Renowacja budynku a naprawa tarasów i balkonów – tarasy na gruncie
Building renovation and repair of terraces and balconies. Ground terraces
Taki sposób wykonania tarasu na gruncie jest „proszeniem się” o jego destrukcję, fot. Renoplast
Prace renowacyjne w wielu przypadkach nie ograniczają się wyłącznie do samego obiektu. Często wykonuje się różnego rodzaju obiekty czy elementy w bezpośrednim otoczeniu, np. tarasy na gruncie.
Zobacz także
mgr inż. Maciej Rokiel Balkony i tarasy – uszczelnienie drenażowe i podpłytkowe
Zarówno wariant drenażowy, jak i z uszczelnieniem podpłytkowym wymagają przemyślenia sposobu wykonania. Dotyczy to zwłaszcza rodzaju, sposobu i miejsca montażu obróbki.
Zarówno wariant drenażowy, jak i z uszczelnieniem podpłytkowym wymagają przemyślenia sposobu wykonania. Dotyczy to zwłaszcza rodzaju, sposobu i miejsca montażu obróbki.
dr hab. inż. Barbara Francke Zabezpieczenia wodochronne tarasów i balkonów – wymagania
W języku potocznym termin taras jest często błędnie używany w odniesieniu do wszystkich płaszczyzn zlokalizowanych wzdłuż ścian budynków, z dostępem z pomieszczeń zarówno mieszkalnych, jak i użyteczności...
W języku potocznym termin taras jest często błędnie używany w odniesieniu do wszystkich płaszczyzn zlokalizowanych wzdłuż ścian budynków, z dostępem z pomieszczeń zarówno mieszkalnych, jak i użyteczności publicznej. Tarasem często nazywa się również podest posadowiony na gruncie, jak też fragment płyty konstrukcyjnej wyprowadzonej poza lico budynku, do której prowadzą drzwi w ścianie zewnętrznej. Takie błędy terminologiczne stosowane w języku potocznym nie są problemem do czasu, gdy nie stają się...
Canada Rubber Polska Antypoślizgowy taras i balkon z piaskiem kwarcowym oraz systemem DROOF 250
Mokre płytki na balkonie, śliski taras po opadach czy wyeksploatowane schody zewnętrzne to częste problemy wokół domu. Nie tylko obniżają estetykę przestrzeni, lecz przede wszystkim mogą stanowić zagrożenie...
Mokre płytki na balkonie, śliski taras po opadach czy wyeksploatowane schody zewnętrzne to częste problemy wokół domu. Nie tylko obniżają estetykę przestrzeni, lecz przede wszystkim mogą stanowić zagrożenie dla domowników.
***
Artykuł dotyczy naprawy tarasów na gruncie wykonywanej przy okazji renowacji budynku. Dokładnie opisano kolejność prac renowacyjnych, a także przedstawiono konkretne rozwiązania technologiczno-materiałowe.
This article discusses the repair of ground-level terraces during building renovation. The sequence of renovation work is described in detail, and specific technological and material solutions are presented.
***
Tarasy na gruncie zazwyczaj wykonuje się jako płytę wylaną bezpośrednio przy budynku. Alternatywą jest posadowienie tarasu na ławach fundamentowych. Warstwą użytkową mogą być płytki ceramiczne, płyty kamienne, betonowe czy deska tarasowa. Niezależnie od rodzaju warstwy użytkowej można wyróżnić dwie koncepcje odprowadzenia wody: powierzchniową i drenażową. Ta pierwsza wymaga wykonania warstwy użytkowej z płytek ceramicznych lub kamiennych klejonych do podłoża. Druga – drenażowa – daje znacznie większą możliwość aranżacji warstwy użytkowej. Począwszy od płytek klejonych na jastrychu wodoprzepuszczalnym (co jest spotykane relatywnie rzadko), poprzez płyty na warstwie kruszywa, a skończywszy na płytach ułożonych na podstawkach dystansowych. Ten ostatni wariant coraz częściej jest nazywany tarasem wentylowanym. To potoczne (czy wręcz marketingowe) określenie wskazuje na pustą przestrzeń pomiędzy płytami czy deskami tarasowymi a konstrukcją połaci.
Zupełnie inną grupę stanowią tarasy wykonane jako osobna, ażurowa konstrukcja oparta na słupkach/filarach, niepołączona z budynkiem.
