Jak zwiększyć retencję miejską poprzez stosowanie dachów zielonych?

Dachy zielone pomagają zapobiegać powodziom miejskim, ponieważ nie tylko retencjonują wody opadowe i roztopowe, ale również opóźniają spływ wody do kanalizacji i odbiorników końcowych. Potwierdzają to badania naukowe prowadzone na całym świecie. A co ważne, potwierdzają to również badania realizowane w polskich uwarunkowaniach klimatycznych prowadzone przez dr hab. inż. Ewę Bursztę-Adamiak profesor na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu [1].

W przypadku dachów tradycyjnych średnie opóźnienie odpływu z dachu wynosi 20 min, natomiast w przypadku dachów zielonych – 2,5 godz.

W jaki sposób dachy zielone retencjonują wody opadowe?

Jak pisze dr hab. inż. Ewa Burszta-Adamiak w swojej monografii „Zielone dachy jako element zrównoważonych systemów odwadniających na terenach zurbanizowanych” [2]:
Część wody dostającej się na zazielenioną połać dachu zostaje zatrzymana w substracie dachowym i w warstwie drenażowej (w przypadku zielonego dachu o konstrukcji wielowarstwowej), a następnie wykorzystywana jest przez rośliny do procesów życiowych.
Część wody oddawana jest do atmosfery w procesie ewaporacji z powierzchni dachu i transpiracji z powierzchni roślin. Odpływ wody z zielonego dachu do odbiornika następuje po wyczerpaniu zdolności do przyjęcia wody przez warstwy konstrukcyjne.

W monografii [2] możemy znaleźć też informacje, że funkcjonowanie zielonych dachów w aspekcie hydrologicznym obejmuje obok możliwości redukcji objętości odpływu (retencja wodna) także zmniejszenie szczytowej fali odpływu oraz opóźnienie spływu z dachu. Autorka przywołuje badania prezentowane w literaturze, które wykazują spłaszczenie szczytowej fali odpływu na poziomie 60–90%, a opóźnienie odpływu w granicach od 5 min do ponad 2 godz.

Na świecie zostało przeprowadzonych wiele doświadczeń na zielonych dachach, których celem było badanie retencjonowania wody opadowej przez zielone dachy. Najwięcej badań nad funkcjonowaniem zielonych dachów przeprowadzono w USA, Kanadzie, Niemczech, Szwecji, we Włoszech i Francji.

Z danych publikowanych na podstawie tych badań wynika, że zdolności retencji wodnej dla dachów zielonych ekstensywnych mieszczą się w granicach 40–80%, natomiast dla dachów o charakterze intensywnym w granicach 80–90% wysokości warstwy opadu deszczu. Wyniki badań różnią się w zależności od typu i konstrukcji dachu oraz warunków klimatycznych.

Efektywność retencyjna zielonego dachu zależy od kilku czynników:

• od pory roku (największa w miesiącach letnich),
• intensywności opadu,
• rodzaju i spadku zielonego dachu,
• grubości warstwy podłoża, na którym rosną rośliny (substratu),
• zastosowanych gatunków roślin.

Również w Polsce w ostatnim czasie realizowane były projekty badawcze i prace naukowe na temat retencjonowania wód opadowych na dachach zielonych.

Najobszerniej opisane wydają się badania dr hab. inż. Ewy Burszty-Adamiak realizowane w okresie od czerwca 2009 r. do grudnia 2012 r. na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu, które stały się podstawą opracowania „Zielone dachy jako element zrównoważonych systemów odwadniających na terenach zurbanizowanych” [2]. Stanowiska badawcze zlokalizowane zostały na dachu budynku Centrum Naukowo-Dydaktycznego Uniwersytetu.

Jak pisze autorka badań: Ponad 3,5-letni okres pomiarów, prowadzonych na stanowiskach badawczych z zielonymi dachami oraz na dachu referencyjnym (tradycyjnym), dowiódł efektywności zielonych dachów jako zrównoważonych systemów drenażu na terenach zurba­nizowanych, w zakresie redukcji wielkości i dynamiki odpływu wód opadowych.

Dachy zielone wchłaniają opady deszczu, opóźniają spływ deszczówki do kanalizacji, dzięki czemu jest ona mniej przeciążona, wspomagają miejskie systemy kanalizacyjne w krytycznych sytuacjach.

