Izolacje.com.pl

Zaawansowane wyszukiwanie

Hydroizolacje wtórne w budynkach zabytkowych

Secondary waterproofing in historical buildings

Degradacja cegieł w wyniku wymiany zaprawy spoinowej na szczelną zaprawę cementową, fot: B. Monczyński

Degradacja cegieł w wyniku wymiany zaprawy spoinowej na szczelną zaprawę cementową, fot: B. Monczyński

Problem nadmiernego zawilgocenia budynków zabytkowych, stanowiących część kulturowego dziedzictwa lub środowiska kulturowego kraju i regionu, jest jedną z najczęstszych przyczyn ich destrukcji [1]. Prowadzone w zabytkach architektury prace remontowe mają na celu przywrócenie tym obiektom nie tylko walorów artystycznych, ale również wymaganego docelowo stanu nośności oraz przydatności do użytkowania. Często zmianie ulega funkcja obiektu (sposób, w jaki jest wykorzystywany), w związku z czym wymagana jest nie tylko jego rewaloryzacja, ale i modernizacja. Modernizacja może natomiast wprowadzić nowe rozwiązania (np. w zakresie instalacji), a także nowe techniki związane z zapewnieniem odpowiedniego stanu technicznego budynku oraz mikroklimatu pomieszczeń, w tym izolacje przeciwwilgociowe i przeciwwodne [2].

Zobacz także

Radosław Nawara Wymiana instalacji przy adaptacji zabytkowych budynków

Wymiana instalacji przy adaptacji zabytkowych budynków Wymiana instalacji przy adaptacji zabytkowych budynków

Instalacje elektryczne i energetyczne to istotne kwestie w procesie dostosowywania starego, zabytkowego budynku do nowych funkcji. Już sama zmiana funkcji generuje wiele zmian i wyzwań, bo np. budynki...

Instalacje elektryczne i energetyczne to istotne kwestie w procesie dostosowywania starego, zabytkowego budynku do nowych funkcji. Już sama zmiana funkcji generuje wiele zmian i wyzwań, bo np. budynki i lokale handlowe wymagają szerszych klatek schodowych, wyższych kondygnacji niż jest to wymagane w budynkach mieszkalnych.

mgr inż. Jerzy Żurawski, dr inż. Małgorzata Fedorczak-Cisak Strategia renowacji w obiektach zabytkowych (cz. 1)

Strategia renowacji w obiektach zabytkowych (cz. 1) Strategia renowacji w obiektach zabytkowych (cz. 1)

Zmiany jakości powietrza oraz zmiany klimatyczne są efektem m.in. niskiej emisji oraz emisji gazów cieplarnianych. Postępujące zanieczyszczenie powietrza ma realny wpływ zarówno na codzienne życie obywateli,...

Zmiany jakości powietrza oraz zmiany klimatyczne są efektem m.in. niskiej emisji oraz emisji gazów cieplarnianych. Postępujące zanieczyszczenie powietrza ma realny wpływ zarówno na codzienne życie obywateli, jak i funkcjonowanie gospodarki. Zjawiska takie jak susze, nawalne deszcze i porywiste wiatry zaczęły przybierać coraz bardziej ekstremalne wartości. W listopadzie 2016 r. został ogłoszony przez Komisję Europejską dokument – „Czyste powietrze dla Europejczyków”, który można uznać za formalny...

dr inż. Bartłomiej Monczyński Co leży u podstaw niezawodności hydroizolacji budynków?

Co leży u podstaw niezawodności hydroizolacji budynków? Co leży u podstaw niezawodności hydroizolacji budynków?

W przypadku prawidłowo zaprojektowanego i wzniesionego budynku wpływ wody zawartej w gruncie nie powinien być w ogóle uwzględniany przy rozważaniu cieplno-wilgotnościowego stanu przegród budowlanych –...

W przypadku prawidłowo zaprojektowanego i wzniesionego budynku wpływ wody zawartej w gruncie nie powinien być w ogóle uwzględniany przy rozważaniu cieplno-wilgotnościowego stanu przegród budowlanych – przy odpowiednio dobranych i w pełni funkcjonalnych hydroizolacjach strefy przyziemia woda gruntowa nie może zawilgacać konstrukcji, a zatem nie wywiera żadnego negatywnego wpływu na budynek [1].

*****
Artykuł porusza kwestię hydroizolacji budynków zabytkowych. Autor opisuje dwa typy nieprawidłowego podejścia do zagadnienia modernizacji tychże budynków. Wymienia błędy, które mogą zaistnieć podczas renowacji, a także najważniejsze zasady konserwatorskie. Podkreśla rolę badań i analiz poprzedzających renowację.

Secondary waterproofing in historical buildings

The article addresses the issue of secondary waterproofing in historical buildings. The author describes two types of improper approaches to the modernization of these buildings. He lists the errors that may occur during renovation, as well as the most important conservation principles. The author emphasizes the role of research and analysis preceding the renovation process.
*****

Modernizacja wymaga jednak szczegółowej analizy wpływu dokonywanych zmian na zachowanie starych elementów konstrukcyjnych oraz artystycznych. Aspektem o najwyższej wadze jest określenie, w jakim zakresie stopień nadmiernego zawilgocenia spowodowany jest przez zaburzenie swoistego stanu równowagi, wywołane przez wprowadzenie niekorzystnych przemian, skutkujących z kolei nieoczekiwanymi, szkodliwymi procesami fizycznymi (możliwymi do usunięcia i przywrócenia pierwotnego stanu), a w jakim rzeczywiście konieczne staje się zastosowanie współczesnych technologii (w tym inwazyjnych) oraz jaki będzie bilans zysków i strat w wyniku ich zastosowania – w walce z zawilgoceniem budynków zabytkowych należy, na ile to tylko możliwe, przyjąć strategię powrotu do bezpiecznego stanu początkowego [1].

Czytaj też: Materiały do wtórnej hydroizolacji budynków – masy uszczelniające 

Historyczne techniki budowlane

W przeszłości nie znano materiałów hydroizolacyjnych we współczesnym tego słowa znaczeniu [3]. Dawni budowniczowie radzili sobie jednak z problemem zawilgocenia całkiem dobrze. Kapilarnemu podciąganiu wilgoci przeciwdziałano poprzez dobór kamieni na warstwę podmurówki. Wielkoformatowe kamienie fundamentowe wykonane z mniej nasiąkliwego kamienia naturalnego, najczęściej z granitowych eratyków (głazów narzutowych), tworzyły barierę przeciwwilgociową, nawet przy ekstremalnym obciążeniu konstrukcji wodą (FOT. 1).

fot1 monczynski

FOT. 1. Późnośredniowieczny/wczesnorenesansowy zamek na wodzie na terenie miasta Mespelbrunn w Niemczech; fot.: Wikimedia Commons

We wczesnych budynkach murowanych przy wykonywaniu fundamentów kamienie wrzucano do wykopu bez wypełniania przestrzeni między nimi zaprawą (RYS. 1), dzięki czemu spoiny nie stanowiły drogi umożliwiającej kapilarne podciąganie wilgoci. Również w średniowieczu rzadko łączono kamienie fundamentów zaprawą, a jeśli tak się działo, stosowano zaprawę z dużą ilością wapna (bardzo tłustą) lub (najczęściej) co kilka warstw zalewano kamienie gliną. Glina chłonęła wprawdzie wodę, niemniej również zatrzymywała ją, nie dopuszczając do podciągania jej do wyższych partii muru.