Czytaj także: Hydroizolacja balkonów i tarasów – jak ją dobrze wykonać
Elementem prac renowacyjnych są także balkony oraz tarasy nad pomieszczeniem. Wprawdzie nie występują tu wtórne hydroizolacje w takim rozumieniu, jak w typowych pracach renowacyjnych (przepona pozioma, wtórna izolacja pionowa), nie oznacza to jednak, że nie pojawiają się inne, niezbędne do rozwiązania problemy.
Zacznijmy od tarasów na gruncie. Jeżeli taras bezpośrednio przylega do budynku, to wymagane jest:
- zabezpieczenie przed wnikaniem wód opadowych w konstrukcję tarasu oraz w obszar styku połaci ze ścianą; z tym wiąże się uszczelnienie progu drzwiowego (jeżeli występuje),
- wyeliminowanie mostków termicznych na styku płyty tarasu ze ścianą.
Tarasy te różnią się od nadziemnych przede wszystkim tym, że nie ma pod nimi pomieszczeń. Z tego też powodu czasem spotyka się opinie, że w tarasach naziemnych zbędna jest wysoka niezawodność izolacji przeciwwodnej. Nic bardziej błędnego. Dopuszczenie do przesiąkania wilgoci w warstwy konstrukcji i w konsekwencji pod grunt może doprowadzić do zamarznięcia gruntu oraz jego parcia na płytę nośną. Rezultatem w zimie będzie „wysadzenie” tarasu i spękania warstw wykończeniowych, w lecie natomiast spękania na skutek osiadania.
Ponadto, zawilgocony beton płyty konstrukcyjnej także podlega mrozowej destrukcji. Podobny efekt może przynieść wykonanie konstrukcji na gruntach wysadzinowych (jest to zjawisko polegające na podnoszeniu się ku górze powierzchni przemarzającej gruntu spoistego, gliny, iłu, wskutek kapilarnego podciągania wody gruntowej do strefy przemarzania). Z tego powodu optymalnym rozwiązaniem jest posadowienie tarasu naziemnego na fundamentach. Dowiedz się wiecej o systemach tarasowych >>
Niezależnie od rodzaju wybranego wariantu uszczelnienia konieczne jest wtedy wykonanie ław i ścian fundamentowych tarasu, odpowiednie ich uszczelnienie oraz połączenie z izolacją ściany budynku, do której on przylega. Ten ostatni wymóg jest bardzo istotny i dlatego projektant powinien starannie przemyśleć koncepcję architektoniczną oraz tak wykonstruować taras, aby było możliwe jego poprawne wykonanie (uwaga na niezbędne prace renowacyjne). A to oznacza, że decyzja o lokalizacji tarasu, jego kształcie, powierzchni i przyjętych rozwiązaniach konstrukcyjnych powinna zapaść na etapie koncepcji prac renowacyjnych – moment wykonywania prac nie może być przypadkowy. Musi być skorelowany z pracami renowacyjnymi fundamentów i podłogi na gruncie oraz strefy cokołowej, a poprawne wykonanie prac związanych z połacią tarasową wymaga rozwiązania wielu problemów technicznych. Późniejsze zmiany mogą okazać się bardzo trudne w realizacji i kosztowne.
Wykonanie fundamentów tarasu naziemnego znacznie podnosi pracochłonność i koszt robót, dlatego większość tarasów projektuje się i buduje jako konstrukcje na gruncie. Nie chcę jednak tu wspominać o „projektach” przewidujących wykonanie tarasu jako płyty wylanej bezpośrednio na gruncie. Traktować je by należało w kategoriach „ciekawostek przyrodniczych” (nawet niewiedza i indolencja powinny mieć swoje granice).
Jeżeli płyta wykonywania jest na gruncie, konieczne jest usunięcie humusu oraz gruntu poniżej poziomu spodu płyty. Wykop musi być z każdej strony przynajmniej o 50 cm szerszy niż wymiary tarasu. Po określeniu poziomu spodu płyty tarasu należy usunąć część gruntu rodzimego na głębokość nie mniejszą niż 50 cm. Po zagęszczeniu dna wykopu należy wykonać podsypkę piaskową (minimum 10 cm) i zagęścić. Przy grubszej podsypce należy ją zagęszczać warstwami po 20–30 cm. Ostatnie 25÷30 cm należy wykonać jako warstwę przerywającą podciąganie kapilarne z płukanego kruszywa o uziarnieniu np. 8÷16 mm oraz przekryć grubą folią z tworzywa sztucznego odporną na ujemne temperatury, membraną kubełkową lub geowłókniną. Na tak przygotowanym podłożu można wykonywać płytę tarasu.
