Ile kosztuje ocieplenie w systemie ETICS?

Najpopularniejszą w Polsce metodą ocieplania jest system bezspoinowy (w skrócie: metoda BSO), od niedawna określany według nomenklatury europejskiej jako ETICS (z ang. External Thermal Insulation Composite System – złożony system izolacji cieplnej z wyprawami tynkarskimi). Ocieplanie w tym systemie polega na przymocowaniu do podłoża odpowiedniego materiału termoizolacyjnego (styropianu lub wełny mineralnej) za pomocą kleju lub kleju i łączników mechanicznych, tzw. dybli lub kołków. Na powierzchnię materiału termoizolacyjnego nakłada się warstwę kleju zbrojoną siatką z włókna szklanego, a następnie warstwę wykończeniową – cienkowarstwową wyprawę tynkarską.

Systemy ETICS w budynkach wielo- i jednorodzinnych

Obecnie dostępnych jest na rynku wiele systemów ociepleń wykorzystujących technologię systemu ETICS. Pomimo podobnego układu warstw istnieją znaczące różnice między parametrami i cechami technicznymi poszczególnych rozwiązań. Dużą różnorodność wprowadzają choćby wyprawy tynkarskie, których istnieje co najmniej kilkanaście rodzajów. Najpopularniejsze od wielu lat były tynki akrylowe i mineralne. Obecnie szczególnie preferowane są wyprawy silikatowe (krzemianowe), silikonowe i im podobne odmiany hybrydowe, np. tynki silikonowo-silikatowe. Znaczącą pozycję w rankingu zajmują obecnie tynki mineralne malowane farbami silikonowymi lub silikatowymi.

Największa grupa obiektów poddanych termomodernizacji (w tym ociepleniu ścian) w Polsce to budynki mieszkalne, w szczególności wielorodzinne, już istniejące. Znaczący odsetek stanowią również budynki jednorodzinne, wolno stojące lub w zabudowie szeregowej czy bliźniaczej. Ocieplane są również budynki nowe, w których zastosowanie na ścianach zewnętrznych warstwy styropianu lub wełny mineralnej stało się standardem założeń projektowych i realizacyjnych.

Wymienione obiekty różnią się od siebie głównie geometrią i konstrukcją. Budynki wielorodzinne na osiedlach mieszkaniowych przeważnie są wysokie, mają kilka lub kilkanaście kondygnacji. Wzniesione są w technologii wielkopłytowej lub szkieletowej, z elewacjami o wielkości od kilku do nawet kilkunastu tysięcy metrów kwadratowych. Z kolei wśród budynków zamieszkania indywidualnego dominują niskie domy parterowe z poddaszem użytkowym. Nawet piętrowe domy w tym segmencie nie przekraczają dziesięciu czy – maksymalnie – kilkunastu metrów wysokości, a ich elewacje rzadko mają powierzchnię większą niż 300 m².

Wszystkie te budynki łączy funkcja zamieszkania, która wymaga stworzenia odpowiednich warunków cieplno-wilgotnościowych w pomieszczeniach, czyli tzw. komfortu cieplnego. Nie bez znaczenia jest również konieczność oszczędzania energii, m.in. dzięki ocieplaniu ścian z zewnątrz.

Wspomniane zróżnicowanie systemu ETICS oraz różnorodność docieplanych budynków decydują o znacznym zróżnicowaniu cenowym dostępnych na rynku rozwiązań. Spróbujmy więc dokonać krótkiej analizy kosztów ociepleń budynku wielo- i jednorodzinnego.

Różnice w kosztach ocieplenia budynku wielo- i jednorodzinnego

Projekt budowlany, inspektor nadzoru, kierownik budowy

Sama decyzja o dociepleniu powoduje istotną różnicę kosztową, gdyż w przypadku ocieplenia budynków wyższych niż 12 m, czyli w większości wielorodzinnych, konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Ten formalny wymóg Prawa budowlanego wiąże się więc z przygotowaniem projektu budowlanego, ustanowieniem inspektora nadzoru oraz kierownika budowy. W przypadku budynków niskich, czyli głównie jednorodzinnych, takiego wymogu prawo nie narzuca.

