyczy właściwości użytkowych materiałów, czyli parametrów technicznych gotowej powłoki wykonanej z danego materiału:

  • podwyższona długoterminowa (Klasa III) odporność na kwas H2SO4,
  • długotrwała odporność na kwasy organiczne,
  • niska nasiąkliwość (kapilarna absorbcja wody),
  • odporność na biogenne reakcje chemiczne,
  • optymalna przyczepność do podłoża betonowego,
  • przyczepność do podłoża metalowego, ponieważ w niemal każdym zbiorniku betonowym w oczyszczalniach ścieków występują elementy stalowe jako wsporniki lub mocowania do montażu urządzeń technologicznych, które również wymagają zabezpieczenia,
  • zdolność mostkowania rys (zarówno statycznych, jak i dynamicznych),
  • wysoka odporność mechaniczna (ścieranie i uderzenia).

Natomiast do drugiej grupy przypisał właściwości materiałów jeszcze w postaci ciekłej jako cechy robocze podczas aplikacji przed ich stwardnieniem:

  • tolerancja na wilgoć podłoża przy nakładaniu i utwardzaniu,
  • łatwość uzyskania ciągłej warstwy powłoki pozbawionej porów i perforacji,
  • krótki czas utwardzania, czas do nakładania kolejnej warstwy i czas do uzyskania odporności na obciążenia użytkowe,
  • możliwość nakładania produktu na powierzchniach pionowych i poziomych ponad głową bez zacieków.

Odporność chemiczna 

Pod względem chemicznym stosunkowo łatwo jest wytworzyć materiał o wysokiej odporności chemicznej, ponieważ za odporność chemiczną materiału odpowiada bezpośrednio gęstość sieciowania struktury molekularnej materiału, co można dość łatwo regulować, a im większa jest ta gęstość, tym wyższa jest odporność chemiczna [4]. Jednak gęstość sieciowania wiązań chemicznych reguluje również elastyczność materiału i im większa jest ta gęstość, tym materiał staje się sztywniejszy, a jak wspomniano już wcześniej, materiał do skutecznych zabezpieczeń powłokowych obok wysokiej odporności chemicznej musi być jednocześnie elastyczny i zdolny do przesklepiania. Niestety stworzenie materiału, który łączyłby te dwie cechy, jest nie lada wyzwaniem (RYS 1 i RYS. 2).

rys1 banera
RYS. 1. Wykres parametrów odporności chemicznej i sprężystości różnych technologii powłok ochronnych; rys.: oprac. J. Banera na podstawie [9]
rys2 banera
RYS. 2. Wykres pokazujący korelację odporności chemicznej i sprężystości/elastyczności różnych technologii do ochrony powłokowej; rys.: oprac. J. Banera na podstawie [9]

Metodologia badania odporności chemicznej nie jest skomplikowana. Jest ona ściśle określona przez normę [7] opisującą trzy standardy oznaczone klasami od I do III:

  • klasa I to odporność na działanie substancji chemicznej na powierzchnię materiału bez dodatkowego ciśnienia przez okres 3 dni,
  • klasa II to odporność na działanie substancji chemicznej na powierzchnię materiału również bez dodatkowego ciśnienia przez okres 28 dni,
  • klasa III to odporność na działanie substancji chemicznej na powierzchnię materiału z dodatkowym ciśnieniem przez okres 28 dni.

Następnie jest badana utrata twardości Bucholza lub Shore’a badanego materiału i jeżeli nie zmniejsza się ona więcej niż o 50%, materiał ten jest uznawany za odporny na daną substancję.

Metodologia badania zdolności przesklepiania rys jest również określona przez normy, tym razem przez normę PN-EN 1062-7 [8], która rozgranicza dwa typy zdolności przesklepiania rys:

  • statycznej, inaczej mówiąc zdolność przesklepiania rys z obciążeń statycznych, która jest określana klasami Aχ, gdzie χ określa zakres szerokości rozwarcia rysy w podłożu, którą badana powłoka jest w stanie przesklepić bez pęknięcia (TABELA 2),
tab2 banera
TABELA 2. Klasy zdolności przesklepiania rys z obciążeń statycznych; oprac. J. Banera na podstawie normy [8]
  • dynamicznej (przy cyklicznym rozszerzaniu się rys i ich ponownym zwężaniu z wielokrotnym powtarzaniem się tego zjawiska). W tym przypadku jest ona określana klasami Bχ, gdzie prócz szerokości rozwarcia rysy w podłożu jest uwzględniana ilość cykli naprzemiennego rozszerzania i zwężania rysy oraz częstotliwość powtarzania tych cykli (TABELA 3).
tab3 banera
TABELA 3. Klasy zdolności przesklepiania rys z obciążeń dynamicznych; oprac. J. Banera na podstawie normy [8]

Wielokryterialna ocena dostępnych technologii

Jak wykazano powyżej, nie powinno się oceniać jakości materiałów do ochrony powłokowej przez pryzmat jednej jego cechy. Pomimo że wytyczne do projektowania ograniczają się do odporności chemicznej materiałów, to podczas oceny ich przydatności powinno się uwzględniać dodatkowo takie cechy, jak elastyczność i tolerancję dla wilgoci w podłożu podczas nakładania.

Jeżeli zbierzemy wszystkie dostępne typy (bazy chemiczne) technologii ochrony powłokowej na jednym wykresie, w którym uwzględnimy zarówno odporność chemiczną, jak i zdolność przesklepiania rys, zauważymy, że wzrost elastyczności (zdolności z przesklepiania rys) na ogół zmniejsza odporność chemiczną tych materiałów i zależność ta przebiega przez wykres niemalże (poza kilkoma wyjątkami) po linii prostej.

Jeżeli podzielimy te materiały na elastyczne i sztywne, jak również na bardziej i mniej odporne chemicznie, to tych jednocześnie elastycznych i odpornych chemicznie zostanie nam zaledwie kilka. Jeżeli jednak dołożymy kolejne kryterium w postaci normowej [10] tolerancji na wilgotne podłoże podczas aplikacji do wykresu korelacji odporności chemicznej i zdolności przesklepiania rys w podłożu, to zostanie nam tylko jedna technologia spełniająca te wszystkie wymagania jednocześnie.

