Izolacje.com.pl

Aspekty cieplno-wilgotnościowe przy projektowaniu, wykonywaniu oraz eksploatacji dachów i stropodachów

Jakie aspekty powinien uwzględniać projekt dachu i stropodachu?
Fot. J. Sawicki

Jakie aspekty powinien uwzględniać projekt dachu i stropodachu?


Fot. J. Sawicki

Przegrody obiektów budowlanych powinny charakteryzować się szczelnością oraz wymaganą izolacyjnością i nie powinny trwale gromadzić w sobie wilgoci. Takie warunki mogą zostać dotrzymane jedynie poprzez odpowiedni dobór rodzaju i grubości ich warstw składowych oraz umożliwienie im pozbywania się nadmiaru zgromadzonej w nich wilgoci. Skuteczność termoizolacji będzie wyższa w przypadku wyeliminowania lub ograniczenia do minimum liczby mostków termicznych. Projekt stropodachu powinien uwzględniać także dobór warstw izolacji cieplnej, również pod kątem ich późniejszego prawidłowego wykonania.

ABSTRAKT

Przedmiotem artykułu jest sytuacja cieplno-wilgotnościowa dachów i stropodachów na wszystkich etapach ich funkcjonowania: od projektowania, poprzez wykonawstwo, po eksploatację. Po omówieniu przepływu ciepła w przegrodach oraz przyczyn i skutków zawilgacania przegród autor przechodzi do charakterystyki uszkodzeń tych przegród powstających wskutek działania niskich temperatur. Przedstawia także wymagania normatywne w zakresie izolacyjności cieplnej dachów i stropodachów, a następnie przytacza przykłady związane ze stratami ciepła przez dachy i stropodachy. Wśród czynników wpływających na zachwianie izolacyjności cieplno-wilgotnościowej omawia typy korozji materiałów budowlanych w dachach i stropodachach spowodowanej przez grzyby oraz owady, wraz z charakterystyką poszczególnych gatunków najczęściej występujących na terenie Polski. Artykuł zamyka omówienie wymagań stawianych przez normy wymianie powietrza w budynkach.

Thermal and humidity issues in the design, execution and utilisation of roofs and flat roofs

The subject of the article are thermal and humidity considerations of roofs and flat roofs at all stages of their lif: from the design, through execution, all the way to operation. Following a discussion on the thermal flow within divisions as well as the causes and effects of humidification, the author moves on to a characteristic of damage of such partitions emerging due to the influence of low temperatures. He also presents norm requirements concerning thermal insulation capacity of roofs and flat roofs, and then he quotes examples related to heat losses through roofs and flat roofs. Among the factors influencing the imbalance of thermal and humidity insulation capacity, he discusses types of corrosion of construction materials in roofs and flat roofs caused by fungi and insects, including the specifics of individual species most common in Poland. The article is concluded with a discussion of requirements with respect to air replacement in buildings as set by relevant standards.

Problemem wielu budynków są nadmierne straty ciepła, a także niepożądana nadmierna ilość wilgoci, która zawsze będzie występować wewnątrz budynku, jak również we wnętrzu samych przegród.

Przepływ ciepła w przegrodach

Dachy i stropodachy są typowymi przegrodami zewnętrznymi, przez które utrata ciepła z budynku może osiągać poziom nawet 25-30%.

Ciepło jest niczym innym, jak energią przemieszczającą się w kierunku niższych temperatur. Obiekty budowlane ograniczone są przegrodami oddzielającymi środowiska różniące się m.in. temperaturą oraz wilgotnością, stąd też gradient temperatury będzie powodował przenikanie ciepła przez przegrody, jakimi są ściany, dachy, stropodachy itp. z ośrodka cieplejszego w kierunku zimniejszego. Ze względu na niejednorodność materiałów budujących przegrody rozkład temperatury także nie będzie w nich jednolity. Bardzo istotnym elementem każdego ocieplenia przegrody jest zapewnienie ciągłości termoizolacji.

Wymiana ciepła przez przegrody odbywa się na trzy sposoby, poprzez:

  • przewodzenie,
  • konwekcję (unoszenie) oraz
  • promieniowanie.

Przewodzenie ciepła jest zjawiskiem polegającym na wymianie ciepła pomiędzy bezpośrednio stykającymi się materiałami (ciałami) poprzez przekazywanie energii kinetycznej makroskopowego ruchu cząsteczek z miejsca o temperaturze wyższej do miejsca o temperaturze niższej.

Przez konwekcję (unoszenie ciepła) należy rozumieć ruch makroskopowych części gazu lub płynu o różnych temperaturach i różnych gęstościach wskutek ich mieszania się. Konwekcję można podzielić na naturalną, spowodowaną różnicą gęstości, oraz sztuczną, wywołaną przez urządzenia wymuszające ruch ww. gazów lub cieczy, takich jak pompy, dmuchawy itp.

Promieniowanie cieplne jest wynikiem wysyłania energii w postaci kwantów promieniowania elektromagnetycznego o pewnym zakresie długości fali przez ciała o temperaturze wyższej od temperatury zera bezwzględnego. Wszystkie ciała wysyłają promieniowanie elektromagnetyczne, a ilość tej energii zależy od rodzaju powierzchni i temperatury ciała. Energia fal elektromagnetycznych zostaje częściowo lub całkowicie pochłonięta i przekształcona w energię wewnętrzną ciała napotkanego.

Wymiana ciepła przez promieniowanie ma miejsce wówczas, gdy ilość energii wypromieniowanej przez ciało jest różna od ilości energii pochłoniętej. Odbywa się ponadto między ciałami rozdzielonymi ośrodkiem przenikliwym dla promieniowania termicznego, którym może być zarówno atmosfera ziemska, jak i próżnia.

Rozkład temperatury w przegrodzie opisują pola temperatur, które są zbiorami ich wartości we wszystkich punktach rozpatrywanej przegrody w konkretnym czasie. Zbiory punktów o jednakowych wartościach temperatur tworzą powierzchnie lub linie izotermiczne.

Wielkością charakteryzującą ilościowy przepływ ciepła przez przegrody jest strumień ciepła Φ lub jego gęstość q.

Strumień cieplny jest wielkością skalarną, opisującą ilość ciepła przechodzącego z jednego ośrodka do drugiego przez określoną powierzchnię w jednostce czasu. Gęstość strumienia ciepła (intensywność wymiany ciepła) jest wektorem prostopadłym do powierzchni (linii) izotermicznych (pola lub linie temperatur o tych samych wartościach) o polu elementarnym, skierowanym w stronę spadku temperatury.

Gęstość strumieni ciepła przedstawia się za pomocą adiabat, tj. wykresów linii gęstości strumieni ciepła. Ich zagęszczenie świadczy o intensywności przepływu ciepła w danych lokalizacjach.

Budowa, a następnie późniejsza eksploatacja oraz ewentualna naprawa tak istotnych przegród budowlanych, jakimi są dachy i stropodachy, powinna zostać poprzedzona wykonaniem odpowiednich obliczeń uzupełnionych dokumentacją graficzną. Takie opracowanie projektowe powinno uwzględniać:

  • warunki klimatyczne środowiska zewnętrznego,
  • warunki środowiska wewnętrznego ze szczególnym uwzględnieniem wymaganych ilości wymian powietrza w pomieszczeniach,
  • właściwości cieplno-wilgotnościowe i odporność korozyjną wbudowywanych materiałów,
  • kolejność lokalizacji warstw składowych przegród,
  • lokalizację przegrody w stosunku do kierunku ruchu słońca oraz intensywności obciążenia opadami atmosferycznymi,
  • możliwość zacienienia przegród, np. drzewostanem, innymi obiektami lub elementami obiektów,
  • rodzaj oraz kolor warstw wykończeniowych i związaną z tym zdolność pochłaniania energii, którą dla każdego materiału charakteryzuje współczynnik absorpcji lub emisyjności e.

Naprawa uszkodzeń, wymiana pokrycia, ocieplenie lub dodatkowe docieplenie dachów i stropodachów powinno zawsze uwzględniać procesy fizykalne mogące zachodzić w ich wnętrzach, jak również na ich powierzchniach. Nie może to opierać się na przypadkowości lub rutynie. Zadaniem przegród oddzielających od siebie środowiska o różniących się parametrach powinno być maksymalne ograniczenie strat ciepła przy jednoczesnym zachowaniu dopuszczalnego poziomu wilgotności w ich wnętrzu oraz na powierzchniach. Wielkość utraty ciepła przez dach lub stropodach może dochodzić nawet do 30% w stosunku do wszystkich przegród budynku [2].

Przyczyny i skutki zawilgacania przegród

Żadna przegroda budowlana nie będzie pozbawiona wilgoci w warunkach eksploatacji. Materiały wbudowywane w przegrody mają już pewien poziom wilgoci początkowej. Faza ich wbudowania pociąga za sobą dostarczenie dodatkowych ilości wilgoci, będącej efektem procesów technologicznych wykonywanych na "mokro".

Sporym dostawcą wilgoci do przegród zewnętrznych jest zarówno powietrze zewnętrzne, jak i wewnętrzne pomieszczeń w postaci opadów atmosferycznych oraz przenikania pary wodnej. Powietrze atmosferyczne jest mieszaniną suchego gazu oraz pary wodnej.

Kolejnym dostawcą pary wodnej w budynkach mieszkalnych jest człowiek, który sam wytwarza dodatkowe jej ilości wskutek procesów życiowych, jak również poprzez wykonywanie zwykłych czynności domowych, takich jak gotowanie, pranie, kąpiel. W obiektach przemysłowych takim źródłem wilgoci będą procesy technologiczne.

Powietrze ma tę właściwość, że przy określonej temperaturze potrafi wchłonąć pewną ilość wilgoci, lecz tylko do stanu pełnego nasycenia (φ = 100%). Dalszy jej przyrost będzie powodował wytrącanie się pary wodnej w postaci mgły, a następnie wykropleń.

Wilgoć występująca we wnętrzu przegród sprzyja obniżeniu ich termoizolacyjności, dlatego też jest zjawiskiem niepożądanym, wymagającym prawidłowego zaprojektowania i wykonania tych przegród, a następnie ich monitorowania w czasie eksploatacji obiektów.