Rusztowanie, zabezpieczenie siatką, punkty wciągania materiału

Następna zasadnicza różnica zwiększająca budżet docieplenia budynków wielorodzinnych to duża wysokość obiektu. Ten czynnik generuje koszty w kilku obszarach cyklu wykonania ocieplenia. Chodzi o konieczność zastosowania solidnych, najlepiej systemowych rusztowań, właściwego ich postawienia, stężenia, zamocowania i zabezpieczenia siatkami przed upadkiem przedmiotów wykorzystywanych do prac. Siatki zabezpieczają również elewacje wysokich budynków przed niekorzystnym wpływem warunków atmosferycznych (działanie słońca, deszcz mogący odbijać się od podestów rusztowań).

Duża wysokość ścian podnosi ponadto koszt transportu pionowego materiałów do ociepleń – wymagane jest bowiem przygotowanie punktów wciągania materiału, przemieszczanie materiału po podestach rusztowania oraz użycie odpowiednich urządzeń i instalacji. Nie bez znaczenia jest w takim przypadku również droga, jaką musi pokonać pracownik, by dotrzeć na miejsce pracy.

Mocowanie termoizolacji łącznikami mechanicznymi

Duże wysokości ścian oraz ekspozycja powodują, że ocieplenie zostaje narażone na oddziaływanie większych sił wiatru niż w przypadku domków jednorodzinnych. Z tego powodu konieczne jest dodatkowe mocowanie izolacji termicznej łącznikami mechanicznymi w wystarczającej liczbie, najczęściej więcej niż 4 szt./m² (dokładna liczba powinna wynikać z projektu ocieplenia).

Materiały niepalne na wysokości powyżej 25 m

Kolejny aspekt finansowy związany z wysokością budynku wynika z wytycznych Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU z 2002 r. nr 75, poz. 690 z późn. zm.). W § 216 pkt 6 tego rozporządzenia mowa jest o konieczności stosowania materiałów niepalnych do ocieplania budynków na wysokości powyżej 25 m nad poziomem terenu. Takie kryteria spełnia tylko system ociepleniowy oparty na wełnie mineralnej oraz sklasyfikowany jako niepalny. Zarówno koszt wełny mineralnej, jak i koszt jej zainstalowania jest wyższy niż koszt styropianu i jego montażu.

Wyrównywanie podłoża, zwiększone zużycie kleju na nierównej elewacji

Większość budynków wysokich wzniesionych w technologii wielkopłytowej ma ściany o nierównej, często chropowatej powierzchni, a ponadto w budynkach wysokich murowanych trudniej utrzymać pion. Trzeba się wówczas liczyć z koniecznością wyrównania podłoża, lica termoizolacji lub ze zwiększonym zużyciem kleju do przyklejania płyt termoizolacyjnych (pamiętając jednak, że zbyt gruba warstwa kleju może prowadzić do utraty przyczepności ocieplenia do podłoża). Niestety, w praktyce nierówności ścian często przekładają się na nierówności płaszczyzny ocieplenia i dodatkowo są czynnikiem obniżającym walory estetyczne elewacji budynków wysokich.

Zabezpieczenia folią i obróbki na ścianach z otworami oraz na ścianach pełnych

Powierzchnia elewacji budynku wielorodzinnego przypadająca na powierzchnię mieszkań i komunikacji jest przeważnie nieco mniejsza niż w budynku jednorodzinnym. Dodatkowo większość budynków wielkopłytowych ma tzw. ściany szczytowe, bez otworów lub z ograniczoną ich liczbą, co powoduje na ścianach pasmowych wyższą koncentrację okien, balkonów czy loggii.

Tymczasem zabezpieczenie otworów folią, obróbka ościeży okiennych, parapetów, płyt balkonowych, poręczy, naroży itp. są trudniejsze i bardziej pracochłonne od wykonywania ocieplenia na powierzchni elewacji pełnej. Wymagają one osadzenia dodatkowych listew narożnych, kapinosowych, uszczelniających, a także precyzyjnego przycięcia i dopasowania termoizolacji, bardziej skomplikowanego szpachlowania, wzmocnienia w narożach dodatkowymi elementami siatki z włókna szklanego itd. Ogólnie rzecz biorąc, powodują wyższy koszt – przede wszystkim robocizny – niż w realizacji ocieplenia na ścianie z termoizolacją ciągłą.