Wysoka tolerancja na wilgoć podłoża podczas aplikacji nie tylko skraca czas potrzebny na przeprowadzenie prac, skracając czas suszenia zbiornika, ale również zmniejsza ryzyko delaminacji3), pęcherzenia [11] i pękania powłoki w okresie późniejszego użytkowania, które jest bardzo wysokie przy stosowaniu w skrajnych warunkach wilgotnościowych standardowych materiałów, które takiej cechy nie posiadają.

Wnioski

W świetle przedstawionych informacji nasuwa się wniosek, iż w celu zapewnienia realnej trwałości [12] planowanych prac renowacyjnych obiektów infrastruktury w zakresie gospodarki wodno-ściekowej należy w procesie doboru stosowanej technologii, oprócz podstawowych wytycznych do projektowania, uwzględniać wielokryterialny system wyboru materiałów, dobierając technologie nowej generacji, których receptury na etapie formulacji uwzględniały podwyższone wymagania ich odporności zgodnie z aktualnym stanem wiedzy na temat ekspozycji środowiskowej w tym sektorze budownictwa.

Ryzyko związane z wyborem materiałów niespełniających proponowanych przez Roberta Nixona [5] właściwości zagraża między innymi wydłużeniem czasu realizacji prac i wzrostu kosztów, gdy ze względu na wrażliwość materiału na wilgoć w podłożu konieczne staje się długie suszenie zawilgoconej konstrukcji betonowego zbiornika przed nakładaniem powłok. Ta właściwość wiąże się jednocześnie z ryzykiem opóźnienia terminu zakończenia prac renowacyjnych otwartego zbiornika w sytuacji wystąpienia niekorzystnych warunków atmosferycznych, ponieważ na ten czas należy wstrzymać prace lub zabezpieczyć miejsce prowadzenia prac przed wpływem tych warunków atmosferycznych. Zlekceważenie tego zagadnienia grozi delaminacją nowych powłok i koniecznością ponownej renowacji.

Gdy stosowane materiały nie mają odpowiednio wysokiej odporności chemicznej lub/i elastyczności, grozi to obniżeniem jakości i właściwości użytkowych (trwałości), co również wiąże się z ryzykiem kosztowym, gdyż może się okazać konieczne powtórzenie renowacji w bardzo krótkim czasie po zakończeniu bieżących prac i oddaniu zbiornika do użytkowania.

Zastosowanie materiałów wymagających długiego czasu na pełne związanie i uzyskanie końcowej wytrzymałości stanowi ryzyko opóźnienia przekazania zbiornika do użytkowania, a niedopełnienie tego warunku i napełnienie ściekami zbiornika zbyt szybko zagraża uszkodzeniu nowo wykonanych i nie w pełni utwardzonych/wytrzymałych powłok.

Wobec powyższego, wyszukiwanie w internecie nazw technologii/produktów przeznaczonych do ochrony powłokowej w oczyszczalniach ścieków przez projektantów, celem wpisania ich w specyfikacji technicznej konkretnego projektu (choć w zdecydowanej większości przypadków ten proces projektowania tak właśnie wygląda) może okazać się błędem, pomimo użycia produktu zgodnie z jego przeznaczeniem. Niestety w tym przypadku nie można zakładać, że skoro dany produkt jest przeznaczony do stosowania w oczyszczalniach ścieków, to spełnia on niezbędne dla tego środowiska wymagania, bez sprawdzenia jego właściwości zgodnie z listą kontrolną.

Artykuł powstał z potrzeby skonstruowania modelu programu zarządzania ryzykiem podczas renowacji zbiorników będących częścią instalacji gospodarki wodno-ściekowej zgodnie ze znanymi zasadami zarządzania ryzykiem stosowanymi w branży budowlanej.
Podczas pisania niniejszej pracy wykorzystano informacje z literatury fachowej w zakresie zarządzania ryzykiem oraz wiele analiz instytutów badawczych, norm i literatury dotyczącej naprawy i ochrony betonu. Wykorzystane zostały również materiały empiryczne pozyskane z zasobów wewnętrznych firm BASF i Master Builders Solutions, wnioski z przeprowadzonych wywiadów i materiały wewnętrzne firm specjalizujących się w opisywanych zagadnieniach w ramach szkoleń i warsztatów praktycznych, informacje pozyskiwane z materiałów prezentowanych w ramach konferencji branżowych, literaturze branżowej i z własnego doświadczenia praktycznego.

Literatura

 1. J. Banera, „Ochrona konstrukcji betonowych narażonych na oddziaływanie czynników chemicznych”, WPPK 2018 „Innowacyjne i współczesne rozwiązania w budownictwie – konstrukcje żelbetowe”, t. IV.
 2. PN-EN 1504‑2:2006, „Wyroby i systemy do ochrony i napraw konstrukcji betonowych. Definicje, wymagania, sterowanie jakością i ocena zgodności. Część 2: Systemy ochrony powierzchniowej betonu”.
 3. J.A. Redner, R.P. His, E.J. Esfandi, „Evaluating coatings for concrete in wastewater facilities: An update”, JPCL, grudzień 1994.
 4. J. Banera, M. Maj, A. Ubysz, „Powłoki polimocznikowe w budownictwie”, DTP:D-CONCEPT, Grupa MD, Poznań 2017.
 5. R. Nixon, „Linings in wastewater plants: Real world performance evaluation”, JPCL, październik 2008.
 6. PN-EN ISO 4628-4:2005, „Farby i lakiery. Ocena zniszczenia powłok. Określanie ilości i rozmiaru uszkodzeń oraz intensywności jednolitych zmian w wyglądzie. Część 4: Ocena stopnia spękania”.
 7. PN-EN 13529:2005, „Wyroby i systemy do ochrony i napraw konstrukcji betonowych. Metody badań. Odporność na silną agresję chemiczną”.
 8. PN-EN 1062-7:2005, „Farby i lakiery. Wyroby lakierowe i systemy powłokowe stosowane na zewnątrz na mury i beton. Część 7: Oznaczanie właściwości pokrywania rys”.
 9. A. Berenguel, E. Casas Bolivar, „360° concrete protection for extreme conditions in waste water and chemical industry”, Webinar European Waterproofing Community 2018.
10. PN-EN 13578:2008, „Wyroby i systemy do ochrony i napraw konstrukcji. Metody badań. Kompatybilność z betonem wilgotnym”.
11. PN-EN ISO 4628-2:2005, „Farby i lakiery. Ocena zniszczenia powłok. Określanie ilości i rozmiaru uszkodzeń oraz intensywności jednolitych zmian w wyglądzie. Część 2: Ocena stopnia spęcherzenia”.
12. „Trwałość materiałów stosowanych do napraw i ochrony betonu”, redakcja zbiorowa: M. Kamiński, J. Jasiczak, W. Buczkowski, T. Błaszczyński, Dolnośląskie Wydawnictwo Edukacyjne, Wrocław 2009.

