Dobór warstw wstępnego krycia dla dachów skośnych

Klasy szczelności muszą być przypisane konkretnym kątom nachylenia połaci dachowych określonym dla produkowanych pokryć. W związku z tym, system określania klas szczelności oparty jest na wyznaczaniu kątów charakterystycznych dla każdego rodzaju pokrycia dachowego. Dla większości pokryć takimi odnośnikami są kąty graniczne: NZP (najniższe zalecane pochylenie) i NDP (najniższe dopuszczalne pochylenie).

Drugi graniczny kąt NDP jest zazwyczaj najniższym kątem, jaki może mieć połać, aby dane pokrycie mogło prawidłowo funkcjonować nawet z najmocniejszym rodzajem warstwy pod nim.

Wyższa szczelność pokrycia dachu jest potrzebna w sytuacji, gdy musi on spełniać wyższe wymagania od podstawowych, w których był określany kąt NZP. Podwyższone wymagania szczelności dla dachu występują, gdy:

• poddasze wykorzystywane jest dla celów mieszkalnych,
• nachylenie połaci dachu jest mniejsze od NZP określanego przez producenta pokrycia,
• budynek znajduje się w strefie o trudnych warunkach klimatycznych, czyli o podwyższonej sile wiatrów lub ilości opadów,
• dach ma konstrukcję zwiększającą wymagania: długie krokwie, dodatkowe instalacje, np. wymienniki lub kolektory cieplne, skomplikowany kształt, np. wole oka lub lukarny,
• inwestor lub lokalne prawo narzucają specjalne warunki dla budynku w zależności od jego przeznaczenia.

Jeżeli dach musi spełniać niektóre z wymienionych wyżej wymagań, to w zależności od ich ilości jego warstwa wstępnego krycia powinna charakteryzować się odpowiednią klasą szczelności. Zależności te powinny być określane w tabelach przypisanych do każdego rodzaju i modelu pokrycia zasadniczego.

Metody klasyfikacji dla pokryć dachówkowych

Pokrycia dachówkowe oznaczają pokrycia wykonane z dachówek ceramicznych i cementowych. Te zasady mogą być wykorzystywane dla podobnie funkcjonujących pokryć drobnowymiarowych układanych na zakład na ruszcie z łat.

Dla dachówek przyjmuje się, że NDP wynosi 10°, a NZP podaje producent. Wyboru klasy szczelności dokonuje się w zależności od kąta nachylenia połaci zawartego w przedziale od NDP do NZP i w zależności od ilości warunków dodatkowych, jakie dach musi spełniać.

Ze spadkiem pochylenia dachu wzrastają wymagania izolacyjności – odporności na opady. Jeżeli dach musi sprostać większej od trzech liczbie podwyższonych wymagań z pięciu wymienionych, to warunki określające izolacyjność warstwy wstępnego pokrycia są już jednakowe.

Klasy szczelności podane w TAB. 1 określają sposoby wykonania warstwy wstępnego krycia oraz materiały, z których powinna być wykonana.

Metody klasyfikacji dla pokryć z blach profilowanych

Grupa pokryć nazwanych blachami profilowanymi obejmuje następujące pokrycia układane na łatach:

1) blachy tłoczone dachówkopodobne układane:
- zgodnie ze spadkiem (spływem wody) po profilu, produkowane w długich arkuszach (od 0,5 do 7 m),
- prostopadle do spadku, równolegle do okapu, produkowane w postaci jedno-, dwu- lub trzyrzędowych paneli modułowych mocowanych do łat na czole lub do łat,

2) blachy fałdowe produkowane w arkuszach o fałdach w kształcie:
- trapezu (blachy trapezowe),
- fali (blachy faliste),

3) blachy produkowane przez profilowanie w postaci paneli zatrzaskowych, rąbkowych, czyli wąskich arkuszy wyprofilowanych na brzegach w rąbki stojące stanowiące połączenia tych paneli i jednocześnie listwę montażową.

Pokrycia z blachodachówek

Producenci pokryć z blach dachówkopodobnych powinni określić podział zakresu nachylenia połaci do stosowania tych pokryć, tak aby każdy z tych zakresów miał przypisane, odpowiednie do wymagań, klasy szczelności.

• Dolna granica zastosowań (NDP) powinna być określona w zależności od kąta pochylenia profilu oraz wytrzymałości na obciążenia wynikające z zalegania śniegu, zależne od sztywności profilu (im większa wysokość wygięcia, tym profil powinien być sztywniejszy).
• Górna granica (NZP) powinna być określona tak, aby nachylenie dachu zapewniało samoodśnieżanie się pokrycia.

Zakłada się, że śnieg zsuwa się samoistnie z blach, gdy są nachylone pod kątem 25° do poziomu. W związku z tym dla blach dachówkopodobnych:

NZP = 25° + P (kąt nachylenia profilu)

Procesy topnienia śniegu (częste w Polsce) są główną przyczyną podchodzenia wody pośniegowej we wszelkie zakłady i szczeliny w pokryciu. Dlatego kąt nachylenia 25° proponuje się uznać za kąt graniczny, powyżej którego następuje łatwe samo odśnieżanie wszystkich pokryć blaszanych.

Proponowane zakresy stosowania klas szczelności pokazuje TAB. 2.

Pokrycia z blach falistych, trapezowych i rąbkowo-zatrzaskowych

Producenci pokryć z blach falistych, trapezowych i zatrzaskowych powinni określić podział zakresu nachylenia połaci do stosowania tych pokryć, tak aby każdy z tych zakresów miał przypisane, odpowiednie do wymagań, klasy szczelności.