Jak do tego mają się prace renowacyjne? Przeanalizujmy to na konkretnym przykładzie. Proszę popatrzeć na RYS. 1–3.
RYS. 1 Przekrój pionowy dostawianego tarasu; opis w tekście; rys.: autor
RYS. 2 Rzut fundamentów dostawianego tarasu; opis w tekście; rys.: autor
RYS. 3 Rzut parteru dostawianego tarasu; opis w tekście; rys.: autor
Pokazują one rozwiązanie projektowe tarasu dostawianego do remontowanego budynku. Jak zatem wykonać połać? Przede wszystkim muszą być zakończone prace związane z odtwarzaniem wtórnej izolacji ścian fundamentowych i ścian parteru (dotyczy to zarówno izolacji pionowej, jak i poziomej). Izolacja połaci musi być połączona z izolacją pionową ścian fundamentowych. Zaizolowane muszą być także ściany fundamentowe tarasu (izolacja pozioma i pionowa), a sama konstrukcja oddylatowana od ściany fundamentowej. Dużo tych warunków, ale to pokazuje złożoność problemu. Jak zatem wykonać wspomniany taras?
Ściana fundamentowa (przewidziano zastosowanie bloczków betonowych) musi być oddylatowana od konstrukcji tarasu płytami z polistyrenu ekstrudowanego (jeżeli pełnią one jednocześnie rolę termoizolacji) lub płytami styropianowymi (gdy pełnią one jedynie rolę przekładki ochronnej). W momencie wykonywania ścian fundamentowych tarasu wtórna izolacja przylegającej ściany fundamentowej budynku musi być wykonana, a izolacja ścian tarasu musi się łączyć z izolacją ścian budynku, dlatego ww. materiały hydroizolacyjne muszą być kompatybilne (wymagane jest ich szczelne połączenie).
W przypadku izolacji bezspoinowych, których zastosowanie wydaje się w tym przypadku optymalne (szlam, masa KMB, masa hybrydowa), do ich uciąglenia stosuje się systemowe taśmy uszczelniające.
Jeżeli ściany fundamentowe tarasu będą wykonywane z bloczków betonowych, to izolację poziomą fundamentów tarasu zaleca się wykonać w dwóch miejscach: na wierzchu ław fundamentowych oraz na wierzchu ścian fundamentowych, pod płytą nośną tarasu, łącząc obydwie z izolacją pionową ściany budynku (RYS. 4–5).
RYS. 4 Połączenie pionowej izolacji ścian fundamentowych tarasu z izolacją pionową fundamentów budynku – schemat (rzut poziomy); rys.: autor; 1 – ściana fundamentowa budynku, 2 – izolacja pionowa z masy KMB, 3 – ściana fundamentowa tarasu, 4 – izolacja ściany tarasu od strony zewnętrznej z elastycznego szlamu, 5 – izolacja ściany tarasu od strony wewnętrznej (pod połacią) z elastycznego szlamu, 6 – płyty termoizolacyjne (XPS), 7 – taśma uszczelniająca, 8 – masa KMB
RYS. 5 Schemat połączenia izolacji poziomej fundamentów tarasu umiejscowionej pod płytą żelbetową z izolacją pionową fundamentów budynku – schemat (przekrój pionowy); rys.: autor; 1 – ściana fundamentowa tarasu, 2 – izolacja pozioma z elastycznego szlamu, 3 – płyta konstrukcyjna połaci, 4 – izolacja pionowa z masy KMB, 5 – ściana fundamentowa tarasu, 6 – płyty termoizolacyjne (XPS), 7 – taśma uszczelniająca, wklejona z jednej strony w szlam, z drugiej w masę KMB, 8 – masa KMB, 9 – sznur dylatacyjny
Izolację pionową ścian fundamentowych tarasu należy wykonać na zewnętrznych i wewnętrznych powierzchniach ścian fundamentowych tarasu, łącząc tę izolację z ww. izolacjami poziomymi. Do izolacji zewnętrznych części ścian fundamentowych wystających nad poziom gruntu należy stosować elastyczny szlam cementowy lub masę hybrydową. Części ścian leżące nad poziomem terenu izoluje się zwykle w pierwszej kolejności, aby umożliwić połączenie z izolacją w gruncie (nakładanie materiału bitumicznego na mineralny). Na warstwę ochronną izolacji pionowej stosuje się płyty ze styropianu, nie ma tu potrzeby wykonywania izolacji termicznej.