Jak wspomniano powyżej, pierwszym okresem, w którym wilgoć (technologiczna) dostarczana jest do przegród (dachów i stropodachów) jest etap wytwarzania materiałów budowlanych oraz okres budowy. Wówczas wilgoć może występować w nadmiarze, który w określonym czasie powinien wyparować. Po wykonaniu obiektu następuje okres jego eksploatacji i wówczas pojawia się wilgoć eksploatacyjna, która może zmieniać swoją wielkość w zależności od:

  • sorpcyjności materiałów budujących przegrody,
  • wielkości przenikających opadów atmosferycznych,
  • kondensacji wewnętrznej będącej efektem dyfuzji pary wodnej,
  • trwałości przegród i rozwiązań technicznych (rozszczelnienie się przegród w czasie),
  • jakości przeprowadzanych napraw.

Kondensacja pary wodnej, zarówno na powierzchni wewnętrznej przegród, jak i w ich wnętrzu, jest zjawiskiem dalece niepożądanym.

  • Kondensacja pary wodnej na powierzchniach wewnętrznych przegród jest efektem ich ochłodzenia się poniżej temperatury punktu rosy, tj. temperatury, w której para wodna zawarta w powietrzu osiąga stan nasycenia. Stykające się z tymi powierzchniami powietrze również ochładza się poniżej temperatury punktu rosy, a nadmiar wilgoci skrapla się. Zjawisko to najczęściej występuje w wypukłych narożnikach budynków, w miejscach przerwania ciągłości izolacji oraz w miejscach występowania konstrukcyjnych mostków termicznych (balkony, gzymsy, nadproża).
  • Kondensację pary wodnej we wnętrzu przegród wywołuje zjawisko ruchu kapilarnego wilgoci, połączone z dyfuzją pary wodnej wywołaną różnicą jej ciśnień cząstkowych po obu stronach przegrody. O wielkości tej kondensacji decyduje budowa przegród. O ile przegroda jednorodna nie stanowi bariery dla ruchu wilgoci i jej wysychania, to już jej budowa warstwowa może ograniczać swobodny transport wilgoci. O tym decyduje ilość i kolejność warstw tworzących przegrody i ich zdolność do przepuszczania pary. W okresach zimowych wewnątrz przegród mogą się pojawić strefy będące pod wpływem niskich temperatur (poniżej ± 0ºC), dlatego też materiały narażone na takie oddziaływanie powinny charakteryzować się również odpowiednią mrozoodpornością, czyli odpornością na zamrażanie i odmrażanie [2].

Uszkodzenia przegród wskutek działania niskich temperatur

Każda przegroda zewnętrzna kumuluje w sobie pewną ilość wilgoci, od której zależy jej trwałość. Niektóre jej części są też poddawane oddziaływaniu ujemnych temperatur w okresach zimowych.

Zakres tego oddziaływania nie jest znaczący w przypadku ułożenia izolacji po jej zewnętrznej stronie. Wówczas wewnętrzne warstwy dachu lub stropodachu zawsze znajdują się w dodatniej strefie temperatur. jeśli jednak termoizolacja znajduje się wewnątrz przegrody, pomiędzy krokwiami lub np. dolnymi pasami wiązarów, lub też zostanie ułożona po jej wewnętrznej stronie, wówczas pola temperatur ujemnych będą obejmować warstwy znajdujące się ponad tą termoizolacją lub też w strefie jej wysokości. Może to mieć wpływ na obciążenie gradientem temperatury złączy oraz samych łączników, których część znajdzie się w zasięgu strefy temperatur ujemnych, a część dodatnich. Ponadto nagromadzona w porach i kapilarach materiałów woda, zwiększając swoją objętość, może doprowadzić do trwałych uszkodzeń.

Na destrukcyjny wpływ mrozu szczególnie narażone są zewnętrzne warstwy przegród, w których zazwyczaj gromadzi się najwięcej wilgoci (pary wodnej), stale uzupełnianej przez opady atmosferyczne, bardzo niekorzystnym oddziaływaniem na te przegrody będą więc częste skoki temperatury od ich wartości dodatnich do ujemnych.

O ile do budowy nowych przegród można dobrać materiały o wymaganych parametrach, o tyle w przypadku docieplania istniejących obiektów w stosunku do materiałów już wbudowanych nie będzie to możliwe. Symulacje obliczeniowe powinny uwzględniać takie sytuacje [1].

Definicje

Analiza termiczna materiałów, w tym również materiałów budowlanych, opiera się na ich trzech podstawowych właściwościach: przewodności, pojemności cieplnej oraz promieniowaniu cieplnym.

Stan wilgotnościowy materiału w przegrodzie charakteryzuje się:

  • wilgotnością masową um [%], wyrażającą stosunek masy wody w materiale do suchej masy tego materiału (kg/kg) lub
  • wilgotnością objętościową uV [%], wyrażającą stosunek objętości wody zawartej w materiale do objętości tego materiału (m3/m3).

Stan wilgotnościowy materiału często określa się zawartością wilgoci w jego jednostce objętości, mierzoną w kg/m3. Stan wilgotnościowy jest zmienny w czasie. Zależy on od pory roku, wielkości i częstotliwości nasłonecznienia powierzchni przegród, wielkości opadów atmosferycznych itp.

W wypadku drewnianych konstrukcji, które nie są zabudowane, występuje znacznie niższe ryzyko wystąpienia korozji biologicznej. Dzieje się tak głównie z trzech powodów:

  • termoizolacja znajduje się po zewnętrznej stronie dachu lub stropodachu,
  • przestrzenie otwarte są wentylowane (przeciwnie niż w wypadku nie zawsze sprawnego sposobu wentylowania lub przewietrzania części zamkniętych lub ich całkowitego braku),
  • istnieje możliwość stałego dostępu do tych elementów w celu oceny ich stanu technicznego.

Na podstawie wieloletnich obserwacji i badań prowadzonych przez autora można stwierdzić, że wilgotność drewna w przestrzeniach otwartych zazwyczaj nie przekraczała 12%, a więc drewno znajdowało się w stanie powietrznosuchym (kategoria użytkowania pomiędzy 2 a 3 według [3]). Było to możliwe dzięki przewietrzaniu tych pomieszczeń oraz szczelności pokryć dachowych [2].

Wymagania w zakresie izolacyjności cieplnej dachów i stropodachów

W Załączniku 2 do rozporządzenia [4] sprecyzowano wymagania dotyczące izolacyjności cieplnej i inne wymagania związane z oszczędnością energii:

1. Izolacyjność cieplna przegród

1.1. Wartości współczynnika przenikania ciepła UC ścian, dachów, stropów i stropodachów dla wszystkich rodzajów budynków, uwzględniające poprawki ze względu na pustki powietrzne w warstwie izolacji, łączniki mechaniczne przechodzące przez warstwę izolacyjną oraz opady na dach o odwróconym układzie warstw, obliczone zgodnie z polskimi normami dotyczącymi obliczania oporu cieplnego i współczynnika przenikania ciepła oraz przenoszenia ciepła przez grunt, nie mogą być większe niż wartości UC(max) określone w TABELI [4].

Zmianę wielkości współczynnika przenikania ciepła U(k) w latach 1982-2021 przedstawiono na RYS. 1.

TABELA. Maksymalne wartości współczynnika przenikania ciepła UC dachów i stropodachów [4]

TABELA. Maksymalne wartości współczynnika przenikania ciepła UC dachów i stropodachów [4]

RYS. 1. Historia i prognoza wymagań w stosunku do izolacyjności cieplnej dachów i stropodachów od 1982 roku, opisana współczynnikiem przenikania ciepła k lub U [W/(m2·K)]; rys.: [4]

RYS. 1. Historia i prognoza wymagań w stosunku do izolacyjności cieplnej dachów i stropodachów od 1982 roku, opisana współczynnikiem przenikania ciepła k lub U [W/(m2·K)]; rys.: [4]

Wybrane przykłady związane ze stratami ciepła przez dachy i stropodachy

Poniżej zamieszczono wyniki kilku symulacji komputerowych wariantowego ocieplenia wentylowanego stropodachu płaskiego. Problem ten pojawia się dosyć często w praktyce budowlanej i jest wynikiem zaniedbań projektowych i wykonawczych, a przede wszystkim niskiego stanu wiedzy na temat punktowych i liniowych mostków termicznych. Dotyczy on także docieplanych stropów nad piwnicą i nad ostatnimi kondygnacjami, wykonywanych w innych technologiach.

Obliczenia i analizy wykonano posługując się programem Physibel Trisco 13,0 [6] w zakresie cieplnym oraz programem WUFI 2D [7] w zakresie cieplno-wilgotnościowym według [8-9].

Nie jest bez znaczenia, po której stronie przegrody znajduje się wkładka izolująca. Podstawową zasadą powinno być lokowanie wkładek izolujących po zewnętrznej stronie przegród budowlanych, natomiast w wyjątkowych sytuacjach można je umieszczać po stronie wewnętrznej, lecz ten układ musi spełniać określone wymagania dotyczące kondensacji wilgoci wewnątrz przegród [1, 10].

Taki materiał powinien być przede wszystkim niepalny, charakteryzować się niskim współczynnikiem przewodzenia ciepła λ  ≤  0,045 W/(m·K) oraz niskim współczynnikiem oporu dyfuzyjnego μ  ≤  3 i sorpcją ≤  6%.

RYS. 2-6. Przykład dwudzielnego stropodachu

RYS. 2-6. Przykład dwudzielnego stropodachu:


- izolacja pomiędzy elementami pasa dolnego i pustka powietrzna pomiędzy pasem a skrajnym wiązarem (2),


- izolacja pomiędzy elementami pasa dolnego i pustka powietrzna pomiędzy pasem a skrajnym wiązarem z wypełnieniem pustki termoizolacją (3),


- izolacja pomiędzy elementami pasa dolnego i pustka powietrzna pomiędzy pasem a skrajnym wiązarem z dodatkową termoizolacją o grubości 10 cm poniżej pasów dolnych (4),


- izolacja pomiędzy elementami pasa dolnego i pustka powietrzna pomiędzy pasem a skrajnym wiązarem z wypełnieniem pustki termoizolacją, z dodatkowo ocieplonymi ścianami (5),


- izolacja pomiędzy elementami pasa dolnego i pustka powietrzna pomiędzy pasem a skrajnym wiązarem z wypełnieniem pustki termoizolacją, z dodatkowo ocieplonymi ścianami i z dodatkową izolacją o grubości 10 cm nad pasami dolnymi (6);


rys.: D. Bajno

Jeśli warstwy ocieplenia układa się po stronie wewnętrznej przegród, strefa niskich temperatur przemieszcza się w kierunku ocieplenia, co stwarza dogodne warunki kondensacji pary wodnej wewnątrz przegród, a tym samym dogodne warunki do rozwoju grzybów pleśniowych w miejscach dostępnych dla powietrza.