rys1 monczynski

RYS. 1. Fundament ciągły wykonany w wykopie wąskoprzestrzennym. Objaśnienia: A – budynek niepodpiwniczony: wykop (a), mur fundamentowy (b), aksonometria faz wykonywania muru (c); B – budynek podpiwniczony: wykop szerokoprzestrzenny na całą szerokość obiektu (a), wykop pod fundament (b), aksonometria muru z wykonanym oporem sklepienia kolebkowego (c); C – przykład fundamentowania ściany krużganków w Kołbaczu (XIII/XIV w.) na tzw. zagęszczonym gruncie: wykop (a), ułożenie warstwy kamieni na dnie, ubicie gruzu z piaskiem, wylanie warstwy zaprawy (b), wznoszenie muru ceglanego (c).; rys.: [6]

rys2 monczynski

RYS. 2. Układ stratygraficzny warstw przy murze średniowiecznym umożliwiający odprowadzenie wody opadowej od budynku; rys.: [4]

Przy zasypywaniu tak wykonanych fundamentów – szczególnie w przypadku budowli zlokalizowanych w trudnym terenie – wykorzystywano dwa rodzaje gruntu układanego warstwami. Piasek oraz glinę układano na przemian pod takim kątem, aby „wymusić” odprowadzenie wody od fundamentów (RYS. 2). Taki system ochrony przed wilgocią sprawdzał się dopóty, dopóki nie został zniszczony na przykład późniejszymi przekopami.

W średniowieczu gliny używano również do wykonywania hydroizolacji pionowych, oblepiając nią zagłębione w gruncie zewnętrzne powierzchnie murów. Mury fundamentowe budynków historycznych (szczególnie wzniesionych w średniowieczu) były ponadto stosunkowo wysokie, a często wręcz wyniesione ponad poziom terenu, tworząc cokół budynku. Dodatkowo poziom podłogi lub posadzki praktycznie zawsze znajdował się wyżej niż poziom otaczającego terenu (RYS. 3) [1, 4, 5].

rys3 monczynski

RYS. 3. Niezakłócone relacje wysokościowe pomiędzy budynkiem zabytkowym a otaczającym terenem – zachowane pierwotne zabezpieczenie przeciwwilgociowe wykonane z gliny; rys.: [1]

Tak wykonane ściany, mimo braku systemu hydroizolacji rozumianej współcześnie, w wielu przypadkach po dziś dzień nie wykazują szczególnie wyraźnego podciągania wilgoci. Podkreślenia wymaga z jednej strony fakt, że nawet wówczas, gdy w dolnej części muru nie widać objawów podwyższonego zawilgocenia, nie wyklucza to wystąpienia tego zjawiska wewnątrz przegrody. Z drugiej jednak strony parowanie na powierzchni jest wówczas większe niż dopływ wilgoci z dołu, co skutkuje utrzymywaniem się swoistego stanu równowagi wilgotnościowej [4, 5].

Charakterystyczną cechą budowli zabytkowych jest brak poziomych zabezpieczeń przeciwwilgociowych nie tylko w strukturze murów, ale również na podłożu pod posadzkami. Posadzki układane były zazwyczaj bądź bezpośrednio na podsypce piaskowej (w przypadku grubych płyt kamiennych) lub też na podkładzie wapiennym (w przypadku cienkich płyt ceramicznych). Spoiny między płytami również wypełniano zaprawą wapienną, co pozwalało na odparowywanie wilgoci. Taka struktura podłoża pod posadzkę, podobnie jak struktura najniższych partii muru, umożliwiały naturalny ruch wilgoci, który w murach historycznych należy traktować jako stały i nieunikniony – od architektury romańskiej przez gotycką i późniejszą widać, że ochrona budowli przed zawilgoceniem polegała nie na uszczelnianiu, ale na szybkim i sprawnym odprowadzaniu wody oraz ograniczaniu jej szkodliwego oddziaływania na budowle [1, 7].

Wilgoć podciągana kapilarnie z gruntu rzadko jest bezpośrednią i jedyną przyczyną nadmiernego zawilgocenia budynków zabytkowych. Dochodzi do tego raczej w wyniku wystąpienia dodatkowych czynników, które ograniczają odparowywanie wilgoci kompensującego dopływ wilgoci kapilarnej (stopień uszkodzenia zależy zatem od stosunku dopływu wilgoci kapilarnej do odprowadzania wilgoci przez odparowanie) [2, 4]. Problemy nadmiernego zawilgocenia pojawiały się z upływem czasu i narastały w wyniku podnoszenia się poziomu terenu w bezpośrednim sąsiedztwie budynku, wykonania betonowych opasek oraz utwardzonych nawierzchni ulic, jak również zaniedbywania kwestii związanych z odprowadzeniem wód opadowych (RYS. 4) [1, 4].

rys4 monczynski

RYS. 4. Najczęściej diagnozowane przyczyny zawilgocenia zabytkowych murów: podniesienie poziomu terenu wokół budynku, utwardzenie nawierzchni, przeszkody ograniczające odpływ wody – podwyższone drogi, krawężniki itp.; rys.: [1]

Podkreślenia wymaga również fakt, że stosowane w zabytkowych murach ceglanych i kamiennych zaprawy wapienne stanowiły (i nadal stanowią) czynnik zabezpieczający tak wykonaną przegrodę przed destrukcją. Ten rodzaj zaprawy charakteryzuje się wysoką porowatością oraz dobrymi właściwościami kapilarnymi. Dzięki temu spoiny z zaprawy wapiennej tworzą tak zwane sączki – absorbują wodę z cegieł, a w konsekwencji również rozpuszczone w niej szkodliwe sole budowlane. Jeśli zatem nastąpi destrukcyjne działanie wody (zamarzanie) i/lub soli (krystalizacja), dezintegracji ulegają nie cegły, lecz właśnie zaprawa wypełniająca spoiny [7].

Skutki niepowodzeń w renowacji zabytków

Zaobserwować można dwa typy nieprawidłowego podejścia do zagadnienia modernizacji.

Pierwsze to działania, na skutek których dochodzi do zmniejszenia, a niejednokrotnie wręcz do zniszczenia wartości zabytkowych (klasycznym przykładem jest ocieplanie w systemie ETICS budynków z bogato zdobioną elewacją).

Drugie podejście to takie, w którym na skutek niezrozumienia podstawowych właściwości zabytkowej tkanki budowlanej, w wyniku wprowadzania w nią współczesnych materiałów lub rozwiązań technicznych, których nie można uznać za kompatybilne z rozwiązaniami stosowanymi w przeszłości, następuje przyspieszona destrukcja istniejących materiałów.

