Izolacje.com.pl

Zaawansowane wyszukiwanie

Projektowanie konstrukcji stalowych z uwagi na warunki pożarowe według Eurokodów

Bezpieczeństwo pożarowe | Klasa odporności ogniowej | Konstrukcje stalowe | Warunki pożarowe | Ochrona przeciwpożarowa

Projektowanie konstrukcji stalowych z uwagi na warunki pożarowe według Eurokodów | Steel construction design due to fire conditions specified in the Eurocodes
Archiwum autora

Projektowanie konstrukcji stalowych z uwagi na warunki pożarowe według Eurokodów | Steel construction design due to fire conditions specified in the Eurocodes


Archiwum autora

W ocenie niezawodności konstrukcji, podczas analizy stanu granicznego nośności należy badać nie tylko kryteria bezpieczeństwa związane z wytrzymałością w trakcie normalnej eksploatacji, lecz także kryteria odporności ogniowej.

Zobacz także

Rockwool Polska Profesjonalne elementy konstrukcyjne BIM dla budownictwa

Profesjonalne elementy konstrukcyjne BIM dla budownictwa Profesjonalne elementy konstrukcyjne BIM dla budownictwa

W nowoczesnym projektowaniu budynków standardem staje się technologia BIM (Building Information Modeling). Jest to złożony system informacji technicznej, który na podstawie trójwymiarowego modelu obiektu...

W nowoczesnym projektowaniu budynków standardem staje się technologia BIM (Building Information Modeling). Jest to złożony system informacji technicznej, który na podstawie trójwymiarowego modelu obiektu opisuje cechy zastosowanych rozwiązań.

Michał Grodzki Zespół Trójstronny ds. Budownictwa i Gospodarki Komunalnej

Zespół Trójstronny ds. Budownictwa i Gospodarki Komunalnej Zespół Trójstronny ds. Budownictwa i Gospodarki Komunalnej

Zespół Trójstronny ds. Budownictwa i Gospodarki Komunalnej, którego pierwotna nazwa to Zespół Trójstronny do Spraw Budownictwa, został utworzony 19 października 2005 r. w wyniku rekomendacji Prezydium...

Zespół Trójstronny ds. Budownictwa i Gospodarki Komunalnej, którego pierwotna nazwa to Zespół Trójstronny do Spraw Budownictwa, został utworzony 19 października 2005 r. w wyniku rekomendacji Prezydium Komisji Trójstronnej do Spraw Społeczno-Gospodarczych, uzgodnionej w trakcie posiedzenia w dniu 5 maja 2005 r. O jego powstanie wnioskowali partnerzy społeczni z sektora budownictwa: liczące się w środowisku związki zawodowe, jak i organizacje pracodawców, którzy widzieli potrzebę powstania płaszczyzny...

Przemysław Gogojewicz Techniczne warunki sytuowania obiektów w kontekście terenów biologicznie czynnych

Techniczne warunki sytuowania obiektów w kontekście terenów biologicznie czynnych Techniczne warunki sytuowania obiektów w kontekście terenów biologicznie czynnych

Zgodnie z § 39 i § 40 Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 27 października...

Zgodnie z § 39 i § 40 Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 27 października 2023 r. (t.j. DzU z 2023 r., poz. 2442), techniczne warunki sytuowania obiektów zależą obecnie od czynników biologicznie czynnych.

ABSTRAKT

W artykule przedstawiono zagadnienia projektowania konstrukcji stalowych w sytuacji pożarowej według Eurokodu PN-EN 1993­‑1­‑2:2007. Omówiono przegląd aktualnych metod obliczeniowych stosowanych do oceny bezpieczeństwa, analizy wytężenia i nośności konstrukcji w warunkach pożaru. Podano założenia i procedury obliczeniowe oceny ognioodporności konstrukcji stalowych metodą temperatury krytycznej oraz według metody nośności.

The article presents the issues of designing steel constructions for fire situations, according to Eurocode PN-EN 1993-1-2:2007. It also presents an overview of current computation methods used to assess safety and to analyse effort and bearing capacity of constructions during fire conditions. Finally, the article provides guidelines and computation routines to assess the fire resistance of steel constructions, using critical temperature and bearing capacity methods.

Bezpieczeństwo pożarowe jest wymogiem podstawowym, który zgodnie z Eurokodami [1–8] musi być spełniony przez obiekt budowlany. Głównym celem ochrony przeciwpożarowej budowli jest ograniczenie ryzyka pożaru z poszanowaniem jednostki i społeczeństwa, sąsiadującego mienia, a także, jeśli jest to wymagane, środowiska lub mienia bezpośrednio poddanego oddziaływaniu pożaru.

Obiekty budowlane powinny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby w przypadku pożaru:

  • nośność konstrukcji mogła być zapewniona przez założony czas,
  • powstanie i rozpowszechnianie się ognia i dymu w obiektach było ograniczone,
  • rozprzestrzenianie się ognia na sąsiednie obiekty było zminimalizowane,
  • mieszkańcy mogli opuścić obiekt lub być uratowani w inny sposób,
  • było uwzględnione bezpieczeństwo ekip ratowniczych.

Zawartość Eurokodów

Eurokody [1–8] zawierają postanowienia dotyczące oceny niezawodności, oddziaływań i projektowania konstrukcji w warunkach pożaru. Eurokody konstrukcyjne [3–8] są to normy powiązane z ich częściami 1-1 (dotyczącymi projektowania w warunkach normalnych) i dotyczą projektowania w warunkach pożaru konstrukcji: betonowych [3], stalowych [4], zespolonych stalowo-betonowych [5], drewnianych [6], murowych [7] i aluminiowych [8].

Przed ich wprowadzeniem do zbioru polskich norm brak było podobnych norm krajowych PN-B dotyczących projektowania konstrukcji w warunkach pożaru. Tym też częściowo należy tłumaczyć, że często w krajowej praktyce projektowej bezpieczeństwo pożarowe nie jest właściwie uwzględniane.

Odnotowywane liczne przypadki pożarów budowli i związane z nimi duże straty materialne świadczą o stosunkowo małej wiedzy projektantów dotyczącej strategii oraz inżynierii pożarowej.

Eurokody [1–8] oferują obecnie wiele metod obliczeniowych. Umożliwiają one projektowanie według metody tradycyjnej lub metod opartych na właściwościach, zgodnie z inżynierią bezpieczeństwa pożarowego. Metody oparte na właściwościach wymagają na ogół bardziej złożonej analizy obliczeniowej i pozwalają na dokładniejsze spełnienie celów zabezpieczenia pożarowego.

Określanie odporności ogniowej

Ognioodporność wyrażana jest jako czas, w którym element obiektu budowlanego (nośny lub/i osłonowy) może wytrzymać działanie ognia bez utraty swojej funkcji (elementu nośnego lub/i elementu oddzielającego). Klasyfikuje się ją za pomocą następujących kryteriów:

  • nośności R (fire resistance), która jest wytrzymałością elementu nośnego na działanie ognia podczas trwania pożaru, bez utraty stateczności konstrukcyjnej,
  • izolacyjności I (fire isolation), będącej zdolnością elementu oddzielającego poddanego działaniu ognia z jednej strony do ograniczenia wzrostu temperatury powierzchni nieosłoniętych poniżej określonych wartości granicznych wynoszących 140°C (średnio) i 180°C (maksymalnie) w celu zapobieżenia zapłonowi na powierzchniach przyległych,
  • szczelności E (fire étachéité), która jest zdolnością elementu oddzielającego poddanego działaniu ognia z jednej strony do ograniczenia powstania szczelin o znacznych rozmiarach, w celu zapobieżenia przenikaniu gorących gazów i rozprzestrzeniania ognia na przyległe pomieszczenia.

Stan graniczny nośności ogniowej R dotyczy wyczerpania wytrzymałości elementu, czyli zdolności przenoszenia przyłożonych do niego obciążeń. Stany graniczne ogniowej izolacyjności I oraz szczelności E dotyczą głównie elementów stanowiących przegrody budynków (ścian i stropów), zwłaszcza tych, które ograniczają strefy pożarowe.

Wyczerpanie izolacyjności I oraz szczelności E ułatwia rozprzestrzenianie się pożaru w sąsiedztwie strefy pożarowej. Należy zauważyć, że nośność R jest wymagana w przypadku wszystkich elementów nośnych konstrukcji. Natomiast wymagania izolacyjności I oraz szczelność E dotyczą elementów oddzielających, takich jak płyty stropowe i ściany, stanowiących granice stref ogniowych.

Odporność ogniową elementów konstrukcyjnych tfi,d mierzy się czasem wyrażonym w minutach, który upływa od rozgorzenia pożaru do momentu osiągnięcia jednego z wymienionych stanów granicznych. Dlatego w przepisach przeciwpożarowych, zależnie od klasy użytkowej budynku, wymagania odporności ogniowej jego elementów wynoszą: 15 min (R 15), 30 min (R 30), 60 min (R 60), 120 min (R 120) lub 240 min (R 240).