Wełna mineralna nie jest odporna na grzyby. O tych zasadach należy pamiętać również podczas prowadzenia prac dociepleniowych w późniejszych okresach eksploatacji obiektów.

Obliczenia symulacyjne przeprowadzono na przestrzennym modelu stropodachu dwudzielnego (wentylowanego, RYS. 2-6) dla wilgotności względnej powietrza wewnętrznego φ  ≤  50% (tj. takiej, jaka przeciętnie występuje w mieszkaniach) i temperatury wewnętrznej tw = +20ºC oraz zewnętrznej równej tz = –20ºC, w kilku wariantach rozmieszczenia wkładek termicznych.

RYS. 7-9. Budowa przegrody i rozkład temperatury w poziomie dolnej warstwy stropodachu płaskiego (RYS. 2) - z wolną przestrzenią pomiędzy ścianą boczną a dolnym pasem wiązara; rys.: [6]

RYS. 7-9. Budowa przegrody i rozkład temperatury w poziomie dolnej warstwy stropodachu płaskiego (RYS. 2) - z wolną przestrzenią pomiędzy ścianą boczną a dolnym pasem wiązara; rys.: [6]

RYS. 10-12. Budowa przegrody i rozkład temperatury w poziomie dolnej warstwy stropodachu płaskiego (RYS. 3) - z wypełnioną przestrzenią wełną mineralną pomiędzy ścianą boczną a dolnym pasem wiązara; rys.: [6]

RYS. 10-12. Budowa przegrody i rozkład temperatury w poziomie dolnej warstwy stropodachu płaskiego (RYS. 3) - z wypełnioną przestrzenią wełną mineralną pomiędzy ścianą boczną a dolnym pasem wiązara; rys.: [6]

RYS. 13-15. Budowa przegrody i rozkład temperatury w poziomie dolnej warstwy stropodachu płaskiego (RYS. 4) - z wolną przestrzenią pomiędzy ścianą boczną a dolnym pasem wiązara i z dodatkową warstwą termoizolacji grubości 10 cm, od strony pomieszczenia; rys.: [6]

RYS. 13-15. Budowa przegrody i rozkład temperatury w poziomie dolnej warstwy stropodachu płaskiego (RYS. 4) - z wolną przestrzenią pomiędzy ścianą boczną a dolnym pasem wiązara i z dodatkową warstwą termoizolacji grubości 10 cm, od strony pomieszczenia; rys.: [6]

RYS. 16-18. Budowa przegrody i rozkład temperatury w poziomie dolnej warstwy stropodachu płaskiego (RYS. 5) - z docieplonymi od środka stropodachu przegrodami pionowymi; rys.: [6]

RYS. 16-18. Budowa przegrody i rozkład temperatury w poziomie dolnej warstwy stropodachu płaskiego (RYS. 5) - z docieplonymi od środka stropodachu przegrodami pionowymi; rys.: [6]

RYS. 19-21. Budowa przegrody i rozkład temperatury w poziomie dolnej warstwy stropodachu płaskiego (RYS. 6) - z docieplonymi od środka stropodachu przegrodami pionowymi i pogrubieniem poziomej termoizolacji o 10 cm; rys.: [6]

RYS. 19-21. Budowa przegrody i rozkład temperatury w poziomie dolnej warstwy stropodachu płaskiego (RYS. 6) - z docieplonymi od środka stropodachu przegrodami pionowymi i pogrubieniem poziomej termoizolacji o 10 cm; rys.: [6]

Poniżej zamieszczono wyniki obliczeń dla wariantów opisanych na RYS. 2-6, uwzględniających kilka wariantów docieplenia stropu nad ostatnią kondygnacją o współczynniku przewodzenia ciepła λ  ≤  0,045 W/(m·K) i grubości 20 cm:

  • z powietrzną szczeliną pomiędzy wiązarem a ścianą (ocieploną z zewnątrz) - RYS. 2 i RYS. 7-9,
  • ze szczeliną pomiędzy wiązarem a ścianą (ocieploną z zewnątrz) wypełnioną wełną mineralną - RYS. 3 i RYS. 10-12,
  • z dodatkową warstwą termoizolacji pod izolacją zasadniczą (RYS. 4  i RYS. 13-15),
  • z termoizolacją ułożoną tylko pomiędzy dolnymi pasami wiązarów – z docieplonymi ścianami zamykającymi przestrzeń wentylowaną stropodachu (RYS. 5 i RYS. 16-18),
  • z termoizolacją ułożoną tylko pomiędzy dolnymi pasami wiązarów, pogrubioną o 10 cm - z docieplonymi ścianami zamykającymi przestrzeń wentylowaną stropodachu (RYS. 6  i RYS. 19-21).

Nie było celem tych badań ustalanie wielkości wymaganych współczynników przenikania ciepła U lub czynnika temperaturowego ƒRsi. Chodziło o wskazanie słabych miejsc przy wariantowym lokalizowaniu termoizolacji.

Jak na to jednoznacznie wskazują zamieszczone wyżej diagramy temperatury (RYS. 2-6, RYS. 7-9, RYS. 10-12, RYS. 13-15, RYS. 16-18 oraz RYS. 19-21), o prawidłowo zbudowanej przegrodzie pod kątem jej ciepłochronności stanowią nie grubość i parametry cieplne termoizolacji, lecz przede wszystkich odpowiednie skonstruowanie jej warstw składowych, umożliwiające zachowanie ciągłości tej izolacji w celu wyeliminowania lub wydłużenia drogi dla strumienia ciepła.

Równolegle do wykonanych obliczeń cieplnych najbardziej niekorzystnego wariantu przegrody (RYS. 2) przeprowadzono symulację komputerową rozkładu wilgoci w jej przekroju, w dwóch kierunkach. Wyniki tej analizy zostały pokazane na RYS. 22 oraz na diagramie zamieszczonym na RYS. 23.

RYS. 22. Diagramy rozkładu wilgoci w przekroju stropodachu, w miesiącach letnich i zimowych; rys.: [7]

RYS. 22. Diagramy rozkładu wilgoci w przekroju stropodachu, w miesiącach letnich i zimowych; rys.: [7]

RYS. 23. Zawartość wilgoci w poszczególnych warstwach stropodachu o budowie pokazanej na RYS. 2  i RYS. 22, podana w [kg/m3] i w [%]; rys.: [7]

RYS. 23. Zawartość wilgoci w poszczególnych warstwach stropodachu o budowie pokazanej na RYS. 2  i RYS. 22, podana w [kg/m3] i w [%]; rys.: [7]

Przed takim oddziaływaniem powinno być chronione przede wszystkim drewno, którego włóknista struktura jest wrażliwa na wilgoć i wysychanie, a także na cykle zamrażania i rozmrażania. Ułożenie termoizolacji na równi z belkami drewnianymi lub dodanie jeszcze warstwy spodniej doprowadzi do poddania ich również oddziaływaniu niskich i bardzo niskich temperatur. Pokazano to wyraźnie na RYS. 7-9RYS. 10-12RYS. 13-15, i RYS. 16-18.

Problem gromadzenia się wilgoci w każdej przegrodzie zewnętrznej (dachy oraz stropodachy), opisany wielkością kondensatu pozostającego trwale w jej wnętrzu, jest bardzo istotny. Jeśli zawartość wilgoci będzie malejąca lub stabilna w funkcji czasu, należy uznać, że przegroda została zaprojektowana prawidłowo. Jeśli natomiast ilość wilgoci będzie rosła, dojdzie nie tylko do wewnętrznych uszkodzeń strukturalnych, lecz także do utraty właściwości termoizolacyjnych warstw odpowiedzialnych za ochronę cieplną.

Diagram na RYS. 23 przedstawia wykresy obrazujące stan zawilgocenia elementów stropodachu w okresie pięciu lat jego eksploatacji. Wykresy te dotyczą modeli pokazanych na RYS. 2RYS. 7-9 i RYS. 22.

Linie wykresów o kształcie sinusoidy, opisujące kres górny (zimowy) i dolny (letni, minimalny) kumulacji wilgoci, nie wykazują tendencji wzrastającej, co świadczy o stabilności przegrody.

Najwyższy jest tu stopień zawilgocenia drewnianego deskowania stanowiącego bezpośredni podkład pokrycia. Jego wilgotność w okresie zimowym osiąga poziom 22% (142 kg/m3), natomiast w okresie wysychania (letnim) spada do 20%.

Znacznie niższy poziom zawilgocenia wykazuje pas dolny wiązara - w okresie zimowym jego wartość może dochodzić do ok. 14% (92 kg/m3), natomiast w okresie letnim do ok. 10% (70 kg/m3). Zawartość wilgoci w warstwie wełny mineralnej jest niewielka i wynosi odpowiednio 2,5 kg/m3 w okresie zimowym i ~0 kg/m3 w okresie letnim.

Taką przegrodę należy uznać za prawidłowo zaprojektowaną pod względem wilgotnościowym. Nie powinna ona stwarzać problemów w czasie wieloletniej eksploatacji pod warunkiem zapewnienia jej prawidłowego wentylowania oraz szczelności. Właściwa wymiana powietrza w przestrzeniach zamkniętych i osłonięcie jej przed bezpośrednim oddziaływaniem środowiska daje gwarancję zachowania trwałości konstrukcji drewnianych bez przeprowadzania specjalnych zabiegów zabezpieczających. Dlatego też wymagane jest opracowanie metody monitorowania takich przestrzeni i konstrukcji. Można to wykonać przy użyciu wprowadzonych w zamknięte przestrzenie sond dokonujących stałego pomiaru temperatury i wilgotności.