1)Pojęcie sprężystości jest ścisłe w stosunku do materiałów konstrukcyjnych i jest najczęściej rozumiane jako odkształcenie wiązań międzyatomowych. Siła oddziałuje na wiązania elektrostatyczne między atomami, powodując wzrost energii potencjalnej, a po odjęciu siły atomy te wracają do pierwotnego stanu równowagi. W przypadku materiałów uznawanych jako tzw. sprężyste, jak na przykład stal, odkształcenia te wynoszą do kilku dziesiątych procenta. W przypadku elastomerów natura tych odkształceń jest jednak odmienna. Odkształcenia wynikają z rozprostowywania zwartych łańcuchów makrocząsteczek. To prostowanie się łańcuchów nie jest związane ze wzajemnym przemieszczaniem się atomów, nie następuje więc wydłużenie wiązań między nimi. Wydłużanie materiału, spowodowane na przykład działaniem siły, prowadzi do zmniejszania się entropii. Towarzyszy temu między innymi efekt wydzielania ciepła.

2) Substancje o konsystencji płynnej, wytworzone na drodze polimeryzacji, polikondensacji lub poliaddycji, będące mieszaninami prepolimerów zawierających reaktywne grupy funkcyjne, które umożliwiają dalsze prowadzenie polireakcji bądź sieciowania skutkującego zmianą stanu skupienia w ciało stałe.

3)Odspajanie się powłoki od podłoża.

Komentarze

Powiązane

Redakcja miesięcznika IZOLACJE Warunki Techniczne - jak dobrać grubości izolacji

Warunki Techniczne - jak dobrać grubości izolacji Warunki Techniczne - jak dobrać grubości izolacji

Podstawowym aktem prawnym, na podstawie którego powinno projektować się parametry izolacji cieplnych, jest Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 5 lipca 2013 r. zmieniające...

Podstawowym aktem prawnym, na podstawie którego powinno projektować się parametry izolacji cieplnych, jest Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 5 lipca 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które obowiązuje już ponad 4 lata. Niestety nadal nie wszystkie obiekty są projektowane zgodnie z określonymi w przepisach nowymi, zaostrzonymi wymaganiami izolacyjności cieplnej dla przegród...

Jacek Sawicki Konferencja IZOLACJE 2015: Wyzwania budownictwa niskoenergetycznego dotyczące izolacji budowlanych

Konferencja IZOLACJE 2015: Wyzwania budownictwa niskoenergetycznego dotyczące izolacji budowlanych Konferencja IZOLACJE 2015: Wyzwania budownictwa niskoenergetycznego dotyczące izolacji budowlanych

W dniach 9-10 kwietnia w warszawskim hotelu Radisson Blu Centrum odbyła się Konferencja IZOLACJE 2015. Była to już trzecia edycja jedynego tego typu wydarzenia w branży izolacyjnej. Wzięli w niej udział...

W dniach 9-10 kwietnia w warszawskim hotelu Radisson Blu Centrum odbyła się Konferencja IZOLACJE 2015. Była to już trzecia edycja jedynego tego typu wydarzenia w branży izolacyjnej. Wzięli w niej udział architekci, projektanci, inżynierowie budownictwa, a także przedstawiciele stowarzyszeń branżowych i firm budowlanych.

dr inż. Arkadiusz Węglarz, mgr inż. Jerzy Żurawski Aktualne wymagania prawne w zakresie efektywności energetycznej

Aktualne wymagania prawne w zakresie efektywności energetycznej Aktualne wymagania prawne w zakresie efektywności energetycznej

Od 1 stycznia 2014 r. zaczęło obowiązywać nowe Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 5 lipca 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim...

Od 1 stycznia 2014 r. zaczęło obowiązywać nowe Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 5 lipca 2013 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [1]. W lipcu 2014 r. opublikowano nowelizację rozporządzenia w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku [2]. We wrześniu Prezydent podpisał Ustawę z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków [3], która...

dr hab. inż. arch. Andrzej K. Kłosak Nowe regulacje w zakresie akustyki

Nowe regulacje w zakresie akustyki Nowe regulacje w zakresie akustyki

Akustyka budowlana w Polskich Normach, ochrona przed hałasem w budynkach oraz izolacyjność akustyczna ścian zewnętrznych budynków i elementów budowlanych od dźwięków powietrznych i uderzeniowych stanowią...

