Naprawa rys i wzmocnienia murowanych ścian - wybrane przykłady napraw

Naprawa ściany uszkodzonej przez zawalony pomost przenośnika taśmowego

Pierwszy przykład dotyczy budynku przemysłowego - budynku wirnika wentylatora zlokalizowanego na terenie Kopalni Węgla Kamiennego. Obiekt ten został uszkodzony na skutek uderzenia elementami mostu przenośnika taśmowego, który z kolei zawalił się na skutek pożaru.

Konstrukcja budynku wirnika wentylatora jest tradycyjna. Ławy fundamentowe wykonano jako żelbetowe, ściany są żelbetowe i murowane z cegły pełnej na zaprawie cementowej, a dach jest konstrukcji stalowej. Uszkodzony uderzeniem mostu przenośnikowego fragment budynku to jego północno-zachodni narożnik. Ściana zachodnia jest w całości murowana, natomiast ściana północna ma konstrukcję żelbetową do 2/3 wysokości, a powyżej jest murowana. W samym północno-zachodnim narożniku występuje żelbetowy rdzeń pod wieniec wieńczący murowaną ścianę zachodnią. Na wieńcu opierają się stalowe elementy dachu.

Podczas oględzin stwierdzono następujące uszkodzenia:

• uszkodzenia konstrukcji i pokrycia dachu (FOT. 1),
• zarysowanie i deformacja wieńca żelbetowego, wieńczącego ścianę zachodnią (FOT.  2),
• zarysowanie żelbetowego rdzenia na ścianie północnej i odspojenie fragmentu murowanej ściany od ściany żelbetowej (FOT.  3),
• zarysowanie ściany zachodniej (FOT. 4).

Ze względu na zakres uszkodzeń projektuje się wzmocnienie następujących elementów:

• zszycie rysy na murze ściany zachodniej,
• skotwienie odspojonej ściany zachodniej,
• skucie betonu uszkodzonego wieńca i odtworzenie wieńca,
• wzmocnienie więźby dachowej i remont pokrycia.

Projektowany sposób wzmocnienia pokazano na RYS. 1.

Na FOT. 5 i FOT. 6 pokazano widok ściany po wzmocnieniu.

Naprawa zarysowanych murów międzyokiennych

W budynku mieszkalnym wielorodzinnym stwierdzono występowanie znacznych uszkodzeń murowanych nadproży, zabudowanych we fragmencie mieszczącym łazienki, usytuowanym przy klatce schodowej. Budynek wykonano w konstrukcji tradycyjnej ze ścianami murowanymi z cegły i drewnianą więźbą dachową.

Stwierdzono rozluźnienie struktury muru nadproża, ubytki elementów murowych i zaprawy oraz znaczne zarysowanie na murze między oknami.

Na FOT. 7, FOT. 8, FOT. 9 i FOT. 10 pokazano widok i szczegóły ściany zewnętrznej z uszkodzonymi nadprożami.

Z uwagi na brak uszkodzeń wewnątrz pomieszczeń zaprojektowano naprawę jedynie od strony zewnętrznej. Naprawa polegała na przemurowaniu uszkodzonej strefy muru wraz z nadprożem i dodatkowym dozbrojeniu stref muru nad nadprożem (FOT. 11 i FOT 12-13).

Do przemurowania zalecono użyć jak najwięcej elementów murowych zabudowanych w ścianie (odzyskanych z rozbiórki uszkodzonych stref) i wykonać je na zaprawie odmiany F wg PN-EN 1996­‑1-1 [1] (zaprawa cementowo-wapienna o objętościowym stosunku składników 1:1:6 c:w:p).

Podczas przemurowania w co trzeciej spoinie wspornej zalecono umieścić płaskownik 8×60 mm. Nadproża należy odtworzyć, zachowując istniejący układ elementów murowych. Widok ściany po naprawie pokazano na FOT. 14.

Naprawa przybudówki odspojonej od bryły budynku

W budynku mieszkalnym wielorodzinnym, wzniesionym w technologii tradycyjnej, wystąpiło odspojenie przybudówki od bryły głównej (FOT. 15, FOT. 16, FOT. 17 i FOT.18).