Korozja materiałów budowlanych w dachach i stropodachach

Konstrukcje budowlane, a także elementy wykończenia obiektów regularnie poddawane obciążeniom, zużywają się technicznie, a nawet ulegają uszkodzeniom, na co składa się jedna lub splot kilku przyczyn. Defekty występujące w obiektach mogą być konsekwencją wadliwie wykonanej dokumentacji projektowej lub też braku rozwiązań szczegółowych.

Bezpośrednią przyczyną uszkodzeń lub szybszego zużywania się dachów nie musi być typowy błąd projektowy, lecz pominięcie istotnych dla późniejszej eksploatacji zagadnień, takich jak szczegółowe rozwiązanie zabezpieczeń pokryć dachowych w lokalizacjach podatnych na nieszczelności czy pominięcie analiz procesów fizykalnych zachodzących we wnętrzu przegród.

Inny wymiar w stosunku do opracowanej dokumentacji przyjmuje na siebie wykonawstwo, które jest trudnym i złożonym procesem budowlanym, mającym już miejsce w rzeczywistości.

Jakość wykonawstwa zależy od specjalistycznego przygotowania kierownictwa, zespołów roboczych, warunków i czasu realizacji, stosowania reżimów technologicznych i stosowania sprawdzonych materiałów lub całych technologii. Nie bez znaczenia jest również jakość dokumentacji, jaką dysponuje wykonawca.

Największa grupa przyczyn defektów dachów związana jest jednak z niewłaściwą ich eksploatacją, spowodowaną zaniedbywaniem przez właścicieli i zarządców ustawowych obowiązków, nałożonych przez Ustawę Prawo budowlane [11], a także niską świadomością oraz ograniczoną wiedzą techniczną, co też w konsekwencji często prowadzi do nieuzasadnionych i szkodliwych ingerencji w budynki lub tylko ich elementy. Nader często zdarza się, że to właśnie takie działanie, a nie środowisko zewnętrzne, jest główną przyczyną uszkodzeń konstrukcji i pokryć dachowych, niezależnie od tego, czy będą to konstrukcje nowoczesne, czy też już eksploatowane w dłuższym okresie czasu.

Podstawowymi materiałami wykorzystywanymi do wykonywania części nienośnych dachów lub stropodachów są izolacje chroniące je przed wilgocią oraz przed stratami ciepła. Te ostatnie wykonuje się głównie z materiałów organicznych pochodzących z przeróbki drewna, torfu, trzciny oraz z materiałów nieorganicznych, takich jak wełna mineralna (pod różnymi postaciami), wata szklana, styropian (spieniony polistyren), mineralne płyty izolacyjne, poliuretan (PUR, PIR), keramzyt granulowany.

O właściwościach termoizolacyjnych materiałów budowlanych decyduje ich porowatość, tj. wielkość i rozkład przestrzenny porów. Im większa ilość porów w materiale i mniejsze ich wymiary, tym lepsza izolacyjność cieplna materiału, ponieważ w zamkniętych porach o mniejszych wymiarach zamykana jest jednocześnie mniejsza ilość powietrza, co utrudnia wymianę konwekcyjną ciepła w przegrodzie.

Materiały stosowane w izolacjach cieplnych są w różnym stopniu odporne na korozję biologiczną. Styropian oraz poliuretan to materiały nisko nasiąkliwe, natomiast wełna mineralna oraz mineralne płyty izolacyjne - materiały o wyższej nasiąkliwości. Wełna mineralna jest przy tym mało odporna na korozję biologiczną, jednak jej zawilgocenie może sprzyjać rozwojowi grzybów. Charakteryzuje się natomiast wysoką odpornością na środki chemiczne oraz owady i gryzonie (wyjątek stanowią tu kuny). Z kolei styropian "zanika" pod wpływem oddziaływania na niego rozpuszczalników organicznych oraz olejów, nie jest też odporny na owady i gryzonie, a za to jest odporny na grzyby.

Korozja jest bardzo istotnym rodzajem defektów występujących m.in. w dachach. Nadal wykonywane są dachy w technologiach tradycyjnych z użyciem drewna. Wciąż jest wiele starszych, eksploatowanych obiektów posiadających takie właśnie dachy. Naturalnym wrogiem drewna jest wilgoć, zamknięte niewentylowane przestrzenie, szkodniki biologiczne, tj. owady oraz grzyby. Zarówno owady, jak i grzyby wymagają sprzyjających warunków do rozwoju i jeżeli zostaną one im stworzone poprzez nieskuteczną impregnację materiałów lub jej brak, ograniczenie przestrzeni wentylowanych czy doprowadzenie do trwałego zawilgocenia przegród, to może dojść do przyspieszenia procesów degradacji korozyjnej materiałów budujących przegrody, a tym samym do skrócenia żywotności technicznej całych obiektów.

Nader często zdarza się tak, że izolacje dachowe ulegają lokalnym rozszczelnieniom, umożliwiając niekontrolowane przenikanie wody do wnętrza dachów, co w konsekwencji stwarza poważne zagrożenie korozyjne oraz grozi utratą właściwości cieplnych zabudowanych wewnątrz przegród termoizolacji.

Drewno niezabezpieczone przed bezpośrednim wpływem warunków atmosferycznych lub zabezpieczone w sposób niewłaściwy (przykładem są odsłonięte konstrukcje dachów) może ulec rozkładowi.

Grzyby

Poniżej wymieniono najczęściej występujące rodzaje grzybów powodujących szkody w drewnianych elementach konstrukcji dachów oraz stropów [1, 12-13].

  • Grzyb domowy właściwy (Serpula lacrymans) jest najbardziej pospolitym grzybem domowym występującym głównie w budynkach. Atakuje on drewno gatunków iglastych i liściastych, wywołując szybki i intensywny rozkład o charakterze zgnilizny brunatnej. Z czasem zmienia się budowa zaatakowanego drewna, które pęka podłużnie i poprzecznie. Spękania w szybkim tempie się pogłębiają i dzielą drewno na pryzmaty. Drewno staje się kruche, lekkie i daje się rozcierać na proszek. Do swego rozwoju grzyb domowy nie ma zbyt dużych wymagań co do wilgotności, ponieważ może ją sobie wytwarzać sam. Może rozwijać się w drewnie nawet o wilgotności poniżej 20%. Najkorzystniejsze warunki do jego rozwoju występują przy wilgotności 27-30% i temperaturze 18-23ºC.
  • Grzyb domowy biały (Poria vaporaria) atakuje drewno gatunków liściastych i iglastych. Wywołuje silny i szybki brunatny rozkład drewna. Uszkodzenia są podobne do wywoływanych przez grzyb domowy właściwy, lecz jaśniejsze, a spękania mniej głębokie. Po 6 miesiącach drewno może stracić 40% suchej masy, a jego wytrzymałość na ściskanie może się obniżyć o 60% w stosunku do drewna zdrowego. Grzyb domowy biały potrzebuje do rozwoju wyższej wilgotności niż grzyb domowy i temperatury ok. 23-25ºC.
  • Grzyb kopalniany (Paxillus panoides) rozwija się m.in. w stropach i konstrukcjach dachowych, szczególnie w uszkodzonych budynkach pozbawionych warstw ochronnych dachu. Atakuje drewno gatunków iglastych, powodując szybki i silny rozkład brunatny drewna. Drewno na początku przybiera barwę żółtozieloną, a w ostatniej fazie rozkładu brunatną. Pojawiają się na nim wyraźne spękania podłużne i delikatne poprzeczne. Idealnym środowiskiem do rozwoju tego grzyba są miejsca o wysokiej wilgotności przy temperaturze 25-29ºC (minimalna poniżej 5ºC). Do rozwoju potrzebuje on swobodnego dostępu do powietrza. W przeciwieństwie do innych grzybów domowych może owocować w zupełnej ciemności.
  • Grzyb podkładowy (Lentinus lepideus) jest groźnym grzybem występującym m.in. w budynkach i zabudowaniach gospodarczych. Atakuje belki stropowe i więźby dachowe, niszcząc drewno gatunków liściastych, przeważnie w częściach twardzielowych. Powoduje on również brunatny rozkład drewna, które można łatwo rozetrzeć na proszek, podobny do opisanych wyżej dla grzyba kopalnianego. Niekiedy spękania są niewidoczne, ponieważ rozkład zachodzi wyłącznie w twardzieli. Wydziela się natomiast charakterystyczny zapach wanilii. Grzyb podkładowy jest bardzo wytrzymały na wysokie temperatury - może wytrzymać temperaturę 60ºC przez 7 godzin; optymalna jest dla niego temperatura 27ºC. Ma nieduże wymagania co do wilgotności. Jest trudny do zwalczania, ponieważ rozwija się w twardzieli, którą trudno jest zaimpregnować.
  • Wroślak rzędowy (Trametes serialis) rozwija się m.in. w stropach i więźbach dachowych budynków, wywołując szybko postępującą brunatną zgniliznę drewna o barwie żółtogliniastej. Drewno rozpada się na drobne pryzmaciki, między którymi lokuje się biała grzybnia. Optymalna temperaturą do jego rozwoju wynosi 28ºC, natomiast maksymalna 35ºC.
  • Powłocznik gładki (Corticium laeve) rozwija się na drewnie gatunków iglastych, atakując m.in. stropy i więźby dachowe budynków. Wywołuje słaby rozkład powierzchniowy. Wymaga wysokiej wilgotności. Obumiera sam, gdy nie ma odpowiednich warunków do rozwoju.

Korozja biologiczna drewna budowlanego znajdującego się wewnątrz lub na zewnątrz przegród, przejawiająca się w postaci jego rozkładu brunatnego, a będąca efektem rozkładu przez grzyby, występuje bardzo często. Drewno traci wówczas swój celulozowy szkielet, a tym samym wytrzymałość na rozciąganie oraz spoistość. Pozostaje w nim nierozłożona bezpostaciowa lignina, nadająca mu brunatny kolor, która pękając, przyjmuje kształt pryzmatycznych kostek, a w fazie końcowej rozsypuje się w proszek. Taki stan, nazywany potocznie zgnilizną drewna, nigdy nie jest obojętny dla stanu technicznego konstrukcji dachów.

Owady

Najpospolitszymi owadami żerującymi w drewnie gatunków liściastych i iglastych stropów i więźb dachowych, występującymi licznie na terenie Polski, są spuszczel pospolity (domowy) (Hylotrupes bajulus) oraz kołatek domowy (Anobium punctatum).