Warstwy na dachu zielonym, które biorą udział w procesie zagospodarowania wód opadowych, patrząc od góry:

• rośliny (na skutek intercepcji i transpiracji),
• podłoże (zachodzi w nim filtracja, ewapotranspiracja, retencja),
• warstwa drenażowo-retencyjna (w warstwie tej zachodzi retencja, odpływ).

Zdolność dachów zielonych do retencjonowania wód opadowych (współczynniki spływu z dachów zielonych)

Każdy dach zielony, nawet najlżejszy, w uprawie ekstensywnej pozwala na zagospodarowanie wód opadowych i opóźnienie spływu deszczówki do kanalizacji.

Zdolność do retencjonowania wód opadowych przez dachy zielone jest zależna od grubości struktury dachu, jego nachylenia, pojemności warstwy drenażowo-retencyjnej, jakości i grubości warstwy podłoża, zastosowanych roślin. Technologia pozwala również na budowanie dachów o zwiększonej retencji wodnej. Ważne jest, żeby dokładnie wyliczyć i wziąć pod uwagę w projekcie architektonicznym to, jakie będzie obciążenie konstrukcji budynku wynikające z zastosowania danego rozwiązania technicznego, ponieważ im grubsza struktura na dachu zielonym i im więcej wody jest na nim retencjonowane, tym obciążenie konstrukcji większe.

Zgodnie z „Wytycznymi dla dachów zielonych. Wytycznymi do projektowania, wykonywania i utrzymywania dachów zielonych” [3]: Współczynnik spływu jest to stosunek ilości wody odpływającej z powierzchni np. dachu w rozpatrywanym czasie do ilości wody jaka w tym samym czasie spadła w postaci opadów atmosferycznych na tę powierzchnię.

Współczynnik spływu dla dachów tradycyjnych (uszczelnionych) przyjmuje wartości na poziomie 0,9 do 0,95. Co oznacza, że w czasie opadów z dachu uszczelnionego spływa 90% do 95% opadu, który na niego trafia. Natomiast dla dachów zielonych, w zależności od grubości warstw i nachylenia, wskaźnik ten kształtuje się w sposób podany poniżej.

Jeśli nachylenie dachu zielonego wynosi do 5° (czyli dla dachów płaskich):

• dla grubości struktury większej niż 50 cm – współczynnik spływu wynosi 0,1, czyli 10% wody opadowej, która spada na dach, z niego spływa, a 90% jest zagospodarowane na dachu,
• dla grubości struktury większej niż 25 cm, do 50 cm – współczynnik spływu wynosi 0,2, czyli 20% wody opadowej, która spada na dach, z niego spływa, 80% jest zagospodarowane na dachu,
• dla grubości struktury większej niż 15 cm, do 25 cm – współczynnik spływu wynosi 0,3, czyli 30% wody opadowej, która spada na dach, z niego spływa, a 70% jest zagospodarowane na dachu,
• dla grubości struktury większej niż 10 cm, do 15 cm – współczynnik spływu wynosi 0,4, czyli 40% wody opadowej, która spada na dach, z niego spływa, a 60% jest zagospodarowane na dachu,
• dla grubości struktury większej niż 6 cm, do 10 cm – współczynnik spływu wynosi 0,5, czyli 50% wody opadowej, która spada na dach, z niego spływa, a 50% jest zagospodarowane na dachu,
• dla grubości struktury większej niż 4 cm, do 6 cm – współczynnik spływu wynosi 0,6, czyli 60% wody opadowej, która spada na dach, z niego spływa, a 40% jest zagospodarowane na dachu,
• dla grubości struktury większej niż 2 cm, do 4 cm – współczynnik spływu wynosi 0,7, czyli 70% wody opadowej, która spada na dach, z niego spływa, a 30% jest zagospodarowane na dachu.

