Ocieplanie ścian w technologii szkieletowej - prawo a technologia

Izolację termiczną ścian o konstrukcji szkieletowej można zastosować na kilka sposobów. Powszechnym sposobem jest wypełnienie wolnej przestrzeni między konstrukcją a materiałem izolacyjnym. To rozwiązanie cechuje jednak duża liczba niekorzystnych mostków termicznych.

Poza wypełnieniem wolnej przestrzeni izolacją termiczną możliwe jest zastosowanie dodatkowej izolacji między konstrukcją a okładziną zewnętrzną ściany. Mocuje się ją na ruszcie bądź do płyt przymocowanych do konstrukcji ściany.

Przy mocowaniu izolacji na ruszcie najczęstszym wykończeniem jest panel zewnętrzny (np. siding) bądź inna okładzina. Natomiast w przypadku izolacji montowanej do płyty drewnopochodnej okładzinę zewnętrzną wykonuje się tradycyjną metodą, tzw. lekką mokrą z warstwą wierzchnią w postaci tynku cienkowarstwowego (RYS. 1). Taki system ocieplania jest również najpopularniejszą metodą izolowania ścian murowanych.

Aspekty prawne

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 (ang. Construction Products Regulation, CPR) [1] z dnia 9 marca 2011 r. ustanawia zharmonizowane warunki wprowadzania wyrobów budowlanych do obrotu. W świetle zapisów niniejszego rozporządzenia wyroby budowlane znakowane są przez producentów znakiem CE, w przypadku gdy objęte są zakresem stosownej normy zharmonizowanej lub gdy producent uzyskał europejską ocenę techniczną (ang. European Technical Assessment, ETA).

Zgodnie z rozporządzeniem producent może wnioskować o udzielenie ETA, gdy wyrób budowlany nie jest objęty normą zharmonizowaną lub zakres normy zharmonizowanej nie w pełni obejmuje wyrób i/lub jego zamierzone zastosowanie. Analizując europejski rynek wyrobów budowlanych, można stwierdzić, że jednym z wyrobów budowlanych w rozumieniu rozporządzenia CPR, wprowadzanych do obrotu na podstawie europejskiej oceny technicznej, jest system ociepleń.

Systemy ociepleń to zestawy składające się przede wszystkim z klejów, wyrobów do izolacji cieplnej, siatek zbrojących, preparatów gruntujących, wypraw tynkarskich i powłok dekoracyjnych. Podstawowym przeznaczeniem systemów jest poprawa właściwości cieplnych obiektów budowlanych. Pomimo tak podstawowej funkcji systemów ociepleń oraz wielu lat doświadczeń w stosowaniu tego typu wyrobów budowlanych w całej Europie nadal nie istnieje stosowna norma zharmonizowana [2].

W związku z tym, jak już zasygnalizowano, producenci systemów ociepleń wprowadzają do obrotu swoje wyroby na podstawie ETA. W tym miejscu należy przywołać dyrektywę Rady 89/106/EWG [3] (uchyloną przez rozporządzenie CPR [1]), w trakcie obowiązywania której po raz pierwszy oznakowano zestaw - system ociepleń znakiem CE. Wówczas oznakowania dokonano na podstawie europejskiej aprobaty technicznej, opracowanej w oparciu o tzw. wytyczne do europejskich aprobat technicznych dla złożonych systemów izolacji cieplnej z wyprawami tynkarskimi ETAG 004 (ang. Guideline for European Technical Approval of External Thermal Insulation Composite Systems ETICS with Rendering).

Wytyczne ETAG 004 zostały opracowane przez organizację EOTA [4]. Pierwsza wersja ETAG 004 datowana jest na rok 2000, a aktualna pochodzi z 2013 r. i zgodnie z rozporządzeniem CPR stanowi podstawę do udzielania ETA.

Warto natomiast zauważyć, że pomimo aktualizacji wytycznych ETAG 004 na przestrzeni ostatnich lat rozwój rozwiązań materiałowo-aplikacyjnych wyprzedził zakres ich obowiązywania. Producenci systemów ociepleń napotykają takie ograniczenia np. w przypadku zastosowania ETIC w konstrukcjach drewnianych domów szkieletowych, które w ostatnich latach znajdują coraz większe zainteresowanie i zastosowanie w budownictwie.