Powinna ona być zawsze co najmniej równa odpowiednim wartościom tfi,d,req wymaganym przez krajowe przepisy przeciwpożarowe. Zestaw takich wymagań jednoznacznie określonych dla wszystkich części ustroju nośnego i jego wypełnienia charakteryzuje klasę odporności pożarowej przypisaną do całego budynku.

Wymagania dotyczące odporności pożarowej budynku zależą głównie od jego rodzaju oraz przeznaczenia i określono je w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [10].

Zasady ustalania oddziaływań w warunkach pożaru

W normie PN-EN 1991-1-2:2006 [2] podano ogólne zasady projektowania konstrukcji z uwagi na warunki pożarowe w aspekcie oddziaływań.

Obejmuje ono następujące etapy:

  • wybór właściwych scenariuszy pożarowych,
  • ustalenie odpowiadających im modeli pożarów obliczeniowych,
  • obliczenie przebiegu temperatury w elementach konstrukcyjnych,
  • obliczenie mechanicznego zachowania się konstrukcji poddanej oddziaływaniu termicznemu podczas pożaru.

Scenariusz pożarowy powinien uwzględniać zachowanie się całej konstrukcji, jej podzespołu lub elementu w warunkach pożaru, a także uwzględniać model zmiany temperatury wewnątrz obiektu. W jego identyfikacji należy brać pod uwagę czynniki wpływające na przebieg pożaru, np. rodzaj materiałów wypełniających, izolujących czy wyposażenia obiektu.

Modele pożarów obliczeniowych zależą od przyjętych scenariuszy pożarowych. W zależności od możliwości rozgorzenia pożaru stosuje się modele:

  • pożaru lokalnego, gdy rozgorzenie jest mało prawdopodobne, w których przyjmuje się nierównomierny rozkład temperatury w funkcji czasu,
  • pożaru strefowego, w którym przyjmowany jest równomierny rozkład temperatury w funkcji czasu,
  • zaawansowane modele pożaru, w których uwzględniane są fizyczne właściwości gazu, a także wymiana masy i energii podczas procesu.

W analizie konstrukcji oddziaływania termiczne określane są strumieniem ciepła netto na powierzchnie elementu, będący sumą strumieni konwekcyjnego i radiacyjnego. Temperaturę gazu przy spalaniu przyjmuje się na podstawie: nominalnych krzywych „temperatura – czas” lub parametrycznych krzywych „temperatura – czas”.

W przypadku krzywych nominalnych rozróżnia się krzywą standardową „temperatura – czas” (przyjęto, że temperatura jest funkcją niemalejącą czasu jak dla pożaru rozwiniętego), krzywą pożaru zewnętrznego oraz krzywą węglowodorową (RYS. 1).

Metody projektowania konstrukcji z uwagi na warunki pożarowe według Eurokodów

Zgodnie z postanowieniami Eurokodów budynki z uwagi na warunki pożarowe można projektować za pomocą metody tradycyjnej lub metody opartej na właściwościach.

Procedura projektowania sposobem tradycyjnym jest oparta na analizie oddziaływań termicznych wywołanych pożarem standardowym [2] (RYS. 1), opisanym gęstością strumienia ciepła działającego na elementy konstrukcji.

W procedurze obliczeniowej opartej na właściwościach uwzględnia się cechy użytkowe pomieszczeń i analizuje się oddziaływanie termiczne konstrukcji na podstawie przesłanek o podłożu fizycznym.

Wówczas można badać zachowanie się podczas pożaru: elementu, podzespołu konstrukcji lub całego ustroju nośnego budynku i posługiwać się w tym celu danymi tabelarycznymi lub prostymi albo zaawansowanymi modelami obliczeniowymi.

W przypadku izolowanych elementów lub części konstrukcji wykorzystuje się głównie dane tabelaryczne i proste modele obliczeniowe. Zaawansowane modele obliczeniowe są natomiast stosowane w ocenie bezpieczeństwa pożarowego całych konstrukcji.

Metodę tradycyjną wykorzystuje się najczęściej w celu spełnienia standardowych wymagań dotyczących ognioodporności, określonych w przepisach przeciwpożarowych. Stosuje się ją zwykle w projektowaniu stosunkowo prostych budynków, gdy wymagany poziom bezpieczeństwa jest relatywnie łatwy do osiągnięcia i wdrożenia.

Zadaniem projektanta jest taki dobór środków ochrony przeciwpożarowej, w szczególności paramentów izolacji termicznej chroniącej konstrukcję przed działaniem ognia, by uzyskać zadowalającą (wyższą od wymaganej) jej ognioodporność.

Metoda tradycyjna ogranicza się do prostego wyboru środków ognioizolujących (jedynie na podstawie dostępnych ofert materiałów w tym zakresie). Wówczas nie przeprowadza się żadnej dodatkowej analizy obliczeniowej oceniającej zachowanie się elementu w pożarze.

W tym wypadku producent wyrobu ogniochronnego niejako gwarantuje, że zastosowanie danego typu izolacji (o odpowiednich parametrach, np. grubości) umożliwia uzyskanie żądanej ognioodporności.

Rezultat takiego postępowania nie zawsze jednak można uznać za wiarygodny, gdyż nie uwzględnia się np. swobody odkształceń termicznych – stopnia „skrępowania” elementu.

Ponadto w wielu przypadkach taki sposób projektowania może być zbyt zachowawczy, ponieważ w celu zapewnienia wymaganej ognioodporności budowli wymaga on zastosowania istotnej (kosztochłonnej) biernej ochrony przeciwpożarowej.

Dlatego zbliżoną do obiektywnej ocenę ognioodporności budowli można uzyskać na podstawie jej odrębnej analizy termiczno-statyczno-wytrzymałościowej (według metody opartej na właściwościach).

Metoda oparta na właściwościach uwzględnia intensywność oddziaływania pożaru przez odpowiednie oszacowanie rzeczywistych obciążeń ogniowych i parametrów rozwoju pożaru, które można obliczyć na podstawie funkcji i sposobu użytkowania budynku [2]. Daje ona elastyczność w wyborze rozwiązań technicznych spełniających wymagania ognioodporności budowli, ale zazwyczaj wymaga użycia zaawansowanych narzędzi projektowych.

Projektanci stosujący te zaawansowane modele obliczeniowe muszą być odpowiednio wyszkoleni w zakresie ich stosowania i ograniczeń. Inżynieria bezpieczeństwa pożarowego umożliwia wysoce efektywne projektowanie z niewielką rezerwą nośności. Dlatego w tym przypadku niezbędne są wysokie kwalifikacje projektanta (gwarantujące, że w opracowaniu projektu zastosowano odpowiednie modele).

W niektórych krajach Unii Europejskiej przepisy przeciwpożarowe wymagają, aby projekt z uwagi na warunki pożarowe był weryfikowany przez osobę trzecią.

Właściwości pożarowe konstrukcji lub jej elementu określane są przez wykonanie (w przypadku badanego scenariusza pożaru) 3 kolejnych kroków obliczeniowych, tzn. analizy modelu:

  • pożaru (ustalenia oddziaływań termicznych),
  • termicznego (określenia szybkości ogrzewania i temperatur elementów konstrukcyjnych),
  • konstrukcyjnego (obliczenia odpowiedzi mechanicznej elementów konstrukcyjnych).

Stosowane metody projektowe oceny właściwości pożarowych konstrukcji obejmują zakres: od prostych obliczeń wykonywanych ręcznie, do korzystania z zaawansowanych programów komputerowych. Ogólna złożoność projektu dotyczącego bezpieczeństwa pożarowego zależy od założeń i metod przyjętych do przewidywania każdego z wymienionych 3 etapów projektowania.

Na podstawie uzyskanych pól temperatury w elementach nośnych i kombinacji oddziaływań w warunkach pożaru można ocenić zachowanie konstrukcji (RYS. 2) za pomocą jednej z 3 możliwych metod, tzn. analizy:

  • elementu – model 1D, w której każdy element nośny (np. pręt) jest oceniony jako całkowicie oddzielony od innych części konstrukcji budynku (warunki połączenia z innymi elementami zastępuje się odpowiednimi warunkami brzegowymi),
  • części konstrukcji – model 2D, w której fragment konstrukcji (np. rama) jest uwzględniony w ocenie (przez zastosowanie odpowiednich warunków brzegowych, tak aby odzwierciedlić jej powiązania z innymi częściami konstrukcji),
  • globalnej konstrukcji – model 3D, w której ocenia się całą konstrukcję budynku (RYS. 3–4).

Stosunkowo prosta i łatwa w zastosowaniu jest analiza elementu (model 1D), zwłaszcza z uproszczonymi metodami obliczeniowymi. Analiza całej konstrukcji (model 3D) lub jej podzespołów (model 2D) uwzględnia łącznie co najmniej kilka elementów konstrukcyjnych, tak aby bezpośrednio wziąć pod uwagę wpływ interakcji między nimi.