Akustyka budowlana w Polskich Normach, ochrona przed hałasem w budynkach oraz izolacyjność akustyczna ścian zewnętrznych budynków i elementów budowlanych od dźwięków powietrznych i uderzeniowych stanowią główne wątki tematyczne niniejszego artykułu. Autor przywołuje i omawia najważniejsze normy z zakresu akustyki budynków oraz zwraca uwagę na takie kwestie jak: pomiar poziomu ciśnienia akustycznego, dopuszczalne wartości poziomu dźwięku w pomieszczeniach, wymagania dotyczące warunków pogłosowych...

dr hab. inż. Michał Piasecki Inicjatywy kształtujące wymagania środowiskowe dla wyrobów budowlanych

Inicjatywy kształtujące wymagania środowiskowe dla wyrobów budowlanych Inicjatywy kształtujące wymagania środowiskowe dla wyrobów budowlanych

Przemysł budowlany odpowiada za znaczny udział zużycia surowców naturalnych oraz stanowi jeden z ważniejszych obszarów działań Komisji Europejskiej w zakresie strategii zrównoważonego rozwoju oraz poprawy...

Przemysł budowlany odpowiada za znaczny udział zużycia surowców naturalnych oraz stanowi jeden z ważniejszych obszarów działań Komisji Europejskiej w zakresie strategii zrównoważonego rozwoju oraz poprawy stanu środowiska naturalnego. Podejmowane decyzje dotyczą m.in. ograniczenia oddziaływania środowiskowego procesów produkcyjnych, oceny właściwości środowiskowych wyrobów oraz stymulowania zapotrzebowania rynkowego na ekologiczne procesy, wyroby, obiekty i usługi.

dr inż. Krzysztof Pawłowski, prof. uczelni, dr inż. Magdalena Nakielska Charakterystyka energetyczna budynku w świetle aktualnych przepisów prawnych - wybrane aspekty

Charakterystyka energetyczna budynku w świetle aktualnych przepisów prawnych - wybrane aspekty Charakterystyka energetyczna budynku w świetle aktualnych przepisów prawnych - wybrane aspekty

Charakterystyka energetyczna budynku lub części budynku stanowi jego ocenę w zakresie obudowy budynku, rozwiązań technicznych instalacji oraz zastosowanego źródła energii. Niestety, procedury ustalania...

Charakterystyka energetyczna budynku lub części budynku stanowi jego ocenę w zakresie obudowy budynku, rozwiązań technicznych instalacji oraz zastosowanego źródła energii. Niestety, procedury ustalania oraz interpretacji technicznej podstawowych parametrów świadectwa charakterystyki energetycznej są często niejasne i nieprecyzyjne.

Tomasz Gałązka Krajowy plan mający na celu zwiększenie liczby budynków o niskim zużyciu energii

Krajowy plan mający na celu zwiększenie liczby budynków o niskim zużyciu energii Krajowy plan mający na celu zwiększenie liczby budynków o niskim zużyciu energii

Artykuł omawia zawartość i postanowienia krajowego planu promującego wzrost liczby budynków o niskim zużyciu energii stanowiący załącznik do przyjętej dnia 22.06.2015 r. uchwały Rady Ministrów. Dokument...

Artykuł omawia zawartość i postanowienia krajowego planu promującego wzrost liczby budynków o niskim zużyciu energii stanowiący załącznik do przyjętej dnia 22.06.2015 r. uchwały Rady Ministrów. Dokument ten wypełnia upoważnienia zawartego w art. 39 ust. 3 ustawy o charakterystyce energetycznej budynków, a także wymogu określonego w art. 9 ust. 1 dyrektywy 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków.

Przemysław Gogojewicz Aktualne przepisy przeciwpożarowe dla budynków

Aktualne przepisy przeciwpożarowe dla budynków Aktualne przepisy przeciwpożarowe dla budynków

Uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu nie zwalnia ze spełniania wymogów stawianych przez przepisy prawa, w tym przepisy prawa budowlanego i przepisy przeciwpożarowe obowiązujące na dzień rozstrzygania...

Uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu nie zwalnia ze spełniania wymogów stawianych przez przepisy prawa, w tym przepisy prawa budowlanego i przepisy przeciwpożarowe obowiązujące na dzień rozstrzygania sprawy.

Redakcja miesięcznika IZOLACJE news Projektowanie przegród zewnętrznych budynków o niskim zużyciu energii

Projektowanie przegród zewnętrznych budynków o niskim zużyciu energii Projektowanie przegród zewnętrznych budynków o niskim zużyciu energii

Publikacja „Projektowanie przegród zewnętrznych budynków o niskim zużyciu energii” jest aktualnym opracowaniem zmian, jakie wprowadzane są w ostatnich latach w przepisach budowlanych, dotyczących w dużej...

Publikacja „Projektowanie przegród zewnętrznych budynków o niskim zużyciu energii” jest aktualnym opracowaniem zmian, jakie wprowadzane są w ostatnich latach w przepisach budowlanych, dotyczących w dużej mierze aspektów racjonalizacji zużycia energii, poprawy efektywności energetycznej, a także ograniczenia emisji CO2.

dr inż. Rafał Żuchowski , dr inż. Artur Nowoświat , dr inż. Leszek Dulak Monitoring hałasu środowiskowego

Monitoring hałasu środowiskowego Monitoring hałasu środowiskowego

W artykule, obok podstawowej wiedzy o rozchodzeniu się dźwięku w przestrzeni, zawarte są podstawy prawne dotyczące hałasu środowiskowego, informacje o metodyce pomiarowej, charakterystyce zestawów pomiarowych...

W artykule, obok podstawowej wiedzy o rozchodzeniu się dźwięku w przestrzeni, zawarte są podstawy prawne dotyczące hałasu środowiskowego, informacje o metodyce pomiarowej, charakterystyce zestawów pomiarowych i kryteriach lokalizacji punktów pomiarowych, zaleceniach dotyczących warunków meteo, procedurach pomiarów i rejestracji hałasu i tła akustycznego, map akustycznych oraz weryfikacji i kalibracji przyjętych metod obliczeniowych.

Przemysław Gogojewicz Gwarancja i rękojmia w praktyce

Gwarancja i rękojmia w praktyce Gwarancja i rękojmia w praktyce

Gwarancja i rękojmia to pojęcia, które powinni znać wszyscy wykonawcy i konsumenci. Co zrobić, jeśli usługa budowlana ma wadę fizyczną? Do czego zobowiązuje gwarancja, a jakie daje nam prawa? Warto wiedzieć,...