Przybudówka mieści sanitariaty, które dostępne są z poziomu spoczników klatki schodowej. W latach 70. XX wieku obiekt został zabezpieczony przed wpływami od eksploatacji górniczej przez ankrowanie, nie kotwiono jednak samej przybudówki.

Przyczyną powstania uszkodzeń są wpływy od eksploatacji górniczej oraz degradacja muru fundamentowego, który wykazywał znaczne uszkodzenia w postaci rozluźnienia struktury i ubytków elementów murowych i zaprawy.

Na skutek drgań od wpływów eksploatacji górniczej nastąpił obrót sztywnej bryły murów przybudówki na zdegradowanej ścianie fundamentowej.

Zaprojektowano naprawę przybudówki polegającą na wypełnieniu rys zaprawą cementowo-wapienną odmiany F wg PN-EN 1996­‑1-1 [7] (1:1:6) i skotwieniu przybudówki ze ścianami budynku za pomocą stalowych ściągów, których średnice obliczono z warunku równowagi momentów względem punktu obrotu.

Punkt ten przyjęto w poziomie posadowienia w styku fundamentów budynku z fundamentami przybudówki.

Zaprojektowano przemurowanie uszkodzonych ścian fundamentowych.

W styku ściany budynku z przybudówką zalecono osadzić na zaprawie po dwie płytki ceramiczne, w taki sposób, aby stykały się one w osi odspojenia. ­Pozwoli to na kontrolę ewentualnych przemieszczeń w przyszłości.

Projektowany sposób wzmocnienia pokazano na RYS. 2, natomiast widok przybudówki po wzmocnieniu na FOT. 19, FOT. 20 i FOT. 21.

Szczegół zabudowanych płytek kontrolnych pokazano na FOT. 22.

Podsumowanie

W artykule opisano wybrane przykłady napraw zarysowań występujących w konstrukcjach murowych. Różnorodność stosowanych metod i technik naprawczych pokazuje, że wybór skutecznego sposobu naprawy zarysowania wcale nie jest łatwy.

O takim wyborze powinny decydować możliwości techniczne realizacji, poparte szczegółową analizą ekonomiczną opłacalności robót. Każde uszkodzenie powinno być rozpatrywane indywidualnie.

Przed wyborem metody naprawy należy zawsze określić przyczynę powstania zarysowania, a przyjęty sposób naprawy powinien w pierwszej kolejności eliminować lub przynajmniej minimalizować tą przyczynę. W miarę możliwości przyjęta metoda wzmocnienia lub naprawy powinna być sprawdzana obliczeniowo.

Literatura

1. Drobiec Ł.: Przyczyny uszkodzeń murów. XXII Ogólnopolska Konferencja Warsztat Pracy Projektanta Konstrukcji. Szczyrk, 7-10 marca 2007, t. I, str. 105-147.
2. Schubert P.: Mauerwerk. Risse vermeiden und instandsetzen. Fraunhofer IRB Verlag, Stuttgart, 2004.
3. Drobiec Ł.: Naprawa rys i wzmocnienia murowanych ścian. XXX Jubileuszowe Ogólnopolskie Warsztaty Pracy Projektanta Konstrukcji, Szczyrk 25–28 marca 2015, tom I, s. 323-398.
4. Małyszko L., Orłowicz R.: Wzmocnienia Konstrukcji Murowych, w tym zasady obliczania wzmocnień. XXII Ogólnopolska Konferencja Warsztat Pracy Projektanta Konstrukcji, Szczyrk 7-10 marzec 2007 r., Tom 2, s. 75-104.
5. Masłowski E., Spiżewska D.: Wzmacnianie konstrukcji budowlanych. Arkady, Warszawa, 2014.
6. Drobiec Ł.: Efektywność naprawy muru przez zszycie rys. Inżynieria i Budownictwo, nr 3/2016, s. 123–125.
7. PN-EN 1996-1-1+A1:2013-05/NA:2014-03, "Eurokod 6. Projektowanie konstrukcji murowych. Część 1-1: Reguły ogólne dla zbrojonych i niezbrojonych konstrukcji murowych".

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!