Izolacja pozioma w przekroju ścian (w poziomie płyty konstrukcyjnej) musi przechodzić w sposób ciągły i szczelny w izolację pod płytą konstrukcyjną. Odpowiedź na pytanie, po co druga warstwa izolacji poziomej, wbrew pozorom, jest łatwa. Przestrzeń ograniczona ścianami fundamentowymi będzie wypełniona gruntem. Ta warstwa izolacji, w połączeniu z izolacjami pionowymi, tworzy powłokę blokującą kapilarne wnikanie wilgoci z gruntu znajdującego się w ww. przestrzeni w przyległe przegrody.
Należy jednak pamiętać, że pomiędzy płytą żelbetową a ścianą znajduje się dylatacja konstrukcyjna, która także musi być szczelna. Sposób jej wykonania i uszczelnienia zależy od koncepcji odwodnienia (wariant z płytkami/wariant drenażowy oraz materiału zastosowanego na izolację połaci (materiały bezspoinowe/materiały rolowe) i musi być opracowany indywidualnie.
W przypadku konstrukcji monolitycznej dolną izolację poziomą łatwiej jest wykonać pod ławą fundamentową, na warstwie betonu podkładowego.
Jeżeli taras wykonywany jest jako płyta ułożona bezpośrednio na gruncie, konieczne jest wówczas usunięcie humusu oraz gruntu poniżej poziomu spodu płyty. Wykop musi być z każdej strony przynajmniej o 50 cm szerszy niż wymiary tarasu. Po określeniu poziomu spodu płyty tarasu należy usunąć część gruntu rodzimego o grubości nie mniejszej niż 50 cm. Po zagęszczeniu dna wykopu wykonać podsypkę piaskową (min. 10 cm) i zagęścić. Przy grubszej podsypce trzeba ją zagęszczać warstwami po 20–30 cm. Ostatnie 25–30 cm wykonać należy jako warstwę przerywającą podciąganie kapilarne z płukanego kruszywa o uziarnieniu 8–16 mm oraz przekryć grubą folią z tworzywa sztucznego odporną na ujemne temperatury, membraną kubełkową (kubełkami do dołu) lub geowłókniną.
Wzdłuż boku przyległego do budynku należy wykonać dylatację. Do jej wykonania należy zastosować płyty z polistyrenu ekstrudowanego (XPS) (jeżeli wymagane jest wykonanie termoizolacji ściany fundamentowej) lub z twardego styropianu, o ile nie ma potrzeby wykonywania termoizolacji.
Warstwa przerywająca podciąganie kapilarne (płukane kruszywo) musi być wykonana przynajmniej 50 cm poza krawędzie płyty konstrukcyjnej połaci. Bok płyty obsypany kruszywem (pas od spodu płyty do poziomu ok. 5 cm powyżej wierzchu kruszywa) należy zaizolować elastycznym szlamem. Zabezpieczenie boków płyty powyżej można wykonać jako hydroizolację z elastycznego szlamu, impregnację hydrofobową lub wymalowanie dyfuzyjną i hydrofobową powłoką, np. silikonową.
Poprawne wykonanie opisanych powyżej czynności pozwala na przejście do drugiego etapu robót polegających na wykonaniu i uszczelnieniu i wykonanie samej połaci. Tu newralgicznymi miejscami są:
- wykonanie i uszczelnienie progu drzwiowego,
- uszczelnienie dylatacji brzegowej przy ścianie,
- wykonanie okapu w sposób umożliwiający odprowadzenie wody opadowej,
- wykonanie i uszczelnienie schodów (jeżeli występują), z uwzględnieniem sposobu wykonania posadzki połaci.
W przypadku układu z drenażowym odprowadzeniem wody dochodzi do tego:
- dobór izolacji głównej połaci (izolacja bezpośrednio pod podstawkami dystansowymi) w zależności od obciążeń stałych i zmiennych oddziaływujących na polać,
- wykonanie okapu w sposób zabezpieczający płyty posadzki przed zsunięciem się.
