Izolacja elementów budynku stykających się z gruntem według nowych Warunków Technicznych

Wymagania ujęte są w załączniku nr 2 – Wymagania izolacyjności cieplnej i inne wymagania związane z oszczędnością energii. Dla podłóg na gruncie wyglądają następująco:

• przy t_i  ≥  16°C współczynnik przenikania ciepła U_C(max) = 0,30 W/(m²·K),
• przy 8°C  ≤  t_i  <  16°C współczynnik przenikania ciepła U_C(max) = 1,20 W/(m²·K),
• przy t_i  <  8°C współczynnik przenikania ciepła U_C(max) = 1,50 W/(m²·K)

Powyższe wymagania nie zmieniły się z dniem 1 stycznia 2021 roku, więc jest to kontynuowanie dotychczasowych wymagań.

Wśród elementów budynku, których dotyczą te wymagania, są elementy posadowienia, czyli płyta fundamentowa, a także posadzki na gruncie, jeśli budynek jest posadowiony na ławach fundamentowych, oraz ściany fundamentowe, ponieważ w obszarze cokołu mogą one tworzyć fragment przegrody zewnętrznej dla pomieszczeń budynku, nawet jeśli jest on niepodpiwniczony.

Płyty fundamentowe i chudziak na gruncie

Płyty fundamentowe wykonuje się jako żelbetowe, natomiast posadzki na gruncie wykonuje się z chudego betonu albo żelbetu, więc warstwę konstrukcyjną stanowi żelbet albo chudy beton.

Jeśli przyjąć takie założenie, że te elementy budynku na stałe stykają się z gruntem, to należy je ocieplić polistyrenem ekstrudowanym XPS w przypadku płyt fundamentowych lub styropianem posadzkowym, jeśli jest to warstwa podłogi na gruncie.

Przyjmując rozwiązania i dane do obliczeń, jaka izolacja będzie potrzebna, by spełnić wymagania Warunków Technicznych, przyjęto następujące założenia:

opory przejmowania ciepła dla przegrody poziomej na styku z gruntem wynoszą:

• opór wejścia R_si = 0,17 m²·K/W,
• opór wyjścia: R_se = 0 m²·K/W.

Powyższe elementy budynku będą ocieplone polistyrenem ekstrudowanym XPS lub styropianem o współczynniku przewodzenia ciepła λ = 0,031W/(m·K). Oznacza to, że:

• dla płyty fundamentowej żelbetowej o grubości np. 30 cm potrzebna jest termoizolacja polistyrenem XPS o grubości 10 cm,
• dla płyty z chudego betonu (jeśli mamy posadowienie na ławach fundamentowych) o grubości np. 15 cm potrzebna jest termoizolacja ze styropianu posadzkowego o grubości 10 cm.

Udział w izolacyjności cieplnej elementu żelbetowego jest niewielki, więc jeśli chodzi zapewnienie termoizolacji, to wszystko zależy od warstwy ocieplenia. Dlatego w obu przypadkach wymagane grubości są takie same.

Dokładnie dla tych przypadków przy ociepleniu polistyrenem XPS lub styropianem posadzkowym o współczynniku przewodzenia ciepła λ = 0,031 W/(m·K) uzyskujemy odpowiednio współczynnik przenikania ciepła U = 0,278 W/(m²·K) oraz U = 0,285 W/(m²·K). Zaokrąglając oba wyniki w górę, jest to U = 0,28 W/(m²·K) oraz U = 0,29 W/(m²·K), więc jest to poniżej wartości 0,30. Przyjęcie cieńszej grubości ocieplenia powoduje jednak, że granica 0,30 jest przekroczona.

Płyty fundamentowe również ociepla się za pomocą podbudowy z pianobetonu. Według producentów pianobetonu może to być gęstość od 400 do 1400 kg/m³. Im lżejsza odmiana pianobetonu, tym lepsza termoizolacja podbudowy z pianobetonu. Gęstość dobiera się w zależności od obciążenia, a więc rodzaju budynku.

Pod budynki jednorodzinne stosuje się zazwyczaj podbudowę pod płytę żelbetową z pianobetonu o średniej gęstości 500 kg/m³. Na podbudowę i jako warstwę termoizolacyjną, aby spełnić wymagania Warunków Technicznych, należy zastosować wówczas grubość większą niż 50 cm. Dotyczy to płyt, które stykają się z pomieszczeniami ogrzewanymi, czyli części naziemnej i piwnic ogrzewanych.

Jeśli w piwnicy miałaby być temperatura pomiędzy 8°C a 16°C, to wystarczy płytę ocieplić termoizolacją o grubości 2 cm. Wówczas współczynnik przenikania ciepła U wynosi 1,02 W/(m²·K).

Ściany elementów podziemnych

Jeśli chodzi o ściany fundamentowe, to podlegają one wymaganiom dla ścian zewnętrznych. W załączniku nr 2 rozporządzenia o warunkach technicznych podano wymagania izolacyjności cieplnej dla ścian zewnętrznych obecne i obowiązujące od 1 stycznia 2021 roku:

• przy t_i  ≥  16°C współczynnik przenikania ciepła U_C(max) = 0,23 (0,20) W/(m²·K),
• przy 8°C  ≤  t_i  <  16°C współczynnik przenikania ciepła U_C(max) = 0,45 W/(m²·K),
• przy t_i  <  8°C współczynnik przenikania ciepła U_C(max) = 0,90 W/(m²·K)

Dla przegrody pionowej części naziemnej, w której mamy jeszcze fragment ściany fundamentowej, opór wejścia R_si = 0,13 m²·K/W, a opór wyjścia R_se = 0,04 m²·K/W. Co prawda część ściany fundamentowej styka się z gruntem i wówczas opór wyjścia jest równy zero, ale przyjmujemy ocieplenie dla najsłabszego fragmentu pod względem izolacyjności cieplnej przegrody oraz części przegrody o najostrzejszych wymaganiach.

Ściany fundamentowe zazwyczaj wykonuje się z bloczków betonowych fundamentowych lub jako wylewane żelbetowe. Oznacza to, że dla ściany fundamentowej z bloczków betonowych 24 cm potrzebna jest termoizolacja polistyrenem XPS o grubości 15 cm, wówczas współczynnik przenikania ciepła U = 0,192 W/(m²·K), a więc przy zaokrągleniu w górę – 0,20 W/(m²·K). Dotyczy to ścian fundamentowych w części nadziemnej oraz ścian ogrzewanych piwnic.

Jeśli w piwnicy ma być temperatura pomiędzy 8°C a 16°C, to wystarczy 6 cm termoizolacji z polistyrenu XPS.

Podsumowanie

Powyższe rozwiązania zaproponowane na miarę spełnienia wymagań rozporządzenia, dla obu elementów budynku, czyli przegród poziomych i pionowych stykających się z gruntem, są dosyć ubogie. W praktyce zazwyczaj warstwa ocieplenia jest o wiele większa, zwłaszcza że na posadzkach stykających się z gruntem wykonuje się często ogrzewanie podłogowe. Od wielu lat są to ocieplenia o grubościach 16, 20, a nawet 30 cm, więc wymagania rozporządzenia są spełnione z nawiązką.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!