Jeśli nachylenie dachu zielonego wynosi powyżej 5°:

• dla grubości struktury większej niż 10 cm, do 15 cm – współczynnik spływu wynosi 0,5, czyli 50% wody opadowej, która spada na dach, z niego spływa, a 50% jest zagospodarowane na dachu,
• dla grubości struktury większej niż 6 cm, do 10 cm – współczynnik spływu wynosi 0,6, czyli 60% wody opadowej, która spada na dach, z niego spływa, a 40% jest zagospodarowane na dachu,
• dla grubości struktury większej niż 4 cm, do 6 cm – współczynnik spływu wynosi 0,7, czyli 70% wody opadowej, która spada na dach, z niego spływa, a 30% jest zagospodarowane na dachu,
• dla grubości struktury większej niż 2 cm, do 4 cm – współczynnik spływu wynosi 0,8, czyli 80% wody opadowej, która spada na dach, z niego spływa, a 20% jest zagospodarowane na dachu.

W zależności od grubości warstw z materiałów sypkich oraz nachylenia dachu dla dachów zielonych można używać jako współczynnika spływu powyższych orientacyjnych wartości.

W razie zastosowania warstw drenażowo-retencyjnych z wysoką wydajnością odwodnienia, rzeczywiste współczynniki spływu mogą się różnić i z reguły wynoszą więcej. Należy przy tym zaznaczyć, że w zależności od lokalnych charakterystyk opadowych mogą wyniknąć wyższe lub niższe współczynniki spływu.

Dobre wzory na przykładzie miast europejskich

Znane są dobre wzory, przykłady z Kopenhagi, Rotterdamu czy Hamburga, gdzie taki problem rozwiązywano, stosując na dużą skalę dachy zielone. Wdrażano tam wieloletnie programy wspierające budowę dachów zielonych.

Kopenhaga doświadczyła poburzowych podtopień w 2011 r., co spowodowało, że zaczęto z większą determinacją działać w kierunku rozwiązań, które będą zapobiegać w przyszłości podobnym katastrofom.

W Kopenhadze powstał Adaptacyjny Plan Klimatyczny, zakładający wiele zielonych inicjatyw i projektów przeciwdziałających negatywnym skutkom zmian klimatu. Jednym z punktów tego programu jest postanowienie, aby miasto adaptowało się do zmian klimatu poprzez zielone dachy i fasady. Powstał program zielonych dachów: od 2010 r. została podjęta decyzja, aby wszystkie nowo budowane i modernizowane budynki z dachem płaskim były obsadzane roślinami, obowiązek tworzenia zielonych dachów istnieje w większości planów lokalnych, a plany przyjęte w 2010 i 2011 r. przewidują powstanie ok. 200  000 m² powierzchni zielonych dachów.

Program zielonych dachów w Kopenhadze stanowi część większego planu, aby do 2025 r. stać się miastem neutralnym pod względem CO₂.

Hamburg od 2014 r. rozwija własną strategię dotyczącą stymulowania budowy zielonych dachów. To hanzeatyckie miasto jest pierwszą niemiecką metropolią, która rozwinęła wszechstronną strategię dachów zielonych. Celem jest obsadzenie aż 100 ha powierzchni dachowej w obszarze miejskim.

Projekt został zainicjowany przez Hamburskie Ministerstwo Środowiska i Energii we współpracy z Uniwersytetem HafenCity, który prowadzi m.in. badania dotyczące retencjonowania wód opadowych przez dachy zielone. Ministerstwo Środowiska i Energii zapewnia wsparcie finansowe potrzebne do stworzenia dachów zielonych, w sumie do końca 2019 r. przeznaczono na to 3 mln EUR. Program jest kontynuowany.

Rotterdam, który stoi przed rozmaitymi wyzwaniami ekologicznymi, również wprowadził program dotyczący dachów zielonych. Zagęszczenie ludności w centrum miasta, podnoszenie się poziomu morza, zwiększone opady, stres cieplny w okresie letnim i utrata różnorodności biologicznej to tylko niektóre z tych problemów.

Pod względem gospodarki wodnej tradycyjne rozwiązania, takie jak wały i inne zabezpieczenia przeciwpowodziowe, nie są wystarczające, aby zapobiegać powodziom. Dlatego miasto szuka rozwiązań innowacyjnych.

