Komin - słaby punkt dachu

W Polsce kominy najczęściej wykonuje się na dwa sposoby: z cegły klinkierowej (przykryte czapką, rzadziej głowicą) albo z elementów systemowych lub zwykłej cegły (tynkowane po obłożeniu styropianem). Łączy się je z pokryciem za pomocą specjalnych taśm samoprzylepnych lub obróbek blacharskich wspomaganych uszczelniaczami.

Taśmy lub obróbki zwykle otacza się listwami blaszanymi, wkładanymi we wcięcia w cegle (FOT. 1) lub w tynku. Tak zbudowane kominy, nawet poprawnie wykonane i dobrze połączone z pozostałymi warstwami dachu, nadal mają podstawową wadę: są mostkami termicznymi.

Bez względu na wielkość komina, usytuowanie i sposób wykorzystania przestrzeni pod dachem, murowana konstrukcja przyczynia się do chłodzenia poddasza lub całego budynku (FOT. 2). Nawet elementy osłonięte styropianem stają się mostkami termicznym, ponieważ wypuszczają ciepłe powietrze lub spaliny i są otwarte do atmosfery.

W większości wypadków styropian znajduje się tylko po zewnętrznej stronie, a jego grubość wynosi 1–2 cm. Izolacja stanowi więc jedynie podłoże dla tynków akrylowych (lub podobnych).

Innym mankamentem tych miejsc są mostki konwekcyjne powstające na skutek braku szczelności powietrznej dachów w miejscach wokół kominów. Wynika to najczęściej z niepoprawnego ułożenia materiałów uszczelniających: membrany wstępnego krycia (MWK) lub papy.

Błędy wykonawcze

Poprawne wykonanie wszystkich elementów kominów murowanych, łącznie z połączeniami z pozostałymi warstwami dachu jest bardzo trudne. Niedoświadczeni dekarze popełniają wiele błędów. Najczęstsze z nich to:

• wadliwe połączenie z kominem warstwy wstępnej: MWK lub papy (rzadziej stosowanej),
• wadliwe wykonanie obróbek blacharskich na połączeniu z pokryciem,
• wadliwe wykonanie czapki osłaniającej komin od góry,
• zastosowanie nieodpowiednich materiałów.

MWK wokół komina

Membrana wstępnego krycia, choć niewidoczna, jest bardzo ważnym elementem poprawnie zbudowanej konstrukcji. Wynika to m.in. z uwarunkowań klimatycznych: w naszym klimacie śnieg bez większych problemów podwiewany jest pod pokrycie (FOT. 3). Szczelność zależy wówczas od połączeń MWK z kominem i innymi instalacjami przechodzącymi przez dach.

Większość problemów wynika z pozostawienia membrany bez wywinięcia i przyklejenia do komina (FOT. 4–9). W takich sytuacjach zwisająca MWK wpuszcza do środka opady, bez względu na to, czy ułożono ją źle wokół całego komina czy tylko na jednym boku.

Wywinięcie membrany do góry również nie zapewnia szczelności połączenia (FOT. 9), gdyż woda najczęściej spływa po ściankach komina, więc jeśli MWK nie jest przyklejona, nie osłania dachu.

Obróbki blacharskie i taśmy

Dobre uszczelnienie połączenia komina z pokryciem wymaga zaklejenia wszelkich nierówności. Nie wystarczy zasłonięcie od góry (FOT. 10), gdyż wiatr bardzo często i łatwo wdmuchuje opady.

Należy pamiętać, że wystające kominy zakłócają ruch powietrza i wyłapują deszcz oraz śnieg. Śnieg powoduje, że nawet pozornie dobre okucia zawodzą. Jeżeli komin styka się z koszem, woda pośniegowa podnosi się i wpływa pod obróbkę (FOT. 11).

Z kolei łączenie samoprzylepnymi taśmami kominowymi wymaga wyobraźni i cierpliwości. Jeśli taśma nie jest starannie przyklejona (FOT. 12–13) lub nie wchodzi głęboko pod dachówkę, śnieg dostaje się pod pokrycie. Wiadomo też, że wówczas pod spodem MWK (lub papa) ułożona jest podobnie. Komin w zlewni (FOT. 14) powinien być uszczelniony na poziomie blachy koszowej pod spodem blachodachówki.

Duże ryzyko nieszczelności dachu istnieje także wówczas, gdy jest dużo kominów lub świetlików rozmieszczonych blisko siebie (FOT. 15). Jeżeli dodatkowo pokrycie mocowane jest farmerami (FOT. 16), dach z czasem się rozszczelnia z powodu sił wywołanych ruchami termicznymi blachy.Na FOT. 17–19 przedstawiono przykłady kolejnych błędów wykonawczych.

Komin wyprowadzono między koszem a narożem, co jest bardzo niefortunnym usytuowaniem. Widać, że konstrukcję wykonano za pomocą typowych technik. Wykorzystano również standardowe taśmy kominowe. Błędy widać dopiero po zbliżeniu (FOT. 19). Aby prawidłowo przykleić taśmę, należałoby podłożyć ją pod dachówkę i gąsior.

Komin z dziurawki

W Polsce często materiałem, z którego buduje się kominy, jest cegła klinkierowa typu dziurawka. W takich konstrukcjach wcięcia pod obróbki blacharskie uszczelnia się dużą ilością silikonu. Brakuje też czapki lub jest ona zbyt mała. Stosuje się także kratki z tworzywa sztucznego przeznaczone do wewnętrznych zastosowań (bez stabilizatorów na UV), które szybko się kruszą i wypadają (FOT. 20–25).