W takich analizach można dokładnie uwzględnić przeniesienie obciążenia z podgrzanych (osłabionych) części wewnątrz strefy pożarowej na bardziej wytrzymałe części chłodne poza strefą pożarową. Z tego względu analiza globalna umożliwia znacznie lepsze zrozumienie ogólnego zachowania konstrukcji w warunkach pożaru. Przykład trójwymiarowej analizy globalnej hali o konstrukcji stalowej pokazano na RYS. 3–4.

Podsumowując, należy stwierdzić, że zgodnie z Eurokodami projekt uwzględniający warunki pożarowe budynku można wykonać za pomocą:

  • prostej metody opartej na danych tabelarycznych, np. zamieszczonych w normie PN-EN 1994-1-2:2008 [5], której zapisy stosuje się jedynie w przypadku zespolonych konstrukcji stalowo­‑betonowych.

    Tabele w tej normie dotyczą płyt, belek i słupów, przy założeniu pewnego czasu ognioodporności, ogrzewania według krzywej pożaru nominalnego oraz określonego poziomu obciążenia. Wyznaczono je na podstawie analiz numerycznych i badań doświadczalnych. Te tabele są proste i bezpieczne w zastosowaniu, obejmują jednak tylko ograniczony zakres rodzajów konstrukcji i kształtowników;
  • prostych metod obliczeniowych, które można podzielić na dwie grupy. Pierwsza to metoda temperatury krytycznej. Jest ona powszechnie stosowana w analizie stalowych elementów konstrukcyjnych. W drugiej stosuje się proste modele mechaniczne i przeprowadza się weryfikację nośności konstrukcji.

    Te metody opracowano w celu analizy bezpieczeństwa pożarowego typowych elementów konstrukcyjnych (np. belek, słupów, płyt) zarówno stalowych, jak i zespolonych stalowo-betonowych;
  • zaawansowanych modeli obliczeniowych, które mają zastosowanie w przypadku wszystkich rodzajów konstrukcji i umożliwiają ich realistyczną analizę termiczno-statyczno-wytrzymałościową.

    Wyniki tej analizy są zazwyczaj uzyskiwane w postaci odkształceń konstrukcji podczas całego okresu pożaru. Zaawansowane modele obliczeniowe przeprowadza się MES i korzysta z programów komputerowych.

Projektowanie konstrukcji stalowych z uwagi na warunki pożarowe

W projektowaniu konstrukcji stalowych z uwagi na warunki pożarowe stosuje się zapisy normy PN-EN 1993-1-2:2007 [4].

Na RYS. 5 przedstawiono ogólne zachowania się stalowego elementu konstrukcyjnego pod wpływem pożaru standardowego oraz występujących oddziaływań. Gdy temperatura gazu θg wzrasta, temperatura elementu stalowego θa,t zwiększa się, a jego nośność Rfi,d,t maleje.

Zgodnie z PN-EN 1993-1-2:2007 [4] konstrukcje stalowe należy projektować w sposób, który pozwoli na zapewnienie jej nośności Rfi,d,t (lub ograniczonego odkształcenia) przez czas tfi,d,req, w którym jest ona narażona na działanie wysokiej temperatury występującej w trakcie pożaru.

Efekty oddziaływań na element konstrukcji to siły wewnętrzne (moment zginający, siła podłużna, siła poprzeczna itp.) od oddziaływań (obciążeń, wpływów). W konstrukcji poddanej różnym oddziaływaniom (np. ciężaru własnego, śniegu, wiatru itp.) element jest wytężony obliczeniowymi wartościami efektu oddziaływań Ed. Przy tych samych oddziaływaniach, lecz dodatkowo w sytuacji pożarowej efekty oddziaływań ulegają zmianie i oznaczono je jako Efi,d.

W analizie prostych modeli obliczeniowych ocenę odporności ogniowej konstrukcji można sprawdzać ze wzoru:

Efi,d ≤ Rfi,d,t (1),

gdzie:

Efi,d – obliczeniowy efekt oddziaływań (Mfi,Ed, Nfi,Ed, Vfi,Ed) w sytuacji pożarowej, wyznaczony zgodnie z PN-EN 1991-1-2:2006 [2],

Rfi,d,t – obliczeniowa nośność elementu (Mfi,Rd, Nfi,Rd, Vfi,Rd) części lub całości konstrukcji po czasie t, wyznaczona zgodnie z PN-EN 1993-1-2:2007 [4].

Temperatura krytyczna stalowego elementu θcr (przy danym poziomie jego obciążenia i poddanego równomiernemu rozkładowi oddziaływania temperatury) jest to temperatura, przy której przyjmuje się, że ulega on zniszczeniu. Ognioodporność elementu stalowego (w którym nie występuje lokalna utrata stateczności ścianki przekroju) jest zapewniona po czasie t, jeżeli temperatura stali θa,t nie przekracza jej temperatury krytycznej θcr. Stąd warunek bezpieczeństwa ogniowego opisany jest nierównością:

θa,t ≤ θcr (2).

Zgodnie z PN-EN 1993-1-2:2007 [4] wymagania bezpieczeństwa konstrukcji stalowej są zachowane, gdy w założonym czasie jej ognioodporności tfi,d,req zachodzi jeden z warunków (RYS. 5):

  • nośność elementu jest większa niż efekty oddziaływań; spełniony jest warunek (1),
  • temperatura stali elementu jest niższa od temperatury krytycznej; spełniony jest warunek (2).

Proste metody projektowania konstrukcji stalowych z uwagi na warunki pożarowe

W normie PN-EN 1993-1-2:2007 [4] podano proste modele obliczania nośności stalowych belek i słupów w warunkach pożaru. Są one kompatybilne z zasadami obliczania nośności granicznych w warunkach normalnej temperatury według PN-EN 1993-1-1:2007 [10].

W ich modelach obliczeniowych uwzględnia się zmniejszenie efektów oddziaływań na konstrukcję oraz zmienność właściwości stali w warunkach podwyższonych temperatur. Mogą one być stosowane w ocenie nośności stalowych elementów niezabezpieczonych i zabezpieczonych ogniochronnie oraz chronionych ekranami cieplnymi, wytężonych rozciąganiem, ściskaniem lub/i zginaniem.

Obliczeniowe wartości ich nośności określa się przy założeniu równomiernego rozkładu temperatury w elemencie, przy modyfikacji odpowiednich nośności elementów określanych w normalnej temperaturze według zasad podanych w normie PN-EN 1993-1-1:2007 [9].

Oddziaływanie wysokiej temperatury w czasie pożaru na konstrukcje jest traktowane w normie PN-EN 1990:2004 [1] jako wyjątkowa sytuacja projektowa. W wypadku uproszczonej analizy termiczno-statyczno-wytrzymałościowej skutki oddziaływań w sytuacji pożarowej można określić z pominięciem sił wewnętrznych wywołanych wymuszonymi lub ograniczonymi wydłużeniami czy deformacjami elementów, na podstawie wyników ustalonych w projektowaniu w temperaturze normalnej.

Ze względu na małe prawdopodobieństwo jednoczesnego wystąpienia poważnego pożaru i pełnych obciążeń zewnętrznych (użytkowych, klimatycznych, technologicznych itp.) o wartościach charakterystycznych, efekty oddziaływań w warunkach pożaru Efi,d określa się przy redukcji skutków oddziaływań zewnętrznych w trwałej i przejściowej sytuacji projektowej. Oblicza się je ze wzoru:

Efi,d = ηfiEd (3),

gdzie:

Ed – wartości obliczeniowe efektów oddziaływań obliczone dla kombinacji podstawowej według wzoru (6.10) normy PN-EN 1990:2004 [1],

ηfi – współczynnik redukcyjny z uwagi na warunki pożarowe, przyjmowany w kombinacji podstawowej według wzoru (6.10) normy PN-EN 1990:2004 [1] w przypadku trwałych lub przejściowych sytuacji obliczeniowych, który wyznacza się ze wzoru:

Gk – wartość charakterystyczna oddziaływania stałego,

Qk,1 – wartość charakterystyczna wiodącego oddziaływania zmiennego,

Ψfi – współczynnik do określenia wartości kombinacji obciążeń zmiennych odpowiednio częstych Ψ1,1 i prawie stałych Ψ1,2, według normy PN-EN 1991-1-2:2006 [2],

γQ,1 – współczynnik częściowy wiodącego obciążenia zmiennego.

W normie PN-EN 1993-1-2:2007 [4] podano też informacje dotyczące wyznaczania współczynnika redukcyjnego ηfi w przypadku, gdy korzysta się z kombinacji podstawowej według wzoru (6.10a) i (6.10b) normy PN-EN 1990:2004 [1].