Jednym z takich rozwiązań jest program komunalnego zielonego dachu ustanowiony w 2008 r. W ramach projektu przeprowadzano kampanię informacyjną na temat korzyści zielonych dachów skierowaną do obywateli. Przyznano również dotacje tym, którzy zdecydowali się na budowę zielonego dachu na własnym terenie. Głównym celem programu było zatrzymanie wody deszczowej, aby zmniejszyć jej spływ do kanalizacji.

W Niemczech Zrzeszenie ds. Zazieleniania Budowli (FBB) we współpracy z organizacjami zrzeszającymi miasta i gminy przeprowadziło w 2016 r. ankietę we wszystkich niemieckich miastach o liczbie mieszkańców powyżej 10 000 (rozesłano ankiety do 1488 miast, uzyskano odpowiedzi od 284, tj. 19%). Celem ankiety było uzyskanie informacji o bezpośrednim i pośrednim wsparciu dla realizacji zielonych dachów i ścian. Porównywalne ankiety były już przeprowadzane w latach 2003/04, 2010, 2012 oraz 2014. Według wyników badań w zakresie zielonych dachów w miastach niemieckich istnieją dotacje bezpośrednie (bezpośrednie wsparcie finansowe w przypadku budowy zielonych dachów obwarowane określonymi warunkami), wsparcie pośrednie w przypadku rozbitej opłaty za wodę brudną i opadową (możliwość zmniejszenia opłat za wody opadowe w gminach z rozbitą opłatą, w zależności od miasta połączone z dodatkowymi warunkami), tzw. ekopunkty (naliczanie określonych wartości za zazielenione dachy na ekokoncie, ustalane przez gminy), czy ustanawianie wiążących wytycznych dla inwestorów dotyczących zazieleniania dachów w planach zagospodarowania w miastach.
Jako wzorcowe miasta, gdzie prowadzona jest rozbudowana strategia wspierania budowy dachów zielonych, FBB wskazuje Hamburg, Bremę, Stuttgard i Monachium, a w zakresie zielonych ścian Hanower i Monachium.

Polska – zachęty finansowe do budowy dachów zielonych

Ogólnopolski Program „Moja Woda”

W programie „Moja Woda” właściciele domów jednorodzinnych na terenie całej Polski mogli jak dotąd składać wnioski o dofinansowanie do budowy dachów zielonych.

W pkt 6 ppkt 2 Programu (edycja II, w 2021 r.), dotyczącego kosztów kwalifikowanych, znalazło się zdanie odnoszące się bezpośrednio do retencjonowania wód opadowych, w tym roztopowych w warstwie drenażowej dachów zielonych.

Każdy właściciel domu jednorodzinnego mógł otrzymać dotację do 5 tys. zł, ale nie więcej niż 80% kosztów kwalifikowanych. Za obsługę wnioskodawców i weryfikację wniosków o dofinansowanie odpowiedzialne były wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

„Moja Woda” to program przygotowany na rzecz łagodzenia skutków suszy przez budowę przy domu instalacji zatrzymujących deszczówkę, finansowany ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Jak zapewnia Ministerstwo Klimatu i Środowiska, program ten ma być realizowany do 2024 r. [4].

Ulgi w podatku od nieruchomości w niektórych miastach

Wrocław był prekursorem, ponieważ już w 2015 r. wprowadzono tam uchwałę pozwalającą na ulgi w podatku od nieruchomości dla budynków z dachami zielonymi. Po sześciu latach obowiązywania, w 2021 r., uchwała uległa znacznej modyfikacji, przedłużono też czas jej obowiązywania do końca 2027 r.

W uchwale z 2015 r. paragraf 1 punkt 1 miał następujące brzmienie: Ilekroć w niniejszej uchwale jest mowa o zielonym dachu – należy przez to rozumieć nasadzenia roślin wieloletnich umiejscowione na dostosowanym wielowarstwowym pokryciu dachowym (z warstwą wegetacyjną o grubości nie mniejszej niż 40 cm) umożliwiającym ich wielosezonową wegetację.

Taka była definicja zielonego dachu w uchwale obowiązującej od 2015 do końca 2021 r. W nowej wersji uchwały zmieniono brzmienie tego punktu i tym samym rozumienie zielonego dachu. Obecnie § 1 pkt 1 otrzymał następujące brzmienie: Ilekroć w niniejszej uchwale jest mowa o zielonym dachu – należy przez to rozumieć nasadzenia roślin wieloletnich umiejscowione na dostosowanym pokryciu dachowym z warstwą wegetacyjną o grubości nie mniejszej niż 6 cm (w tym maty wegetacyjne) umożliwiającym ich wielosezonową wegetację.