Gwarancja i rękojmia to pojęcia, które powinni znać wszyscy wykonawcy i konsumenci. Co zrobić, jeśli usługa budowlana ma wadę fizyczną? Do czego zobowiązuje gwarancja, a jakie daje nam prawa? Warto wiedzieć, jak ich dochodzić.

dr hab. inż. arch. Andrzej K. Kłosak, mgr inż. arch. Mikołaj Jarosz Nowe wymagania akustyczne dla sal wykładowych i konferencyjnych oraz w zakresie ochrony przed hałasem pogłosowym w budynkach według normy PN-B 02151-4:2015-06

Nowe wymagania akustyczne dla sal wykładowych i konferencyjnych oraz w zakresie ochrony przed hałasem pogłosowym w budynkach według normy PN-B 02151-4:2015-06 Nowe wymagania akustyczne dla sal wykładowych i konferencyjnych oraz w zakresie ochrony przed hałasem pogłosowym w budynkach według normy PN-B 02151-4:2015-06

Nowe wymagania akustyki budowlanej dotyczą zagadnienia pogłosu, transmisji mowy oraz chłonności akustycznej. Omawiamy wymagania akustyczne stawiane obiektom biurowym i sportowym, salom i pracowniom szkolnym,...

Nowe wymagania akustyki budowlanej dotyczą zagadnienia pogłosu, transmisji mowy oraz chłonności akustycznej. Omawiamy wymagania akustyczne stawiane obiektom biurowym i sportowym, salom i pracowniom szkolnym, salom audytoryjnym i wykładowym oraz innym pomieszczeniom o podobnym przeznaczeniu.

Przemysław Gogojewicz Nabywanie nieruchomości - zapis windykacyjny a zwykły

Nabywanie nieruchomości - zapis windykacyjny a zwykły Nabywanie nieruchomości - zapis windykacyjny a zwykły

W przypadku śmierci właściciela mieszkania, na mocy zapisu windykacyjnego dokonanego w testamencie, spadkobierca nabywa nieruchomość już z chwilą otwarcia spadku. Dzięki zapisowi windykacyjnemu spadkodawca...

W przypadku śmierci właściciela mieszkania, na mocy zapisu windykacyjnego dokonanego w testamencie, spadkobierca nabywa nieruchomość już z chwilą otwarcia spadku. Dzięki zapisowi windykacyjnemu spadkodawca może rozporządzać poszczególnymi przedmiotami majątkowymi na rzecz określonych osób. Czym różni się ten rodzaj zapisu od zapisu zwykłego?

mgr inż. Jerzy Ćwięk , dr inż. Arkadiusz Węglarz Wpływ nowelizacji ustawy o efektywności energetycznej na budownictwo

Wpływ nowelizacji ustawy o efektywności energetycznej na budownictwo Wpływ nowelizacji ustawy o efektywności energetycznej na budownictwo

Ostatnie lata przyniosły wszystkim uczestnikom procesu budowlanego bardzo dużo zmian dotyczących efektywności energetycznej, niespotykanych dotychczas w takiej skali. Jeszcze nie zdarzyło się, aby efektywność...

Ostatnie lata przyniosły wszystkim uczestnikom procesu budowlanego bardzo dużo zmian dotyczących efektywności energetycznej, niespotykanych dotychczas w takiej skali. Jeszcze nie zdarzyło się, aby efektywność energetyczna była dla budownictwa tak znaczącym wyzwaniem.

dr inż. Marzena Najduchowska Nowelizacja norm na wyroby i systemy do ochrony i napraw konstrukcji betonowych

Nowelizacja norm na wyroby i systemy do ochrony i napraw konstrukcji betonowych Nowelizacja norm na wyroby i systemy do ochrony i napraw konstrukcji betonowych

Co zmieni się w normach dotyczących wyrobów i systemów do ochrony i napraw konstrukcji betonowych?

Co zmieni się w normach dotyczących wyrobów i systemów do ochrony i napraw konstrukcji betonowych?

Przemysław Gogojewicz Okresowe kontrole obiektów budowlanych - kiedy je przeprowadzać?

Okresowe kontrole obiektów budowlanych - kiedy je przeprowadzać? Okresowe kontrole obiektów budowlanych - kiedy je przeprowadzać?

Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ma obowiązek podczas użytkowania budynku sprawdzać jego stan techniczny. Co powinno podlegać kontroli i kto może ją przeprowadzić?

Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ma obowiązek podczas użytkowania budynku sprawdzać jego stan techniczny. Co powinno podlegać kontroli i kto może ją przeprowadzić?

Przemysław Gogojewicz Odór i nieprzyjemna woń a Prawo budowlane

Odór i nieprzyjemna woń a Prawo budowlane Odór i nieprzyjemna woń a Prawo budowlane

Badanie "uciążliwości zapachów" leży w kompetencjach organów nadzoru budowlanego. Jednakże w polskim porządku prawnym nie istnieją tzw. normy odorowe, brakuje też metodyki pomiaru zapachu.

Badanie "uciążliwości zapachów" leży w kompetencjach organów nadzoru budowlanego. Jednakże w polskim porządku prawnym nie istnieją tzw. normy odorowe, brakuje też metodyki pomiaru zapachu.

dr inż. Małgorzata Niziurska, mgr inż. Teresa Wons Reakcja na ogień - nowe wymagania

Reakcja na ogień - nowe wymagania Reakcja na ogień - nowe wymagania

Jak zmieniły się zapisy dotyczące klas reakcji na ogień wyrobów budowlanych w związku z wejściem w życie rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2016/364?

Jak zmieniły się zapisy dotyczące klas reakcji na ogień wyrobów budowlanych w związku z wejściem w życie rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2016/364?

Przemysław Gogojewicz Mur oporowy a pozwolenie na budowę

Mur oporowy a pozwolenie na budowę Mur oporowy a pozwolenie na budowę

Mur może pełnić zarówno funkcję ogrodzenia, jak i konstrukcji oporowej. W ustaleniu, czy jego budowa wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, konieczne jest uwzględnienie jego zasadniczej roli. Decyduje...