Drugim newralgicznym miejscem tarasu naziemnego (i nie tylko naziemnego) jest okap. Na temat korozji blach okapowych dostępna jest liczna literatura techniczna (publikacje i artykuły techniczne), temat ten nie będzie więc tutaj omawiany. Problemem jest jednak co innego. Poziom tarasu na gruncie determinowany jest przez koncepcję prac renowacyjnych samego budynku. Poziom posadzki może być różny, począwszy od porównywalnego (czy wręcz identycznego) z otaczającym terenem, a skończywszy na konieczności wykonania schodów.
Dla posadzki z płytek sposób wykonania okapu jest typowy, pokazano go na RYS. 6. Także wykonanie schodów zwykle nie stanowi problemu (RYS. 7), istotne jest odpowiednie uciąglenie hydroizolacji podpłytkowej i wykonanie dylatacji pomiędzy schodami a samą połacią. Posadzka musi być wykonana ze spadkiem, tak aby odprowadzić wodę opadową od budynku. Przy dużych rozmiarach połaci powstaje relatywnie długa oś spadku. Rezultatem jest duża różnica poziomów pomiędzy najwyższym a najniższym punktem posadzki.
RYS. 6 Sposób wykonania okapu tarasu na gruncie wykonanego w postaci płyty na warstwie przerywającej podciąganie kapilarne z posadzką z płytek; rys.: Atlas; 1 – okładzina ceramiczna, 2 – zaprawa spoinująca, 3 – klej do płytek, 4 – izolacja podpłytkowa, 5 – taśma uszczelniająca, 6 – warstwa spadkowa, 7 – warstwa sczepna pod (6), 8 – elastyczna masa dylatacyjna, 9 – sznur dylatacyjny, 10 – systemowy profil okapowy, 11 – wykończenie boku płyty (np. warstwa zbrojona i wyprawa tynkarska), 12 – płyta konstrukcyjna połaci, 13 – warstwa przerywająca podciąganie kapilarne, 14 – membrana kubełkowa, 15 – hydroizolacja boku płyty (szlam mineralny), 16 – geowłóknina
RYS. 7 Przykładowy sposób wykonania schodów na taras na gruncie z posadzką z płytek; rys.: Atlas; 1 – okładzina ceramiczna, 2 – zaprawa spoinująca, 3 – klej do płytek, 4 – izolacja podpłytkowa, 5 – warstwa spadkowa, 6 – warstwa sczepna pod (5), 7 – płyta konstrukcyjna połaci, 8 – taśma uszczelniająca, 9 – elastyczna masa dylatacyjna, 10 – sznur dylatacyjny, 11 – geowłóknina, 12 – hydroizolacja boku płyty (szlam mineralny) z przekładką ochronną, 13 – warstwa przerywająca podciąganie kapilarne
Należy mieć świadomość, że dla wariantu z płytkami odprowadzenie wody przez okap przy błędnym wykonaniu skutkuje wieloma problemami. Podstawowym wymogiem jest takie odprowadzenie wody, aby nie doszło do dodatkowego zawilgocenia płyty konstrukcyjnej. Z tego powodu wykończenie pionowej części tylko płytkami ceramicznymi jest zarówno trudne technicznie, jak i ryzykowne (FOT. główne) – oczywiście da się to zrobić, ale wymagane jest zupełnie inne podejście do rozwiązania tego problemu, np. wspomniane wcześniej posadowienie na osobnym fundamencie.
Takie rozwiązania często są rozwiązaniami specjalnymi. O ile procesy destrukcyjne w samym obszarze okapu można rozwiązać przez zastosowanie systemowych profili, to w sytuacji, gdy okap stanowi jednocześnie stopień, trzeba stosować rozwiązania indywidualne.
Zupełnie inaczej wygląda sytuacja dla układu drenażowego. Teoretycznie likwiduje on problem spadku posadzki (czyli umożliwia uzyskanie poziomej powierzchni użytkowej). Dlaczego teoretycznie? Gdyż w nie każdym przypadku da się go zastosować. Problem pojawia się między innymi w sytuacji, gdy mamy do czynienia z niskim progiem czy przejściem bezbarierowym, a wcześniej nie wykonano nawet pobieżnej analizy zdolności (czy wręcz możliwości) odprowadzenia wody z połaci, jak również grubości warstw połaci i poziomu progu drzwiowego.
