Tynki renowacyjne – zawilgocone ściany w nowym wydaniu

Przede wszystkim zawilgocenie murów jest skutkiem niepoprawnej izolacji poziomej pomiędzy ścianami a fundamentem lub jej całkowitego braku (w starszych budynkach mogła zostać niewykonana). Czasami też poziom wód gruntowych ulega zmianie i powoduje, że warstwa izolacyjna przestaje spełniać swoją funkcję. W takich przypadkach wilgoć bez żadnych przeszkód jest podciągana z gruntu przez fundamenty do wyższych części budynku. W zawilgoconych murach pojawia się sól. O ile w stanie suchym sól jest nieszkodliwa, o tyle niestety, gdy ulegnie rozpuszczeniu, przemieszcza się z wodą do lica tynku. Tam odparowuje (wysycha) i krystalizuje, jednocześnie wielokrotnie zwiększa objętość, co powoduje odspajanie lub obsypywanie tynku, a następnie niszczy strukturę muru.

Czytaj też o: Tynkach stosowanych na zawilgoconych przegrodach – tynkach renowacyjnych

Najpopularniejszym sposobem przywrócenia estetycznego wyglądu ścianom zarówno wewnętrznym, jak i zewnętrznym są tynki renowacyjne, czyli porowate tynki cementowe modyfikowane dodatkiem polimerów. Należy także poprawnie wykonać izolację poziomą i pionową – dobre efekty daje iniekcja ciśnieniowa lub grawitacyjna.

Jak działają tynki renowacyjne

Sama zasada działania tynków renowacyjnych nie jest zbyt skomplikowana. Najprościej ujmując, rozprowadzone na podłożu wchłaniają znajdującą się w nim wilgoć i uwalniają ją poprzez odparowanie wewnątrz struktury tynku. Taka zmiana stanu skupienia z postaci ciekłej na parę wodną jest możliwa dzięki specjalnej strukturze i formule tynków renowacyjnych. Co ważne tynki renowacyjne magazynują w postaci skrystalizowanej również szkodliwe sole – umieszczone w porach tynku nie mają szans przedostać się na jego powierzchnię w formie wykwitów, dzięki czemu na jego powierzchni nie dochodzi do powstawania wykwitów (TAB. 1).

*****
Tynki renowacyjne nie zastąpią poprawnie wykonanej izolacji pionowej i poziomej. Umożliwiają naprawę tynków, gdy podłoża są wilgotne, pomagają także w osuszaniu ścian po powodzi, krótkotrwałym zalaniu czy zawilgoceniu murów.
*****

Niezaprzeczalną zaletą tynków renowacyjnych jest także to, że możne je aplikować na mokre powierzchnie. Dzięki temu prace naprawcze można zacząć, zanim porządnie wyschną ściany.

Uwaga! Do odnowienia zniszczonych zawilgoconych murów nie należy stosować tradycyjnych tynków. Są nie tylko nieskuteczne (tynki wapienne), ale mogą także zaszkodzić i przyspieszyć niszczenie ścian (tynki cementowe).

Gdzie stosować tynki renowacyjne

Tynki renowacyjne stosuje się wszędzie tam, gdzie najważniejsze jest jak najszybsze ponowne korzystanie z pomieszczeń. Wykorzystuje się je, aby przywrócić nieskazitelny wygląd zarówno obiektom zabytkowym, jak i w tradycyjnym budownictwie – jako tynk na wilgotne ściany we wnętrzach czy piwnicach. Często także z ich pomocą odnawiane są cokoły i strefy przycokołowe, które najbardziej i najdłużej narażone są na destrukcyjną wilgoć, najtrudniej je również osuszyć.

W systemie siła

Tynki renowacyjne to kompletny system, w skład którego wchodzą: obrzutka cementowa modyfikowana, tynk podkładowy wyrównawczy oraz hydrofobowy tynk renowacyjny. Uzupełnieniem systemów tynków renowacyjnych często jest szpachla renowacyjna.

Uwaga! Stosując tynki renowacyjne, zawsze należy przestrzegać zaleceń producenta.

Ziarnistość i grubość tynku dopasowuje się do skali problemu w taki sposób, by zachował wysoką wytrzymałość, elastyczność i paroprzepuszczalność. Skuteczność gotowego wykończenia szacuje się na 20–30 lat.

Zgodnie z normą, ze względu na odporność na ściskanie, tynk renowacyjny kwalifikuje się do kategorii CS II po 28 dniach sezonowania i ma wytrzymałość w zakresie od 1,5 do 5,0 N/mm². Ważna jest także zdolność do absorpcji wody oraz współczynnik przepuszczalności pary wodnej. Pozostałe cechy nie są ustalone normami, jednak producent powinien deklarować ich wartości.