Często dochodzi również do sytuacji, w której zamiast wcześniej prawidłowo określić przyczynę, a dopiero później odciąć dopływ wody lub wilgoci, wykonuje się niepotrzebne, a zarazem drogie hydroizolacje, które na skutek braku prawidłowego rozpoznania przyczyn nadmiernego zawilgocenia, nie zapewniają prawidłowej ochrony, a w krytycznych przypadkach szkodzą zamiast pomagać [8].

rys5 monczynski

RYS. 5. Skutki wykonania betonowego podkładu pod nową posadzkę (w miejsce starej kamiennej z paroprzepuszczalnymi spoinami) oraz betonowej opaski wokół kościoła; rys.: [6]

Często obserwowanym działaniem, szczególnie destrukcyjnym w przypadku obiektów zabytkowych (a zwłaszcza świątyń), jest wymiana dawnych posadzek oraz wykonywanie betonowych opasek poziomych wokół murów zewnętrznych. Wymiana posadzki pozwalającej na naturalny ruch wilgoci na przykład na szczelną płytę żelbetową spowoduje intensyfikację podciągania kapilarnego wilgoci w murach, podobnie jak wykonanie zewnętrznej opaski betonowej uniemożliwia odparowanie wilgoci pochodzącej z wody opadowej i powoduje jej wnikanie oraz transport kapilarny w murze (RYS. 5). Postępowanie takie, poza naruszeniem wartości zabytkowych, praktycznie w każdym przypadku prowadzi do degradacji murów w strefie cokołowej [7].

Innym, powszechnie obserwowanym błędem jest naprawa szkód spowodowanych przez mróz lub krystalizację szkodliwych soli budowlanych, polegająca na uzupełnieniu ubytków w zaprawie spoinowej lub tynku przy użyciu szczelnej zaprawy cementowej. Zabieg taki powoduje jedynie intensyfikację procesu niszczenia nowego tynku oraz starego muru. Takie podejście do naprawy jest niestety zjawiskiem wynikającym z braku wiedzy o procesach wilgotnościowych zachodzących w obrębie cokołu. Szczelna zaprawa cementowa zamyka drogę migracji wilgoci z muru i albo podnosi (w wyniku stworzenia tzw. komina kapilarnego) strefę odparowywania ku górze (RYS. 6), albo prowadzi do degradacji cegieł jako „słabszego ogniwa” (FOT. główne) [7].

rys6 monczynski

RYS. 6. Skutki stosowania szczelnej cementowej zaprawy tynkarskiej – schemat szkód od przemarzania; rys.: [7]

Ochrona zabytków architektury

Działania podjęte przez agendę Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Edukacji, Nauki i Kultury (UNESCO), a także jej organu doradczego, Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków i Miejsc Historycznych (ICOMOS), zaowocowały stworzeniem zasad ochrony zabytku, m.in. poprzez opracowanie i wydanie [2]:

  • Karty Ateńskiej, podczas konferencji w Atenach w 1931 r.,
  • Karty Weneckiej, zawierającej uchwały II Międzynarodowego Kongresu Architektów i Techników w Wenecji w 1964 r.,
  • Deklaracji Amsterdamskiej w sprawie europejskiego dziedzictwa architektonicznego w 1975 r.,
  • Międzynarodowej Karty Ochrony Miast i Dzielnic Zabytkowych z Toledo w 1986 r.,
  • Deklaracji Sztokholmskiej ICOMOS w 1998 r.

Za największe osiągnięcie współczesnej teorii konserwacji–restauracji uważany jest nakaz indywidualnego traktowania każdego zabytku. Podejście to powinno opierać się na podstawach naukowych, głębokim zrozumieniu istoty zabytku, prawidłowym określeniu niekorzystnych zjawisk, postawieniu prawidłowej diagnozy oraz poszukiwaniu umiejętnego sposobu „leczenia” [8].

Prace konserwatorskie mają niezwykle złożony, a zarazem wielotematyczny (od prac typowo budowlanych po artystyczne) charakter. Aby umożliwiły one zachowanie zabytku wraz z wszystkimi jego wartościami, przy jednoczesnym czytelnym ich wyeksponowaniu, nie prowadząc przy tym do degradacji budynku, konieczne jest przestrzeganie podstawowych zasad dotyczących traktowania dóbr kultury (tzw. 7 zasad konserwatorskich) [2, 8]:

  • primum non nocere,
  • maksymalnego poszanowania oryginalnej substancji zabytku i wszystkich jego wartości (materialnych i niematerialnych),
  • minimalnej niezbędnej ingerencji (powstrzymania się od działań niekoniecznych),
  • usuwania tego (i tylko tego) co na oryginał działa niszcząco,
  • czytelności i odróżnialności ingerencji,
  • odwracalności metod i materiałów,
  • wykonywania wszelkich prac zgodnie z najlepszą wiedzą i na najwyższym poziomie.

Najtrudniejszą do realizacji w praktyce jest zasada odwracalności. Częstokroć sprowadza się ona do troski o to, aby zastosowane materiały lub rozwiązania nie uniemożliwiły zastosowania w przyszłości innych, nowocześniejszych metod lub materiałów [8].

Rewaloryzacja zawilgoconych zabytków

W przypadku pojawienia się w strukturze obiektu nadmiernego zawilgocenia, jakiego nie odnotowano w okresach wcześniejszych, w pierwszej kolejności należy rozpoznać, czy i jakie prace były realizowane w obiekcie lub jego bezpośrednim otoczeniu oraz czy prace te mogły mieć wpływ na zmianę mikroklimatu wnętrza i zaburzenie równowagi wilgotnościowej, a tym samym stać się przyczyną nadmiernego zawilgocenia budynku [1].

Aby rewaloryzacja zabytkowej tkanki budowlanej mogła mieć miejsce, konieczne jest wykonanie określonej dokumentacji, na podstawie której możliwe będzie wykonanie projektu budowlanego oraz przeprowadzenie prac konserwatorskich. Ta wstępna dokumentacja obejmuje przede wszystkim [2]:

  • badania historyczne,
  • badania dotyczące cech artystycznych obiektu,
  • badania archeologiczne,
  • badania architektoniczno-konserwatorskie,
  • badania chemiczno-konserwatorskie,
  • badania biologiczne, w tym przede wszystkim mykologiczne,
  • badania konstrukcyjno-budowlane,
  • ekspertyzy instalacyjne,
  • ekspertyzy mykologiczno-budowlane.

Jako najczęściej występujące przyczyny niepowodzenia prac mających na celu przywrócenie równowagi wilgotnościowej (najczęściej rozumianych jako osuszenie) w budynkach zabytkowych wskazać należy niedostateczną diagnozę – tj. taką, która nie uwzględnia całej złożoności zjawisk związanych z transportem wilgoci – lub wręcz jej całkowity brak (inne przyczyny niepowodzenia to np. niewłaściwy dobór metod uszczelniania murów, wadliwe wykonanie prac czy niewłaściwa bieżąca eksploatacja budynku). Trud rozpoznania wszelkich szkodliwych zjawisk prowadzących do nadmiernego zawilgocenia zabytkowych budynków musi być zatem podjęty przed przystąpieniem do prac mających na celu osuszenie konstrukcji.

Prowadząc diagnostykę zawilgoconych obiektów zabytkowych, należy uwzględnić wiele czynników. W przypadku fundamentów, ścian fundamentowych, ścian piwnic oraz posadzek leżących na gruncie istotna jest analiza, w jaki sposób na stan wilgotnościowy tych elementów wpływa woda i wilgoć występujące w gruncie, pobór i podciąganie kapilarne wilgoci, woda opadowa i rozbryzgowa, dyfuzja pary wodnej, a także sposób użytkowania budynku. W przypadku stropów i sklepień istotne są transport kapilarny, dyfuzja pary wodnej, woda z nieszczelnych dachów oraz wentylacja poddasza. Nie mniej istotna jest analiza otoczenia budowli [1].