Liczebność ekip oraz zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańców

Ocieplenia na budynkach wielkogabarytowych, ze względu na prawidłowy i sprawny przebieg robót, ale i wymagania technologiczne (ograniczona możliwość wykonywania przerw technologicznych na dużych powierzchniach ścian), powinny być wykonywane przez brygady co najmniej kilkunastoosobowe, a do realizacji ociepleń na budynkach jednorodzinnych przeważnie wystarczy kilka, tzn. 3–5 osób. Poza tym jeśli prace prowadzone są w zamieszkanym budynku wielorodzinnym, jego obszar i otoczenie muszą być starannie zabezpieczone, by zagwarantować bezpieczeństwo mieszkańców. Chodzi zwłaszcza o wejścia do klatek schodowych, chodniki, parkingi wokół bloku, okna, drzwi, instalacje antenowe i klimatyzacyjne, instalacje odprowadzające wody opadowe itp.

Koszty konserwacji systemu

Z uwagi na dużą wysokość i powierzchnię elewacji budynków oraz ograniczone możliwości swobodnego postawienia rusztowań należy przewidzieć, aby przyjęty system ocieplenia nie wymagał częstej konserwacji, malowania i dodatkowych zabiegów czyszczących. Zastosowanie rusztowań stojących lub wiszących wiąże się ze stałymi czynnościami, takimi jak transport, montaż, demontaż, czyszczenie, odbiór, które występują niezależnie od zakresu, kosztu i czasu trwania robót. Tylko okres użytkowania rusztowań jest zmienny i zależy od rodzaju robót. Mniej opłacalne jest więc postawienie rusztowań podczas robót tańszych i krótko trwających. Często z uwagi na konieczność pokrycia wielkich powierzchni ścian rusztowaniami i sezonowość ich wykorzystywania wykonawcy preferują nie zakup, lecz wypożyczenie tego sprzętu.

W przypadku budynków jednorodzinnych odświeżenie elewacji jest łatwe i relatywnie tańsze. Nieduża wysokość ścian stwarza możliwość wykorzystania do renowacji jedynie urządzeń przedłużających zasięg narzędzi do mycia lub malowania (lanc, przedłużek teleskopowych itp.), drabin lub łatwo przemieszczalnych rusztowań.

Skala prac

Należy również podkreślić, że na zmniejszenie różnicy między kosztami ocieplenia analizowanych typów budynków znacząco wpływa skala i front robót. Wykonawca, który ociepla kilka tysięcy metrów kwadratowych ścian w jednym obiekcie, obniży cenę wykonania z uwagi na niższe koszty zakupu materiałów oraz koncentrację zasobów (pracownicy, sprzęt, materiały) w jednym obiekcie. W przypadku budynków jednorodzinnych mamy do czynienia z dokładną kontrolą części robót przez właścicieli zorientowaną raczej na aspekty wizualne, mniej zaś na zasady techniczno-technologiczne, co zmusza wykonawcę do dokładniejszej pracy przy wykończeniu oraz przyczynia się często do podniesienia kosztu realizacji. Nie bez znaczenia w kosztach robocizny jest również to, że wykonawca często nie pośredniczy w zakupie materiałów do ocieplenia, co pozbawia go możliwości zarobienia dodatkowych pieniędzy.

Podsumowanie

Przeprowadzona analiza może prowadzić do wniosku, że koszty ocieplenia budynku wielorodzinnego są wyższe od kosztów ocieplenia budynku jednorodzinnego. Tak jest w istocie, jeśli rozpatruje się koszty przypadające na metr kwadratowy ocieplenia. Gdy zaś koszt ocieplenia odniesie się do powierzchni użytkowej budynku lub liczby mieszkań czy mieszkańców, relacja ta zmienia się na korzyść budynku wielorodzinnego.

Należy pamiętać, że koszty poniesione na wykonanie odpowiedniej termoizolacji ścian budynku są bardzo dobrą inwestycją. W przypadku systemów ociepleniowych użytkownicy korzystają dodatkowo, zyskują bowiem estetyczną, trwałą i barwną elewację. Poczynione w ten sposób inwestycje zwracają się z reguły w relatywnie krótkim czasie, a ze względu na rosnące ceny paliw i energii okres ten stale się zmniejsza.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!