Mur może pełnić zarówno funkcję ogrodzenia, jak i konstrukcji oporowej. W ustaleniu, czy jego budowa wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, konieczne jest uwzględnienie jego zasadniczej roli. Decyduje ona o kwalifikacji obiektu.

Przemysław Gogojewicz Obiekt bez niezbędnych instalacji i urządzeń - co z tego wynika?

Obiekt bez niezbędnych instalacji i urządzeń - co z tego wynika? Obiekt bez niezbędnych instalacji i urządzeń - co z tego wynika?

Niewyposażenie obiektu w niezbędne do jego funkcjonowania instalacje i urządzenia może być co najwyżej uznane za uchybienie wymogom techniczno-budowlanych dla określonej kategorii obiektu, lecz w żadnym...

Niewyposażenie obiektu w niezbędne do jego funkcjonowania instalacje i urządzenia może być co najwyżej uznane za uchybienie wymogom techniczno-budowlanych dla określonej kategorii obiektu, lecz w żadnym wypadku nie oznacza, że budynku nie można zakwalifikować do kategorii obiektu budowlanego. Przy odmiennym rozumowaniu budowa budynku bez jakichkolwiek instalacji i urządzeń możliwa byłaby bez jakichkolwiek rygorów prawnych i w celu obejścia prawa wystarczające byłoby niewyposażenie budynku, nawet...

Przemysław Gogojewicz Utrzymanie budynku w należytym stanie technicznym

Utrzymanie budynku w należytym stanie technicznym Utrzymanie budynku w należytym stanie technicznym

W przypadku stwierdzenia nieuzasadnionych względami technicznymi lub użytkowymi ingerencji albo naruszenia wymagań dotyczących obiektu budowlanego, które uniemożliwiają lub znacznie utrudniają użytkowanie...

W przypadku stwierdzenia nieuzasadnionych względami technicznymi lub użytkowymi ingerencji albo naruszenia wymagań dotyczących obiektu budowlanego, które uniemożliwiają lub znacznie utrudniają użytkowanie go do celów mieszkalnych, organ nadzoru budowlanego może nakazać (w drodze decyzji) usunięcie skutków ingerencji lub naruszeń albo przywrócenie stanu poprzedniego. Decyzja powinna być natychmiast wykonana i może być ogłoszona ustnie.

dr inż. Jacek Nurzyński Klasyfikacja akustyczna budynków mieszkalnych i ocena jakości akustycznej terenu - nowe propozycje normalizacyjne

Klasyfikacja akustyczna budynków mieszkalnych i ocena jakości akustycznej terenu - nowe propozycje normalizacyjne Klasyfikacja akustyczna budynków mieszkalnych i ocena jakości akustycznej terenu - nowe propozycje normalizacyjne

Zasady oceny właściwości akustycznych budynku oraz wymagania stawiane w tym zakresie są przedmiotem normy PN-B-02151, która jest obecnie w trakcie nowelizacji. Prace nad tym dokumentem są prowadzone w...

Zasady oceny właściwości akustycznych budynku oraz wymagania stawiane w tym zakresie są przedmiotem normy PN-B-02151, która jest obecnie w trakcie nowelizacji. Prace nad tym dokumentem są prowadzone w grupie roboczej PKN (KT 253) w ramach umowy podpisanej z Instytutem Techniki Budowlanej. Docelowo norma będzie się składała z sześciu części.

dr inż. Zbigniew Pozorski, mgr inż. Szymon Wojciechowski Norma EN-14509-2 - nowy rozdział w rozwoju płyt warstwowych

Norma EN-14509-2 - nowy rozdział w rozwoju płyt warstwowych Norma EN-14509-2 - nowy rozdział w rozwoju płyt warstwowych

Niedawno pojawiła się informacja o planach wprowadzenia nowej normy, oznaczonej jako EN 14509-2 i określającej wymagania dla płyt warstwowych stosowanych jako stabilizacja pojedynczych elementów konstrukcyjnych....

Niedawno pojawiła się informacja o planach wprowadzenia nowej normy, oznaczonej jako EN 14509-2 i określającej wymagania dla płyt warstwowych stosowanych jako stabilizacja pojedynczych elementów konstrukcyjnych. Jakie zmiany może przynieść ten dokument?

dr inż. Małgorzata Basińska, dr Michał Michałkiewicz, dr inż. Radosław Górzeński Jakość powietrza - zanieczyszczenia chemiczne i mikrobiologiczne - klasyfikacja i wymagania

Jakość powietrza - zanieczyszczenia chemiczne i mikrobiologiczne - klasyfikacja i wymagania Jakość powietrza - zanieczyszczenia chemiczne i mikrobiologiczne - klasyfikacja i wymagania

Jak ocenić jakości powietrza wewnętrznego w budynkach? Jak klasyfikuje się zanieczyszczenia chemiczne?

Jak ocenić jakości powietrza wewnętrznego w budynkach? Jak klasyfikuje się zanieczyszczenia chemiczne?

Wybrane dla Ciebie

Wiarygodny i kompletny system ociepleń – sprawdź! »

Wiarygodny i kompletny system ociepleń – sprawdź! » Wiarygodny i kompletny system ociepleń  – sprawdź! »

Ekologiczna termoizolacja w zgodzie ze środowiskiem »

Ekologiczna termoizolacja w zgodzie ze środowiskiem » Ekologiczna termoizolacja w zgodzie ze środowiskiem »

Dachy, elewacje i posadzki – zaizolujesz jednym produktem! »

Dachy, elewacje i posadzki – zaizolujesz jednym produktem! » Dachy, elewacje i posadzki – zaizolujesz jednym produktem! »

Gwarantowane bezpieczeństwo w Twoim centrum logistycznym i nie tylko! »

Gwarantowane bezpieczeństwo w Twoim centrum logistycznym i nie tylko! » Gwarantowane bezpieczeństwo w Twoim centrum logistycznym i nie tylko! »

Skorzystaj z bezpłatnej wyceny stropu »