• Dolna granica zastosowań (NDP) powinna być określona w zależności od wytrzymałości na obciążenia wynikające z zalegania śniegu, zależne od sztywności profilu.
• Górna granica (NZP) powinna być określona tak, aby nachylenie dachu zapewniało samoodśnieżanie się pokrycia.

Zakłada się, że śnieg zsuwa się samoistnie z blach, gdy są nachylone pod kątem 25° do poziomu. W związku z tym dla blach falistych, trapezowych i zatrzaskowych powinno wynosić:

NZP = 25°

Proponowane zakresy stosowania klas szczelności producenci blach powinni określić w tabelach podobnych do TAB. 2 , przy czym dla blach trapezowych i falistych trzeba wyraźnie zróżnicować klasyfikację w zależności od wysokości profilu, np. oddzielna tabela dla wysokości profilu 18–50 mm i oddzielna dla wysokości >  50 mm.

Wentylacja dachów

Definicje

Dachem wentylowanym nazywa się taką konstrukcję dachową, w której celowo wbudowana jest wewnętrzna przestrzeń rozdzielająca termoizolację od kompletnego pokrycia, przeznaczona do przepływu powietrza atmosferycznego. Przestrzeń wentylacyjna musi być tak zaprojektowana, aby ruch powietrza był naturalny, a jedynie w skomplikowanych konstrukcjach wymuszony. Przepływ powietrza atmosferycznego ma za zadanie odprowadzać nadmiary wilgoci z dachu.

Określenie "dach wentylowany" dotyczy dachów, w których przestrzeń lub szczelina wentylacyjna znajduje się pod pokryciem kompletnym rozumianym jako zespół dwóch warstw: pokrycia zasadniczego i warstwy wstępnego krycia. Czyli dachem wentylowanym nazywa się taką konstrukcję, w której pod warstwą uszczelniającą jest przestrzeń lub szczelina wentylacyjna (RYS. 2).

Do szeroko rozumianej kategorii dachów wentylowanych zaliczamy również takie, w których warstwa wstępnego krycia jest wysoko paroprzepuszczalna (MWK lub PWK) i z tego powodu może być ułożona na styk z termoizolacją. Osuszanie takiego dachu odbywa się przez szczelinę utworzoną przez kontrłaty dzięki temu, że para wodna może wydostać się z termoizolacji i więźby dachu przez MWK lub PWK. Taki system z pokryciem wentylowanym i wysoko paroprzepuszczalną warstwą wstępnego krycia nazywamy dachem wentylowanym dyfuzyjnie (RYS. 1).

Warstwy powietrza w szczelinach lub większych przestrzeniach wentylacyjnych dachów muszą być połączone z powietrzem zewnętrznym. Muszą mieć otwory wlotowe, napowietrzające i wylotowe, odpowietrzające, a cała przestrzeń wentylacyjna musi być przepływowa (drożna). Przy projektowaniu należy zapewnić dostateczne wymiary otworów napowietrzających i odpowietrzających oraz odpowiednią wysokość przestrzeni powietrznej, według zasad podanych w normie DIN 4108-3.

Przestrzenie i szczeliny wentylacyjne umożliwiają osuszanie materiałów z jakich zbudowany jest dach. Szczelina wentylacyjna znajdująca się pod pokryciem utworzona przez kontrłaty osusza łaty i pokrycie dachu oraz górną powierzchnię warstwy wstępnego krycia. Natomiast przestrzeń (lub szczelina) znajdująca się pod warstwą wstępnego krycia osusza więźbę dachu i jego termoizolację.

W dachach wentylowanych dyfuzyjnie szczelina utworzona przez kontrłaty osusza: pokrycie, ruszt z łat oraz wysoko paroprzepuszczalną warstwę wstępnego krycia, która umożliwia osuszanie więźby i termoizolacji dachu.

Pokrycia dachowe układane na łatach drewnianych powinny być wentylowane ze względu na zagrożenia spowodowane wilgocią, która obniża trwałość i funkcjonalność łat i tym samym trwałość pokrycia dachu. Podobnie w dachach pokrytych płytkami kamiennymi, drewnianymi, blaszanymi lub gontami bitumicznymi, poszycia wykonane z desek lub innych materiałów drewnopochodnych (z OSB, MPF, sklejek itp.) też powinny być wentylowane za pomocą przestrzeni wentylacyjnej pod nimi.

Wymiary przestrzeni wentylacyjnych

Przestrzenie wentylacyjne w dachach pochyłych (ze spadkiem ≥  5°) będą uznane za poprawnie wykonane, gdy zostaną zachowane następujące warunki, określone według DIN 4108-3 (TAB. 3):

1) wysokość przekroju umożliwiającego przepływ powietrza wentylacyjnego (rozumianego jako prześwit) wewnątrz dachu, nad jego izolacją cieplną musi wynosić co najmniej 2 cm,

2) wolny, nieosłonięty przekrój wlotu wentylacyjnego przy okapach lub w okapie oraz w zakończeniu dachu jednospadowego musi wynosić co najmniej 2‰ wentylowanej (nachylonej) powierzchni dachu, jednak nie mniej niż 200 cm2/m,

3) przy kalenicy i narożu wymagane są minimalne przekroje wylotu wentylacyjnego wynoszące 0,5‰ wentylowanej powierzchni dachu, jednak nie mniej niż 50 cm2/m,

4) wartość równoważnej dyfuzyjnie grubości powietrza Sd wszystkich warstw konstrukcji ułożonych poniżej przestrzeni (szczeliny) wentylującej musi łącznie wynosić co najmniej 2 m.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!