  • Spuszczel pospolity (domowy) (Hylotrupes bajulus) jest czarnym lub ciemnobrunatnym chrząszczem o wyraźnie spłaszczonym ciele długości 12-25 mm. Zasiedla on tylko martwe drewno iglaste. Jego larwy rozwijają się przeważnie w drewnie powietrznosuchym, lecz mogą też rozwijać się w drewnie zawilgoconym, w umiarkowanym stopniu porażonym zgnilizną brunatną. Larwy mogą również kończyć swój rozwój w drewnie silnie rozłożonym. Owad ten uznawany jest za najgroźniejszego szkodnika elementów drewnianych budynków w Polsce. Występuje głównie w więźbach dachowych oraz stropach.
    Młode larwy spuszczela żerują we wczesnym drewnie, natomiast starsze uszkadzają również drewno późne.
    Przeważająca część życia spuszczela przypada na stadium larwy. Jedno pokolenie może rozwijać się od 2 do 18 lat (przeciętnie od 3 do 6 lat). Przeciętna szerokość chodników drążonych przez larwy wynosi ok. 6 mm. Żerowisko wypełnione jest mączką drzewną i odchodami larw. Optymalna temperatura rozwoju larw wynosi 28–30ºC przy wilgotności drewna wynoszącej 26%.
    Przy dużym zagęszczeniu larw często dochodzi do kanibalizmu. W porażonym przez spuszczela drewnie zniszczeniu ulega jego bielasta część; pojedyncze chodniki można czasami spotkać także w dobrze wykształconej, niezniszczonej przez grzyby twardzieli drewna sosnowego, które może być schronieniem dla larw przed niskimi temperaturami w okresie zimowym.
    W drewnie starszym, ok. 75-100-letnim, czynne żerowiska można znaleźć rzadko, a w drewnie 200-letnim jeszcze rzadziej.
    Chrząszcze po wyjściu z drewna żyją w warunkach naturalnych zaledwie kilkanaście dni. W tym czasie kopulują i składają jaja na nowym materiale lęgowym lub drewnie, które opuściły.
  • Kołatek domowy (Anobium punctatum), obok spuszczela, jest w Polsce najgroźniejszym szkodnikiem niszczącym drewniane elementy budynków. Rozwija się w wyrobionym drewnie liściastych i iglastych gatunków drzew, żerując głównie w bielu.
    Lepsze warunki żerowania larwom kołatka zapewnia drewno drzew liściastych. Żeruje tylko w budynkach, gdyż jest wrażliwy na niskie (ujemne) temperatury.
    Chrząszcze są barwy brązowej i osiągają długości ciała rzędu 3-4 mm. Larwy lęgną się po ok. 2–3 tygodniach, po czym drążą chodniki w drewnie wczesnym drzew iglastych w płaszczyźnie przyrostów rocznych. Po ich dłuższym żerowaniu drewno iglaste jest tak zniszczone, że bez trudu można je rozerwać. Zjawisko to nie występuje w drewnie gatunków liściastych.
    Szerokość korytarzy drążonych w drewnie wynosi 1-2 mm. Chodniki wypełnione są mączką drzewną oraz odchodami larw.
    Cykl rozwojowy larw może trwać od 1 roku do 7 lat. Owad ten opanowuje drewno wielopokoleniowo, aż do całkowitego zniszczenia materiału mającego dla niego wartość odżywczą. Optymalne warunki rozwoju stanowi dla kołatka temperatura 22-23ºC i wilgotność powietrza bliska 100%.
    Chrząszcze kołatka, opuszczając drewno, pozostawiają w nim otwory wylotowe o średnicy ok. 0,7-2,2 mm.

Wymagania stawiane wymianie powietrza w budynkach

Podstawowym elementem dobrze funkcjonującego obiektu budowlanego, a tym samym utrzymywania jego przegród budowlanych na jak najniższym poziomie zawilgocenia, jest sprawna wentylacja, która pozwala na wysychanie tych przegród zarówno w okresie letnim, jak i zimowym. Układ wentylacji pomieszczeń powinien ponadto zapewnić usuwanie z budynków zużytego i zawilgoconego powietrza.

W przypadku mieszkań wielkość strumienia objętości powietrza wentylacyjnego określa się jako sumę strumieni powietrza usuwanych z pomieszczeń wymienionych wyżej, które powinny być nie mniejsze niż:

  • 70 m3/h - dla kuchni z oknem zewnętrznym, wyposażonej w kuchnię gazową lub węglową,
  • dla kuchni z oknem zewnętrznym wyposażonej w kuchnię elektryczną:
    - 30 m3/h - w mieszkaniu do 3 osób,
    - 50 m3/h - w mieszkaniu dla więcej niż 3 osób;
  • 50 m3/h - dla kuchni bez okna zewnętrznego lub dla wnęki kuchennej wyposażonej w kuchnie,
  • 50 m3/h - dla łazienki (z ustępem lub bez),
  • 30 m3/h - dla pokojów, wymienionych wyżej,
  • 30 m3/h - dla oddzielnego ustępu.

Kuchnie bez okna zewnętrznego, wyposażone w kuchnię gazową, powinny mieć mechaniczną wentylację wywiewną; usuwany strumień powietrza powinien wynosić 70 m3/h.

Dla zapewnienia prawidłowej wymiany powietrza w pokojach mieszkalnych oraz kuchniach z oknem zewnętrznym należy zagwarantować możliwość dopływu wymaganej ilości powietrza świeżego i usunięcia powietrza zużytego.

Dopływ powietrza powinien być zapewniony w przypadku zastosowania okien charakteryzujących się współczynnikiem infiltracji powietrza "a" mniejszym niż 0,3m3/(m×h×d×a×Pa2/3) przez nawiewniki powietrza o regulowanym stopniu otwarcia usytuowane:

  • w górnej części okna (w ościeżnicy, ramie skrzydła, między ramą skrzydła a górną krawędzią szyby zespolonej) lub
  • w otworze okiennym (między nadprożem a górną krawędzią ościeżnicy, w obudowie rolety zewnętrznej) lub
  • w przegrodzie zewnętrznej ponad oknem.

Strumień objętości powietrza przepływającego przez całkowicie otwarty nawiewnik, przy różnicy ciśnienia po obu jego stronach 10 Pa, powinien mieścić się w granicach:

  • 20-50 m3/h, jeśli zastosowana jest wentylacja grawitacyjna,
  • 15-30 m3/h, jeśli zastosowana jest wentylacja mechaniczna wywiewna.

Strumień gęstości powietrza przepływającego przez nawiewnik, którego element dławiący znajduje się w pozycji maksymalnego zamknięcia, powinien zawierać się w granicach 20-30% strumienia przy jego całkowitym otwarciu.

W budynkach o wysokości do 9 kondygnacji włącznie dopuszcza się doprowadzenie powietrza przez okna charakteryzujące się współczynnikiem infiltracji "a" wyższym niż 0,5, lecz nie większym niż 1,0 m3/(m×h×d×a×Pa2/3), pod warunkiem że okna wyposażone są w skrzydło uchylno-rozwieralne, górny wywietrznik uchylny lub górne skrzydło uchylne.

Odpływ powietrza z pokojów mieszkalnych powinien odbywać się przez otwory wyrównawcze umieszczone ponad drzwiami lub w ich górnej części lub przez otwory wywiewne. Dopuszcza się odprowadzenie powietrza przez szczeliny pomiędzy dolną krawędzią drzwi a podłogą. Przekrój netto otworów lub szczelin powinien wynosić co najmniej 90 cm2.

Dopływ powietrza wentylowanego do kuchni, łazienek, ustępów oraz pomocniczych pomieszczeń bezokiennych powinien być zapewniony przez otwory w dolnych częściach drzwi lub przez szczeliny pomiędzy dolną krawędzią drzwi a podłogą lub progiem. Przekrój netto otworów lub szczelin powinien wynosić 200 cm2.

Wg rozporządzenia [4] otwory przewidziane do dopływu powietrza do pomieszczeń sanitarnych w budynkach powinny mieć przekrój nie mniejszy niż 220 cm2.

Odpływ powietrza z kuchni, łazienek, ustępów oraz pomocniczych pomieszczeń bezokiennych powinien być zapewniony przez otwory wywiewne, usytuowane w górnej części ściany i przyłączone do pionowych przewodów wentylacji grawitacyjnej lub mechanicznej [14].

Zagrożeniem dla drewna są także wysoka temperatura oraz ogień. Tego aspektu nie można pominąć zarówno w projektach, jak i realizacjach oraz podczas eksploatacji obiektów (naprawy, remonty). Na rynku budowlanym można znaleźć wiele rozwiązań oraz materiałów, a nawet całych technologii z zakresu ochrony drewna przed ogniem. Temat ten został szerzej omówiony w książce poświęconej dachom [1].

Podsumowanie

Zarówno w pokryciach dachowych, jak i podtrzymujących je konstrukcjach mogą występować wady, na których pojawienie się zazwyczaj składa się kilka czynników. Konstrukcja budowlana to ustrój nośny, który powinien przenosić nie tylko wymierne obciążenia mechaniczne, lecz także te niewidoczne i trudne do wykrycia w początkowych fazach eksploatacji obiektów.

Podłożem uszkodzeń konstrukcyjnych, a tym samym pokryć dachowych, niejednokrotnie są procesy zachodzące wewnątrz przeszkód, co w skrócie starano się omówić w niniejszym artykule. To od projektanta, wykonawcy i użytkownika obiektu będzie zależał okres jego żywotności i trwałość poszczególnych elementów, w tym dachów i stropodachów.

Procesy zachodzące wewnątrz ww. przegród w niesprzyjających warunkach mogą doprowadzić do ich destrukcji, o ile nie uda się ich wcześniej przewidzieć i monitorować w czasie eksploatacji obiektów. Uszkodzenia mechaniczne są łatwo wykrywalne i naprawialne, czego nie można powiedzieć o zużyciu korozyjnym elementów składowych przegród, będącym pochodną procesów fizykalnych, które z pozoru wyglądają na błahe i którym zazwyczaj nie poświęca się zbyt wiele uwagi, ponieważ proces takich uszkodzeń początkowo jest niezauważalny, a przy tym bywa wydłużony w czasie.