Metoda temperatury krytycznej

W ocenie bezpieczeństwa pożarowego według (2) prosty model metody temperatury krytycznej można stosować tylko wtedy, gdy nie trzeba uwzględniać ich kryteriów stateczności ani warunków odkształcenia. Metodę tę dopuszcza się tylko w odniesieniu do elementów rozciąganych, elementów zginanych zabezpieczonych przed zwichrzeniem oraz krótkich elementów ściskanych, które nie ulegają wyboczeniu.

Szybkość nagrzewania się elementu stalowego zależy od jego stosunku pola powierzchni nieosłoniętej Am do objętości V na jednostkę jego długości. Wielkość Am/V nazywa się wskaźnikiem przekroju lub wskaźnikiem ekspozycji przekroju i jest miarą szybkości nagrzewania się stalowego elementu nieosłoniętego.

W ocenie ilości ciepła przejmowanego przez nieosłonięty element stalowy narażonych na oddziaływanie pożaru nominalnego uwzględnia się ponadto współczynnik poprawkowy ksh związany z efektem zacienienia.

Uwzględnia on przesłanianie strumienia ciepła w elementach o wklęsłym obrysie przekroju poprzecznego – tzw. efekt cienia. Współczynnik ksh jest ilorazem umownego przekroju skrzynkowego opisanego na przekroju rzeczywistym [Am/V] i wskaźnika ekspozycji Am/V i wynosi:

  • przekrój dwuteowy 
  • inne przekroje, np. teowy, kątowy 

Powierzchnię Am,b mierzy się po wypukłym obrysie przekroju poprzecznego (RYS. 6–11), nie zaś po rzeczywistym jego obwodzie, jak to ma miejsce w przypadku powierzchni Am.

W odniesieniu do stalowego elementu osłoniętego wskaźnik przekroju przyjmuje się jako parametr Ap/V i jest to iloraz powierzchni eksponowanej osłony ogniochronnej Ap do objętości V na jednostkę jego długości.

Temperaturę krytyczną elementu stalowego oblicza się ze wzoru:

w którym wskaźnik wykorzystania jego nośności μ0 wyznacza się z zależności:

gdzie:

Efi,d – efekt oddziaływań na konstrukcję wyznaczony zgodnie z regułami wyjątkowej, obliczeniowej sytuacji pożarowej według normy PN-EN 1991-1-2:2006 [2],

Rfi,d,0 – nośność obliczeniowa elementu stalowego w obliczeniowej sytuacji pożarowej w czasie t = 0.

Temperatura krytyczna elementów stalowych na ogół wynosi θcr = 500–800°C. Wyrażenie (7) określające temperaturę krytyczną θcr można stosować w przypadku elementów o przekrojach klasy 1, 2 lub 3. W przypadku kształtowników o przekrojach klasy 4 należy stosować zachowawczą temperaturę krytyczną θcr = 350°C.

Temperatura krytyczna elementu zmniejsza się wraz ze wzrostem wskaźnika wykorzystania nośności μ0 elementu. Dla danego czasu trwania pożaru t przyjmując, że θa,t = θcr, wartość maksymalną poziomu wykorzystania nośności μ0 niezabezpieczonych elementów stalowych zapewniającą wymaganą ognioodporność można obliczyć z zależności (7) jako funkcję współczynnika przekroju uwzględniającego efekt cienia ksh·(Am/V).

W ten sposób można przyjąć, że ognioodporność nieosłoniętych elementów stalowych jest zapewniona po czasie t, jeżeli μ0 < μmax. Maksymalne wskaźniki wykorzystania nośności μmax. obliczone w odniesieniu do standardowej ognioodporności R 15 i R 30 podano na RYS. 12. Należy zauważyć, że w przypadku ognioodporności R 30 elementy nieosłonięte o współczynniku przekroju (Am/V) większym niż 50 m–1 mogą osiągać tylko bardzo małe wartości wskaźnika wykorzystania nośności elementu μ0.

Podczas wybuchu pożaru temperatura gazu w strefie ogniowej obiektu gwałtownie wzrasta. W normie PN-EN 1991-1-2:2006 [2] oddziaływanie pożaru na konstrukcję jest przedstawione w postaci standardowej krzywej wzrostu temperatury w czasie („pożar standardowy” na RYS. 1).

Analiza termiczna ma na celu wyznaczenie zależności między temperaturą w elementach stalowych i czasem osiągnięcia tej temperatury w elementach (osłoniętych lub nieosłoniętych). W normie PN-EN 1993-1-2:2007 [4] podano też prostą metodę obliczeniową oceny nagrzewania się stalowych elementów bez izolacji ogniochronnej oraz izolowanych za pomocą materiałów biernej ochrony przeciwpożarowej.

W przypadku równoważnego równomiernego rozkładu temperatury w przekroju przyrost temperatury Δθa,t w przedziale czasu Δt (s) w stalowym elemencie nieosłoniętym jest określony wzorem:

gdzie:

Am – pole powierzchni elementu na jednostkę długości [m²/m],

V – objętość elementu na jednostkę długości [m³/m],

ca – ciepło właściwe stali jako funkcja temperatury według rozdziału 3 normy PN-EN 1993-1-2:2007 [4] [J/(kg·K)],

hnet,d – wartość obliczeniowa przyjętego strumienia ciepła według normy PN-EN 1991-1-2:2006 [2] [W/m²],

ρa – masa jednostkowa stali.

Rozwiązanie równania przyrostowego (9) pozwala wyznaczyć rozwój temperatury elementu stalowego podczas pożaru. W celu zapewnienia zbieżności rozwiązania należy przyjąć pewną górną granicę dla przyrostu czasu Δt (zaleca się, aby przyjęta wartość Δt nie była większa niż 5 sekund.

Zastosowanie metody obliczeniowej podanej w normie PN-EN 1993-1-2:2007 [4] z czasem działania standardowego pożaru ISO wynoszącym 15 i 30 min prowadzi do uzyskania krzywych temperatur przedstawionych na RYS. 13 [11], jako funkcja współczynnika przekroju uwzględniającego efekt cienia ksh·(Am/V).

W przypadku równoważnego równomiernego rozkładu temperatury w przekroju przyrost temperatury Δθa,t w przedziale czasu Δt (s) w stalowym elemencie osłoniętym jest określony wzorem:

w którym:

gdzie:

Ap – pole powierzchni materiału izolacji ogniochronnej na jednostkę długości elementu [m²/m],

cp – niezależne od temperatury ciepło właściwe materiału izolacji ogniochronnej [J/(kg·K)],

dp – grubość warstwy izolacji ogniochronnej [m],

θa,t – temperatura stali w czasie trwania pożaru t [ºC],

θg,t – temperatura otaczających gazów w czasie trwania pożaru t, według normy PN-EN 1993-1-2:2007 [4] [oC],

Δθg,t – przyrost temperatury otaczających gazów w przedziale czasu Δt [K],

λp – przewodność cieplna zabezpieczenia ogniochronnego [W/(m·K)],

ρp – gęstość masy materiału izolacji ogniochronnej [kg/m].

Porównanie wzrostu temperatury elementów zabezpieczonych i niezabezpieczonych ogniochronnie pokazano na RYS. 14.

Metoda nośności

Metoda nośności oceny bezpieczeństwa pożarowego polega na obliczeniu wytrzymałości elementu Rfi,d,t po upływie wymaganego czasu ognioodporności t i porównaniu jej z efektem oddziaływań na konstrukcje w podwyższonej temperaturze Efi,d (3). Zgodnie z PN-EN 1993­‑1­‑2:2007 [4] należy przyjąć, że bezpieczeństwo elementu stalowego w warunkach pożaru jest zachowane w czasie t, jeśli spełniony jest warunek (1).

W modelach oceny nośności Rfi,d,t w normie PN-EN 1993­‑1­‑1:2007 [10] wprowadzono:

  • obniżoną granicę plastyczności stali w podwyższonej temperaturze,
  • współczynnik częściowych w projektowaniu z uwagi na warunki pożarowe γM,fi,
  • zwiększoną smukłość względną,
  • długość wyboczeniową słupów w warunkach pożaru (w stężonych układach ramowych) przyjmuje się równą 0,5 i 0,7 ich długości teoretycznej, odpowiednio dla górnej kondygnacji i pozostałych kondygnacji,
  • specjalne krzywe wyboczeniowe dla warunków pożarowych.

Obliczeniową nośność Rfi,d,t w czasie trwania pożaru t wyznacza się przy założeniu o równomiernym rozkładzie temperatury w przekroju. W wypadku nierównomiernego rozkładu temperatury w przekroju nośność elementów określa się na podstawie analizy elementarnych pól przekrojów z odpowiadającymi im współczynnikami redukcyjnymi granicy plastyczności.