Skorzystaj z bezpłatnej wyceny stropu » Skorzystaj z bezpłatnej wyceny stropu »

Komfort cieplny i zdrowy dom w jednym »

Komfort cieplny i zdrowy dom w jednym » Komfort cieplny i zdrowy dom w jednym »

Innowacyjne rozwiązanie dla komfortowego ciepła i montażu »

Innowacyjne rozwiązanie dla komfortowego ciepła i montażu » Innowacyjne rozwiązanie dla komfortowego ciepła i montażu »

Oryginalny wygląd i izolacja w jednym »

Oryginalny wygląd i izolacja w jednym » Oryginalny wygląd i izolacja w jednym »

Izolacja, dzięki której ściana oddycha »

Izolacja, dzięki której ściana oddycha » Izolacja, dzięki której ściana oddycha »

Czy wiesz jak zapobiec rozprzestrzenianiu ognia? »

Czy wiesz jak zapobiec rozprzestrzenianiu ognia? » Czy wiesz jak zapobiec rozprzestrzenianiu ognia? »

Nowoczesne płyty warstwowe o wysokich parametrach użytkowych »

Nowoczesne płyty warstwowe o wysokich parametrach użytkowych » Nowoczesne płyty warstwowe o wysokich parametrach użytkowych »

System ociepleń na miarę Twoich potrzeb »

System ociepleń na miarę Twoich potrzeb » System ociepleń na miarę Twoich potrzeb »

Rozwiązania izolacji zapewniające ochronę termiczną i nie tylko »

Rozwiązania izolacji zapewniające ochronę termiczną i nie tylko » Rozwiązania izolacji zapewniające ochronę termiczną i nie tylko »

Dowiedz się, jak skutecznie zapobiegać niechcianym hałasom »

Dowiedz się, jak skutecznie zapobiegać niechcianym hałasom » Dowiedz się, jak skutecznie zapobiegać niechcianym hałasom »

Jak unikać przecieków? »

Jak unikać przecieków? » Jak unikać przecieków? »

Uprawnienia budowlane 2021 Część 1. Poradnik z kluczem. 523 pytania i 20 testów egzaminacyjnych

Uprawnienia budowlane 2021 Część 1. Poradnik z kluczem. 523 pytania i 20 testów egzaminacyjnych Uprawnienia budowlane 2021 Część 1. Poradnik z kluczem. 523 pytania i 20 testów egzaminacyjnych

Część B: Roboty wykończeniowe, zeszyt 17: Podłogi zewnętrzne z desek kompozytowych

Część B: Roboty wykończeniowe, zeszyt 17: Podłogi zewnętrzne z desek kompozytowych Część B: Roboty wykończeniowe, zeszyt 17: Podłogi zewnętrzne z desek kompozytowych

Warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie 2021

Warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie 2021 Warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie 2021

Poszerzaj wiedzę – rozpoczęła się rekrutacja na studia II stopnia!

Poszerzaj wiedzę – rozpoczęła się rekrutacja na studia II stopnia! Poszerzaj wiedzę – rozpoczęła się rekrutacja na studia II stopnia!

Sprawdź jakie korzyści płyną z energii odnawialnej »

Sprawdź jakie korzyści płyną z energii odnawialnej » Sprawdź jakie korzyści płyną z energii odnawialnej »

Bogata oferta stalowych pokryć modułowych – sprawdź!

Bogata oferta stalowych pokryć modułowych – sprawdź! Bogata oferta stalowych pokryć modułowych – sprawdź!

Najnowsze produkty i technologie

PU Polska – Związek Producentów Płyt Warstwowych i Izolacji Działalność edukacyjna i informacyjna związku PU Polska

Działalność edukacyjna i informacyjna związku PU Polska Działalność edukacyjna i informacyjna związku PU Polska

PU Polska Związek Producentów Płyt Warstwowych i Izolacji to organizacja założona w 2017 r. i zrzeszająca ośmiu największych pracodawców – producentów płyt warstwowych z rdzeniem poliuretanowym PUR i poliizocyjanurowym...

PU Polska Związek Producentów Płyt Warstwowych i Izolacji to organizacja założona w 2017 r. i zrzeszająca ośmiu największych pracodawców – producentów płyt warstwowych z rdzeniem poliuretanowym PUR i poliizocyjanurowym PIR.

PU Polska – Związek Producentów Płyt Warstwowych i Izolacji Termoizolacyjność nowych budynków i termomodernizacja istniejących – czy warto?

Termoizolacyjność nowych budynków i termomodernizacja istniejących – czy warto? Termoizolacyjność nowych budynków i termomodernizacja istniejących – czy warto?

W miejsce wcześniejszego „Europejskiego Zielonego Ładu” (The European Green Deal) Parlament Europejski uchwalił dokument „Fit for 55”. W myśl tego programu Unia Europejska już do 2030 r. ma osiągnąć redukcję...

W miejsce wcześniejszego „Europejskiego Zielonego Ładu” (The European Green Deal) Parlament Europejski uchwalił dokument „Fit for 55”. W myśl tego programu Unia Europejska już do 2030 r. ma osiągnąć redukcję emisji dwutlenku węgla aż o 55% względem 1990 r., co stanowi podwyżkę aż o 15 punktów procentowych względem wcześniejszych założeń.

Sika Poland sp. z o.o. Jak zabezpieczyć łazienkę przed wilgocią?

Jak zabezpieczyć łazienkę przed wilgocią? Jak zabezpieczyć łazienkę przed wilgocią?

Pomieszczenia takie jak łazienka, pralnia czy kuchnia są narażone na częste działanie wody. Jej obecność może doprowadzić do uszkodzeń ścian i podłóg. Z tego powodu niezmiernie ważne jest wykonanie prawidłowej...

Pomieszczenia takie jak łazienka, pralnia czy kuchnia są narażone na częste działanie wody. Jej obecność może doprowadzić do uszkodzeń ścian i podłóg. Z tego powodu niezmiernie ważne jest wykonanie prawidłowej hydroizolacji.