Zmiany w rozumieniu zielonego dachu wynikają z doświadczeń związanych z realizacją uchwały z 2015 r. Jak powiedziała Katarzyna Szymczak-Pomianowska, dyrektor Departamentu Zrównoważonego Rozwoju (tzw. Zielonego Departamentu) w Urzędzie Miejskim Wrocławia [5]: W trakcie obowiązywania uchwały otrzymaliśmy sygnały od mieszkańców i organizacji, wskazujących na to, że spełnienie warunku nasadzeń z warstwą wegetacyjną o grubości 40 cm jest trudne z uwagi na konstrukcje dachów. Zdecydowaliśmy się więc na zmianę tego parametru. Zmieniły się również dostępne na rynku technologie. Promujemy dachy ekstensywne, czyli zakładane na cieńszej warstwie substratu i niewymagające intensywnej pielęgnacji.

Zwolnienia są skierowane do właścicieli budynków, na których umieszczono zielone dachy czy ogrody wertykalne. Zwolnieniu podlegają wszystkie budynki, niezależnie od liczby pięter, również domy jednorodzinne. Uchwała nie dotyczy budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

W Katowicach od 2021 r. obowiązuje uchwała dotycząca zwolnienia od podatku od nieruchomości powierzchni użytkowych lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach mieszkalnych i budynków mieszkalnych, w których nie wyodrębniono lokali mieszkalnych, w których utworzono zielone dachy lub ogrody wertykalne na ścianie budynku lub które posiadają zielone fasady na co najmniej jednej całej ścianie budynku.

W przypadku Katowic z ulgi mogą skorzystać nie tylko właściciele mieszkań, ale również przedsiębiorcy. Uchwała dotyczy budynków, które mają nie więcej niż sześć kondygnacji – wyższe będą zwolnione z podatku tylko w połowie.

Zwolnienie z podatku danej nieruchomości ma obowiązywać przez rok, ale będzie możliwe przedłużenie, pod warunkiem utrzymania zieleni w kolejnych latach. Sama uchwała ma obowiązywać do czerwca 2024 r.

Od 1 stycznia 2022 r. także mieszkańcy Kalisza mogą liczyć na zwolnienie z podatku od nieruchomości, jeśli zazielenią dachy lub elewacje swoich domów. Zwolnienie dotyczy wyłącznie budynków mieszkalnych, które nie służą wykonywaniu działalności gospodarczej. Uchwała będzie obowiązywać do końca 2026 r.

Ogród wertykalny, zielony dach czy zielona fasada – zastosowanie tych ekologicznych rozwiązań również w Toruniu umożliwi ubieganie się o zwolnienie z podatku od nieruchomości. Uchwałę w tej sprawie przyjęła 16 grudnia 2021 r. Rada Miasta Torunia. Zwolnienie z podatku od nieruchomości dotyczy powierzchni użytkowej budynków lub ich części, z wyjątkiem powierzchni zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Dotacje do budowy dachów zielonych w niektórych miastach

W 2020 r. Rada Miejska w Dąbrowie Górniczej uchwaliła zasady udzielania dotacji celowej z budżetu miasta Dąbrowa Górnicza na zadania związane z zagospodarowaniem wód opadowych, a do takich zalicza się również dachy zielone (zostały wymienione w uchwale).

O dofinansowanie na wykonanie systemu zagospodarowania wód opadowych mogą ubiegać się w Dąbrowie Górniczej osoby fizyczne, właściciele nieruchomości lub osoby posiadające inny tytuł prawny do nieruchomości położonej w granicach administracyjnych gminy. Pod adresem nieruchomości nie może być prowadzona działalność gospodarcza.

Dotacja jest udzielana na koszty zakupu materiałów czy urządzeń wchodzących w skład systemu zagospodarowania wód opadowych. Dofinansowanie do dachu zielonego wynosi 300 zł/m², maksymalnie do 4000 zł, jednak nie więcej niż 50% kosztów zakupu materiałów.

