Mocowanie mechaniczne materiału termoizolacyjnego w ETICS

Potrzebę zastosowania łączników oraz ich rodzaj, liczbę i rozmieszczenie, definiuje projekt techniczny lub wybrany system ocieplenia na podstawie przewidywanych obciążeń obliczeniowych. Płyty termoizolacyjne przyklejane wymagają przynajmniej 6 sztuk łączników na 1 m2.

Liczbę tę odpowiednio zwiększa się dla strefy brzegowej elewacji o minimum 20%, a maksymalnie o 50% (szerokość strefy umownie określa się względem 1/8 szerokości węższego boku budynku; powinna zawierać się w przedziale od 1 do 2 m). Podane ilości łączników są tylko danymi orientacyjnymi - właściwą liczbę oraz rozmieszczenie łączników na elewacji powinien precyzować projekt techniczny ocieplenia.

Do mocowania styropianu EPS i XPS, białego i grafitowego, zaleca się stosować łączniki mechaniczne z trzpieniem tworzywowym, jak i z trzpieniem stalowym, wbijane lub wkręcane. Do mocowania izolacji z wełny mineralnej odpowiednie są łączniki z trzpieniem metalowym uzupełnione o talerzyki dociskowe zwiększające powierzchnię docisku materiału do podłoża.

Łączniki dobiera się w zależności od rodzaju podłoża, do którego będzie mocowany system ociepleń, oraz odpowiednio do grubości i rodzaju materiału termoizolacyjnego. Wszystkie łączniki powinny posiadać europejską (znak CE) lub krajową ocenę techniczną (znak B). Na etykiecie produktu powinno się ponadto znaleźć oznaczenia podłoża, do jakich jest przeznaczony.

Wytyczne ETAG 014 "Łączniki tworzywowe do mocowania warstwy izolacyjnej ociepleń ścian zewnętrznych" określają pięć kategorii podłoży. Są to:

1. kategoria użytkowa A - łączniki tworzywowe do stosowania w betonie zwykłym (C12/15–C50/60),
2. kategoria użytkowa B - łączniki tworzywowe do stosowania w bloczkach pełnych ściennych (cegła pełna silikatowa, cegła pełna ceramiczna),
3. kategoria użytkowa C - łączniki tworzywowe do stosowania w ścianach murowanych z pustaków ściennych lub cegły szczelinowej,
4. kategoria użytkowa D - łączniki tworzywowe do stosowania w betonie lekkim (klasa wytrzymałości LAC 2–LAC 25),
5. kategoria użytkowa E - łączniki tworzywowe do stosowania w autoklawizowanym betonie komórkowym (klasa wytrzymałości AAC2–AAC7).

Nowa generacja łączników zaprojektowana jest w taki sposób, aby spełniały wymogi wytrzymałości we wszystkich podłożach (klasy A, B, C, D, E), dzięki temu nie trzeba używać innych łączników do różnych podłoży na tym samym obiekcie.

Nowoczesne łączniki mechaniczne w systemach ETICS ułatwiają spełnienie podstawowych warunków dotyczących projektowania i budowania obiektów budowlanych w zakresie:

• bezpieczeństwa konstrukcji - zapewniają wysokie bezpieczeństwo mocowania systemu poprzez duże wytrzymałości na wyrywanie z podłoża odpowiednią sztywność talerzyka i wysokie parametry na przeciąganie przez materiał izolacyjny,
• bezpieczeństwa pożarowego - stosowanie materiałów o podwyższonej odporności na temperaturę wraz z metalowym trzpieniem zwiększa wytrzymałość systemu podczas pożaru,
• ochrony środowiska i odpowiedniej charakterystyki energetycznej budynku oraz racjonalizacji użytkowania energii - dzięki ograniczeniu punktowych mostków cieplnych spełniają wysokie wymagania dotyczące ochrony cieplej budynków.

Montaż mechaniczny termoizolacji powinien odbywać się po jej wcześniejszym przyklejeniu masą klejową lub klejowo-szpachlową do mocowania płyt izolacyjnych. Klejenie to wymaga minimum 24-godzinnej przerwy na wiązanie masy klejowej lub klejowo-szpachlowej. Dopiero wówczas można przystąpić do mocowania łączników mechanicznych.

Należy pamiętać, że łączniki mechaniczne zawsze montuje się w strefie masy klejowej. Przy mocowaniu należy brać pod uwagę średnicę koszulki łącznika mechanicznego, do której należy odpowiednio dobrać średnicę wiertła, oraz rodzaj podłoża warunkujący stosowanie udaru w wiertarkach w trakcie wykonywania otworów.