Właściwości stali w podwyższonej temperaturze

W podwyższonej temperaturze następuje degradacja właściwości mechanicznych stali. W normie PN-EN 1993-1-2:2007 [4] przyjęto kształt charakterystyki stali σ – ε jak w temperaturze 20°C, z jednoczesnym zmniejszeniem wartości: granicy proporcjonalności, granicy plastyczności oraz modułu sprężystości podłużnej, przez zastosowanie współczynników redukcyjnych ki,θ. Wartości obliczeniowe właściwości mechanicznych stali w podwyższonej temperaturze określa się ze wzorów:

gdzie:

fp,θ, fy,θ, Eθ – odpowiednio granica proporcjonalności, granica plastyczności oraz moduł sprężystości podłużnej stali w podwyższonej temperaturze,

fp, fy, E – odpowiednio granica proporcjonalności, granica plastyczności oraz moduł sprężystości podłużnej stali w temperaturze 20°C,

kp,θ,, ky,θ, kE,θ – współczynnik redukcyjny odpowiednio granicy proporcjonalności, granicy plastyczności oraz modułu sprężystości podłużnej stali,

γM,fi – częściowy współczynnik bezpieczeństwa, który należy przyjmować jako γM,fi = 1,0.

Wykresy współczynników redukcyjnych ki,θ, charakterystyki stali σ – ε w podwyższonych temperaturach pokazano na RYS. 15 [4].

Klasyfikacja przekrojów

W warunkach pożarowych przekroje poprzeczne kwalifikowane są tak jak w przypadku obliczeń konstrukcji stalowej w warunkach normalnych, tj. zgodnie z tab. 5.2 normy PN-EN 1993-1-1:2007 [9].

Wpływ efektów związanych ze zmianą właściwości ­wytrzymałościowych oraz odkształcalnościowych stali w podwyższonych temperaturach uwzględnia się, modyfikując parametr ε ustalany według zapisów tej normy, przez zastosowanie współczynnika ewaluacji właściwości stali κ = 0,85. Klasyfikacji przekrojów elementów w warunkach pożaru należy dokonać z uwzględnieniem zredukowanej wartości ε określonej wzorem:

Modyfikacja parametru (15) zmniejsza wartości graniczne smukłości ścianek λsc = c/t dla różnych klas przekrojów tak, że niektóre przekroje mogą być zakwalifikowane bardziej rygorystycznie niż w normalnej temperaturze eksploatacji obiektu.

Obliczeniowa nośność elementu na rozciąganie

Obliczeniową nośność elementu rozciąganego o równomiernej temperaturze przekroju θa określa się ze wzoru:

gdzie:

NRd – obliczeniowa nośność przekroju w normalnej temperaturze według normy PN-EN 1993-1-1:2007 [9],

γM0 – współczynnik częściowy do określenia nośności przekroju według normy PN-EN 1993-1-1:2007 [9].

Obliczeniowa nośność elementów ściskanych o przekrojach klasy 1, 2 lub 3

Obliczeniową nośność na wyboczenie elementów Nb,fi,t,Rd o przekrojach klasy 1, 2 lub 3 oraz równomiernym rozkładzie temperatury θa określa się ze wzoru:

gdzie:

A – pole przekroju elementu ściskanego,

χfi – współczynnik wyboczenia giętnego w sytuacji pożarowej, określony jako wartość mniejsza z wartości χγfi oraz χz,fi według wzorów:

w którym α – parametr imperfekcji w warunkach pożarowych odpowiedniej krzywej wyboczeniowej wyrażony zależnością:

Smukłość względną λθ elementu ściskanego w temperaturze θa należy ustalić według wzoru:

gdzie:

λ – smukłość względna wyboczenia giętnego elementu w temperaturze normalnej według normy PN-EN 1993-1-1:2007 [9].

Długości wyboczeniowe słupów le należy przyjmować jak w projektowaniu elementów w normalnej temperaturze, z wyjątkiem słupów ciągłych w stężonych układach ramowych. Wówczas należy przyjąć długość wyboczeniową le = 0,5L – w przypadku słupów kondygnacji pośrednich oraz le = 0,7L– w przypadku słupów kondygnacji najwyższej (gdzie L – długość teoretyczna słupa rozpatrywanej kondygnacji).

Obliczeniowa nośność elementów zginanych o przekrojach klasy 1, 2 lub 3

Obliczeniową nośność na zginanie Mb,fi,t,Rd z warunku zwichrzenia elementów o przekroju klasy 1, 2 lub 3 oraz o równomiernym rozkładzie temperatury θa należy określać ze wzoru:

gdzie:

Wy – wskaźnik plastyczny przekroju Wpl,y – w przypadku przekrojów klasy 1 i 2 oraz wskaźnik sprężysty przekroju Wel,y – w przypadku przekrojów klasy 3,

χLT,fi – współczynnik zwichrzenia w warunkach pożaru, który oblicza się ze wzorów:

Smukłość względną elementu zginanego w temperaturze należy ustalić według wzoru:

gdzie:

λLT – smukłość względna zwichrzenia elementu w temperaturze normalnej według normy PN-EN 1993-1-1:2007 [9].

Przedstawiony sposób oceny nośności można stosować również w przypadku zginanych dźwigarów zabezpieczonych przed zwichrzeniem przy założeniu wartości χfi = 1,0.

W normie PN-EN 1993-1-2:2007 [4] podano szacunkowy sposób uwzględnienia wpływu nierównomiernego rozkładu temperatury w belkach na ich wytężenie. Wówczas w ocenie nośności można wprowadzić współczynnik przystosowania κ1 w celu uwzględnienia nierównomiernego rozkładu temperatury na całej wysokości kształtownika stalowego. Można również wprowadzić dodatkowy współczynnik przystosowania κ2, aby uwzględnić zmienność temperatury elementu konstrukcyjnego na jego długości, gdy belka jest statycznie niewyznaczalna. Wartości tych współczynników przystosowania należy przyjmować zgodnie z wymaganiami normy PN-EN 1993-1-2:2007 [4].

Obliczeniowa nośność przekroju na ścinanie

W przypadku elementów klasy 1, 2 lub 3, niewrażliwych na niestateczność miejscową pod wpływem naprężeń stycznych, obliczeniową nośność przy ścinaniu w warunkach pożaru określa się ze wzoru:

gdzie:

VRd – obliczeniowa nośność przekroju przy ścinaniu w temperaturze normalnej, określona według normy PN-EN 1993­‑1­‑1:2007 [9].

Nośność elementów o przekrojach klasy 4

W przypadku przekrojów klasy 4 nośność elementów stalowych jest zachowana, jeżeli podczas pożaru temperatura stali θa nie przekracza wartości maksymalnej temperatury krytycznej θa,cr = 350°C.

Obliczeniowa nośność elementów jednocześnie ściskanych i zginanych o przekrojach klasy 1, 2 lub 3

W normie PN-EN 1993-1-2:2007 [4] podano również uproszczoną metodę obliczeniową sprawdzenia ognioodporności jednocześnie ściskanych i zginanych elementów stalowych o przekrojach klasy 1, 2 lub 3 i o równomiernym rozkładzie temperatury θa. W tej sytuacji projektowej prosty model obliczeniowy uwzględnia łączny wpływ zginania i ściskania przez połączenie podanych wyżej dwóch modeli prostych warunków obciążenia.

Literatura

  1. PN-EN 1990:2004, „Podstawy projektowania konstrukcji”.
  2. PN-EN 1991-1-2:2006, „Eurokod 1: Oddziaływania na konstrukcje. Część 1–2: Oddziaływania ogólne. Oddziaływania na konstrukcje w warunkach pożaru”.
  3. PN-EN 1992-1-2:2008, „Eurokod 2: Projektowanie konstrukcji z betonu. Część 1–2: Reguły ogólne. Projektowanie z uwagi na warunki pożarowe”.
  4. PN-EN 1993-1-2:2007, „Eurokod 3: Projektowanie konstrukcji stalowych. Część 1–2: Reguły ogólne. Obliczanie konstrukcji z uwagi na warunki pożarowe”.
  5. PN-EN 1994-1-2:2008, „Eurokod 4: Projektowanie konstrukcji zespolonych stalowo-betonowych. Część 1–2: Reguły ogólne. Projektowanie z uwagi na warunki pożarowe”.
  6. PN-EN 1995-1-2:2008, „Eurokod 5: Projektowanie konstrukcji drewnianych. Część 1–2: Postanowienia ogólne. Projektowanie z uwagi na warunki pożarowe”.
  7. PN-EN 1996-1-2:2010, „Eurokod 2: Projektowanie konstrukcji murowych. Część 1–2: Reguły ogólne. Projektowanie z uwagi na warunki pożarowe”.
  8. PN-EN 1992-1-2, „Eurokod 9: Projektowanie konstrukcji z aluminium. Część 1–2: Reguły ogólne. Projektowanie z uwagi na warunki pożarowe (oryg.)”.
  9. PN-EN 1993-1-1:2007, „Eurokod 3: Projektowanie konstrukcji stalowych. Część 1–1: Reguły ogólne. Reguły dla budynków”.
  10. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU z 2002 r. nr 75, poz. 690 ze zm.).
  11. „Konstrukcje stalowe w Europie. Jednokondygnacyjne konstrukcje stalowe”, Część 7: „Inżynieria pożarowa”, www.arcelormittal.com.
  12. M. Maślak, „Budownictwo ogólne”, t. 5, część 10: „Odporność ogniowa. Nośność konstrukcji w warunkach pożaru”, Arkady, Warszawa 2010.
  13. M. Kosiorek, J.A. Pogorzelski, Z. Laskowska, K. Pilich, „Odporność ogniowa konstrukcji budowlanych”, Arkady, Warszawa 1988.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Galeria zdjęć

