Zasady krycia dachu dachówkami ceramicznymi i betonowymi

Materiałem wyjściowym „Wytycznych dekarskich”, wydanych przez Polskie Stowarzyszenie Dekarzy, są „Reguły Dekarskie” opracowane przez Związek Dekarzy Niemieckich, zrzeszonych w Światowej Federacji Dekarzy (IFD).

Dachówki ceramiczne muszą być zgodne z kartami technicznymi producenta oraz normą PN-EN 1304: 2013-10 [1]. Dachówki różnią się od siebie sposobem ich wytwarzania, kształtami i wymiarami, a także sposobem ukształtowania zamków i obszarami przekrycia.

Niektóre informacje zawarte w oryginalnych regułach celowo pominięto z powodu małej popularności przedstawionych tam technik. Było to możliwe dzięki do­stępności bogatej literatury w języku polskim, prezentującej wszelkie techniki dachówkowe. Prezentowane wytyczne uwzględniają obowiązujące w Polsce przepisy budowlane i tradycję polskiego dekarstwa

Zasady krycia dachu dachówkami ceramicznymi

Materiały i wymagania

Właściwości

Dachówki ceramiczne muszą być zgodne z kartami technicznymi producenta oraz normą PN-EN 1304: 2013-10 [1]. Dachówki różnią się od siebie sposobem ich wytwarzania, kształtami i wymiarami, a także sposobem ukształtowania zamków i obszarami przekrycia.

Kolor i powierzchnia

Kolor dachówek ceramicznych określa surowiec (glina), angoba lub glazura. Jest on kształtowany podczas wypalania. Uzyskanie równomiernego koloru, odpowiadającego na przykład palecie barw RAL, nie jest możliwe ze względu na wykorzystanie surowca naturalnego.

Zależnie od sposobu produkcji uzyskuje się różne kolory dachówek, które mogą być:

• naturalne,
• angobowane,
• glazurowane,
• mieszane,
• barwione w masie.

Powierzchnie dachówek ceramicznych mogą być gładkie lub ze strukturą. Jednocześnie dopuszcza się drobne odpryski lub otarcia powstałe na przykład podczas transportu lub układania.

Wymiary

Dachówki ceramiczne należą do małoformatowych pokryć dachowych. Cechują je różne kształty, wymiary, a co za tym idzie – wielkość krycia. Najpopularniejszymi wymiarami karpiówki są 18×38 cm i 15,5×38 cm. Wymiary dachówek i tolerancje zawarte są w odpowiedniej karcie technicznej produktu.

Rodzaje dachówek ceramicznych

Technologia produkcji

Dachówki ceramiczne zależnie od sposobu ich wytworzenia dzieli się na dachówki tłoczone i prasowane.

Kształt i obszar zakładu

1. Informacje ogólne

Dachówki ceramiczne wytwarza się z pojedynczymi lub wielokrotnymi zakładkami spodnimi i wierzchnimi (zakładki u góry i z boku) lub bez zakładek. Producent określa zakład pionowy i poziomy.

Dachówki ceramiczne muszą być przez producenta przypisane do kąta nachylenia dachu umożliwiającego swobodny odpływ wody (producent określa NZP).

Kształt i ułożenie zakładek, rodzaj zakładu oraz cechy szczególne dachówki ceramicznej określają stopień zabezpieczenia pokrycia dachowego przed opadami.