Prawidłowa instalacja łączników w układach ociepleniowych z najpopularniejszymi materiałami termoizolacyjnymi (styropian, wełna mineralna) odbywa się według poniższych reguł:

1. Montaż powierzchniowy (kołnierz dociskowy łącznika widoczny na warstwie izolacji) - po uprzednim nawierceniu otworu w podłożu (ścianie) poprzez płytę izolacji termicznej (FOT. 1) łączniki zostają osadzone w podłożu (np. ścianie) (FOT. 2), po czym trzpień mocujący, zależnie od wariantu, wbija się (FOT. 3) lub wkręca się za pomocą wkrętarki z odpowiednią końcówką. Talerzyk łącznika powinien zostać zlicowany z powierzchnią mocowanej płyty termoizolacyjnej. Niedopuszczalne jest zerwanie przez łączniki struktury izolacji i zbyt głębokie jego osadzenie.

Nie wolno również pominąć klejenia płyt i zastosować tylko łączniki mechaniczne, gdyż niezależnie od tego, czy w danym rozwiązaniu łączniki pełnią funkcję podstawową lub uzupełniającą mocowanie termoizolacji, to operacja klejenia zapewnia jako pierwsza mocowanie izolacji termicznej i zapobiega przesuwaniu się płyt względem podłoża.

Aby prawidłowo osadzić łączniki (uprzednio właściwie dobrane do rodzaju izolacji i typu podłoża) podczas wykonywania otworów montażowych, należy przestrzegać wytycznych producenta danego łącznika. Istotna jest odpowiednia średnica wiertła, rodzaj wiercenia (z "udarem" lub bez) oraz minimalne głębokości otworów montażowych dla materiałów pełnych. W przypadku mocowania izolacji termicznej z lamelowej wełny mineralnej do łącznika należy zastosować dodatkowy talerzyk dociskowy (FOT. 4).

2. Montaż zagłębiony, ukryty (tzw. termodybel) - w przypadku tego rodzaju montażu w pierwszej kolejności należy wykonać otwór montażowy w ścianie poprzez płytę uprzednio przyklejonej izolacji termicznej, a następnie systemowym frezem wykonać zagłębienie w izolacji (FOT. 5). W tak przygotowanym gnieździe umieszcza się łącznik (FOT. 6), po czym wkręca się lub wbija trzpień mocujący łącznik (FOT. 7). W ostatnim kroku zagłębiony łącznik zaślepia się systemową zaślepką z odpowiedniego materiału izolacyjnego (FOT. 8-9).

Podkreślając znaczenie profesjonalnego wykonawstwa, warto zwrócić uwagę na błędy podczas montażu łączników mechanicznych, obniżające efektywność ocieplenia i powodujące awarie. Najczęściej chodzi o następujące niedopatrzenia czy defekty:

• zbyt płytki otwór wiercenia: głębokość otworu - szczególnie w podłożach pełnych kat. A, B - powinna być o co najmniej 10 mm dłuższa od efektywnej głębokości zakotwienia łącznika,
• brak czyszczenia otworu wierconego, chociażby poprzez dwukrotny posuwisto-zwrotny ruch wiertłem, który odprowadzi zwierciny na zewnątrz -dotyczy podłoża z materiałów pełnych,
• zastosowanie łączników nieodpowiednich do rodzaju podłoża,
• stosowanie łączników o nieodpowiedniej sztywności kołnierza dociskowego łącznika, co może spowodować przeciągnięcie materiału termoizolacyjnego w przypadku awarii systemu,
• mocowanie wełny mineralnej za pomocą łączników z trzpieniem tworzywowym, a nie metalowym, oraz bez dodatkowych talerzyków dociskowych,
• wiercenie z udarem w cegłach szczelinowych, pustakach ceramicznych i gazobetonie, co niszczy ściany i osłabia osadzenie łącznika oraz w znaczący sposób zmniejsza parametry na wyrywanie z podłoża,
• stosowanie łączników z trzpieniem wykonanym z miękkiego materiału, który podczas montażu "sprężynuje" albo w ogóle nie daje się wbić; zaleca się udaroodporne łączniki z trzpieniem tworzywowym, wykonane z dobrej klasy tworzywa wzmocnionego włóknem szklanym,
• użycie zbyt małej liczby łączników w strefie brzegowej elewacji,
• montaż łączników zaraz po klejeniu, przy jednoczesnym nieprawidłowym klejeniu płyt (niewystarczające pokrycie klejem powierzchni płyty).

Literatura

1. "Wytyczne ETICS. Warunki techniczne wykonawstwa, oceny i odbioru robót elewacyjnych z zastosowaniem ETICS", Stowarzyszenie na Rzecz Systemów Ociepleń, wydanie 3/2015.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!