Jako dach zielony w uchwale rozumie się pokrycie dachowe składające się z kilku warstw konstrukcyjnych, którego wierzchnia warstwa zbudowana jest z substratu obsadzonego roślinnością.

21 grudnia 2021 r. na sesji Rady Miejskiej przyjęto uchwałę dotyczącą programu operacyjnego „Zielone dachy dla Miasta Bielska-Białej”. W Bielsku-Białej o dotację na utworzenie zielonego dachu będą mogły starać się osoby fizyczne, a także wspólnoty mieszkaniowe. Uchwała dotyczy zarówno istniejących budynków, jak i tych, które są dopiero na etapie planowania. W uchwale zastosowany został podział na dachy w uprawie intensywnej i ekstensywnej.

Uchwała wprowadza konieczność prowadzenia kosztów prac pielęgnacyjnych. W kosztach utrzymania dachu ekstensywnego należy zaplanować przeprowadzenie jednej–dwóch prac pielęgnacyjnych w ciągu roku. Dla dachów intensywnych w zależności od rodzaju roślin jest to już cztery–osiem prac pielęgnacyjnych rocznie. Kwota dofinansowania dla zielonego dachu ekstensywnego wynosi 200 zł/m², ale nie więcej niż 5000 zł. Dla zielonego dachu intensywnego natomiast 400 zł/m² (nie więcej niż 10 tys. zł).

Z zapowiedzi medialnych wynika, że także inne polskie miasta planują opracowanie regulacji, które będą stymulować powstawanie dachów zielonych.

Dachy zielone w Warszawskim Standardzie Zielonego Budynku

Dachy zielone jako ważny element zrównoważonego budownictwa zostały uwzględnione w Warszawskim Standardzie Zielonego Budynku, opracowanym przez przedstawicieli miejskiego Biura Ochrony Powietrza i Polityki Klimatycznej oraz Krajowej Agencji Poszanowania Energii (KAPE) w 2021 r. Wcześniej zostały również uwzględnione w Warszawskim Standardzie Mieszkaniowym.

Warszawski Standard Zielonego Budynku (WSZB) ma stać się znaczącym krokiem w kierunku ograniczania emisji gazów cieplarnianych oraz przybliżania stolicy Polski do osiągnięcia neutralności klimatycznej najpóźniej do 2050 r. Dokument ten jest zbiorem wytycznych, które mają być wykorzystywane przez miejskich inwestorów w procesie planowania, realizacji, modernizacji oraz użytkowania budynków. Opracowane propozycje mają zmniejszyć energochłonność i emisyjność miejskich budynków w całym cyklu ich życia. Standard ten dotyczy budynków publicznych (miejskich), zarówno tych nowo budowanych, jak i modernizowanych. WSZB dotyczy budynków użyteczności publicznej, a w przypadku budynków mieszkalnych – budownictwa komunalnego i TBS-ów.

W przyszłości miasto chce zachęcać do stosowania standardów również inwestorów prywatnych, np. deweloperów czy właścicieli domów jednorodzinnych. W przypadku budynków prywatnych wprowadzenie Warszawskiego Standardu Zielonego Budynku jest więc opcjonalne.

W Warszawskim Standardzie Zielonego Budynku skupiono się na następujących obszarach zrównoważonego budownictwa:

• zieleni i otoczeniu budynku,
• materiałach budowlanych i procesie budowy,
• energii, wodzie, odpadach oraz komforcie i bezpieczeństwie użytkowników.

Wytyczne podzielone zostały na dwie kategorie:

• wymagania (oznaczone jako „W”) to kategoria, którą każdy nowo projektowany lub modernizowany budynek musi spełnić. Określają minimalne warunki zapewniające realizację polityki klimatycznej m.st. Warszawy oraz dbanie o komfort użytkowników,
• zalecenia (oznaczone jako „Z”) zawierają propozycje, wprowadzenie których zwiększy efektywność energetyczną budynku i pozytywnie wpłynie na lokalne środowisko i lokalną społeczność. Zalecenia są dodatkowymi elementami, które można uwzględnić w procesie projektowania lub modernizowania budynków, do stosowania których będą zachęcani inwestorzy miejscy.