Opracowania dotyczące nadmiernego zawilgocenia oraz wpływu tego zawilgocenia na budynek zabytkowy (np. ekspertyzy mykologiczno-budowlane) powinny być wykonane na tyle wnikliwie, na ile to tylko możliwe, niemniej przy ograniczeniu do niezbędnego minimum ilości próbek do badań niszczących lub seminiszczących. Na pierwszym etapie nie ma potrzeby wykonywania pełnego zakresu badań – wystarczające jest zazwyczaj wstępne rozpoznanie, na przykład poprzez wykonanie pomiaru zawilgocenia metodami nieniszczącymi (elektrooporowymi, tomograficznymi, ultradźwiękowymi lub rezonansowymi). Postawiona na tej podstawie diagnoza staje się przyczynkiem do przeprowadzenia prostych działań gospodarskich [1, 2].

Rozpoznaniu poziomu zawilgocenia budynku służyć powinna ocena siedmiu istotnych parametrów [1]:

  • pomiary wilgotności murów obiektu oraz wysokości strefy zawilgocenia,
  • ocena zasolenia murów obiektu,
  • pomiary wysokości poziomu gruntu w stosunku do wysokości posadzki (punktu 0),
  • pomiary parametrów powietrza (temperatura i wilgotność względna) we wnętrzu oraz na zewnątrz,
  • pomiary prawdopodobieństwa kondensacji pary wodnej,
  • pomiar gradientu pionowego temperatury,
  • pomiary prędkości przepływów powietrza.

Zarówno badania inwazyjne, jak i prace budowlano-konserwatorskie nie mogą mieć miejsca bez pozwolenia ze strony właściwego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Zezwolenia WKZ wymagają w zasadzie wszelkie prace osuszające, a szczególnie te, które będąc na styku prac budowlanych i konserwatorskich, mogą budzić wątpliwości co do ich klasyfikacji [1].

W pierwszej kolejności należy dążyć do usunięcia przyczyn nadmiernego zawilgocenia poprzez korektę rozpoznanych nieprawidłowości wymienionych powyżej. Dopiero po zrealizowaniu programu działań podstawowych oraz po wykonaniu badań kontrolnych (w odstępach roku, dwu oraz trzech lat), wykazujących, że proces osuszenia nie zachodzi, można ewentualnie opracować harmonogram inwazyjnych prac osuszeniowych.

Artykuł 10. Karty weneckiej stanowi, że „Tam, gdzie tradycyjne techniki okazują się nieskuteczne, stabilizacja zabytku architektury może zostać osiągnięta przy użyciu dowolnej współczesnej techniki konserwacji i budownictwa, której skuteczność została wykazana naukowo i potwierdzona doświadczeniem”. Stosowanie współczesnych materiałów budowlanych nieadekwatnych do zabytkowego obiektu, na przykład o innych parametrach paroprzepuszczalności, powinno być ograniczone do niezbędnego minimum i to wyłącznie pod warunkiem że nie będą szkodliwe dla zabytkowej substancji [1].

W sytuacji, gdy podciągania kapilarnego wilgoci w murze faktycznie nie uda się wyeliminować lub ograniczyć innymi metodami, wskazanym i pomocnym może okazać się wykonanie wtórnej hydroizolacji poziomej metodami iniekcyjnymi. Jednak rozwiązanie takie należy postrzegać jako wyjątek. Iniekcja musi być ponadto wykonana w warstwie przewodzącej kapilarnie, czyli najczęściej w zaprawie, a nie w niejednorodnym murze jako takim.

Warunkiem wydania pozwolenia na takie prace musi być również weryfikacja wcześniej podjętych działań (i uzyskanych w ich wyniku efektów) oraz wykazanie, że ingerencja w zabytek jest w tym wypadku niezbędna. Dokumentami stanowiącymi podstawę do zaprojektowania i wykonania wtórnych hydroizolacji metodami klasyfikowanymi jako inwazyjne powinny być ekspertyzy ustalające skalę obserwowanych zjawisk, ich przyczynę oraz wskazujące sposób (lub sposoby, w tym alternatywne) dalszego, a zarazem poprawnego postępowania [15].

Wykonywane w obiektach zabytkowych prace budowlane nie ograniczają się z reguły tylko do zagadnień konstrukcyjnych i dekoracyjnych. Towarzyszą im zazwyczaj dodatkowe, a jednak niezbędne działania, takie jak [2]:

  • zabezpieczenie obiektu na czas rewaloryzacji,
  • stabilizacja elementów dekoracyjnych i konstrukcyjnych w obiekcie,
  • modernizacja obiektu,
  • ekspozycja i aranżacja w starych strukturach,
  • anastyloza (złożenie) elementów zdekomponowanych,
  • w razie konieczności przeniesienie do muzeum lub lapidarium elementów o dużych walorach artystycznych.

Szeroko rozumiane osuszanie budynków jest zabiegiem złożonym i długotrwałym. Wtórne uszczelnienie budynku mające za zadanie likwidację wilgoci pochodzącej z gruntu, poprzez wykonanie hydroizolacji poziomych oraz pionowych murów, pozostaje zazwyczaj bezowocne, jeśli nie zostaną uwzględnione i wyeliminowane pozostałe przyczyny zawilgocenia (zazwyczaj najłatwiejsze do likwidacji, a jakże często nie brane pod uwagę w programach prowadzonych prac).

Problemów z zawilgoceniem budynków, a szczególnie budynków zabytkowych, nie da się też rozwiązywać wyrywkowo – bez pomiarów, bez kompleksowych badań oraz uwzględnienia wszystkich czynników i wzajemnej reakcji wszystkich elementów budowli, a przede wszystkim bez całościowego patrzenia na strukturę zabytku.

Aby uniknąć powtarzających się w przeszłości niepowodzeń działań mających na celu przywrócenie stanu równowagi wilgotnościowej w zabytkowych budynkach konieczne jest przyjęcie odpowiednich zasad postępowania:

  • przeprowadzenie kompletnej, a zarazem kompleksowej diagnozy, w postaci precyzyjnej oceny zjawisk fizycznych zachodzących w zawilgoconym budynku, wraz z ustaleniem skali rozpoznanych zjawisk (ekspertyza techniczna i jej konserwatorska interpretacja) przed przystąpieniem do prac projektowych i wykonawczych,
  • rozpoznanie technologii, w jakiej wykonano elementy konstrukcji budynku, tak aby podejmowane działania były adekwatne do konkretnej sytuacji,
  • opracowanie kompletnych (obiektywnych, wielobranżowych oraz obejmujących pomiary zawilgocenia) materiałów przedprojektowych oraz projektowych,
  • zachowanie czujności konserwatorskiej (nadzór i odbiory),
  • unikanie wątpliwych (błędnych, zdezaktualizowanych lub o niepotwierdzonej skuteczności) technologii,
  • kompleksowość i kompletność prac osuszających,
  • pełne dokumentowanie poszczególnych etapów wykonawstwa, łącznie z dokumentacją powykonawczą,
  • wdrożenie mechanizmu kontroli skuteczności przeprowadzonych prac,
  • uwzględnianie aspektu archeologicznego,
  • usunięcie wszelkich negatywnych okoliczności mogących mieć wpływ na brak równowagi wilgotnościowej w budynku, odwracalnymi metodami nieinwazyjnymi,
  • prowadzenie inwazyjnych prac izolacyjnych tylko pod warunkiem wcześniejszego wykonania prac nieinwazyjnych, pełnego dokumentowania prac (w tym badań archeologicznych oraz robót „zanikających”).