Szczelność pełnych dachów lub stropodachów może gwarantować pewną stabilność w utrzymywaniu stałego poziomu wilgotności w ich wnętrzu. Jednak wskutek splotu różnych okoliczności mogą pojawić się lokalne rozszczelnienia w ciągłości izolacji, które mogą nie zostać zauważone z powodu trudno wykrywalnych lokalizacji. Może wówczas dojść do sukcesywnego kumulowania wilgoci we wnętrzu dachów i stropodachów, co w konsekwencji może doprowadzić do ich znaczących uszkodzeń. W takich przypadkach korzystnym rozwiązaniem mogłaby okazać się wentylowana przestrzeń ponad termoizolacją. Najkorzystniejszym układem warstw w poszczególnych przegrodach będzie natomiast lokowanie termoizolacji po ich stronie zewnętrznej.

Literatura

  1. D. Bajno, "Dachy. Zasady kształtowania i utrzymywania", PWN, Warszawa 2016.
  2. A. Dylla, "Fizyka cieplna budowli w praktyce. Obliczenia cieplno-wilgotnościowe", PWN, Warszawa 2015.
  3. PN-EN 1995-1-1:2010 + NA Eurokod 5, "Projektowanie konstrukcji drewnianych. Część 1-1: Postanowienia ogólne. Reguły ogólne i reguły dotyczące budynków".
  4. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. (z późn. zm.) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU 2002 nr 75 poz. 690).
  5. PN-EN 1991-1-3 Eurokod 1, "Oddziaływania na konstrukcje. Część 1-3. Oddziaływania ogólne - Obciążenie śniegiem".
  6. Program Physibel Trisco v. 13 w. Belgia.
  7. Program WUFI2D 4.1, Fraunhofer Institut für Bauphysik, Holzkirchen BRD.
  8. PN-EN ISO 6946:2008, "Komponenty budowlane i elementy budynku. Opór cieplny i współczynnik przenikania ciepła. Metoda obliczania".
  9. PN-EN ISO 13788:2003, "Cieplno-wilgotnościowe właściwości komponentów budowlanych i elementów budynku. Temperatura powierzchni wewnętrznej konieczna do uniknięcia krytycznej wilgotności powierzchni i kondensacja międzywarstwowa. Metody obliczania".
  10. D. Bajno, "Utrzymanie i naprawy dachów oraz stropodachów", XXX Jubileuszowe Ogólnopolskie Warsztaty Pracy Projektanta Konstrukcji, Szczyrk 2015.
  11. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (DzU 1994 nr 89, poz. 414).
  12. A. Krajewski, P. Witomski, "Ochrona drewna, surowca i materiału", SGGW, Warszawa 2005.
  13. J. Ważny, J. Karyś, "Ochrona budynków przed korozją biologiczną", Arkady, Warszawa 2001
  14. PN-83/B-034430/Az3:2000, "Wentylacja w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej. Wymagania".

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!

Komentarze

Powiązane

dr inż. Paweł Sulik, mgr inż. Paweł Roszkowski Odporność ogniowa konstrukcji dachowych

Odporność ogniowa konstrukcji dachowych Odporność ogniowa konstrukcji dachowych

Poznaj przyczyny powstawania pożarów przekryć i konstrukcji dachowych oraz wymagania dotyczące bezpieczeństwa pożarowego dachów.

Poznaj przyczyny powstawania pożarów przekryć i konstrukcji dachowych oraz wymagania dotyczące bezpieczeństwa pożarowego dachów.

Zbigniew Buczek, mgr inż. Krzysztof Patoka, Stefan Wiluś Warstwy wstępnego krycia - ogólne zasady wykonania

Warstwy wstępnego krycia - ogólne zasady wykonania Warstwy wstępnego krycia - ogólne zasady wykonania

W publikacji "Wytyczne dekarskie. Zeszyt 2. Warstwy wstępnego krycia - detale wykonawcze” wydanej przez Polskie Stowarzyszenie Dekarzy przedstawiono podstawowe zasady budowy najważniejszych fragmentów...

W publikacji "Wytyczne dekarskie. Zeszyt 2. Warstwy wstępnego krycia - detale wykonawcze” wydanej przez Polskie Stowarzyszenie Dekarzy przedstawiono podstawowe zasady budowy najważniejszych fragmentów dachów pochyłych pozwalających uzyskać wymaganą klasę szczelności.

Zbigniew Buczek, mgr inż. Krzysztof Patoka, Stefan Wiluś Warstwy wstępnego krycia - detale wykonawcze

Warstwy wstępnego krycia - detale wykonawcze Warstwy wstępnego krycia - detale wykonawcze

Poznaj zasady wykonania warstw wstępnego krycia z folii niskoparoprzepuszczalnej oraz płyt wstępnego krycia. Jak wykonać warstwy wstępnego krycia w najważniejszych fragmentach dachów skośnych?

Poznaj zasady wykonania warstw wstępnego krycia z folii niskoparoprzepuszczalnej oraz płyt wstępnego krycia. Jak wykonać warstwy wstępnego krycia w najważniejszych fragmentach dachów skośnych?

mgr inż. Krzysztof Patoka Wymiana pokrycia podczas ocieplania dachu - studium przypadku

Wymiana pokrycia podczas ocieplania dachu - studium przypadku Wymiana pokrycia podczas ocieplania dachu - studium przypadku

Jak przeprowadzić remont dachu, który wymaga ocieplenia i wysuszenia? Jak prawidłowo wykonać wentylację od strony poddasza?

Jak przeprowadzić remont dachu, który wymaga ocieplenia i wysuszenia? Jak prawidłowo wykonać wentylację od strony poddasza?

mgr inż. Krzysztof Patoka Zasady wentylacji dachów

Zasady wentylacji dachów Zasady wentylacji dachów

Sposobem na ograniczenie zjawiska przenikania oraz skraplania się pary wodnej w dachu jest takie jego wykonanie, by para wodna go nie przenikała albo by go zawsze sprawnie opuszczała. Z wieloletnich doświadczeń...

Sposobem na ograniczenie zjawiska przenikania oraz skraplania się pary wodnej w dachu jest takie jego wykonanie, by para wodna go nie przenikała albo by go zawsze sprawnie opuszczała. Z wieloletnich doświadczeń i badań wynika, że ta pierwsza metoda jest droga i nie do końca skuteczna. Druga natomiast jest prosta i efektywna, ponieważ wykorzystuje naturalne zjawisko wentylowania, czyli usuwania wilgoci za pomocą przepływającego powietrza.

dr inż. Andrzej Konarzewski Identyfikatory do wizualnej akceptacji wyglądu płyt warstwowych

Identyfikatory do wizualnej akceptacji wyglądu płyt warstwowych Identyfikatory do wizualnej akceptacji wyglądu płyt warstwowych

Podstawowe wymagania dotyczące obiektów budowlanych wykonanych z płyt warstwowych/paneli odnoszą się przede wszystkim do ich nośności i stateczności, tak aby występujące obciążenia nie prowadziły do odkształceń...

Podstawowe wymagania dotyczące obiektów budowlanych wykonanych z płyt warstwowych/paneli odnoszą się przede wszystkim do ich nośności i stateczności, tak aby występujące obciążenia nie prowadziły do odkształceń o niedopuszczalnym stopniu deformacji oraz do zagrożenia bezpieczeństwa pożarowego. W razie wybuchu pożaru zapewni to zachowanie nośność konstrukcji i pomoże zapobiec rozprzestrzenianiu się ognia. Niemniej często w branży budowlanej uwzględniane są dodatkowe wymagania dla płyt warstwowych,...

Canada Rubber Polska Wykonanie i standardy marki Canada Rubber w opracowaniu o system Silver Roof

Wykonanie i standardy marki Canada Rubber w opracowaniu o system Silver Roof Wykonanie i standardy marki Canada Rubber w opracowaniu o system Silver Roof

System Canada Rubber - Silver Roof opracowano do wykonywania napraw przeciekających pokryć dachowych lub ich renowacji, bez konieczności zrywania istniejących warstw i ich utylizacji czy też kosztownej...

System Canada Rubber - Silver Roof opracowano do wykonywania napraw przeciekających pokryć dachowych lub ich renowacji, bez konieczności zrywania istniejących warstw i ich utylizacji czy też kosztownej wymiany całego dachu. Dzięki zastosowaniu tej technologii powierzchnia dachu jest zabezpieczona szczelną, trwałą, bezspoinową, elastyczną membraną bitumiczną oraz finalnie pokryta srebrnym lakierem asfaltowym.

mgr inż. Artur Żamojda, dr hab. Jolanta Piekut Narażenie środowiskowe na azbest w województwie podlaskim

Narażenie środowiskowe na azbest w województwie podlaskim Narażenie środowiskowe na azbest w województwie podlaskim

Azbest jest wykorzystywany od kilku tysięcy lat. Stosowanie go w gospodarce na masową skalę rozpoczęło się po 1945 roku. Polska, podobnie jak inne kraje w Europie i na świecie, masowo sprowadzała ten minerał...

Azbest jest wykorzystywany od kilku tysięcy lat. Stosowanie go w gospodarce na masową skalę rozpoczęło się po 1945 roku. Polska, podobnie jak inne kraje w Europie i na świecie, masowo sprowadzała ten minerał oraz gotowe wyroby azbestowe znajdujące zastosowanie w budownictwie i innych gałęziach gospodarki.

dr hab. inż., prof. nadzw. UTP Dariusz Bajno Projektowanie, wykonywanie oraz utrzymywanie dachów i stropodachów - przepisy i normy

Projektowanie, wykonywanie oraz utrzymywanie dachów i stropodachów - przepisy i normy Projektowanie, wykonywanie oraz utrzymywanie dachów i stropodachów - przepisy i normy

Jak projektować, wykonywać oraz utrzymywać dachy i stropodachy? Poznaj przepisy ustawy Prawo Budowlane, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego oraz dyrektywę Rady dotyczące tego zagadnienia.

Jak projektować, wykonywać oraz utrzymywać dachy i stropodachy? Poznaj przepisy ustawy Prawo Budowlane, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego oraz dyrektywę Rady dotyczące tego zagadnienia.