Tytuł
przejdź do galerii

Komentarze

Powiązane

Małgorzata Kośla news Budowa domu do 70 m2 bez pozwolenia w praktyce – szansa czy zagrożenie

Budowa domu do 70 m2 bez pozwolenia w praktyce – szansa czy zagrożenie Budowa domu do 70 m2 bez pozwolenia w praktyce – szansa czy zagrożenie

Budowa domu do 70 m2 bez pozwolenia to jeden z pomysłów rządu realizowany w ramach Polskiego Ładu. Nowa ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zakłada ułatwienia w budowie domów do 70 m2...

Budowa domu do 70 m2 bez pozwolenia to jeden z pomysłów rządu realizowany w ramach Polskiego Ładu. Nowa ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zakłada ułatwienia w budowie domów do 70 m2 i, jak zapowiadają rządzący, ma sprzyjać szybszej realizacji budowy. Czy na pewno tak będzie? Sprawdź, na czym polega budowa domu do 70 m2 bez pozwolenia, jakie są procedury i wymogi oraz poznaj możliwe zagrożenia budowy domu bez kierownika budowy.

Materiały prasowe news BUDMA 2022: Złote Medale Grupy MTP i PARP

BUDMA 2022: Złote Medale Grupy MTP i PARP BUDMA 2022: Złote Medale Grupy MTP i PARP

Zeroemisyjna minikoparka, technologie smart home i materiały budowlane poprawiające termoizolację budynków – to kilka przykładów produktów nagrodzonych Złotym Medalem podczas tegorocznej edycji Targów...

Zeroemisyjna minikoparka, technologie smart home i materiały budowlane poprawiające termoizolację budynków – to kilka przykładów produktów nagrodzonych Złotym Medalem podczas tegorocznej edycji Targów Budownictwa i Architektury BUDMA oraz Międzynarodowych Targów Maszyn Budowlanych, Pojazdów i Sprzętu Specjalistycznego INTERMASZ, odbywających się w Poznaniu. Nagrodzone rozwiązania wyróżniają dbałość o aspekty środowiskowe, funkcjonalność, a także wyjątkowy design. Po raz pierwszy partnerem i patronem...

Małgorzata Kośla Oznakowanie ekologiczne budynków i wyrobów budowlanych

Oznakowanie ekologiczne budynków i wyrobów budowlanych Oznakowanie ekologiczne budynków i wyrobów budowlanych

Oznakowanie ekologiczne budynków i wyrobów budowlanych jest koniecznością w zakresie zrównoważonego budownictwa. Jednak wybór systemu certyfikacji nie jest prosty. Od czego zależy oznakowanie ekologiczne...

Oznakowanie ekologiczne budynków i wyrobów budowlanych jest koniecznością w zakresie zrównoważonego budownictwa. Jednak wybór systemu certyfikacji nie jest prosty. Od czego zależy oznakowanie ekologiczne budynków i wyrobów budowlanych? Przede wszystkim od lokalizacji, standardów obowiązujących w danym kraju, a także przeznaczenia budynku. Bez względu na jego rodzaj, każdy system weryfikacyjny ma za zadanie poprawić jakość życia, zmniejszyć ingerencję w środowisko naturalne oraz dbać o wykorzystywanie...

Małgorzata Kośla news Budowa domów do 70 m2 bez pozwolenia – jak korzystać z darmowych projektów domów?

Budowa domów do 70 m2 bez pozwolenia – jak korzystać z darmowych projektów domów? Budowa domów do 70 m2 bez pozwolenia – jak korzystać z darmowych projektów domów?

Przepisy powiązane z tzw. Polskim Ładem budzą niemałe kontrowersje. Wśród nowych ustaleń są zarówno pozytywne, jak i negatywne zmiany. Budowa domów do 70 m2 bez pozwolenia to jedno założeń programu, w...

Przepisy powiązane z tzw. Polskim Ładem budzą niemałe kontrowersje. Wśród nowych ustaleń są zarówno pozytywne, jak i negatywne zmiany. Budowa domów do 70 m2 bez pozwolenia to jedno założeń programu, w którym z jednej strony możemy zyskać, z drugiej zaś stracić. Rząd opublikował niedawno wyniki konkursu na bezpłatny projekt domu do 70 m2. 38 zwycięskich propozycji ma pomóc inwestorom i odciążyć ich finansowo. Dowiedz się, jak i kiedy będzie można skorzystać z darmowych projektów domów do 70 m2 bez...

Materiały prasowe news Polska przyjęła strategię w zakresie renowacji budynków

Polska przyjęła strategię w zakresie renowacji budynków Polska przyjęła strategię w zakresie renowacji budynków

Rada Ministrów przyjęła Długoterminową Strategię Renowacji Budynków (DSRB). Dzięki jej realizacji poprawi się efektywność energetyczna budynków, jakość powietrza, a także komfort życia mieszkańców i spadnie...

Rada Ministrów przyjęła Długoterminową Strategię Renowacji Budynków (DSRB). Dzięki jej realizacji poprawi się efektywność energetyczna budynków, jakość powietrza, a także komfort życia mieszkańców i spadnie emisja CO2. Powstaną również nowe miejsca pracy przy termomodernizacji budynków.

Redakcja miesięcznika IZOLACJE Raport BPIE: czyli gdzie jest Polska w zakresie efektywności energetycznej

Raport BPIE: czyli gdzie jest Polska w zakresie efektywności energetycznej Raport BPIE: czyli gdzie jest Polska w zakresie efektywności energetycznej

W styczniu 2022 r. Buildings Performance Institute Europe opublikował raport „Ready for carbon neutral by 2050? Assessing ambition levels in new building standards across the EU” w kontekście wymagań dyrektywy...

W styczniu 2022 r. Buildings Performance Institute Europe opublikował raport „Ready for carbon neutral by 2050? Assessing ambition levels in new building standards across the EU” w kontekście wymagań dyrektywy EPBD oraz średnio- (2030) i długoterminowych (2050) ambicji UE w zakresie dekarbonizacji. Niniejszy raport zawiera ocenę i porównanie poziomów ambicji nowych standardów budowlanych w sześciu krajach: Flandria, Francja, Niemcy, Włochy, Polska i Hiszpania.

Maciej Boryczko, radca prawny, Piotr Tracz, adwokat Zasady gwarancji w budownictwie

Zasady gwarancji w budownictwie Zasady gwarancji w budownictwie

Mówi się, że najlepsze umowy to takie, które w zapomnieniu tkwią w zakurzonym segregatorze. Realizacja umowy poszła sprawnie – wszystkie strony wywiązały się ze swych zobowiązań w terminie, w tym zrealizowały...

Mówi się, że najlepsze umowy to takie, które w zapomnieniu tkwią w zakurzonym segregatorze. Realizacja umowy poszła sprawnie – wszystkie strony wywiązały się ze swych zobowiązań w terminie, w tym zrealizowały płatności, zachowały terminy etc. Słowem, nie było potrzeby wracać do warunków współpracy. Nie zawsze jest tak pięknie, wszak wiadomo – umowę przygotowuje się na złe czasy, więc od czasu do czasu trzeba do umowy wrócić. I wówczas, gdy coś pójdzie niezgodnie z założeniami, umowy przechodzą prawdziwy...

dr Barbara Lucyna Pietruszka, dr inż. Ewa Sudoł, dr inż. Ewelina Kozikowska, mgr inż. Marcin Czarnecki, mgr inż. Maria Wichowska Wykorzystanie kompozytów na bazie odpadów pokonsumenckich w sektorze budowlanym

Wykorzystanie kompozytów na bazie odpadów pokonsumenckich w sektorze budowlanym Wykorzystanie kompozytów na bazie odpadów pokonsumenckich w sektorze budowlanym

W ramach projektu B+R CEPLAFIB (LIFE17 ENV/SI/000119), finansowanego z Programu LIFE [12], wytworzono innowacyjne materiały kompozytowe, które mogą być stosowane w różnych gałęziach przemysłu, w tym w...

