Przyczyny silnego zawilgocenia przegród budowlanych pomieszczeń rekreacyjnych w podziemiu nowego apartamentowca

Biorąc pod uwagę aktualny stan wiedzy oraz dostępne obecnie nowoczesne materiały i technologie, wydawać by się mogło, że w przypadku obiektów nowo wzniesionych wspomniany problem nie powinien wystąpić w ogóle.

Nic bardziej mylnego, niejednokrotnie bowiem w obiektach nowo wybudowanych widoczne ślady zawilgocenia ścian i podłóg pojawiają się już w pierwszych latach eksploatacji [3].

Zazwyczaj powodem takiego stanu rzeczy są błędy popełnione podczas wykonywania zabezpieczeń przeciwwilgociowych budynku [4], zdarza się jednak i tak, że przyczyna zawilgocenia leży zupełnie gdzie indziej, czego przykładem jest wzniesiony przed kilkoma laty apartamentowiec.

Poza podstawową funkcją mieszkalną, ulokowaną na parterze oraz I i II piętrze, ma on kondygnację podziemną, gdzie usytuowano pomieszczenia techniczne, miejsca parkingowe, a także pokazaną na RYS. 1 grupę pomieszczeń o funkcji rekreacyjnej, wyposażonych m.in. w wannę jacuzzi, natrysk z hydromasażem i sauny. W pomieszczeniach tych nadmierne zawilgocenie ścian i podłóg ujawniło się po kilku latach użytkowania budynku.

W artykule zaprezentowano badania przeprowadzone w celu ustalenia zarówno tego, jak wysokie są wartości wilgotności, jak i przyczyn nadmiernego zawilgocenia ścian i podłóg przedmiotowych pomieszczeń, które ze względu na zły stan techniczny zostały na dłuższy czas wyłączone z użytkowania.

Obraz zawilgoconych przegród budowlanych

• Budynek apartamentowca został posadowiony na płycie fundamentowej grubości 450 mm, wykonanej z betonu klasy B20, na której oparto betonowe ściany konstrukcyjne piwnic, zewnętrzne i wewnętrzne oraz słupy.
• Na ścianach zewnętrznych, od strony styku z gruntem, zastosowano izolację przeciwwodną bitumiczną, natomiast od wewnątrz otynkowano je i pokryto powłoką malarską.
• Podczas badań ustalono, że w pomieszczeniach rekreacyjnych wszystkie ściany i słupy otynkowano grubym na około 20 mm tynkiem gipsowym, a tylko niektóre ich fragmenty obłożono innymi okładzinami.
• Płytę fundamentową wykonano na bitumicznej izolacji wodoszczelnej i warstwie chudego betonu.
• W pomieszczeniach rekreacyjnych na płycie ułożono warstwę styropianu i folię polietylenową, a na nich warstwę betonu podkładowego grubości 100 mm, w której ułożono system wodnego ogrzewania podłogowego.
• Górną warstwę podłogi wykończono różnymi materiałami; głównie jednak płytkami ceramicznymi.

Obraz nadmiernie zawilgoconych przegród budowlanych, widoczny w pomieszczeniach rekreacyjnych w okresie letnim, przedstawiał się następująco:

• na pokrytych tynkiem ścianach i słupach, w strefie do wysokości około 700 mm ponad poziom posadzki, widoczne były ślady po wielokrotnym, intensywnym zawilgoceniu, które miało miejsce w przeszłości, w postaci złuszczonej powłoki malarskiej, wykwitów soli i zmurszeń tynku (FOT. 1-2).
• wykwity soli były też widoczne na podłodze w spoinach między płytkami ceramicznymi i w obrębie szczelin między deskami.

Przeprowadzone badania i ich rezultaty

W celu określenia przyczyn zawilgocenia przeprowadzono badania wilgotności masowej U_m przegród budowlanych zawilgoconych pomieszczeń. Do ich wykonania wykorzystano wago-suszarkę oraz nieniszczący dielektryczny miernik Uni 2 GANN, pozwalający na określanie wilgotności w strefie przypowierzchniowej.

Na użytek badań nieniszczących opracowano dwie zależności korelacyjne opisane funkcjami matematycznymi, jedną dla betonu, drugą dla tynku gipsowego, co przedstawiono na RYS. 2-3.

Na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że wilgotność masowa warstwy betonowej podłogi na gruncie w pomieszczeniach rekreacyjnych zdecydowanie przekracza wartość dopuszczalną wynoszącą 4% [5], osiągając miejscami wartość 7,50%.

W wyniku przeprowadzonych badań ustalono także, że wilgotność masowa tynku gipsowego we wszystkich pomieszczeniach przekracza wartość dopuszczalną wynoszącą 3% [5, 6]. Maksymalna stwierdzona wartość wilgotności masowej wynosiła 26,80%. Stwierdzono ponadto, że wilgotność ścian betonowych od strony garażu nie przekracza 3%.