Redakcja miesięcznika IZOLACJE Energooszczędne rozwiązania przyszłością budownictwa

Energooszczędne rozwiązania przyszłością budownictwa Energooszczędne rozwiązania przyszłością budownictwa

Sektor budowlany przechodzi prawdziwą rewolucję, od kiedy Unia Europejska podjęła działania na rzecz zmniejszenia zużycia energii oraz emisji gazów cieplarnianych. Na rynku pojawiają się coraz bardziej...

Sektor budowlany przechodzi prawdziwą rewolucję, od kiedy Unia Europejska podjęła działania na rzecz zmniejszenia zużycia energii oraz emisji gazów cieplarnianych. Na rynku pojawiają się coraz bardziej zaawansowane technologicznie, ekologiczne i energooszczędne rozwiązania. Jest to także nowe wyzwanie dla osób budujących domy, które do tej pory korzystały przede wszystkim z tanich technologii. Teraz muszą pamiętać również o rygorystycznych wymogach unijnych.

dr inż. Aleksander Byrdy Rozwiązania materiałowe stropodachów nad halami basenowymi

Rozwiązania materiałowe stropodachów nad halami basenowymi Rozwiązania materiałowe stropodachów nad halami basenowymi

Ze względu na duże powierzchnie przekryć dachy nad basenami sportowymi wymagają zastosowania lekkich materiałów wysokiej jakości i o właściwej kolejności warstw oraz bardzo starannego wykonania.

Ze względu na duże powierzchnie przekryć dachy nad basenami sportowymi wymagają zastosowania lekkich materiałów wysokiej jakości i o właściwej kolejności warstw oraz bardzo starannego wykonania.

Bauder Polska Sp. z o. o. Termoizolacja spadkowa BauderPIR FA

Termoizolacja spadkowa BauderPIR FA Termoizolacja spadkowa BauderPIR FA

Dla prawidłowego funkcjonowania dachy płaskie muszą być wykonywane ze spadkiem (minimalny kąt nachylenia dachu powinien wynosić co najmniej 2-3%), aby woda opadowa mogła swobodnie spłynąć do rynien - zastoiny...

Dla prawidłowego funkcjonowania dachy płaskie muszą być wykonywane ze spadkiem (minimalny kąt nachylenia dachu powinien wynosić co najmniej 2-3%), aby woda opadowa mogła swobodnie spłynąć do rynien - zastoiny wodne mogą bowiem powodować wiele szkód zarówno na dachu, jak i wewnątrz domu.

dr hab. inż., prof. nadzw. UTP Dariusz Bajno Obciążenia pokryć i konstrukcji dachowych

Obciążenia pokryć i konstrukcji dachowych Obciążenia pokryć i konstrukcji dachowych

Jakie rodzaje obciążeń mogą oddziaływać na pokrycia i konstrukcje dachów? Podstawę do obliczeń poszczególnych rodzajów obciążeń stanowią stosowne normy.

Jakie rodzaje obciążeń mogą oddziaływać na pokrycia i konstrukcje dachów? Podstawę do obliczeń poszczególnych rodzajów obciążeń stanowią stosowne normy.

dr inż. Ołeksij Kopyłow Dachy z płyt warstwowych - wybrane problemy projektowania i wykonawstwa

Dachy z płyt warstwowych - wybrane problemy projektowania i wykonawstwa Dachy z płyt warstwowych - wybrane problemy projektowania i wykonawstwa

Warstwowe płyty dachowe ze względu na szybki oraz nieskomplikowany montaż, niewielką (w porównaniu do innych rozwiązań dachowych) masę, konkurencyjną cenę, szczelność, dobre właściwości termoizolacyjne...

Warstwowe płyty dachowe ze względu na szybki oraz nieskomplikowany montaż, niewielką (w porównaniu do innych rozwiązań dachowych) masę, konkurencyjną cenę, szczelność, dobre właściwości termoizolacyjne i trwałość od dawna są stosowane na dachach budynków przemysłowych oraz magazynowych.

dr hab. inż. Maria Wesołowska, dr inż. Krzysztof Pawłowski, prof. uczelni, mgr inż. Paulina Rożek Modernizacja poddaszy użytkowych

Modernizacja poddaszy użytkowych Modernizacja poddaszy użytkowych

Poddasze jest szczególną częścią budynku, w której kumulują się wszystkie wymagania dotyczące obiektów budowlanych.

Poddasze jest szczególną częścią budynku, w której kumulują się wszystkie wymagania dotyczące obiektów budowlanych.

Ecolak Membrana PWP 100 – szybki sposób na skuteczną hydroizolację dachu, tarasu, balkonu

Membrana PWP 100 – szybki sposób na skuteczną hydroizolację dachu, tarasu, balkonu Membrana PWP 100 – szybki sposób na skuteczną hydroizolację dachu, tarasu, balkonu

ECOLAK to producent wysokiej jakości membrany hydroizolacyjnej PWP 100.

ECOLAK to producent wysokiej jakości membrany hydroizolacyjnej PWP 100.

mgr inż. Krzysztof Patoka Szron na dachu

Szron na dachu Szron na dachu

Dachy niewentylowane lub źle wentylowane ulegają zawilgoceniu, a ponieważ mokra termoizolacja dobrze przewodzi ciepło, następuje przyspieszona wymiana ciepła przez dach. Z tego powodu dachy niewentylowane...

Dachy niewentylowane lub źle wentylowane ulegają zawilgoceniu, a ponieważ mokra termoizolacja dobrze przewodzi ciepło, następuje przyspieszona wymiana ciepła przez dach. Z tego powodu dachy niewentylowane są zimne. Można się o tym przekonać na podstawie obserwacji ich zdjęć wykonanych kamerą termowizyjną. Kamery termowizyjne zamieniają promieniowanie podczerwone wysyłane przez badany obiekt na światło widzialne. Na wykonanych przez nie zdjęciach zimne miejsca są zazwyczaj ciemne (niebieskie), ciepłe...

Piotr Wolański, Katarzyna Wolańska Walory ekologiczne dachów zielonych i ich wpływ na klimat miasta

Walory ekologiczne dachów zielonych i ich wpływ na klimat miasta Walory ekologiczne dachów zielonych i ich wpływ na klimat miasta

Wprowadzenie na szerszą skalę dachów zielonych wpisuje się w strategię przeciwdziałania negatywnym skutkom zmian klimatu i poprawy jakości życia mieszkańców. Podstawowe funkcje dachów zielonych w odniesieniu...

Wprowadzenie na szerszą skalę dachów zielonych wpisuje się w strategię przeciwdziałania negatywnym skutkom zmian klimatu i poprawy jakości życia mieszkańców. Podstawowe funkcje dachów zielonych w odniesieniu do klimatu miasta to retencjonowanie wody opadowej, redukcja zanieczyszczeń powietrza, osłabianie negatywnych efektów zjawiska miejskiej wyspy ciepła oraz poprawa efektywności energetycznej budynków.

dr inż. Krzysztof Pawłowski, prof. uczelni Termomodernizacja budynków z uwzględnieniem wymagań cieplno-wilgotnościowych od 1 stycznia 2021 roku

Termomodernizacja budynków z uwzględnieniem wymagań cieplno-wilgotnościowych od 1 stycznia 2021 roku Termomodernizacja budynków z uwzględnieniem wymagań cieplno-wilgotnościowych od 1 stycznia 2021 roku

Termomodernizacja dotyczy dostosowania budynku do nowych wymagań ochrony cieplnej i oszczędności energii. Ponadto stanowi zbiór zabiegów mających na celu wyeliminowanie lub znaczne ograniczenie strat ciepła...

Termomodernizacja dotyczy dostosowania budynku do nowych wymagań ochrony cieplnej i oszczędności energii. Ponadto stanowi zbiór zabiegów mających na celu wyeliminowanie lub znaczne ograniczenie strat ciepła w istniejącym budynku. Jest jednym z elementów modernizacji budynku, który przynosi korzyści finansowe i pokrycie kosztów innych działań.

mgr inż. Krzysztof Patoka, Stefan Wiluś Zasady krycia dachu dachówkami ceramicznymi i betonowymi

Zasady krycia dachu dachówkami ceramicznymi i betonowymi Zasady krycia dachu dachówkami ceramicznymi i betonowymi

Artykuł powstał w oparciu o publikację „Fachowe zasady krycia dachów dachówkami ceramicznymi i betonowymi”, wydaną przez Polskie Stowarzyszenia Dekarzy jako „Wytyczne dekarskie. Zeszyt 3”.

Artykuł powstał w oparciu o publikację „Fachowe zasady krycia dachów dachówkami ceramicznymi i betonowymi”, wydaną przez Polskie Stowarzyszenia Dekarzy jako „Wytyczne dekarskie. Zeszyt 3”.

mgr inż. Bartłomiej Monczyński Dachy na nowe czasy, czyli jak pokrycie dachowe wpływa na klimat

Dachy na nowe czasy, czyli jak pokrycie dachowe wpływa na klimat Dachy na nowe czasy, czyli jak pokrycie dachowe wpływa na klimat

Choć w dyskursie publicznym spotkać się można z różnymi opiniami na ten temat, 97% naukowców zajmujących się klimatem łączy ocieplanie się klimatu z działalnością człowieka [1]. Zmiany klimatu zostały...

Choć w dyskursie publicznym spotkać się można z różnymi opiniami na ten temat, 97% naukowców zajmujących się klimatem łączy ocieplanie się klimatu z działalnością człowieka [1]. Zmiany klimatu zostały spowodowane przez nadmierną emisję dwutlenku węgla i innych gazów cieplarnianych w wyniku spalania paliw kopalnych, takich jak ropa naftowa, węgiel czy gaz ziemny.

Nicola Hariasz Okna do dachów płaskich

Okna do dachów płaskich Okna do dachów płaskich

Ze względu na możliwe intensywne opady śniegu w okresie zimowym w polskiej architekturze dominują dachy skośne. Zalegający śnieg stanowi dodatkowe obciążenie dla dachu, co musi zostać uwzględnione w procesie...