Zasadnicze znaczenie przy prowadzeniu prac mających na celu osuszenie budynku historycznego ma zachowywanie integralności zabytków (jednorodności rozwiązań typowych dla czasu, w których one powstawały). Wprowadzane w dawną strukturę nowoczesne materiały i rozwiązania mogą z nią dobrze współistnieć tylko wówczas, gdy zostają podporządkowane (pod względem właściwości fizycznych) oryginalnej materii, oraz gdy pozostają w zgodzie ze swego rodzaju „filozofią” budowli (myślą i koncepcją jej twórców) [1].

Literatura

1. W. Eckert, P. Filipowicz, G. Młynarczyk, W. Pedrycz, B.J. Rouba, „Optymalizacja metod konserwacji. Zagadnienie nierównowagi wilgotnościowej w obiektach zabytkowych”, Narodowy Instytut Dziedzictwa, Warszawa 2022.
2. J. Karyś, „Udział mykologii budowlanej w rewaloryzacji obiektów o dużej wartości historycznej” [w:] J. Karyś (red.), „Ochrona przed wilgocią i korozją biologiczną w budownictwie”, Grupa MEDIUM, Warszawa 2014, s. 346–360.
3. B. Monczyński, „Rozwój technologii materiałów hydroizolacyjnych”, „IZOLACJE” 6/2023, s. 108–112.
4. B.J. Rouba, „Zawilgocenie – problem opiekuna kościoła”, „Renowacje i Zabytki” 1/2021, s. 122–137.
5. H. Künzel, „Bauphysik und Denkmalpflege”, Fraunhofer IRB Verlag, Stuttgart 2009.
6. J. Tajchman, A. Jurecki, „Historia Technik Budowlanych – fundamenty, rusztowania, mury, więźby, sklepienia”, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2020.
7. J. Tajchman, „Rozwiązania patologiczne w konserwacji i restauracji zabytków architektury (wybrane przykłady)” [w:] J. Jasieńko, A. Klimek, Z. Matkowski, K. Schabowicz (red.), „Problemy remontowe w budownictwie ogólnym i obiektach zabytkowych”, Dolnośląskie Wydawnictwo Edukacyjne, Wrocław 2006, s. 69–91.
8. B.J. Rouba, „Modernizacja zabytku drogą do jego rewitalizacji?” [w:] J. Jasieńko, A. Klimek, Z. Matkowski, K. Schabowicz (red.), „Problemy remontowe w budownictwie ogólnym i obiektach zabytkowych”, Dolnośląskie Wydawnictwo Edukacyjne, Wrocław 2006, s. 92–101.

Komentarze

Powiązane

Onduline Polska Sp. z o.o. Płyta bitumiczna – wszechstronne i uniwersalne pokrycie dachowe

Płyta bitumiczna – wszechstronne i uniwersalne pokrycie dachowe Płyta bitumiczna – wszechstronne i uniwersalne pokrycie dachowe

Płyty bitumiczne to jeden z najbardziej uniwersalnych materiałów pokryciowych, który z roku na rok cieszy się coraz większą popularnością. Wyróżniają się one nie tylko trwałością, ale również wszechstronnością...

Płyty bitumiczne to jeden z najbardziej uniwersalnych materiałów pokryciowych, który z roku na rok cieszy się coraz większą popularnością. Wyróżniają się one nie tylko trwałością, ale również wszechstronnością zastosowań, która czyni je idealnym rozwiązaniem dla szerokiego spektrum projektów. Czym dokładnie są płyty bitumiczne i dlaczego warto rozważyć ich użycie?

domni.pl Izolacja termiczna a płytki elewacyjne – co musisz wiedzieć, zanim ocieplisz i wykończysz dom?

Izolacja termiczna a płytki elewacyjne – co musisz wiedzieć, zanim ocieplisz i wykończysz dom? Izolacja termiczna a płytki elewacyjne – co musisz wiedzieć, zanim ocieplisz i wykończysz dom?

Wykończenie budynku z zewnątrz jest równie istotne, jak jego wnętrza. Odpowiednie ocieplenie zapewni komfort i zdrowie domownikom, obniży koszty ogrzewania i zużycie paliw grzewczych. Płytki elewacyjne...

Wykończenie budynku z zewnątrz jest równie istotne, jak jego wnętrza. Odpowiednie ocieplenie zapewni komfort i zdrowie domownikom, obniży koszty ogrzewania i zużycie paliw grzewczych. Płytki elewacyjne zewnętrzne sprawią natomiast, że budynek będzie odpowiednio zabezpieczony przed działaniem warunków atmosferycznych. Jaki materiał izolacyjny można stosować pod płytki elewacyjne z klinkieru? Czym kierować się wybierając płytki zewnętrzne, aby elewacja zachowała trwałość i estetyczny wygląd na lata?...

Paroc Panel System Izolacja dachu skośnego – praktyczne wskazówki dla bezproblemowej eksploatacji

Izolacja dachu skośnego – praktyczne wskazówki dla bezproblemowej eksploatacji Izolacja dachu skośnego – praktyczne wskazówki dla bezproblemowej eksploatacji

Projektując konstrukcję dachu skośnego, za nadrzędny cel należy obrać zapewnienie maksymalnej efektywności energetycznej oraz komfortu korzystania z poddasza. Biorąc pod uwagę rosnący nacisk na ograniczanie...

Projektując konstrukcję dachu skośnego, za nadrzędny cel należy obrać zapewnienie maksymalnej efektywności energetycznej oraz komfortu korzystania z poddasza. Biorąc pod uwagę rosnący nacisk na ograniczanie wpływu budynków na środowisko, odpowiedzialne zaplanowanie ocieplenia dachu wełną i zadbanie o odpowiedni przepływ powietrza staje się niezbędne. Oba aspekty mają bezpośredni wpływ na utrzymanie optymalnej temperatury w pomieszczeniach, minimalizację strat ciepła oraz ochronę konstrukcji przed...

KREISEL Technika Budowlana Sp. z o.o. Innowacyjne rozwiązania do renowacji budynków zabytkowych

Innowacyjne rozwiązania do renowacji budynków zabytkowych Innowacyjne rozwiązania do renowacji budynków zabytkowych

Budynki zabytkowe mają duży potencjał w zakresie termomodernizacji, jednak ich możliwości przeprowadzenia działań są ograniczone, ponieważ mogą podlegać ochronie konserwatorskiej. Dlatego przywrócenie...