Problemem takich kominów jest to, że cegła dziurawka tworzy wewnątrz muru kanały. Woda płynie nimi aż do miejsca, w którym kończy się klinkier i zaczyna betonowa stopka lub zwykła cegła. Na FOT. 23–24 widać wypływającą ciecz w tych miejscach. Dostaje się ona do dziur wewnętrznych przez spoiny lub od środka kanału kominowego.

Nawet najlepsze techniki dekarskie i materiały uszczelniające nie zatrzymają tej wody - płynie ona wewnątrz komina. Z tego powodu dekarze mają prawo nie udzielać gwarancji na dachy z takimi konstrukcjami, a rękojmia jest bezzasadna.

Kozubek (odbój)

Na FOT. 26–27 pokazano dach wykonany w niskim standardzie, mający jednak pewne zalety, jak wysokie nachylenie, poddasze nieużytkowe oraz zastosowanie kozubków, dawniej bardzo popularnych. Takie wykonanie obróbek przyspiesza odpływ wody deszczowej i pośniegowej i daje bardzo dobre efekty.

Warto zwrócić również uwagę na kratki, które choć mało estetyczne, są trwale zamocowane. Ten dach wytrzymał kilkanaście lat eksploatacji bez większych problemów. Wymaga remontu z powodu innych błędów (źle ułożonej folii wstępnego krycia).

Złe materiały i techniki

Kolejny przykład braku wyobraźni wykonawców i oszczędzania na materiałach pokazano na FOT. 28–30. Jak widać, zastosowano tu zbyt cienką taśmę kominową, którą za krótko wpuszczono pod dachówki. Dziury zrobiły się po roku (przyczyną mogły być ptaki lub śnieg).

Dodatkowo, kratki wentylacyjne w za niskim kominie zbierały wodę. Sytuację pogorszyło ostatecznie umieszczenie kominka wentylacyjnego tuż za kominem. W tym wypadku kierownik budowy, projektant i wykonawca mogą podać sobie ręce (i oddać sobie dyplomy).

Kratki - wieczne wpadki

Umieszczenie kratek zbyt nisko pokrycia jest dość powszechnym błędem. Nawet jednak wysokie umieszczenie kratek może skutkować wpływaniem wody do środka dachu (FOT. 31–35).

Przykładowo: po dobrze wykonanym kapinosie woda spływa na takiej wysokości, że nawet lekki wiatr (częste zjawisko w czasie opadów deszczu) nawiewa wodę przez plastikową kratkę do środka. Tam ciecz zatrzymuje się w szparze między cegłą a styropianem i spływa po murze komina, podobnie jak wewnątrz cegły dziurawki.

Problemem jest także częste wypadanie kratek, niszczonych przez promieniowanie ultrafioletowe (elementy te są przeznaczone do zastosowań wewnętrznych). Po wypadnięciu wzrasta ilość wpływającej wody. Wielu wykonawców twierdzi, że na te zjawiska nie ma rady. Tymczasem już w XIX w. kominy osłaniano żaluzjami, które również lepiej chroniły przed ptakami.

Kominy obudowane

Na FOT. 36–38 widać dach z pokryciem blaszanym, na którym komin będzie obudowany również blachą. Membrana jest starannie przyklejona do komina, mimo że nie wygląda to tak, jak na RYS. 1–2. Nad kominem wykonano dodatkową rynienkę osłonową z membrany. Skropliny i drobne przecieki nie mają możliwości dopłynąć do środka dachu.

Konstrukcję ocieplono twardą wełną włożona w konstrukcję z listew (łat 6×4 cm – jak na całym dachu) i obudowany blachą. Zapewniono więc dwa szczelne połączenia: z warstwą uszczelniającą w postaci MWK i z pokryciem w postaci blachy (panele zatrzaskowe).

Tak wykonane kominy można obudować arkuszami lub płytkami blachy (FOT. 39), płytkami ceramicznymi (FOT. 40), płytkami z włókno-cementu lub łupkiem (FOT. 41). Materiały ułożone w tej technice gwarantują dużą estetykę i funkcjonalność, a obłożenie wełną zapewnia minimalne straty ciepła i komin dobrze wyciąga spaliny lub powietrze.

Wnioski

Kominy są kolejnym dowodem na to, że dobre wykonawstwo wymaga wiedzy, cierpliwości, doświadczenia i dopracowania szczegółów. Dla szczelności tych miejsc często najważniejsze jest to, co niewidoczne, jak poprawne połączenie MWK z kominem.

Podobnie jak w innych omawianych zagadnieniach dotyczących jakości polskich dachów, także i tu większość problemów wynika ze stosowania wyłącznie kryterium niskich cen. Jest to podstawowy błąd, gdyż niska cena nie oznacza niskich kosztów.

Wybór taniego wykonawcy przekłada się najczęściej na różne niedociągnięcia lub pomyłki, decydujące o jakości całego budynku, a co za tym idzie – na remonty tuż po zakończeniu budowy lub nawet jeszcze przed. Niskie ceny oznaczają więc wysokie koszty, i na odwrót. Zasada to dotyczy zwłaszcza wykonawstwa.

W Polsce jest bardzo dużo dachów, które nie wytrzymują dłużej niż 10–15 lat, podczas gdy współczesne techniki pozwalają na uzyskanie trwałości kilkukrotnie większej (30–50 i więcej lat) bez większych nakładów podnoszących standardy. Budować tanio oznacza więc budować dobrze, nierozrzutnie, z wykorzystaniem prostych rozwiązań architektonicznych i sprawdzonych technik.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!