Ze względu na możliwe intensywne opady śniegu w okresie zimowym w polskiej architekturze dominują dachy skośne. Zalegający śnieg stanowi dodatkowe obciążenie dla dachu, co musi zostać uwzględnione w procesie projektowania i wpływa na jego wymaganą wytrzymałość. Dachy skośne nie wymagają usuwania nadmiaru śniegu z jego powierzchni, dlatego przez lata były najczęściej wybieranym rozwiązaniem konstrukcyjnym. Jednak dachy płaskie coraz bardziej podbijają serca inwestorów i architektów. Zaliczamy do nich...

Piotr Wolański, Katarzyna Wolańska Słoneczne dachy zielone

Słoneczne dachy zielone Słoneczne dachy zielone

Jak podaje Instytut Energetyki Odnawialnej w raporcie „Rynek Fotowoltaiki w Polsce ’2019”, sektor fotowoltaiki (PV) jest jednym z najszybciej rozwijających się sektorów OZE w Polsce i na świecie.

Jak podaje Instytut Energetyki Odnawialnej w raporcie „Rynek Fotowoltaiki w Polsce ’2019”, sektor fotowoltaiki (PV) jest jednym z najszybciej rozwijających się sektorów OZE w Polsce i na świecie.

Farby Specjalistyczne Hydroizolacyjne membrany w płynie – zapomnij o tradycyjnych metodach zabezpieczania dachów

Hydroizolacyjne membrany w płynie – zapomnij o tradycyjnych metodach zabezpieczania dachów Hydroizolacyjne membrany w płynie – zapomnij o tradycyjnych metodach zabezpieczania dachów

Większość z nas spotkała się z problemem przeciekającego dachu. Tradycyjne pokrycia, takie jak gont bitumiczny i papa termozgrzewalna, mają swoje zalety, ale nie są też pozbawione wad. Dachy kryte papą...

Większość z nas spotkała się z problemem przeciekającego dachu. Tradycyjne pokrycia, takie jak gont bitumiczny i papa termozgrzewalna, mają swoje zalety, ale nie są też pozbawione wad. Dachy kryte papą lub gontem z czasem tracą szczelność. Wynika to z degradacji materiałów pod wpływem działania czynników atmosferycznych lub ze złego wykonawstwa.

Najnowsze produkty i technologie

Fabryka Styropianu ARBET Wielka płyta – czy ocieplanie jej to ważne zagadnienie?

Wielka płyta – czy ocieplanie jej to ważne zagadnienie? Wielka płyta – czy ocieplanie jej to ważne zagadnienie?

Domy z wielkiej płyty wyróżniają się w krajobrazie Polski. Najczęściej budowano z nich wieżowce, mające około 10 pięter. Przez wiele lat w kontekście ich użytkowania mówiono o aspekcie estetycznym. Dziś...

Domy z wielkiej płyty wyróżniają się w krajobrazie Polski. Najczęściej budowano z nich wieżowce, mające około 10 pięter. Przez wiele lat w kontekście ich użytkowania mówiono o aspekcie estetycznym. Dziś jednak porusza się ważne kwestie dotyczące kwestii użytkowych, w tym – ich odpowiedniej izolacji.

KOESTER Polska Sp. z o.o. Köster – Specjaliści od hydroizolacji

Köster – Specjaliści od hydroizolacji Köster – Specjaliści od hydroizolacji

KÖSTER BAUCHEMIE AG specjalizuje się w produkcji i dystrybucji materiałów do hydroizolacji i ochrony budowli oraz systemów uszczelnień, a ich produkty chronią budowle na całym świecie. Zarówno podczas...

KÖSTER BAUCHEMIE AG specjalizuje się w produkcji i dystrybucji materiałów do hydroizolacji i ochrony budowli oraz systemów uszczelnień, a ich produkty chronią budowle na całym świecie. Zarówno podczas renowacji budynków historycznych, jak i w trakcie budowy nowych obiektów – proponuje skuteczne rozwiązanie każdego problemu związanego ze szkodliwym oddziaływaniem wody i wilgoci.

TRUTEK FASTENERS POLSKA Wzmacnianie bydynków wielkopłytowych w systemie TRUTEK TCM

Wzmacnianie bydynków wielkopłytowych w systemie TRUTEK TCM Wzmacnianie bydynków wielkopłytowych w systemie TRUTEK TCM

TRUTEK FASTENERS POLSKA jest firmą specjalizującą się w produkcji najwyższej jakości systemów zamocowań przeznaczonych do budownictwa lądowego, drogowego i przemysłu. W ofercie firmy znajdują się wyroby...

TRUTEK FASTENERS POLSKA jest firmą specjalizującą się w produkcji najwyższej jakości systemów zamocowań przeznaczonych do budownictwa lądowego, drogowego i przemysłu. W ofercie firmy znajdują się wyroby tradycyjne – od wielu lat stosowane w budownictwie, a także nowatorskie, zaawansowane technologicznie rozwiązania gwarantujące najwyższy poziom bezpieczeństwa.

TRUTEK FASTENERS POLSKA Innowacyjna technologia mocowania izolacji termicznej budynku

Innowacyjna technologia mocowania izolacji termicznej budynku Innowacyjna technologia mocowania izolacji termicznej budynku

Łączniki do mocowania izolacji termicznej obiektu to bardzo ważny element zapewniający bezpieczeństwo i stabilność warstwy docieplenia.

Łączniki do mocowania izolacji termicznej obiektu to bardzo ważny element zapewniający bezpieczeństwo i stabilność warstwy docieplenia.

GERARD AHI Roofing Kft. Oddział w Polsce Sp. z o.o. | RTG Roof Tile Group Dach marzeń: stylowy, nowoczesny i wyjątkowo odporny

Dach marzeń: stylowy, nowoczesny i wyjątkowo odporny Dach marzeń: stylowy, nowoczesny i wyjątkowo odporny

Czy chciałbyś mieć elegancki, nowoczesny dach, o niepowtarzalnym antracytowym kolorze, który zapewni Twojemu domowi najlepszą ochronę?

Czy chciałbyś mieć elegancki, nowoczesny dach, o niepowtarzalnym antracytowym kolorze, który zapewni Twojemu domowi najlepszą ochronę?

Tremco CPG Poland Sp. z o.o. Flowcrete – bezspoinowe posadzki żywiczne w przemyśle

Flowcrete – bezspoinowe posadzki żywiczne w przemyśle Flowcrete  – bezspoinowe posadzki żywiczne w przemyśle

Bezspoinowe posadzki żywiczne są często nazywane posadzkami przemysłowymi. Ze względu na ich właściwości, m.in. trwałość, wytrzymałość mechaniczną, w tym odporność na ścieranie, szczelność i nienasiąkliwość...

Bezspoinowe posadzki żywiczne są często nazywane posadzkami przemysłowymi. Ze względu na ich właściwości, m.in. trwałość, wytrzymałość mechaniczną, w tym odporność na ścieranie, szczelność i nienasiąkliwość oraz łatwość utrzymania w czystości, rozwiązania posadzkowe na bazie żywic syntetycznych są powszechnie stosowane w zakładach produkcyjnych z różnych branż.

Blachy Pruszyński, mgr inż. Piotr Olgierd Korycki Zagadnienia akustyki w obiektach przemysłowych z lekką obudową

Zagadnienia akustyki w obiektach przemysłowych z lekką obudową Zagadnienia akustyki w obiektach przemysłowych z lekką obudową

Obecnie trudno sobie wyobrazić budownictwo, a zwłaszcza halowe, użyteczności publicznej, przemysłowe i specjalne bez obudowy, jaką stanowią ściany osłonowe czy przekrycia dachowe. Wykonuje się je z lekkiej...

Obecnie trudno sobie wyobrazić budownictwo, a zwłaszcza halowe, użyteczności publicznej, przemysłowe i specjalne bez obudowy, jaką stanowią ściany osłonowe czy przekrycia dachowe. Wykonuje się je z lekkiej obudowy, takiej jak: płyty warstwowe, systemy oparte na bazie kaset stalowych wzdłużnych, warstwowe przekrycia dachowe z elementem nośnym w postaci blach trapezowych. Wymienione rozwiązania mają szereg zalet, m.in. małą masę jednostkową, możliwość montażu niezależnie od warunków atmosferycznych,...

MIWO – Stowarzyszenie Producentów Wełny Mineralnej: Szklanej i Skalnej Warunki Techniczne wymagają głębokich zmian

Warunki Techniczne wymagają głębokich zmian Warunki Techniczne wymagają głębokich zmian

Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (z późniejszymi zmianami) – zwanego Warunkami...

Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (z późniejszymi zmianami) – zwanego Warunkami Technicznymi lub w skrócie WT – stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz zmianie sposobu użytkowania wszystkich rodzajów budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych, spełniających funkcje użytkowe budynków. Ten akt prawny jest aktem wykonawczym do Ustawy Prawo budowlane i określa...

Seban Nowoczesne membrany hydroizolacyjne – rozwiązania na dachy płaskie i zielone

Nowoczesne membrany hydroizolacyjne – rozwiązania na dachy płaskie i zielone Nowoczesne membrany hydroizolacyjne – rozwiązania na dachy płaskie i zielone

Współczesne budownictwo kładzie coraz większy nacisk na energooszczędność i poprawę efektywności energetycznej obiektów. Aby zmniejszyć zapotrzebowanie budynków na energię, projektanci, architekci i inwestorzy...

Współczesne budownictwo kładzie coraz większy nacisk na energooszczędność i poprawę efektywności energetycznej obiektów. Aby zmniejszyć zapotrzebowanie budynków na energię, projektanci, architekci i inwestorzy chętniej stosują technologie korzystające z energii odnawialnej.

Copyright © 2004-2019 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
Portal Budowlany - Izolacje.com.pl

Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień przeglądarki dotyczących cookies. Nim Państwo zaczną korzystać z naszego serwisu prosimy o zapoznanie się z naszą polityką prywatności oraz Informacją o Cookies. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności oraz Informacji o Cookies. Administratorem Państwa danych osobowych jest Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sp.K., nr KRS: 0000537655, z siedzibą w 04-112 Warszawa, ul. Karczewska 18, tel. +48 22 810-21-24, właściciel strony www.izolacje.com.pl. Twoje Dane Osobowe będą chronione zgodnie z wytycznymi polityki prywatności www.izolacje.com.pl oraz zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r i z Ustawą o ochronie danych osobowych Dz.U. 2018 poz. 1000 z dnia 10 maja 2018r.