Budynki zabytkowe mają duży potencjał w zakresie termomodernizacji, jednak ich możliwości przeprowadzenia działań są ograniczone, ponieważ mogą podlegać ochronie konserwatorskiej. Dlatego przywrócenie obiektu zabytkowego do stanu z czasów jego świetności to zadanie dla profesjonalnych firm specjalizujących się w renowacji budynków. Eksperci dobiorą najlepsze technologie i produkty odpowiednie dla konkretnego budynku oraz warunków, z poszanowaniem walorów architektonicznych i historycznych.

Paroc Polska Zarządzanie usterkami fasad otynkowanych po sezonie grzewczym i ich wpływ na ocieplenie ścian

Zarządzanie usterkami fasad otynkowanych po sezonie grzewczym i ich wpływ na ocieplenie ścian Zarządzanie usterkami fasad otynkowanych po sezonie grzewczym i ich wpływ na ocieplenie ścian

Wraz z nadejściem cieplejszych dni powinniśmy przeprowadzić kontrolę fasady naszego domu. Śnieg, deszcz oraz skoki temperatur mogą niekorzystnie wpływać na elewacje, pozostawiając defekty, które nie zawsze...

Wraz z nadejściem cieplejszych dni powinniśmy przeprowadzić kontrolę fasady naszego domu. Śnieg, deszcz oraz skoki temperatur mogą niekorzystnie wpływać na elewacje, pozostawiając defekty, które nie zawsze są widoczne na pierwszy rzut oka. Pęknięcia, odbarwienia oraz ubytki tynku, jeśli nie zostaną odpowiednio szybko wychwycone i naprawione, mogą prowadzić do długotrwałych uszkodzeń. Z tego artykułu dowiesz się, jak rozpoznawać i rozwiązywać typowe problemy związane z elewacją, by zapewnić jej długotrwałą...

Moris Dlaczego warto korzystać z hurtowni stali online?

Dlaczego warto korzystać z hurtowni stali online? Dlaczego warto korzystać z hurtowni stali online?

W biznesie czas to pieniądz. Nic dziwnego zatem, że firmy szukają sposobów na usprawnienie procesów zakupowych. Coraz częściej hurtownie stali online oferują szybką, efektywną i kosztowo optymalną alternatywę...

W biznesie czas to pieniądz. Nic dziwnego zatem, że firmy szukają sposobów na usprawnienie procesów zakupowych. Coraz częściej hurtownie stali online oferują szybką, efektywną i kosztowo optymalną alternatywę dla tradycyjnych metod zakupu stali, dostosowaną do potrzeb klientów biznesowych.

Sievert Polska Sp. z o.o. System ociepleń quick-mix S-LINE

System ociepleń quick-mix S-LINE System ociepleń quick-mix S-LINE

System ociepleń quick-mix S-LINE to rozwiązanie warte rozważenia zawsze, kiedy zachodzi potrzeba wykonania termomodernizacji ścian zewnętrznych. Umożliwia montaż nowej izolacji termicznej na istniejącym...

System ociepleń quick-mix S-LINE to rozwiązanie warte rozważenia zawsze, kiedy zachodzi potrzeba wykonania termomodernizacji ścian zewnętrznych. Umożliwia montaż nowej izolacji termicznej na istniejącym już systemie ociepleń, który nie spełnia dzisiejszych wymagań pod kątem wartości współczynnika przenikania ciepła U = 0,2 W/(m²·K).

mgr inż. Paulina Rodziewicz, mgr inż. Wiktor Koselak, mgr inż. Patryk Kafel, mgr inż. Sebastian Borowiec, mgr inż. Jacek Krystek, mgr inż. Jerzy Żurawski Efektywność energetyczna budynków historycznych – studium przypadku

Efektywność energetyczna budynków historycznych – studium przypadku Efektywność energetyczna budynków historycznych – studium przypadku

Zgodnie z Dyrektywą UE 2018/844 z dnia 30 maja 2018 r. państwa członkowskie opracują długoterminowe strategie renowacji energetycznej budynków i ustalą plan działania długoterminowego zakładającego do...

Zgodnie z Dyrektywą UE 2018/844 z dnia 30 maja 2018 r. państwa członkowskie opracują długoterminowe strategie renowacji energetycznej budynków i ustalą plan działania długoterminowego zakładającego do 2050 r. zredukowanie emisji gazów cieplarnianych w Unii Europejskiej o 80–95% w porównaniu z 1990 r., przez zapewnienie poprawy efektywności energetycznej oraz dekarbonizacji krajowych zasobów budowlanych. Oznacza to ograniczenie zużycia energii konsumowanej przez budynki o 60–85 proc. i niemal całkowitą...

mgr inż. Paulina Grelich, dr inż. Marta Laska, Wydział Inżynierii Środowiska Politechniki Wrocławskiej Renowacja wielorodzinnych budynków historycznych

Renowacja wielorodzinnych budynków historycznych Renowacja wielorodzinnych budynków historycznych

Głęboka termomodernizacja sektora budowlanego obejmuje także budynki historyczne. Mają one duży potencjał obniżenia zużywanej energii, ale ograniczony zakres możliwych do przeprowadzenia działań z uwagi...

Głęboka termomodernizacja sektora budowlanego obejmuje także budynki historyczne. Mają one duży potencjał obniżenia zużywanej energii, ale ograniczony zakres możliwych do przeprowadzenia działań z uwagi na fakt, że mogą podlegać ochronie konserwatora zabytków lub być zlokalizowane na obszarze ochrony konserwatorskiej.

Radosław Nawara Renowacja tynków zewnętrznych i wewnętrznych w zabytkach

Renowacja tynków zewnętrznych i wewnętrznych w zabytkach Renowacja tynków zewnętrznych i wewnętrznych w zabytkach

Wiele budynków może być docieplanych wyłącznie od środka ze względu na cenny charakter elewacji, dlatego w zabytkach izolacje wewnętrzne zyskują często przewagę nad izolacjami zewnętrznymi. Dotyczy to...

Wiele budynków może być docieplanych wyłącznie od środka ze względu na cenny charakter elewacji, dlatego w zabytkach izolacje wewnętrzne zyskują często przewagę nad izolacjami zewnętrznymi. Dotyczy to budynków z charakterystyczną ornamentyką (np. okres grynderski, styl secesyjny), budynków z murem oblicowanym, budynków z muru pruskiego, a przede wszystkim tych objętych formami ochrony zabytków. Izolacja wewnętrzna często jest jedynym skutecznym sposobem przeprowadzenia termomodernizacji ścian.

Redakcja miesięcznika IZOLACJE news Medycyna w architekturze – konferencja

Medycyna w architekturze – konferencja Medycyna w architekturze – konferencja

Jakie wnioski i wskazówki praktyczne wynikają z połączenia współczesnej architektury oraz medycyny typu VBC (Value Based Healthcare, czyli medycyny opartej na wartościach)? Nowe trendy w projektowaniu...

Jakie wnioski i wskazówki praktyczne wynikają z połączenia współczesnej architektury oraz medycyny typu VBC (Value Based Healthcare, czyli medycyny opartej na wartościach)? Nowe trendy w projektowaniu szpitali i obiektów medycznych będą tematem wydarzenia, które odbędzie się 24 października br. w Centrum Olimpijskim w Warszawie.

dr inż. Bartłomiej Monczyński Nieinwazyjne metody przywracania równowagi wilgotnościowej budynków zabytkowych

Nieinwazyjne metody przywracania równowagi wilgotnościowej budynków zabytkowych Nieinwazyjne metody przywracania równowagi wilgotnościowej budynków zabytkowych

Problem zabezpieczenia budynków lub ich części narażonych na działanie wody i wilgoci zawartych w gruncie sprowadza się z reguły do dwóch czynności technicznych: odseparowania od elementów budynku źródeł...