W ramach projektu B+R CEPLAFIB (LIFE17 ENV/SI/000119), finansowanego z Programu LIFE [12], wytworzono innowacyjne materiały kompozytowe, które mogą być stosowane w różnych gałęziach przemysłu, w tym w budownictwie. Opracowane materiały w 100% pochodzą z recyklingu polietylenowych (PE) i polipropylenowych (PP) odpadów pokonsumenckich oraz papieru gazetowego. Testowano formuły mieszanek, różniące się zawartością włókien, środków sprzęgających i modyfikatorów udarności. Wynikiem prowadzonych prac było...

Redakcja miesięcznika IZOLACJE Rozporządzenie w sprawie ekoprojektu dla produktów zgodnych z zasadą zrównoważonego rozwoju (REZP)

Rozporządzenie w sprawie ekoprojektu dla produktów zgodnych z zasadą zrównoważonego rozwoju (REZP) Rozporządzenie w sprawie ekoprojektu dla produktów zgodnych z zasadą zrównoważonego rozwoju (REZP)

Choć w ostatnich latach poczyniono postępy, wpływ konsumpcji na środowisko wciąż wykracza poza bezpieczny dla ludzkości obszar działania, ponieważ na kilka sposobów przekraczamy granice planety w UE. W...

Choć w ostatnich latach poczyniono postępy, wpływ konsumpcji na środowisko wciąż wykracza poza bezpieczny dla ludzkości obszar działania, ponieważ na kilka sposobów przekraczamy granice planety w UE. W skali globalnej połowa wszystkich emisji gazów cieplarnianych i 90% utraty bioróżnorodności jest powodowana przez wydobycie i przetwarzanie surowców pierwotnych, a wciąż dominujący w naszej gospodarce model liniowy „weź → wytwórz → pozbądź się” prowadzi do znacznego marnotrawstwa zasobów.

mgr inż. Karol Kuczyński Na co zwrócić uwagę przy wyborze elektronarzędzi akumulatorowych?

Na co zwrócić uwagę przy wyborze elektronarzędzi akumulatorowych? Na co zwrócić uwagę przy wyborze elektronarzędzi akumulatorowych?

Elektronarzędzia akumulatorowe najczęściej kojarzą się z wiertarko-wkrętarką, a obecnie dostępnych jest wiele rozwiązań, od specjalizowanych narzędzi akumulatorowych, kluczy udarowych, wiertarko­‑wkrętarek...

Elektronarzędzia akumulatorowe najczęściej kojarzą się z wiertarko-wkrętarką, a obecnie dostępnych jest wiele rozwiązań, od specjalizowanych narzędzi akumulatorowych, kluczy udarowych, wiertarko­‑wkrętarek wyposażonych w udar, po urządzenia wielofunkcyjne wyposażone w wymienne nasadki.

Diagnoza luk we wsparciu modernizacji budynków w Polsce

Diagnoza luk we wsparciu modernizacji budynków w Polsce Diagnoza luk we wsparciu modernizacji budynków w Polsce

Obecnie wszystkie kraje UE mierzą się z koniecznością przyspieszenia tempa i zwiększenia głębokości oraz zakresu modernizacji energetycznych budynków. Wiele z nich zaczęło już wdrażać polityki publiczne...

Obecnie wszystkie kraje UE mierzą się z koniecznością przyspieszenia tempa i zwiększenia głębokości oraz zakresu modernizacji energetycznych budynków. Wiele z nich zaczęło już wdrażać polityki publiczne mające na celu odpowiedzieć na to wyzwanie. Instrumenty stosowane przez poszczególne państwa różnią się pod wieloma względami, jednocześnie jednak można dostrzec pewne trendy, takie jak dążenie do integracji poszczególnych narzędzi, czy wzmocnienie zachęt dla kompleksowych inwestycji. W polskim systemie...

mgr inż. Henryk B. Łoziczonek, dr hab. inż. arch. Marcin Furtak, prof. pk Metody badania właściwości cieplnych materiałów budowlanych

Metody badania właściwości cieplnych materiałów budowlanych Metody badania właściwości cieplnych materiałów budowlanych

W ostatnich latach wzrasta na świecie świadomość dotycząca poszanowania energii. Podejmowane są działania zmierzające do ograniczenia, a wręcz redukcji wzrostu jej zużycia. Szczególną rolę odgrywa budownictwo,...

W ostatnich latach wzrasta na świecie świadomość dotycząca poszanowania energii. Podejmowane są działania zmierzające do ograniczenia, a wręcz redukcji wzrostu jej zużycia. Szczególną rolę odgrywa budownictwo, które należy do największych odbiorców wyprodukowanej energii, zarówno na etapie wznoszenia budynków, jak i późniejszej ich eksploatacji.

dr inż. Krzysztof Pawłowski prof. PBŚ Podstawowe zagadnienia fizyki cieplnej budowli w aspekcie wymagań prawnych (cz. 1)

Podstawowe zagadnienia fizyki cieplnej budowli w aspekcie wymagań prawnych (cz. 1) Podstawowe zagadnienia fizyki cieplnej budowli w aspekcie wymagań prawnych (cz. 1)

Od wielu lat przepisy prawne związane z procesami projektowania, wznoszenia i eksploatacji budynków wymuszają takie rozwiązania technologiczne i organizacyjne, w wyniku których nowo wznoszone budynki zużywają...

Od wielu lat przepisy prawne związane z procesami projektowania, wznoszenia i eksploatacji budynków wymuszają takie rozwiązania technologiczne i organizacyjne, w wyniku których nowo wznoszone budynki zużywają w trakcie eksploatacji coraz mniej energii na ogrzewanie, wentylację i przygotowanie ciepłej wody użytkowej. Zmiany maksymalnej wartości współczynnika przenikania ciepła Umax. (dawniej kmax.) wpływają na wielkość zużycia energii w trakcie eksploatacji budynków.

mgr inż. Julia Blazy, prof. dr hab. inż. Łukasz Drobiec, dr hab. inż. arch. Rafał Blazy prof. PK Zastosowanie fibrobetonu z włóknami polipropylenowymi w przestrzeniach publicznych

Zastosowanie fibrobetonu z włóknami polipropylenowymi w przestrzeniach publicznych Zastosowanie fibrobetonu z włóknami polipropylenowymi w przestrzeniach publicznych

Beton to materiał o dużej wytrzymałości na ściskanie, ale około dziesięciokrotnie mniejszej wytrzymałości na rozciąganie. Ponadto charakteryzuje się kruchym pękaniem i nie pozwala na przenoszenie naprężeń...

Beton to materiał o dużej wytrzymałości na ściskanie, ale około dziesięciokrotnie mniejszej wytrzymałości na rozciąganie. Ponadto charakteryzuje się kruchym pękaniem i nie pozwala na przenoszenie naprężeń po zarysowaniu.

Krystyna Stankiewicz Wykwalifikowani specjaliści w branży budowlanej wciąż poszukiwani

Wykwalifikowani specjaliści w branży budowlanej wciąż poszukiwani Wykwalifikowani specjaliści w branży budowlanej wciąż poszukiwani

Budownictwo to jeden z najbardziej rozwijających się sektorów gospodarki. Mimo pewnych zakłóceń w ostatnim czasie, wykształceni profesjonaliści mogą liczyć na znalezienie dobrej pracy i godziwe zarobki.

Budownictwo to jeden z najbardziej rozwijających się sektorów gospodarki. Mimo pewnych zakłóceń w ostatnim czasie, wykształceni profesjonaliści mogą liczyć na znalezienie dobrej pracy i godziwe zarobki.

Redakcja miesięcznika IZOLACJE news Plan działania na rzecz szybszej dekarbonizacji i większego bezpieczeństwa energetycznego w Europie do 2030 r.

Plan działania na rzecz szybszej dekarbonizacji i większego bezpieczeństwa energetycznego w Europie do 2030 r. Plan działania na rzecz szybszej dekarbonizacji i większego bezpieczeństwa energetycznego w Europie do 2030 r.

Sektor ogrzewania i chłodzenia energią słoneczną uruchamia „Energising Europe with Solar Heat” – plan działania na rzecz energii słonecznej dla Europy, mający na celu przyspieszenie wysiłków na rzecz dekarbonizacji...

Sektor ogrzewania i chłodzenia energią słoneczną uruchamia „Energising Europe with Solar Heat” – plan działania na rzecz energii słonecznej dla Europy, mający na celu przyspieszenie wysiłków na rzecz dekarbonizacji ciepła i zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego poprzez masowe wdrażanie technologii energii słonecznej w europejskich budynkach i przemyśle.

Redakcja miesięcznika IZOLACJE news Transformacja sektora energetycznego Polski i pozostałych krajów UE do 2050 r.

Transformacja sektora energetycznego Polski i pozostałych krajów UE do 2050 r. Transformacja sektora energetycznego Polski i pozostałych krajów UE do 2050 r.