Obowiązują następujące pojęcia dotyczące ukształtowania dachówek:

• mulda – wgłębienie prowadzące wodę – odprowadzające wodę opadową,
• skośna zakładka – podniesiona do góry część zamka pionowego,
• żeberko – wąska listewka lub podniesiona krawędź,
• rowek – zagłębienie pomiędzy dwoma wystającymi żeberkami lub żeberkiem i podniesioną krawędzią,
• zakładka – brzeg jednej krawędzi dachówki z że­berkami i rowkami, zachodzący na brzeg drugiej dachówki w taki sposób, że żeberka i rowki obu zakładek łączą się, tworząc zamek uszczelniający połączenie stykających się dachówek. Zakładki boczne tworzą zamki pionowe, a zakładki na dole i górze dachówki tworzą zamki poziome,
• zakładki obwiedniowe – połączone zakładki piono­we z zakładkami poziomymi,
• zakładka odprowadzająca wodę – zakładka spodnia kierująca wodę na dachówkę w zakładzie piono­wym i poziomym, zakładka górna i boczna,
• zakładka kryjąca – zakładka wierzchnia skierowana w dół w zakładzie pionowym i poziomym,
• połączenie zazębiające – dopasowany kształt zakład­ki odprowadzającej wodę i zakładki kryjącej sąsied­nich dachówek.

Cechy szczególne to:

• położony głębiej, nieckowaty poziom odprowadza­jący wodę,
• specjalne wykształcenie żeberek i prowadzenie wody w zakładkach,
• odprowadzenie pozostałości wody z zakładek do muldy tej samej dachówki,
• odprowadzenie pozostałości wody z zakładki bocz­nej znajdującej się poniżej dachówki na poziom od­prowadzający wodę,
• wysoko umieszczona zakładka boczna.

Dachówki ceramiczne muszą zagwarantować zabezpieczenie przed deszczem na całej powierzch­ni krycia, zgodnej z wymiarami długości i szerokości krycia, podawanymi przez producenta oraz zgodnie z kontrolą wymiarów krycia przy zachowaniu NZP (najmniejszego zalecanego kąta pochylenia) gwarantującego swobodny odpływ wody.

2. Dachówki ceramiczne z zamkiem dwu­stronnym, zakładkami obwiedniowymi (NZP: 22°)

Zakładka obwiedniowa może mieć postać ciągłą lub przerywaną. Charakterystyczne dla dachówek z zakładką obwiedniową jest to, że odprowadzające wodę zakładki spodnie (górne i boczne) nie są prze­rywane i składają się przynajmniej z jednego rowka.

Jeśli zakładka jest przerwana z dwóch stron, woda z zakładki górnej jest odprowadzana bezpośrednio na połać.

Przekrycie pionowe tworzy połą­czenie zazębiające, względnie dolna część dachów­ki ma zakładkę lub przynajmniej jedno specjalnie ukształtowane żeberko.

Przekrycie boczne musi tworzyć połączenie zazębiające. Na przykład:

• dachówka płaska,
• dachówka romańska o szczególnych cechach,
• dachówka zakładkowa o szczególnych cechach. 

3. Dachówki ceramiczne z zakładką spodnią lub pojedynczymi żeberkami w zakładzie pozio­mym oraz zakładem pionowym (NZP: 25°)

Charakterystyczne dla tych dachówek są:

• przynaj­mniej jedna zakładka spodnia zamka poziomego i pionowego,
• przynajmniej jedno żeberko w zamkach poziomym i pionowym oraz zakładka boczna. (za­kładka odprowadzająca wodę i kryjąca). Na przykład dachówki typu marsylka. 

4. Dachówki ceramiczne z zakładką spodnią lub pojedynczymi żeberkami w zakładzie pozio­mym oraz zakładem pionowym (NZP: 30°)

Charakterystyczne dla tych dachówek są: przynaj­mniej jedna zakładka spodnia zamka poziomego i pionowego, przynajmniej jedno żeberko w zamkach poziomym i pionowym oraz zakładka boczna. Pro­dukuje się je z różnymi kształtami zakładek wierzch­nich, przykrywających zakładki odprowadzające wodę lub z elementami wchodzącymi do zakładek odprowadzających wodę, ze zgrubieniem na środku lub bez. Na przykład:

• dachówka zakładkowa z podwójną muldą – marsylka,
• dachówka „reformowana”,
• dachówka gładka o szczególnych cechach, ukła­dana w rzędach,
• dachówka przesuwna. 