Warto stosować tynki renowacyjne, których skuteczność została potwierdzona certyfikatem WTA, bo tylko wtedy mamy pewność, że produkt spełnia wymagania określone przez niemiecki zespół naukowo-techniczny do spraw konserwacji budowli i zabytków, co jest potwierdzeniem jego skuteczności.

Zanim przystąpimy do prac renowacyjnych, należy przeprowadzić badania zasolenia ściany, dzięki czemu będziemy mogli dobrać grubość poszczególnych warstw. W TABELI 2 podano zalecenia WTA.

Przebieg prac

Tak jak we wszystkich pracach remontowych, pierwszą niezbędną czynnością jest przygotowanie podłoża. I tutaj należy przestrzegać zasady, że tynków renowacyjnych nie stosuje się miejscowo, wyłącznie w miejscach wysoleń, ale w wydzielonej (najlepiej architektonicznie) strefie, w której doszło do uszkodzenia ścian. Należy więc skuć uszkodzony tynk – do 80 cm powyżej linii zawilgocenia i/lub zasolenia. Usuwamy również luźne i niezwiązane cząstki, zmurszałą zaprawę oraz fragmenty muru, a także skorodowane spoiny w murze (wykuwany je na głębokość ok. 2 cm).

Jeżeli na powierzchni ściany występują porażenia pleśnią oraz grzybem, to koniecznie trzeba je wyeliminować i zastosować preparat biobójczy. Następnie usunięte spoiny uzupełniamy na nowo podkładowym tynkiem wyrównawczym.

Kolejną niezbędną czynnością jest wykonanie warstwy sczepnej z obrzutki. Jej zadaniem jest zapewnienie przyczepności pozostałym warstwom. Obrzutkę nakłada się w postaci półkryjącego szprycu, którego grubość nie powinna przekraczać 5 mm, nie może on też wypełniać spoin. Warstwa ta powinna stanowić maksymalnie 50% powierzchni tynkowanej.

Gdy warstwa sczepna całkowicie stwardnieje (minimum 24 godz.), wykonujemy warstwę podkładową. Do wstępnego wyrównania podłoża wykorzystujemy podkładowy tynk wyrównawczy. Aby zwiększyć przyczepność kolejnych warstw i rozwinąć powierzchnię tynku, należy go uszorstnić. Możemy wykorzystać do tego celu szczotkę lub pacę zębatą.

Ostatnią etapem jest wykonanie tynku renowacyjnego. Tynk możemy nakładać na ścianę ręcznie lub mechanicznie. Pamiętajmy jednak, że grubość pojedynczej warstwy nie może przekroczyć 2–2,5 cm. Kolejną warstwę nakładamy dopiero po wyschnięciu poprzedniej – przyjmuje się szybkość schnięcia 1 mm grubości na dobę. Nałożony tynk wyrównujemy i zacieramy. Tynków renowacyjnych nie należy jednak zacierać na gładko, ponieważ zabieg ten mógłby doprowadzić do uszczelnienia powierzchni.

Gdy tynk renowacyjny stwardnieje, możemy przystąpić do prac wykończeniowych. Pamiętajmy, że najlepsza na tynk renowacyjny będzie farba silikatowa, silikonowa lub ewentualnie wapienna.

Ważne! Łączna grubość warstw tynku podkładowego i renowacyjnego to maksymalnie 4 cm.

Pielęgnacja tynku

Tak jak każdy tynk, tak i tynk renowacyjny należy chronić przed szybkim schnięciem oraz przesuszeniem. Dlatego też prowadząc prace naprawcze w pomieszczeniach, a na pewno w tych, w których panuje duża wilgotność (np. piwnicach), musimy zadbać o odpowiednią wentylację – wilgotność powietrza nie może przekroczyć 65%. W przeciwnym razie proces wiązania i wysychania zostanie zaburzony, co niestety skutkuje tym, że mimo wiązania tynku, nie wyschnie on do końca. Może to doprowadzić nawet do krystalizacji soli na powierzchni tynku i uszkodzeń biologicznych.

Tynki renowacyjne nie zastąpią poprawnie wykonanej izolacji pionowej i poziomej. Umożliwiają naprawę tynków, gdy podłoża są wilgotne, pomagają także w osuszaniu ścian po powodzi, krótkotrwałym zalaniu czy zawilgoceniu murów.