Problem zabezpieczenia budynków lub ich części narażonych na działanie wody i wilgoci zawartych w gruncie sprowadza się z reguły do dwóch czynności technicznych: odseparowania od elementów budynku źródeł powodujących dopływ wilgoci, względnie stworzenie w murach odpowiedniej bariery przeciwwilgociowej – po czym do regeneracji uszkodzonych lub zagrożonych elementów [1].

Materiały prasowe news Rządowy Program Odbudowy Zabytków – druga edycja

Rządowy Program Odbudowy Zabytków – druga edycja Rządowy Program Odbudowy Zabytków – druga edycja

Gminy, powiaty i województwa z całej Polski mogą już składać wnioski o dofinansowanie w drugim naborze Rządowego Programu Odbudowy Zabytków. Wnioski samorządy mogą składać w aplikacji Polski Ład. Nabór...

Gminy, powiaty i województwa z całej Polski mogą już składać wnioski o dofinansowanie w drugim naborze Rządowego Programu Odbudowy Zabytków. Wnioski samorządy mogą składać w aplikacji Polski Ład. Nabór potrwa do 16 sierpnia 2023 r.

Redakcja news Pierwszy nabór w programie FEnIKS

Pierwszy nabór w programie FEnIKS Pierwszy nabór w programie FEnIKS

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej ogłosiło pierwszy nabór wniosków o dofinansowanie projektów w sektorze kultury, a także w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko....

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej ogłosiło pierwszy nabór wniosków o dofinansowanie projektów w sektorze kultury, a także w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko. Środki zostaną przeznaczone na dalszy rozwój instytucji kultury i ochronę dziedzictwa kulturowego.

prof. dr hab. inż. Łukasz Drobiec, mgr inż. Jan Biernacki Wzmacnianie konstrukcji murowanych przy pomocy siatek kompozytowych PBO

Wzmacnianie konstrukcji murowanych przy pomocy siatek kompozytowych PBO Wzmacnianie konstrukcji murowanych przy pomocy siatek kompozytowych PBO

Wzmacnianie konstrukcji zabytkowych stanowi istotną gałąź budownictwa, która powstała w odpowiedzi na potrzebę ochrony i zachowania historycznych budowli. Historia wzmacniania konstrukcji zabytkowych sięga...

Wzmacnianie konstrukcji zabytkowych stanowi istotną gałąź budownictwa, która powstała w odpowiedzi na potrzebę ochrony i zachowania historycznych budowli. Historia wzmacniania konstrukcji zabytkowych sięga daleko wstecz i przeplata się z rozwojem technologii i inżynierii.

Materiały prasowe news Fasada Roku 2023 – wyniki konkursu

Fasada Roku 2023 – wyniki konkursu Fasada Roku 2023 – wyniki konkursu

7 grudnia wyłoniono zwycięzców ogólnopolskiego konkursu Fasada Roku 2023, którego celem jest podkreślenie roli elewacji w procesie kształtowania jakości budynku oraz lokalnego krajobrazu. Blisko 300 budynków...

7 grudnia wyłoniono zwycięzców ogólnopolskiego konkursu Fasada Roku 2023, którego celem jest podkreślenie roli elewacji w procesie kształtowania jakości budynku oraz lokalnego krajobrazu. Blisko 300 budynków z całej Polski rywalizowało, by zawalczyć o pierwsze miejsce w jednej z pięciu kategorii i dodatkowo wziąć udział w rozgrywce na poziomie europejskim.

Radosław Nawara Fundamenty i izolacje budynków – problemy projektowo-budowlane

Fundamenty i izolacje budynków – problemy projektowo-budowlane Fundamenty i izolacje budynków – problemy projektowo-budowlane

Wielu inwestorów budujących nowe budynki zastanawia się, co jest lepsze – ława fundamentowa czy płyta? Z kolei osoby inwestujące w stare, często zabytkowe obiekty borykają się z innymi problemami, wynikającymi...

Wielu inwestorów budujących nowe budynki zastanawia się, co jest lepsze – ława fundamentowa czy płyta? Z kolei osoby inwestujące w stare, często zabytkowe obiekty borykają się z innymi problemami, wynikającymi ze zniszczeń fundamentów i izolacji, z brakiem drenaży, z zawilgoceniami ścian itd. Niezmiennie obie te grupy łączy jedno – niepewność w zakresie oddziaływania wód podziemnych na budynki i ich fundamenty.

prof. dr hab. inż. Krzysztof Schabowicz, dr inż. Mariusz Szustak, dr inż. Łukasz Bednarz news Konferencja REMO 2022

Konferencja REMO 2022 Konferencja REMO 2022

XVI Konferencja Naukowo-Techniczna REMO2022 „Problemy remontowe w budownictwie ogólnym i obiektach zabytkowych”, która odbyła się w dniach 6–9.12.2022 w Szklarskiej Porębie, to jedno z ważniejszych w kraju...

XVI Konferencja Naukowo-Techniczna REMO2022 „Problemy remontowe w budownictwie ogólnym i obiektach zabytkowych”, która odbyła się w dniach 6–9.12.2022 w Szklarskiej Porębie, to jedno z ważniejszych w kraju wydarzeń dla branży budowlanej i architektonicznej, miejsce prezentacji wyników prowadzonych badań naukowych, a także dyskusji naukowych i eksperckich. Spotkanie łączy inżynierów, architektów i konserwatorów zabytków.

mgr inż. Olgierd Donajko, prof. dr hab. inż. Łukasz Drobiec, Kacper Drobiec Stany awaryjne zabytkowych więźb dachowych

Stany awaryjne zabytkowych więźb dachowych Stany awaryjne zabytkowych więźb dachowych

Prawna ochrona obiektów wpisanych do rejestru zabytków lub ujętych w gminnej ewidencji zabytków zagwarantowana jest w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami [1]. Zgodnie z tą ustawą właściciel...

Prawna ochrona obiektów wpisanych do rejestru zabytków lub ujętych w gminnej ewidencji zabytków zagwarantowana jest w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami [1]. Zgodnie z tą ustawą właściciel lub posiadacz zabytku może w razie potrzeby prowadzić prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane przy zabytku oraz powinien zabezpieczać i utrzymywać zabytek oraz jego otoczenie w jak najlepszym stanie. Prawo Budowlane [2] nakazuje natomiast właścicielom i zarządcom obiektów prowadzenie...

Materiały prasowe news Fasada Roku 2022 – wyniki głosowania internautów

Fasada Roku 2022 – wyniki głosowania internautów Fasada Roku 2022 – wyniki głosowania internautów

Przez 6 miesięcy społeczność internetowa oceniała budynki z całej Polski w ramach plebiscytu Fasada Roku 2022. W ten sposób z 270 elewacji w 5 kategoriach wyłoniono 5 laureatów specjalnego tytułu „Wyróżnienie...