5. Dachówki ceramiczne z zakładką spodnią zamka pionowego, wchodzącą w sąsiednią da­chówkę (NZP: 30°)

Dachówki te produkuje się w postaci równej lub skle­pionej, z przekryciem bocznym lub zakładką boczną. Zakład pionowy jest zmienny. Na przykład:

• płaskie dachówki zakładkowe dwustronne,
• karpiówka z zakładką. 

6. Dachówki ceramiczne z przekryciem za­chodzącym z boku (NZP: 35°)

Te dachówki produkuje się z różnymi krawędziami i muldami. Charakterystyczne jest dla nich to, że zamiast zakładki odprowadzającej wodę mają tylko boczne żeberko. Zakład pionowy jest zmienny. Na przykład dachówka za skośną zakładką boczną. 

7. Dachówki wypukłe/sklepione (NZP: 35/40°)

Są to dachówki wypukłe lub wklęsłe, bez żeberka, z okrągłym odpływem wody. Przekrywa się je boka­mi i pionowo. Na przykład holenderka lub mnich-mniszka. 

8. Dachówki płaskie (NZP: 30°)

Dachówki płaskie wykonuje się poprzez różnego rodzaju cięcia ukształtowanego pasma gliny. Typo­we dla tych dachówek jest krycie wielokrotne oraz z przesunięciem. Preferowane jest pokrycie podwój­ne w łuskę lub w koronkę. Na przykład karpiówka.

Kształtki funkcyjne

Kształtki są dachówkami uzupełniającymi o funkcjach konstrukcyjnych i/lub estetycznych. Na przykład:

• dachówki szczytowe,
• gąsiory,
• łączniki gąsiorów,
• dachówki pulpitowe,
• dachówki otworowane, przejściowe (wentylacyjne, antenowe, kominki itp.).

Zasady krycia dachu dachówkami ceramicznymi

Rodzaje dachówek ceramicznych (dokończenie)

Sposoby krycia 

Krycie dachówką ceramiczną 

Dachówki:

— ceramiczne z zamkiem dwu­stronnym, zakładkami obwiedniowymi (NZP: 22°),

— ceramiczne z zakładką spodnią lub pojedynczymi żeberkami w zakładzie pozio­mym oraz zakładem pionowym (NZP: 25°),

— ceramiczne z zakładką spodnią lub pojedynczymi żeberkami w zakładzie pozio­mym oraz zakładem pionowym (NZP: 30°),

— ceramiczne z zakładką spodnią zamka pionowego, wchodzącą w sąsiednią da­chówkę (NZP: 30°),

— ceramiczne z przekryciem za­chodzącym z boku (NZP: 35°)

układa się pojedynczo. Jest to taki sposób krycia da­chu, przy którym jeden rząd dachówek przekrywa rząd znajdujący się poniżej.

Dla dachówek zakładkowych z podwójnymi mulda­mi bez cech oraz dla dachówek zakładkowych płaskich zaleca się krycie z przesunięciem połówkowym.

Gładkie dachówki zakładkowe dwustronne należy układać z przesunięciem. Zakład poziomy może być zmienny i zależy od nachylenia dachu. 

Pokrycie dachówką ze skośną zakładką boczną, z przekryciem zachodzącym z boku

Typowe dla pokrycia dachówkami ze skośną za­kładką boczną jest to, że pojedyncze dachówki nie są ustawione prostopadle do łat nośnych.

Zależnie od umiejscowienia zakładki bocznej jest możliwe krycie w prawo lub w lewo.

Układanie dachówki esówki (bez zamków)

Wyróżnia się:

• krycie potrójne,
• krycie poczwórne.

Przekrycie boczne zależy od szerokości i kształtu fali kryjącej oraz od sposobu krycia, przy czym należy zachować wystarczającą szerokość przekrycia sto­sownie do podanej lub określonej szerokości pokrycia dachu.