Metodą półilościową zbadano stężenie soli w próbkach pobranych z tynku gipsowego, które według [7] było niskie. Na tej podstawie sformułowano wniosek, że zawilgocenie ścian w pomieszczeniach rekreacyjnych nie zostało spowodowane wodą gruntową, który to wniosek został potwierdzony wykonanym przez warstwy podłogowe odwiertem rdzeniowym, na podstawie którego potwierdzona została obecność na płycie fundamentowej izolacji przeciwwilgociowej grubości 4 mm (FOT. 3-4).

W celu ustalenia przyczyn zawilgocenia w pomieszczeniach rekreacyjnych wykonano kilka odkrywek.

Jedną z nich wykonano we wnęce prysznicowej, w narożu posadzki i ścian, gdzie stwierdzono brak jakiejkolwiek izolacji przeciwwilgociowej zarówno ścian, jak i posadzki, a także brak listwy narożnej przeciwwilgociowej.

Kolejna odkrywka polegała na odkryciu wpustu odprowadzającego wodę z posadzki prysznica do kanalizacji. Stwierdzono tu nieszczelności w osadzeniu wpustu. W konsekwencji tych nieprawidłowości, spływająca woda miała przez cały czas swobodny dostęp do podposadzkowego betonu podkładowego, mogła go zawilgacać, mogła też swobodnie przedostawać się pod warstwę styropianu zawilgacając płytę fundamentową, a w wyniku podciągania kapilarnego także pokryte tynkiem gipsowym ściany (FOT. 5-6).

Odkrywkę wykonano także w podłodze do górnego poziomu płyty fundamentowej w narożu ścian jednego z pomieszczeń. Stwierdzono, że wilgotność podkładu betonowego i górnej powierzchni płyty fundamentowej jest wynosi około 7,5%. Odkrywkę tę monitorowano do czasu rozpoczęcia sezonu grzewczego.

W krótkim czasie po uruchomieniu ogrzewania podłogowego, w odkrywce pojawiła się woda o lekko zielonkawym zabarwieniu, a na powierzchniach ścian w strefie przyposadzkowej, po całym obwodzie, wilgotne plamy (FOT. 7-8). Świadczy to o nieszczelności instalacji centralnego ogrzewania.

Na tej podstawie ustalono dwie przyczyny zawilgocenia analizowanych przegród budowlanych. Główna to nieszczelność instalacji centralnego ogrzewania, druga to wadliwy sposób rozwiązania pomieszczenia prysznica, m.in. brak we wnęce prysznicowej jakiejkolwiek izolacji przeciwwilgociowej ścian i posadzki.

Podsumowanie

Przeprowadzone badania wilgotnościowe wykazały, że wilgotność masowa badanych przegród budowlanych w pomieszczeniach rekreacyjnych nowego apartamentowca zdecydowanie przekroczyła wartość dopuszczalną.

Wilgotność masowa betonowej warstwy podłogi wynosiła ponad 7% przy wartości dopuszczalnej 4%, a tynku gipsowego ponad 26% przy wartości dopuszczalnej 4%.

Opracowane w wyniku przeprowadzonych badań zależności korelacyjne, w tym zwłaszcza dla tynku gipsowego, mogą zostać wykorzystane w przyszłości jako hipotetyczne w badaniach prowadzonych w innych budynkach.

Konsekwencją przeprowadzonych badań było wykazanie, że powodem zawilgocenia nie było wadliwe wykonanie poziomej izolacji przeciwwilgociowej obiektu, lecz inne przyczyny leżące wewnątrz budynku.

Literatura

1. J. Adamowski, J. Hoła, Z. Matkowski, "Probleme und Losungen beim Feuchtigkeitsschutz des Mauerwerks von Baudenkmalern am Beispiel zweier grosser Barockbauten in Wrocław", Bautechnik Jg 82, pp. 426-433.
2. J. Jasieńko, Z. Matkowski, "Zasolenie i zawilgocenie murów ceglanych w obiektach zabytkowych - diagnostyka, metodyka badań, techniki rehabilitacji", "Wiadomości konserwatorskie" 14/2009, s. 43-48.
3. A. Hoła, K. Schabowicz, "Zawilgocenie ścian murowanych kompleksu nowych budynków mieszkalnych", "Materiały Budowlane" nr 7/2011, s. 82-84.
4. Praca zbiorowa, "Ochrona przed wilgocią i korozją biologiczną w budownictwie. Poradnik", Grupa MEDIUM, Warszawa 2014.
5. Praca zbiorowa, "Warunki techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych, część B. Roboty wykończeniowe, zeszyt 3. Posadzki mineralne i żywiczne", Instytut Techniki Budowlanej, Warszawa 2004.
6. B. Francke, "Warunki Techniczne Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych C6/2016 Część C. Zabezpieczenia i izolacje, zeszyt 6. Zabezpieczenia wodochronne pomieszczeń mokrych", Instytut Techniki Budowlanej, Warszawa 2016.
7. Maciej Rokiel, "Hydroizolacje w budownictwie. Wybrane zagadnienia w praktyce", Dom Wydawniczy MEDIUM, Warszawa 2009.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!