Przedstawiamy fragment Raportu powstałego na bazie analiz przeprowadzonych przez Zespół Centrum Analiz Klimatyczno-Energetycznych (CAKE) w IOŚ-PIB/KOBiZE zaprezentowanych w dokumencie pt. „Polska net-zero...

Przedstawiamy fragment Raportu powstałego na bazie analiz przeprowadzonych przez Zespół Centrum Analiz Klimatyczno-Energetycznych (CAKE) w IOŚ-PIB/KOBiZE zaprezentowanych w dokumencie pt. „Polska net-zero 2050: Transformacja sektora energetycznego Polski i UE do 2050 r.”1 Raport przedstawia kierunki zmian technologicznych, które są konieczne na drodze do wypełnienia celów ustanowionych w Europejskim Zielonym Ładzie2 wraz z oceną wpływu tych zmian na sektor wytwarzania energii elektrycznej i ciepła...

Wsparcie modernizacji budynków – przegląd dobrych praktyk europejskich

Wsparcie modernizacji budynków – przegląd dobrych praktyk europejskich Wsparcie modernizacji budynków – przegląd dobrych praktyk europejskich

W numerze 6/2022 miesięcznika IZOLACJE publikowaliśmy fragmenty Raportu Fali Renowacji przedstawiające luki we wsparciu modernizacji budynków w Polsce. W drugiej części przedstawiamy rozwiązania stosowane...

W numerze 6/2022 miesięcznika IZOLACJE publikowaliśmy fragmenty Raportu Fali Renowacji przedstawiające luki we wsparciu modernizacji budynków w Polsce. W drugiej części przedstawiamy rozwiązania stosowane w innych krajach europejskich.

mgr inż. Karol Kramarz Materiały wiążące w budownictwie – rys historyczny

Materiały wiążące w budownictwie – rys historyczny Materiały wiążące w budownictwie – rys historyczny

Materiały wiążące służą do mechanicznego zespalania poszczególnych elementów budowlanych. Natomiast głównym ich zadaniem jest równomierne przenoszenie nacisku warstw górnych na dolne budowle, ma to istotne...

Materiały wiążące służą do mechanicznego zespalania poszczególnych elementów budowlanych. Natomiast głównym ich zadaniem jest równomierne przenoszenie nacisku warstw górnych na dolne budowle, ma to istotne znaczenie, gdy następuje mała dokładność obróbki powierzchni elementów. Dokładność obróbki elementów w znacznym stopniu eliminuje powstawanie na powierzchni styku tych elementów obciążeń punktowych, następuje wtedy w sposób istotny zwiększenie wytrzymałości konstrukcji.

Jacek Sawicki news Zmiany w przepisach prawnych ustawy Prawo budowlane w powiązaniu z innymi ustawami

Zmiany w przepisach prawnych ustawy Prawo budowlane w powiązaniu z innymi ustawami Zmiany w przepisach prawnych ustawy Prawo budowlane w powiązaniu z innymi ustawami

26 lipca 2022 r. w Dzienniku Ustaw (poz. 1557) ukazał się tekst ustawy z dnia 7 lipca 2022 o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw.

26 lipca 2022 r. w Dzienniku Ustaw (poz. 1557) ukazał się tekst ustawy z dnia 7 lipca 2022 o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw.

Jacek Sawicki news Dziennik budowy po zmianach prawnych

Dziennik budowy po zmianach prawnych Dziennik budowy po zmianach prawnych

Dziennik budowy w przepisach prawa budowlanego przywołany został w art. 45 rozdziału 5 „Rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych” i dotychczas prowadzono go w formie papierowej. Od 27 stycznia 2023...

Dziennik budowy w przepisach prawa budowlanego przywołany został w art. 45 rozdziału 5 „Rozpoczęcie i prowadzenie robót budowlanych” i dotychczas prowadzono go w formie papierowej. Od 27 stycznia 2023 r. będzie mógł być prowadzony także w formie elektronicznej zgodnie z zapisami ustawy z dnia 7 lipca 2022 o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, której tekst ukazał się 26 lipca 2022 r. w Dzienniku Ustaw (poz. 1557).

Jacek Sawicki news Książka obiektu budowlanego po zmianach

Książka obiektu budowlanego po zmianach Książka obiektu budowlanego po zmianach

Książka obiektu budowlanego (KOB) w formie papierowej w przepisach prawa budowlanego dotąd przywoływana była w art. 64 pkt. 1–4. Od 1 stycznia 2023 r. przepisy art. 64 pkt 1, 2 i 4 stracą ważność, a zastąpią...

Książka obiektu budowlanego (KOB) w formie papierowej w przepisach prawa budowlanego dotąd przywoływana była w art. 64 pkt. 1–4. Od 1 stycznia 2023 r. przepisy art. 64 pkt 1, 2 i 4 stracą ważność, a zastąpią je art. 60a–60r ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, której tekst ukazał się 26 lipca 2022 r. w Dzienniku Ustaw (poz. 1557).

Jacek Sawicki news Portal e-budownictwo – sprawniejszy proces budowlany

Portal e-budownictwo – sprawniejszy proces budowlany Portal e-budownictwo – sprawniejszy proces budowlany

Portal e-budownictwo w przepisach prawa budowlanego pojawia się w ustawie z dnia 7 lipca 2022 o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, której tekst ukazał się 26 lipca 2022 r. w...

Portal e-budownictwo w przepisach prawa budowlanego pojawia się w ustawie z dnia 7 lipca 2022 o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, której tekst ukazał się 26 lipca 2022 r. w Dzienniku Ustaw (poz. 1557). Przywołuje go zapis art. 71 w ust. 2b pkt 2, który stanowi, że „Zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części dokonuje się (…) w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem portalu e-budownictwo”. I dalej rozbudowują go przepisy art. 79a–79k...

Jacek Sawicki news Ustawa Prawo budowlane (tekst ujednolicony; stan prawny po nowelizacji wg DzU poz. 1557 z dnia 26.07.2022 r. z późn. zmianami)

Ustawa Prawo budowlane (tekst ujednolicony; stan prawny po nowelizacji wg DzU poz. 1557 z dnia 26.07.2022 r. z późn. zmianami) Ustawa Prawo budowlane (tekst ujednolicony; stan prawny po nowelizacji wg DzU poz. 1557 z dnia 26.07.2022 r. z późn. zmianami)

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – stan prawny po ujednoliceniu tekstu ustawy na podstawie Obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego...

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – stan prawny po ujednoliceniu tekstu ustawy na podstawie Obwieszczenia Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy – Prawo budowlane (DzU poz. 2351 z dnia 20.12.2021 r.) wraz ze zmianami: 1. Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przedłużeniem realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 (DzU poz. 88 z dnia 14.01.2022 r.); 2. Ustawa z dnia 7 lipca...

Wybrane dla Ciebie

Wełna skalna jako materiał termoizolacyjny »

Wełna skalna jako materiał termoizolacyjny » Wełna skalna jako materiał termoizolacyjny »

Jak estetycznie wykończyć ściany - wewnątrz i na zewnątrz? »

Jak estetycznie wykończyć ściany - wewnątrz i na zewnątrz? » Jak estetycznie wykończyć ściany - wewnątrz i na zewnątrz? »

Płyty XPS – następca styropianu »

Płyty XPS – następca styropianu » Płyty XPS – następca styropianu »

Dach biosolarny - co to jest? »

Dach biosolarny - co to jest? » Dach biosolarny - co to jest? »

Zobacz, które płyty termoizolacyjne skutecznie ochronią dom przed zimnem »

Zobacz, które płyty termoizolacyjne skutecznie ochronią dom przed zimnem » Zobacz, które płyty termoizolacyjne skutecznie ochronią dom przed zimnem »

Budowanie szkieletowe czy modułowe? »

Budowanie szkieletowe czy modułowe? » Budowanie szkieletowe czy modułowe? »

Termomodernizacja z poszanowaniem wartości zabytków »

Termomodernizacja z poszanowaniem wartości zabytków » Termomodernizacja z poszanowaniem wartości zabytków »

Przekonaj się, jak inni izolują pianką poliuretanową »

Przekonaj się, jak inni izolują pianką poliuretanową » Przekonaj się, jak inni izolują pianką poliuretanową »

Papa dachowa, która oczyszcza powietrze »

Papa dachowa, która oczyszcza powietrze » Papa dachowa, która oczyszcza powietrze »

Podpowiadamy, jak wybrać system ociepleń

Podpowiadamy, jak wybrać system ociepleń Podpowiadamy, jak wybrać system ociepleń

Podpowiadamy, jak skutecznie przeprowadzić renowacje piwnicy »

Podpowiadamy, jak skutecznie przeprowadzić renowacje piwnicy » Podpowiadamy, jak skutecznie przeprowadzić renowacje piwnicy »

300% rozciągliwości membrany - TAK! »

300% rozciągliwości membrany - TAK! » 300% rozciągliwości membrany - TAK! »

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Izolacje.com.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.izolacje.com.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.izolacje.com.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.