Przy dużych długościach krokwi oraz niskim nachy­leniu dachu należy preferować krycie poczwórne.

Przy kryciu pojedynczym używa się dachówek holenderek z krótkim cięciem (na skos narożnika). Na połączeniu czterech dachówek wszystkie cztery leżą jedna nad drugą.

Do krycia potrójnego wykorzystuje się holenderki z długim cięciem (na skos narożnika).

Na połączeniu czterech dachówek trzy z nich leżą jedna nad drugą, cięcia znajdują się w układzie jedno przed drugim.

Przekrycie pionowe jest uwarunkowane cięciem.

Krycie dachówką typu mnich-mniszka

Mniszki należy w taki sposób zawieszać na łace­niu, aby przy pomocy mnichów można było przekryć przestrzeń powstającą pomiędzy dwiema mniszkami.

Krycie dachówkami typu mnich-mniszka jest możliwe:

• na zaprawę,
• na sucho.

W kryciu na zaprawę przy szczycie mniszki umiesz­cza się warstwę zaprawy w poprzek dachówki, w którą wciska się mniszki kolejnego, wyższego rzędu. Mnichy napełnia się w górnej części zaprawą, następnie ukła­da się dwa rzędy zaprawy wzdłuż dachówki i nakłada się ją. Pełne pokrycie zaprawą jest niedopuszczalne.

Układanie na sucho należy przeprowadzić zgodnie z zaleceniami producenta.

Mnichy wystają poza dolną krawędź mniszek. Aby uzyskać równą krawędź wzdłuż okapu, mnichy w rzę­dzie rynnowym przesuwa się do góry lub przycina.

Krycie karpiówką

Wyróżnia się:

• krycie w łuskę,
• krycie w koronkę,
• krycie pojedyncze.

Przy kryciu w łuskę na każdej łacie nośnej leży rząd dachówek karpiówek. Przekrywają się one w ten sposób, że trzeci rząd przekrywa pierwszy z zakładem uzależnionym od nachylenia.

Karpiówkę układa się ciasno (wąskie spoiny), aby nie doszło do uszkodze­nia pokrycia ze względu na ruchy dachówki. Pokrycie układa się z przesunięciem o połowę, przy czym na po­łączeniach z elementami nietypowymi i na specjalnych powierzchniach dachowych przesunięcie nie może być mniejsze niż ćwierć szerokości dachówki. Rząd górny i rynnowy kryje się przy pomocy karpiówek kalenico­wych i okapowych, jeżeli nie układa się ich w koronkę.

Przy kryciu w koronkę na każdej łacie nośnej leżą dwa rzędy karpiówki (warstwa spodnia i wierzchnia), tworząc regularną strukturę z wzajemnym przesunię­ciem warstw o pół dachówki.

Przekrycie pionowe wy­nika z różnicy wysokości między dwiema warstwami spodnimi.

Karpiówkę układa się ciasno (wąskie spoiny między dachówkami). Przy układaniu dachówek w po­bliżu elementów nietypowych i na dachach specjal­nych przesunięcie musi wynosić co najmniej ćwierć szerokości dachówki. Rząd kalenicowy i okapowy układa się również w koronkę. Do tego celu wykorzy­stuje się karpiówki podstawowe lub specjalne karpiów­ki okapowe w dolnym rzędzie.

Krycie pojedyncze stosuje się w budynkach zabytko­wych. Pod każdą spoinę podłużną podkłada się płytkę o szerokości co najmniej 5 cm. Karpiówkę układa się rzędowo lub ze stałym przesunięciem. Płytki do podkła­dania mogą być wykonane z metalu, tworzywa sztuczne­go, drewna lub innego odpowiedniego materiału.

Szczególne sposoby krycia

Inne, odbiegające od powyższych sposoby krycia mogą być uwarunkowane historycznie i/lub wynikać ze specyfiki regionalnej lub specyfiki danej konstrukcji.

