Kleje do płytek na bazie białego cementu

Zarówno biały, jak i szary cement portlandzki produkuje się w bardzo zbliżonych technologicznie procesach, ale różniących się w trzech istotnych kwestiach - rodzaju surowca, wysokości temperatury wypalania oraz stopniu zmielenia.

Biały cement wytwarza się z surowców, zawierających znikome ilości zanieczyszczeń i tlenków barwiących (tlenku żelaza, manganu, tytanu czy chromu), których ilość nie przekracza zwykle 0,3% masy klinkieru portlandzkiego. Stosuje się kaoliny, często łączone z kredą lub wysokiej jakości wapieniem, a składniki są bardzo dokładnie mielone w młynach ze specjalnym osprzętem (kule niklowe).

Dzięki temu można zyskać bardzo jasny, zbliżony do białego kolor spoiwa. W porównaniu z produkcją szarego cementu biały wymaga podczas produkcji znacznie wyższej temperatury w piecu, co oznacza wyższe koszty jego wytworzenia (biały cement jest ok. 50% droższy od szarego).

Najważniejsze zalety tego materiału (FOT. 1-2) to:

• stałe i stabilne parametry wytrzymałościowe;
• mała zawartość zanieczyszczeń;
• możliwość produkcji zapraw budowlanych barwionych w masie, np. tynków mineralnych lub zapraw do spoinowania płytek;
• łatwe łączenie się z pigmentami, co pozwala na zabarwienie zaprawy na różne kolory w zależności od jej przeznaczenia.

Biały a szary cement portlandzki

Kleje cementowe do płytek to zaprawy budowlane produkowane jako gotowe mieszanki zawierające spoiwo, kruszywo o różnej granulacji oraz odpowiednio dobrane dodatki modyfikujące. Udział spoiwa, czyli cementu portlandzkiego, to od 20% do 40% masy zaprawy. Jest to jej najważniejszy składnik, w praktyce decydujący o parametrach wytrzymałościowych i przyczepności kleju do podłoża.

Wbrew obiegowym opiniom kleje na bazie białego i szarego cementu portlandzkiego nie różnią się jedynie kolorem spoiwa. Odmienne właściwości tych dwóch rodzajów cementu sprawiają, że potrzebna jest inna ilość spoiwa, różne są również rodzaje dodatków modyfikujących mających wpływ na parametry robocze i właściwości gotowego kleju.

Co istotne, konieczne jest także nieco inne kruszywo kwarcowe - z uwagi na oczekiwany jasny kolor gotowej zaprawy klejącej w recepturach białych klejów wymagane są jaśniejszy kolor kruszywa i inny rodzaj mączki stanowiącej wypełniacz.

Kiedy stosować białe kleje?

Praktyka budowlana pokazuje, że stosowanie klejów na białym cemencie jest optymalne przede wszystkim w przypadku, gdy nie do końca jesteśmy pewni co do właściwości płytek, które będziemy przyklejać. Dotyczy to przede wszystkim:

• płytek z kamienia naturalnego, szczególnie tych sprzedawanych w marketach budowlanych, np. importowanych z Chin,
• płytek z kamienia sztucznego (konglomeratów),
• niektórych rodzajów gresu polerowanego,
• mozaiki szklanej i kamiennej,
• płytek szklanych, szczególnie o jasnym wybarwieniu lub o jasnym nadruku.

W przypadku okładzin tego typu, z uwagi na ich specyficzne właściwości, zastosowanie klejów produkowanych na bazie szarego cementu może, niestety, spowodować ich trwałe przebarwienie.

Płytki z kamienia i gres

Płytki z kamienia (naturalnego i sztucznego) oraz gresu polerowanego czasami ulegają przebarwieniom ze względu na wysoką nasiąkliwość powierzchni płytek i ich wewnętrzną strukturę. Ta ostatnia cecha związana jest z obecnością sieci kanałów kapilarnych o różnym kształcie, przekroju i średnicy (czasami nazywanych również mikroporami).