HONTER Company Polska Lambda starzeniowa - kluczowy parametr pian EXY Spray 09 i 39 firmy Honter

Lambda starzeniowa - kluczowy parametr pian EXY Spray 09 i 39 firmy Honter Lambda starzeniowa - kluczowy parametr pian EXY Spray 09 i 39 firmy Honter

Podczas gdy wielu końcowych klientów w ogóle nie wie o istnieniu takiego parametru w termoizolacji, tak naprawdę jest on kluczową wartością, jaką inwestor powinien kierować się podczas podejmowania decyzji...

Podczas gdy wielu końcowych klientów w ogóle nie wie o istnieniu takiego parametru w termoizolacji, tak naprawdę jest on kluczową wartością, jaką inwestor powinien kierować się podczas podejmowania decyzji co do wykorzystanych materiałów. Jednocześnie wykonawca izolacji, ze względu na rzetelność, która na rynku budowlanym jest najbardziej w cenie, również powinien być świadom, tego jaką pianę natryskuje i jak się ona zachowa nawet kilka dekad po instalacji.

sfmeble.pl Jak urządzić pokój nastolatka na poddaszu?

Jak urządzić pokój nastolatka na poddaszu? Jak urządzić pokój nastolatka na poddaszu?

Planowanie aranżacji pokoju młodzieżowego na poddaszu to zadanie, które zdecydowanie nie należy do łatwych. Wnętrza pod skosem niosą ze sobą spore utrudnienia, które trzeba sprytnie obejść, aby dobrze...

Planowanie aranżacji pokoju młodzieżowego na poddaszu to zadanie, które zdecydowanie nie należy do łatwych. Wnętrza pod skosem niosą ze sobą spore utrudnienia, które trzeba sprytnie obejść, aby dobrze wykorzystać dostępne miejsce. Do tego coraz bardziej świadomi swoich gustów nastolatkowie chcą móc decydować i mieć wpływ na wystrój pokoju, w którym będą przebywać większość czasu. Jak to wszystko skutecznie pogodzić, aby uzyskać wygodną i funkcjonalną przestrzeń? Podpowiadamy!

merXu Z węgla na gaz – jaki kocioł gazowy wybrać – duży wybór na platformie merXu

Z węgla na gaz – jaki kocioł gazowy wybrać – duży wybór na platformie merXu Z węgla na gaz – jaki kocioł gazowy wybrać – duży wybór na platformie merXu

Ogrzewanie gazowe to najczęściej obecnie wybierana alternatywa dla kotłów na paliwa stałe. Za taką zmianą przemawiają nie tylko względy ekologiczne, ale także wygoda i możliwość skorzystania z dofinansowania....

Ogrzewanie gazowe to najczęściej obecnie wybierana alternatywa dla kotłów na paliwa stałe. Za taką zmianą przemawiają nie tylko względy ekologiczne, ale także wygoda i możliwość skorzystania z dofinansowania. Na jaki jednak kocioł gazowy się zdecydować? Jak wybrać odpowiedni? Podpowiadamy, z jakich rozwiązań skorzystasz na platformie merXu.

NEONET Termowentylator - budowa, działanie i zastosowanie

Termowentylator - budowa, działanie i zastosowanie Termowentylator - budowa, działanie i zastosowanie

Odpowiednia temperatura panująca we wnętrzu ma niebagatelny wpływ na nasze samopoczucie. Nic więc dziwnego w tym, że gdy w pomieszczeniu jest zbyt zimno lub zbyt gorąco, nie czujemy się najlepiej. Urządzeniem,...

Odpowiednia temperatura panująca we wnętrzu ma niebagatelny wpływ na nasze samopoczucie. Nic więc dziwnego w tym, że gdy w pomieszczeniu jest zbyt zimno lub zbyt gorąco, nie czujemy się najlepiej. Urządzeniem, które w sposób doraźny pozwala na osiągnięcie komfortu termicznego jest termowentylator. Na czym polega jego działanie?

Canada Rubber Polska Naprawa pokryć dachowych

Naprawa pokryć dachowych Naprawa pokryć dachowych

Tradycyjny remont dachu pokrytego papą wiąże się z koniecznością zrywania istniejącego pokrycia, co niesie za sobą koszty związane z jego utylizacją, a także naraża odsłonięte elementy konstrukcyjne na...

Tradycyjny remont dachu pokrytego papą wiąże się z koniecznością zrywania istniejącego pokrycia, co niesie za sobą koszty związane z jego utylizacją, a także naraża odsłonięte elementy konstrukcyjne na działanie negatywnych warunków pogodowych. Naprawa przez montaż kolejnych warstw papy oznacza dodatkowe dociążenie dachu, sięgające nawet do 10 kg/m2.

Rockwool Polska Fala renowacji szansą na rozwój Polski po pandemii – podsumowanie debaty w ramach kampanii Szóste paliwo

Fala renowacji szansą na rozwój Polski po pandemii – podsumowanie debaty w ramach kampanii Szóste paliwo Fala renowacji szansą na rozwój Polski po pandemii – podsumowanie debaty w ramach kampanii Szóste paliwo

Aż 70 proc. spośród 5 mln domów jednorodzinnych w Polsce nie spełnia standardów efektywności energetycznej. Powszechna fala renowacji i możliwości wynikające ze strategii unijnej Green Deal to olbrzymia...

Aż 70 proc. spośród 5 mln domów jednorodzinnych w Polsce nie spełnia standardów efektywności energetycznej. Powszechna fala renowacji i możliwości wynikające ze strategii unijnej Green Deal to olbrzymia szansa dla polskiej gospodarki, nie tylko w kontekście lepszej jakości powietrza, ale również podniesienia innowacyjności, szerokiego zastosowania lokalnych rozwiązań oraz stworzenia kilkuset tysięcy miejsc pracy. W długiej perspektywie czasu to również poprawa komfortu życia, eliminacja ubóstwa energetycznego...

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Izolacje.com.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.izolacje.com.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.izolacje.com.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.