Wykonanie pokrycia dachowego

Podział połaci dachowej

1. Informacje ogólne

Przed ułożeniem pokrycia połać dachową nale­ży rozmierzyć według długości krokwi i szerokości okapu po to, aby ustalić długość i szerokość krycia wybranego modelu dachówek. Podziały zależą od:

• długości połaci dachowej,
• szerokości połaci dachowej,
• wymiarów dachówki i tolerancji przesuwu na łatach,
• kształtu dachu,
• detali dachu i ewentualnych elementów wbudowa­nych i nabudowanych.

Przy krótkich krokwiach i/lub nierównych odle­głościach szczytów może zachodzić konieczność dostosowania pokrycia do wymiarów konstrukcyj­nych połaci dachowej przy pomocy dachówek pro­filowanych lub poprzez skrócenie dachówek w rzę­dzie okapowym lub kalenicowym.

2. Długość krycia

Połać należy podzielić od kalenicy po okap na podstawie wymaganych odległości pomiędzy łatami nośnymi.

Odległości pomiędzy łatami nośnymi określa:

• długość dachówek ceramicznych,
• kształt dachówek,
• możliwa długość krycia przez dachówki podsta­wowe i profilowane,
• zależne od kąta nachylenia dachu przekrycie pio­nowe (zakład po długości krycia),
• długość krokwi lub kontrłat,
• rodzaj i kształt okapu,
• odległość łat nośnych od punktu wierzchołkowego kalenicy.

Jeżeli długość krycia nie jest w sposób wiążą­cy podana w zaleceniach producenta dla dachó­wek podstawowych, wówczas długość krycia na­leży określić na placu budowy (doświadczalnie), uwzględniając wymiar dachówki i sposób układania. Możliwa długość krycia mieści się w za­kresie między najkrótszą a najdłuższą długością krycia dla dziesięciu zmierzonych dachówek. Przy jej wyznaczaniu należy uwzględnić tolerancje wy­miarowe poszczególnych dachówek.

Dla dachówek ceramicznych odległość pomiędzy łata­mi nośnymi w proporcji do długości dachówki (prze­krycie pionowe) zależy od kąta nachylenia dachu.

Dla karpiówki układanej w łuskę odległość po­między łatami nośnymi to długość dachówki minus przekrycie pionowe zależne od kąta nachylenia da­chu dzielone przez dwa.

3. Szerokość krycia

Powierzchnię krycia należy podzielić na szeroko­ści krycia, uwzględniając szerokość krycia poszcze­gólnych dachówek ceramicznych. Dachówki należy w odpowiednich odstępach rozplanować tak, aby możliwe było ich proste ułożenie od okapu po kale­nicę, w jednej płaszczyźnie.

Jeżeli szerokość krycia nie została w sposób wiążący określona w zaleceniach producenta, należy ją określić na placu budowy. Możliwa sze­rokość krycia mieści się między najniższą a najwyższą szerokością krycia dla dziesięciu zmierzonych dachówek. Przy jej wyznaczaniu należy uwzględnić tolerancje wymiarowe poszczególnych dachówek.

Zakład

1. Zakład pionowy – boczny

Dla dachówek ceramicznych z bocznymi za­kładkami, żeberkami, wystającymi krawędziami itp. kształt tych elementów określa zakład boczny.

Dla wypukłych/wklęsłych dachówek bez bocz­nych zakładek, żeberek i wystających krawędzi za­kład boczny (wzdłuż szerokości krycia) zależy od rodzaju dachówek i sposobu krycia dachu.

2. Zakład poziomy – górny

Dla dachówek z zakładką górną lub żeberkiem górnym i dolnym zakład górny określa kształt da­chówki. Dla dachówek ceramicznych bez zakładki górnej lub żeberka górnego i dolnego, z zakładem bocznym lub bez, zakład w pionie (wzdłuż długości krycia) zależy od rodzaju dachówki, sposobu krycia i kąta nachylenia dachu.