Z formalnego punktu widzenia rozporządzenie CPR daje jednak możliwość uzyskania ETA dla wyrobów o powyższym zastosowaniu. Procedura uzyskania ETA obejmuje opracowanie stosownej specyfikacji technicznej, tzw. europejskiego dokumentu oceny (ang. European Assessment Document, EAD), zgodnie z zapisami załącznika II do rozporządzenia. Opracowanie takiego dokumentu opiera się na współpracy uprawnionych jednostek oceny technicznej zrzeszonych w organizacji EOTA i jest inicjowane pierwszym wnioskiem o udzielenie ETA.

Po opracowaniu i zatwierdzeniu EAD na szczeblu EOTA i przez Komisję Europejską, a w następstwie po publikacji odniesienia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, dokument EAD staje się ogólnie dostępny jako podstawa do postępowań o udzielenie ETA dla wszystkich zainteresowanych producentów.

Uwarunkowania techniczne

Z kolei analizując techniczne aspekty możliwości zastosowania systemów ETICS na podłożach drewnianych lub drewnopochodnych (zgodnie z ETAG 004 przeznaczonych na podłoża betonowe lub murowane), należy wskazać aspekty wymagające specjalnego podejścia. Podłoże, do którego mocowane jest ocieplenie, nie powoduje konieczności zmiany konfiguracji systemu ociepleń. Jest ono jednakże krytycznym punktem z uwagi na trwałość mocowania.

Do izolacji termicznej domu o konstrukcji szkieletowej można zastosować styropian lub wełnę mineralną, a także pianę poliuretanową, celulozę i inne materiały. Wykonanie ocieplenia ścian metodą lekką mokrą w technologii szkieletowej polega na umocowaniu do drewnianej konstrukcji ścian lub do podłoży z płyt drewnopochodnych, takich jak: płyty wiórowe, OSB, włóknisto-cementowe, gipsowo-wiórowe oraz sklejki warstwowego układu składającego się z materiału izolacyjnego, warstwy zbrojonej z zatopiona siatką szklaną oraz warstwy wykończeniowej, najczęściej w postaci tynku. (RYS. 1)

Podobnie jak w przypadku podłoży murowanych, jakie wskazane są w ETAG 004, dla podłoży drewnopochodnych podstawowo wymagane jest określenie sposobu mocowania systemu. Co za tym idzie, w przypadku systemów klejonych należy ocenić przyczepność kleju do podłoża.

Z uwagi na niskie powinowactwo najczęściej stosowanych w ociepleniach cementowych zapraw klejących, do podłoży drewnopochodnych zalecane jest stosowanie dyspersyjnych mas klejących.

W laboratorium ICIMB wykonano serię badań mających na celu ocenę przyczepności dyspersyjnych mas klejących do popularnych podłoży drewnopochodnych. W TAB. przedstawiono wyniki badań przyczepności dyspersyjnej masy klejącej.

Uzyskane wyniki przedstawiono również graficznie na RYS. 2.

Najwyższe wartości przyczepności dla próbek badanych we wszystkich warunkach odnotowano dla podłoża ze sklejki, najniższe zaś dla płyty gipsowo-wiórowej.

 Każdorazowo uzyskane wartości przekraczały wymagane wartości minimalne przyczepności kleju do podłoża w systemach ociepleń ETICS według ETAG 004. Zniszczenia następowały w podłożu, z wyjątkiem badania przyczepności do płyty gipsowo-wiórowej, w przypadku której zniszczenie nastąpiło od podłoża.

Rodzaj podłoża, do którego mocowane będzie ocieplenie, warunkuje nie tylko trwałość mocowania, ale również odporność na powstawanie spękań, podatność na odkształcenia itp.

Cechy te wiążą się z inną niż w przypadku podłoży murowanych elastycznością płyt i odpornością na wilgoć. Aspekty te powinny być więc wzięte pod uwagę już przy projektowaniu budynku z uwzględnieniem przewidzianego ocieplenia.

Stosowanie ociepleń na podłożach innych niż murowane wymaga na pewno indywidualnego podejścia i powinno zostać uwzględnione w dokumentach normatywnych.

Literatura

1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz.Urz. UE, L 88/5).
2. Komunikat Komisji w ramach wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz.Urz. UE C 209/14).
3. Dyrektywa Rady 89/106/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. w sprawie zbliżenia ustaw, rozporządzeń i przepisów administracyjnych państw członkowskich dotyczących wyrobów budowlanych.
4. Europejska Organizacja ds. Oceny Technicznej EOTA, www.eota.eu.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!