Występujące w strukturze płytek mikropory dzielą się na otwarte, łączące się ze sobą i występujące w formie ciągłej, oraz na zamknięte - otoczone ze wszystkich stron i tworzące pustki w materiale. Ich wielkość, liczba i średnica decydują nie tylko o porowatości i nasiąkliwości, lecz także o podatności kamienia na działanie wilgoci zawartej w zaprawie. Po przyłożeniu płytki do rozprowadzonej i wyprofilowanej warstwy zaprawy klejącej następuje zwilżenie spodniej powierzchni płytki wodą technologiczną.

Zanieczyszczenia z kruszywa, związki chemiczne obecne w wodzie zarobowej, a także składniki szarego cementu są transportowane poprzez wspomnianą wodę i mikropory w głąb struktury płytki. Po odparowaniu wody pozostają wewnątrz mikroporów i tworzą na przyklejonych płytkach widoczne gołym okiem nieestetyczne i trwałe przebarwienia.

Płytki szklane

W przypadku płytek szklanych, zwłaszcza tych wybarwionych na jasne, pastelowe barwy, plamy powstają w wyniku uszkodzenia spodniej warstwy płytek przez silnie alkaliczny klej cementowy lub po prostu przez wprowadzenie równomiernego, ale ciemnego koloru tła (spowodowanego naturalnym, szarym lub ciemnoszarym kolorem zaprawy klejącej).

W przypadku płytek szklanych istnieje również ryzyko, że plamy lub przebarwienia pojawią się na powierzchni płytek w wyniku niecałkowitego wypełnienia klejem przestrzeni między spodem płytki a podłożem i np. pozostawienia śladów po zębach pacy (zbyt mało kleju). W takich przypadkach na okładzinie mogą być widoczne charakterystyczne miejscowe zjaśnienia w miejscach, gdzie nie ma podparcia spodu płytki klejem.

Próba czyni mistrza

Jak ocenić, czy dana płytka jest podatna na wystąpienie czasowych lub trwałych przebarwień albo sprawdzić, czy przebarwienie będzie dotyczyć mozaiki lub płytek szklanych? Można bazować na deklaracjach lub informacjach od sprzedawcy lub producenta płytek, ale zdecydowanie korzystniej jest wykonać próbę. Tu nie może się obejść bez tzw. testu aplikacyjnego, który trzeba wykonać na 2-3 dni przed właściwymi pracami okładzinowymi.

Zanim zamocujemy elementy szklane, musimy przykleić do podłoża przynajmniej jedną płytkę. Powierzchnia sklejenia powinna w tym przypadku wynosić tylko 60%, natomiast pozostałe 40% powierzchni płytki nie może mieć kontaktu z klejem.

Po wspomnianych 2-3 dniach można już ocenić wygląd przyklejonej płytki. Wynik testu jest pozytywny, jeśli na jej powierzchni nie widać różnic w odcieniach między obszarami bezpośrednio stykającymi się z klejem a tymi, które tego kontaktu nie miały. Wówczas można przystąpić do przyklejania okładziny, oczywiście stosując się do zaleceń producenta kleju i płytek oraz przestrzegając zasad sztuki glazurniczej.

Jeżeli pojawiają się jakiekolwiek wątpliwości, czy stosowany klej może trwale przebarwić płytki lub negatywnie wpłynąć na ich wygląd, nie warto ryzykować. Płytki kamienne są zazwyczaj kosztowne, a ewentualne przebarwienia ich powierzchni trwałe i niemożliwe do usunięcia lub nawet niewielkiego zniwelowania. Przebarwiona szarym klejem okładzina nie powróci do pierwotnego wyglądu, a trudno oczekiwać od inwestora, że zaakceptuje niesatysfakcjonujący wygląd okładziny.

Klej do płytek na bazie białego cementu "wybaczy" błąd w ocenie właściwości płytek i pozwoli uniknąć kłopotów oraz kosztów związanych z nieestetycznym przebarwieniem lub plamami na świeżo wykonanej okładzinie z płytek szklanych lub o wysokiej nasiąkliwości.

W przypadku przyklejania cienkich płytek marmurowych, nawet w przypadku stosowania kleju na bazie białego cementu, może wystąpić ich czasowe przebarwienie spowodowane dużą nasiąkliwością marmuru i małą grubością płytek. Przyklejony marmur wróci jednak do poprzedniego koloru po upływie ok. tygodnia, czyli po całkowitym wyschnięciu zaprawy klejącej.   

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!