Zasady krycia dachów dachówkami betonowymi

Materiały i wymagania

Właściwości

Dachówki betonowe muszą być zgodne z kartami technicznymi produktów, odpowiadającymi regula­cjom obowiązującym w branży dekarskiej.

Dachówki betonowe różnią się od siebie kształtem, wymiarami, rodzajem bocznych zakładek, dolnymi że­berkami i wielkością zakładu.

Dachówki betonowe muszą być zgodne z kartami technicznymi producenta oraz normą PN-EN 490 A1:2017-02 [2].

Kolor i powierzchnia

Dachówki betonowe produkowane są w różnych kolorach i z różnymi powierzchniami.

Dopuszcza się drobne rysy lub otarcia spowodo­wane na przykład podczas transportu lub układania.

Wymiary

Dachówki betonowe należą do małoformatowych pokryć dachowych. Dachówki z zakładką boczną pro­dukuje się między innymi w standardowym formacie 33×42 cm. Inne wymiary dachówek i tolerancje są określone w odpowiedniej karcie technicznej produktu.

Rodzaje dachówek betonowych

Technologia produkcji

Dachówki betonowe produkuje się z surowców po­chodzenia naturalnego, jakimi są piasek i pigmenty, oraz cementu. W procesie produkcji stosowane są nowoczesne technologie umożliwiające wygładzenie powierzchni dachówek oraz barwienie w masie.

Kształt i obszar zakładu

1. Informacje ogólne

Dachówki betonowe produkowane są jako profilo­wane lub płaskie oraz podwójne karpiówki. Mają za­mek dolny (tzw. wodny) i zamek górny (tzw. zamek kryjący) oraz dużą tolerancję rozstawu łat, zależną od kąta nachylenia.Zamki pionowe są utworzone przez zakładki wod­ne (spodnie) i zakładki kryjące (wierzchnie). Kształt zakładek, dolnych żeberek, a także zakład poziomy i kształt samej dachówki określają stopień zabezpie­czenia pokrycia dachowego przed deszczem.

2. Dachówki betonowe z podniesionymi bocz­nymi zakładkami

Profilowane dachówki betonowe wytwarza się z że­berkiem dolnym, a także z symetrycznym lub asy­metrycznym zgrubieniem środkowym lub bez zgru­bienia. Po dachówkach betonowych z symetrycznym zgrubieniem środkowym woda spływa jak po równej powierzchni lub jak po muldach. Z dachówek z asy­metrycznym zgrubieniem środkowym woda spływa zawsze jak po muldach. Ze względu na wysoko po­łożoną zakładkę spodnią (wodną), woda opadowa jest odprowadzana na leżącą poniżej dachówkę.

3. Dachówki betonowe z nisko umieszczonymi zakładkami bocznymi

Płaskie dachówki betonowe z nisko umiesz­czonymi zakładkami bocznymi mają zam­ki pionowe oraz dolne żeberka. Dzięki kryciu z przesunięciem woda opadowa jest odprowadza­na z zakładki spodniej (wodnej) na odprowadzającą wodę powierzchnię znajdującą się poniżej dachówki.

4. Dachówki betonowe bez zakładki

Płaskie dachówki betonowe bez zamków są produ­kowane w postaci karpiówki o różnych kształtach. Typowe dla tych dachówek jest to, że układa się je z reguły wielowarstwowo i z przesunięciem. Prefero­wane jest pokrycie w łuskę lub w koronkę.

Kształtki funkcyjne

Z reguły kształtki są wykonane z tego samego mate­riału co dachówki, są jednak uformowane w specjal­ny sposób, stosownie do ich przeznaczenia. Należy stosować kształtki dopasowane do danego rodzaju dachówek betonowych. Na przykład:

• dachówki szczytowe (zwane krawędziowymi),
• gąsiory, gąsiory początkowe, denka gąsiorów,
• łączniki gąsiorów,
• dachówki pulpitowe,
• dachówki wentylacyjne,
• odpowietrzniki instalacji sanitarnej, kominki wenty­lacyjne i nasadki antenowe.