Wykonanie układu okapu dla wariantu z posadzką na podstawkach dystansowych (takie rozwiązanie jest stosowane najczęściej) jest bardziej skomplikowane. Z jednej strony okap stanowi odwodnienie, dla tarasów musi więc być możliwość odprowadzenia wody w sposób uniemożliwiający powstanie „jeziora” na połaci, z drugiej strony płyty posadzki mogą się znajdować zarówno na pewnej wysokości ponad hydroizolacją (co skutkuje koniecznością wykończenia pionowego okapu), jak i na poziomie otaczającego terenu (co generuje zupełnie inne problemy).
Także w pracach renowacyjnych wymagana jest szczegółowa analiza koncepcji wykonania połaci, sposobu jej posadowienia oraz wykonania detali. Jest to nawet trudniejsze niż dla budynków nowoprojektowanych, gdyż z konstrukcją trzeba się dowiązać do stanu istniejącego, który nie zawsze będzie optymalny ze względu na sposób wykonania tarasu na gruncie.
W standardowych rozwiązaniach drenażowych wykończenie okapu stanowi profil o wysokości dostosowanej do grubości posadzki i wysokości podstawek dystansowych. Nie da się tego zrobić za pomocą obróbki blacharskiej. Ogranicza to możliwość kształtowania wymaganej wysokości podstawek dystansowych przez wysokość i kształt profilu okapowego. Proszę pamiętać, że układ drenażowy umożliwia uzyskanie poziomej warstwy użytkowej przy „schowaniu” spadku w warstwach połaci. Dla niewielkich wymiarów połaci może to nie mieć znaczenia, przy większych zasadnicze. Dlatego spotyka się kilka rodzajów profili okapowych dla układów drenażowych. Pierwszy, wspomniany powyżej, to typowy profil o stałej wysokości (RYS. 8).
RYS. 8 Profil okapowy dla układów drenażowych. Profil o stałej wysokości; rys.: Renoplast; 1 – płyta konstrukcyjna, 2 – warstwa spadkowa na warstwie sczepnej, 3 – izolacja połaci (rolowy materiał z tworzywa sztucznego lub kauczuku), 4 – przekładka ochronna z geowłókniny pod podstawką (5), 5 – podstawka dystansowa, 6 – elastyczna masa poliuretanowa, 7 – płyta posadzki, 8 – systemowy profil okapowy, 9 – hak rynnowy, 10 – rynna
Odprowadzenie realizowane jest przez specjalne otwory w konstrukcji profilu. Warstwa użytkowa (posadzka) i płaszczyzna odwodnienia są z grubsza równoległe. Oczywiście istnieje możliwość regulacji spadku i niwelowania lokalnych różnic, ale w ograniczonym zakresie.
Skoro specyfiką układu drenażowego jest wnikanie wody pod posadzkę, to skuteczność odwodnienia jest determinowana przez drożność otworów i samej warstwy drenażowej.
Niebezpieczne może być przedostanie się pod warstwę użytkową różnego rodzaju zanieczyszczeń. Przy braku wymaganej pielęgnacji potrafią one doprowadzić do zapchania otworów odpływowych i powstania zatoru. Z tego powodu, w miejscach narażonych na tego typu zjawiska stosuje się profile z dodatkową warstwą otworów pozwalających na awaryjne odwodnienie połaci (RYS. 9). To drugi rodzaj profili, uwzględniający ww. czynnik ryzyka.
RYS. 9 Profil okapowy dla układów drenażowych. Profil z awaryjnym odwodnieniem; rys.: Renoplast; 1 – płyta konstrukcyjna, 2 – warstwa spadkowa na warstwie sczepnej, 3 – izolacja połaci (rolowy materiał z tworzywa sztucznego lub kauczuku), 4 – płyta posadzki, 5 – podstawka dystansowa z przekładką ochronną z geowłókniny, 6 – systemowy profil okapowy, pod profilem elastyczna masa poliuretanowa, 7 – hak rynnowy, 8 – rynna
Trzecim rodzajem profili są systemy pozwalające na płynne regulowanie wysokości płytek strefy okapowej. Przy wysokich podstawkach i/lub przy zmiennej wysokości pionowej części okapu zastosowanie typowego profilu nie rozwiązuje problemu. Wysokie podstawki wymagają zupełnie innego wykończenia okapu (FOT. 1–4, RYS. 10).