Przez 6 miesięcy społeczność internetowa oceniała budynki z całej Polski w ramach plebiscytu Fasada Roku 2022. W ten sposób z 270 elewacji w 5 kategoriach wyłoniono 5 laureatów specjalnego tytułu „Wyróżnienie internautów”.

prof. dr hab. inż. Łukasz Drobiec, mgr inż. Krzysztof Grzyb, mgr inż. Julia Blazy, mgr inż. Jakub Zając Rola metod diagnostycznych w ocenie wytrzymałości betonu na przykładzie budynku zabytkowego

Rola metod diagnostycznych w ocenie wytrzymałości betonu na przykładzie budynku zabytkowego Rola metod diagnostycznych w ocenie wytrzymałości betonu na przykładzie budynku zabytkowego

W analizie stanu technicznego budynków, a w szczególności obiektów zabytkowych, pomocne są badania nieniszczące i mało niszczące. W celu określenia nieciągłości struktury i wytrzymałości materiałów stosuje...

W analizie stanu technicznego budynków, a w szczególności obiektów zabytkowych, pomocne są badania nieniszczące i mało niszczące. W celu określenia nieciągłości struktury i wytrzymałości materiałów stosuje się często metody radarowe, ultradźwiękowe i penetrometryczne [1–6].

Materiały prasowe news Znamy laureatów konkursu Fasada Roku 2022

Znamy laureatów konkursu Fasada Roku 2022 Znamy laureatów konkursu Fasada Roku 2022

Domy jedno- i wielorodzinne, kamienice, biurowce, hotele, ośrodki zdrowia, placówki oświaty, obiekty historyczne i wiele innych budynków – jury konkursu Fasada Roku 2022 właśnie wyłoniło najlepsze realizacje...

Domy jedno- i wielorodzinne, kamienice, biurowce, hotele, ośrodki zdrowia, placówki oświaty, obiekty historyczne i wiele innych budynków – jury konkursu Fasada Roku 2022 właśnie wyłoniło najlepsze realizacje w naszym kraju, wykończone materiałami Baumit. Rywalizacja przenosi się teraz na poziom międzynarodowy.

dr hab. inż., prof. nadzw. UTP Dariusz Bajno Metody diagnostyki konstrukcji obiektów budowlanych oraz ustalanie stopnia ich zużycia technicznego

Metody diagnostyki konstrukcji obiektów budowlanych oraz ustalanie stopnia ich zużycia technicznego Metody diagnostyki konstrukcji obiektów budowlanych oraz ustalanie stopnia ich zużycia technicznego

Warunkiem bezpiecznego użytkowania każdego obiektu jest jego stan techniczny, w tym stan techniczny każdego z elementów składowych, odpowiedzialnych za bezpieczeństwo konstrukcji i bezpieczeństwo użytkowe...

Warunkiem bezpiecznego użytkowania każdego obiektu jest jego stan techniczny, w tym stan techniczny każdego z elementów składowych, odpowiedzialnych za bezpieczeństwo konstrukcji i bezpieczeństwo użytkowe [1].

dr inż. Bożena Orlik-Kożdoń, dr inż. Tomasz Steidl Docieplanie budynków od wewnątrz – wymagania prawne i zalecenia do projektowania

Docieplanie budynków od wewnątrz – wymagania prawne i zalecenia do projektowania Docieplanie budynków od wewnątrz – wymagania prawne i zalecenia do projektowania

Obowiązujące w Polsce wymagania prawne związane z docieplaniem budynków od wewnątrz obejmują zarówno przepisy podstawowe zdefiniowane w dokumentach unijnych, jak i wymagania szczegółowe, zawarte w dokumentach...

Obowiązujące w Polsce wymagania prawne związane z docieplaniem budynków od wewnątrz obejmują zarówno przepisy podstawowe zdefiniowane w dokumentach unijnych, jak i wymagania szczegółowe, zawarte w dokumentach krajowych. A ich realizację umożliwiają dostępne na rynku rozwiązania technologiczno-materiałowe.

Wybrane dla Ciebie

Odkryj trendy projektowania elewacji »

Odkryj trendy projektowania elewacji » Odkryj trendy projektowania elewacji »

Jak estetycznie wykończyć ściany - wewnątrz i na zewnątrz? »

Jak estetycznie wykończyć ściany - wewnątrz i na zewnątrz? » Jak estetycznie wykończyć ściany - wewnątrz i na zewnątrz? »

Przeciekający dach? Jak temu zapobiec »

Przeciekający dach? Jak temu zapobiec » Przeciekający dach? Jak temu zapobiec »

Dach biosolarny - co to jest? »

Dach biosolarny - co to jest? » Dach biosolarny - co to jest? »

Zobacz, które płyty termoizolacyjne skutecznie ochronią dom przed zimnem »

Zobacz, które płyty termoizolacyjne skutecznie ochronią dom przed zimnem » Zobacz, które płyty termoizolacyjne skutecznie ochronią dom przed zimnem »

Polecane produkty z branży budowlanej - Chemia budowlana »

Polecane produkty z branży budowlanej - Chemia budowlana » Polecane produkty z branży budowlanej - Chemia budowlana »

domni.pl Izolacja termiczna a płytki elewacyjne – co musisz wiedzieć, zanim ocieplisz i wykończysz dom?

Izolacja termiczna a płytki elewacyjne – co musisz wiedzieć, zanim ocieplisz i wykończysz dom? Izolacja termiczna a płytki elewacyjne – co musisz wiedzieć, zanim ocieplisz i wykończysz dom?

Wykończenie budynku z zewnątrz jest równie istotne, jak jego wnętrza. Odpowiednie ocieplenie zapewni komfort i zdrowie domownikom, obniży koszty ogrzewania i zużycie paliw grzewczych. Płytki elewacyjne...

Wykończenie budynku z zewnątrz jest równie istotne, jak jego wnętrza. Odpowiednie ocieplenie zapewni komfort i zdrowie domownikom, obniży koszty ogrzewania i zużycie paliw grzewczych. Płytki elewacyjne zewnętrzne sprawią natomiast, że budynek będzie odpowiednio zabezpieczony przed działaniem warunków atmosferycznych. Jaki materiał izolacyjny można stosować pod płytki elewacyjne z klinkieru? Czym kierować się wybierając płytki zewnętrzne, aby elewacja zachowała trwałość i estetyczny wygląd na lata?...

Przekonaj się, jak inni izolują pianką poliuretanową »

Przekonaj się, jak inni izolują pianką poliuretanową » Przekonaj się, jak inni izolują pianką poliuretanową »

Papa dachowa, która oczyszcza powietrze »

Papa dachowa, która oczyszcza powietrze » Papa dachowa, która oczyszcza powietrze »

Podpowiadamy, jak wybrać system ociepleń

Podpowiadamy, jak wybrać system ociepleń Podpowiadamy, jak wybrać system ociepleń

Podpowiadamy, jak skutecznie przeprowadzić renowacje piwnicy »

Podpowiadamy, jak skutecznie przeprowadzić renowacje piwnicy » Podpowiadamy, jak skutecznie przeprowadzić renowacje piwnicy »

300% rozciągliwości membrany - TAK! »

300% rozciągliwości membrany - TAK! » 300% rozciągliwości membrany - TAK! »

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Izolacje.com.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.izolacje.com.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.izolacje.com.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.