Wymagania odnoszące się do dachów zielonych zostały zapisane jako: Wykonanie zielonego dachu o powierzchni nie mniejszej niż 20% powierzchni dachów (lub tarasów, jeśli budynek nie posiada dachów). Wyjątek stanowi sytuacja, w której cały dach jest przeznaczony na instalacje OZE. [6]. Jako Zalecenia znalazł się zapis: Minimalna miąższość substratu dla dachu zielonego – 20 cm [6].

Należy przy tym zaznaczyć, że powyższe zapisy znalazły się w projekcie dokumentu, który został udostępniony do konsultacji społecznych. Konsultacje zakończyły się 24 stycznia 2022 r., ale nie jest jeszcze znany ostateczny kształt Warszawskiego Standardu Zielonego Budynku.

Dachy zielone – rozwiązania wielofunkcyjne, zapewniające efekt synergii i liczne korzyści ekologiczne

Budując dachy czy tarasy zielone w miastach, uzyskujemy efekt synergii wynikający z łączenia licznych korzyści ekologicznych związanych z ich stosowaniem. Poza retencjonowaniem wody opadowej należą do nich:

• niwelowanie negatywnych skutków miejskiej wyspy ciepła,
• poprawa bioróżnorodności,
• ograniczenie energochłonności budynków (dachy zielone stanowią izolację termiczną budynków, co powoduje, że poprawiają ich efektywność energetyczną, a tym samym zmniejszają zapotrzebowanie na ogrzewanie zimą i chłodzenie latem),
• oczyszczanie powietrza,
• redukcja hałasu.

Dzięki tym cechom dachy zielone są uznawane za rozwiązania wielofunkcyjne, które jest pomocne w procesach ochrony klimatu i adaptacji do istniejących już zmian klimatycznych.

Literatura

1. E. Burszta-Adamiak, „Zielone dachy dla zwiększenia retencji wodnej w miastach”, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, Konferencja końcowa projektu GRAD: „Zielone dachy jako narzędzie adaptacji do zmian klimatu dla obszarów miejskich”, 11.12.2020 r., http://www.strategiezielonychdachow.eu/pl/wydarzenia/konferencja-ko%C5%84cowa
2. E. Burszta-Adamiak, „Zielone dachy jako element zrównoważonych systemów odwadniających na terenach zurbanizowanych”, Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu, Wrocław 2014.
3. „Wytyczne dla dachów zielonych. Wytyczne do projektowania, wykonywania i utrzymywania dachów zielonych”, DAFA, 2021.
4. Strona internetowa: https://www.gov.pl/web/arimr/moja-woda-20-wez-5000-zl-i-oszczedzaj-wode (dostęp 31.01.2022).
5. Strona internetowa: http://zielonainfrastruktura.pl/wywiad-z-katarzyna-szymczak-pomianowska-dyrektor-departamentu-zrownowazonego-rozwoju-w-um-wroclawia/ (dostęp 31.01.2022).
6. Strona internetowa: https://konsultacje.um.warszawa.pl/warszawski_standard_zielonego_budynku (dostęp 31.01.2022).
7. E. Lewit, „Kopenhaga – Program „Miasto zielonych dachów”, konferencja „Ogród nad głową”, Kraków 18.01.2013.
8. „Strategia zielonych dachów miasta Hamburg”, wywiad Katarzyny Wolańskiej z Klausem Hoppe z Wydziału Architektury Krajobrazu i Zieleni Miejskiej Urzędu Środowiska i Energii miasta Hamburg, http://zielonainfrastruktura.pl/strategia-zielonych-dachow-miasta-hamburg-wywiad/
9. „Zrównoważone gospodarowanie wodą”, wywiad Katarzyny Wolańskiej z dr hab. inż. Ewą Bursztą-Adamiak z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, http://zielonainfrastruktura.pl/eko-lokator-zrownowazone-gospodarowanie-woda-wywiad-z-dr-hab-inz-ewa-burszta-adamiak-z-uniwersytetu-przyrodniczego-we-wroclawiu/
10. K. Wolańska, „Różnorodne funkcje powierzchni dachowych w mieście Rotterdam”, http://zielonainfrastruktura.pl/eko-lokator--roznorodne-funkcje-powierzchni-dachowych-w-miescie-rotterdam/

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!