Konieczne jest zastosowanie pionowej płytki, która musi być zarówno stabilnie i pewnie zamocowana, jak i nie może utrudniać odpływu wody. Zastosowanie dwuczęściowego profilu okapowego pokazuje, że możliwe jest zamontowanie pionowej płyty okapu nie tylko o wysokości dostosowanej do wysokości podstawek dystansowych, ale i o zmiennej wysokości. Płyta oczywiście musi mieć grubość dostosowaną do profilu.
FOT. 1 Profil okapowy do układu drenażowego z wysokimi podstawkami dystansowymi. Profil umożliwia zamocowanie pionowej płytki okapu i płynną regulację wysokości samego okapu – mocowanie dolnego profila do płyty konstrukcyjnej ze spadkiem/warstwy spadkowej; fot.: Renoplast
FOT. 2 Profil okapowy do układu drenażowego z wysokimi podstawkami dystansowymi. Profil umożliwia zamocowanie pionowej płytki okapu i płynną regulację wysokości samego okapu – zamocowana pionowa płytka okapu – mocowanie górnego profila; fot.: Renoplast
FOT. 3 Profil okapowy do układu drenażowego z wysokimi podstawkami dystansowymi. Profil umożliwia zamocowanie pionowej płytki okapu i płynną regulację wysokości samego okapu – wygląd po zamontowaniu płyt posadzki; fot.: Renoplast
FOT. 4 Profil okapowy do układu drenażowego z wysokimi podstawkami dystansowymi – wariant z deską tarasową; fot.: Renoplast
To rozwiązanie technologiczno-materiałowe pozwala na skuteczne uszczelnienie schodów, przy założeniu, że taras i schody komponują się wizualnie. To bardzo często spotykany wymóg. Prace renowacyjne nie należą do tanich, dlatego wymaga się, aby wszelkie inne roboty wymagające skoordynowania oraz podnoszące standard obiektu były wykonywane w odpowiedni sposób. A układ drenażowy jest pod tym względem szczególnie wymagający.
RYS. 10 Profil okapowy dla układów drenażowych. Profil pozwalający na płynne regulowanie wysokości płytek strefy okapowej; rys.: Renoplast; 1 – płyta konstrukcyjna, 2 – warstwa spadkowa na warstwie sczepnej, 3 – izolacja połaci (rolowy materiał z tworzywa sztucznego lub kauczuku), 4 – podstawka dystansowa z przekładką ochronną z geowłókniny, 5 – płyta posadzki, 6 – dolna część profilu okapowego, pod profilem elastyczna masa poliuretanowa, 7 – górna część profilu okapowego
Wykonanie stopni na taras na gruncie w układzie drenażowym wymaga:
- uszczelnienia zarówno stopnicy, jak i podstopnic z uwzględnieniem dylatacji przy ścianie, jak również krawędzi stopni,
- zamocowania płyt okładzinowych w sposób stabilny,
- zapewnienia wymaganych wymiarów stopni.
RYS. 11 Przejście – połać – schody – schemat; rys.: Renoplast; 1 – wspornik podstopnicowy dolny, 2 – otwór odwadniający, 3 – profil schodowy, 4 – podstawka dystansowa, 5 – powłoka wodochronna, 6 – okładzina schodów – płyta grubowarstwowa, 7 – wspornik podstopnicowy górny, 8 – profil okapowy, 9 – podstawka dystansowa, A – konstrukcja połaci tarasu oraz schodów
Okładzina schodów wymaga zastosowania dedykowanych profili, których wysokość i sposób mocowania nie tylko musi być dopasowany do rozwiązania technologiczno-materiałowego połaci. Równie ważne jest ich stabilne zamocowanie – chodzi o stopnicę, jak i podstopnicę.
Taka koncepcja (w skład systemu wchodzi nie tylko sam profil, ale i dedykowane kształtki) pozwala na skuteczne uszczelnienie zewnętrznej krawędzi (detal ten wymaga absolutnie szczelnego i stabilnego obsadzenia samych profili, dlatego profile obsadza się nie tylko mechanicznie, ale dodatkowo na elastyczny klej montażowy – RYS. 11, FOT. 5–8).
FOT. 5–8 Zasada wykonywania okładziny stopni schodowych; fot.: Renoplast
Zupełnym przeciwieństwem jest czwarty wariant, gdy poziom posadzki jest porównywalny z poziomem otaczającego terenu. Hydroizolacja w takiej sytuacji znajduje się poniżej poziomu terenu i odprowadzenie wody zaczyna być problemem.
Oczywiście w skrajnym przypadku może się zdarzyć, że cała połać będzie stać w wodzie i wtedy problem ma zupełnie inny wymiar. To sytuacja wymagająca zastosowania jeszcze innego rodzaju profilu (korytka).
FOT. 9 Rozwiązanie technologiczno-materiałowe umożliwiające uzyskanie identycznego poziomu posadzki tarasu i otaczającego terenu przy zapewnieniu możliwości skutecznego odwodnienia połaci; fot.: Renoplast
Nie jest to element tego typu co pokazane powyżej, jest to w zasadzie profil zintegrowany z odwodnieniem (FOT. 9, RYS. 12–13), odprowadzający wodę opadową z tarasu naziemnego w otaczający teren.
Jego cechą jest zintegrowanie się z posadzką tarasu, w praktyce jest on niewidoczny, ale może też być wykonane w wariancie umożliwiającym płynną regulację wysokości okapu.
Opisane powyżej warianty dotyczą sytuacji, gdy wykonuje się nową połać przy naprawianym budynku. Często można jednak spotkać się z sytuacją, gdy na gruncie wylana jest płyta betonowa.
W takiej sytuacji, gdy nie wiadomo, jaka jest podbudowa (co jest pod spodem), bezkrytyczne wykonanie powłoki wodochronnej (obojętnie, czy będzie to izolacja podpłytkowa, czy izolacja pod podstawkami dystansowymi) jest niedopuszczalne. W takiej sytuacji, po wykonaniu niezbędnych napraw płyty, należy na niej wykonać izolację międzywarstwową (np. 2 x papa termozgrzewalna, samoprzylepna membrana bitumiczna) oraz jastrych dociskowy o grubości minimum 5 cm.
RYS. 12 Idea stosowania i montażu korytka okapowego; rys.: Renoplast; 1 – kruszywo drenażowe, 2 – płyta grubowarstwowa, 3 – system RENODRAIN S, 4 – podkładki dystanowe, 5 – hydroizolacja, 6 – podkład betonowy, 7 – podbudowa tarasu
RYS. 13 Korytko w wariancie pozwalającym na płynną regulację wysokości okapu; rys. Renoplast
W przypadku mokrej lub mocno zawilgoconej istniejącej płyty połaci konieczne może być wykonanie wstępnego uszczelnienia podłoża z mineralnego szlamu (to w zasadzie wyklucza stosowanie pap termozgrzewalnych). Dalsze warstwy zależą od koncepcji sposobu odprowadzenia wody z połaci (RYS. 14).
RYS. 14 Taras remontowany na gruncie z posadzką z płytek – warstwy przekroju; rys. Atlas; 1a – zaprawa do spoinowania, 1b – okładzina ceramiczna, 1c – klej do płytek, 1d – izolacja podpłytkowa, 2 – jastrych dociskowy na warstwie rozdzielającej, 3a – izolacja międzywarstwowa, 3b – wstępne uszczelnienie podłoża (opcjonalnie), 4 – płyta połaci
Literatura
- M. Rokiel, „Tarasy i balkony. Projektowanie i warunki techniczne wykonania i odbioru robót”, wyd. IV, Grupa MEDIUM, Warszawa 2021.
- M. Rokiel, „Hydroizolacje w budownictwie.
- Projektowanie. Wykonawstwo”, wyd. III, Grupa MEDIUM, Warszawa 2019.
- M. Rokiel, „Renowacje obiektów budowlanych. Projektowanie i warunki techniczne wykonania i odbioru robót”, wyd. II, Grupa MEDIUM, Warszawa 2019.
- DIN 18531-2:2017-07, „Abdichtung von Dächern sowie von Balkonen, Loggien und Laubengängen – Teil 2: Nicht genutzte und genutzte Dächer – Stoffe”.
- DIN 18533, „Abdichtung von erdberührten Bauteilen (części 1 do 3)”.
- „Außenbeläge. Belagskonstruktionen mit Fliesen und Platten außerhalb von Gebäuden”, ZDB, 2019.