Sposoby krycia

Krycie dachówką betonową z zamkiem pionowym

Profilowane i płaskie dachówki betonowe z zam­kiem pionowym tworzonym przez zakładki boczne układa się jednowarstwowo. W takim ułożeniu górny rząd dachówek przekrywa poniższy rząd na wysokość zakładu poziomego. Zakład poziomy może być różny i zależy od nachylenia dachu.

Zakład boczny określa szerokość zamka pionowego.

Profilowane dachówki betonowe w obszarze połą­czeń i zakończeń mogą być układane z przesunięciem.

Płaskie dachówki betonowe z nisko wyprofilowaną zakładką boczną należy układać z przesunięciem.

Aby dla płaskich dachówek betonowych z nisko wy­profilowaną zakładką boczną zostały zachowane wy­raźne linie ściśle geometrycznego krycia, konstrukcję spodnią należy wykonać tak, aby nierówności mieściły się w odpowiednim zakresie tolerancji.

Krycie dachu dachówką betonową karpiówką

Dla płaskich dachówek betonowych karpiówek możliwe są następujące sposoby krycia dachu:

• • w łuskę,
  • w koronkę,
  • pojedyncze.

Przy kryciu w łuskę na każdej łacie nośnej leży jeden rząd karpiówek. Zachodzą one na siebie w ten sposób, że trzeci rząd kryje pierwszy. Stopień zacho­dzenia – zmienny i zależny od kąta nachylenia połaci – definiujemy jako „przekrycie”.

Karpiówkę układa się ciasno (wąskie spoiny), aby nie doszło do uszkodze­nia pokrycia ze względu na ruchy dachówki.

Pokrycie układa się z przesunięciem o połowę, przy czym na połączeniach z elementami nietypowymi i na specjal­nych powierzchniach dachowych przesunięcie nie może być mniejsze niż ćwierć szerokości dachówki. Rząd podkalenicowy i okapowy kryje się przy pomocy karpiówek kalenicowych i okapowych, jeżeli nie układa się ich w koronkę.

Przy kryciu w koronkę na każdej łacie nośnej leżą dwa rzędy karpiówki (warstwa spodnia i wierzchnia), tworząc regularną strukturę z wzajemnym przesu­nięciem warstw o pół dachówki.

Przekrycie pionowe wynika z różnicy wysokości między dwiema warstwa­mi spodnimi da chówek. Karpiówkę układa się ciasno (wąskie spoiny między dachówkami). Przy układaniu dachówek w pobliżu elementów nietypowych i na dachach specjalnych przesunięcie musi wynosić co najmniej ćwierć szerokości dachówki. Rząd podkale­nicowy i okapowy układa się również w koronkę. Do tego celu wykorzystuje się karpiówki podstawowe lub specjalne karpiówki okapowe w dolnym rzędzie.

Krycie pojedyncze z wykorzystaniem płytek powin­no być stosowane tylko w budynkach zabytkowych lub gospodarczych. Pod każdą spoinę podłużną podkłada się płytkę o szerokości co najmniej 5 cm. Karpiówkę układa się rzędowo lub ze stałym przesunięciem. Płyt­ki do podkładania mogą być wykonane z metalu, two­rzywa sztucznego, drewna lub innego odpowiedniego materiału.

Wykonanie pokrycia dachowego

Podział połaci dachowej

1. Informacje ogólne

Połać dachową należy przed pokryciem podzielić (rozmierzyć) zgodnie z kierunkiem przebiegu krokwi i okapów z uwzględnieniem długości i szerokości kry­cia dachówek.

Podział zależy od:

• długości połaci dachowej,
• szerokości połaci dachowej,
• wymiarów dachówki i tolerancji przesuwu na łatach,
• kształtu dachu,
• detali dachu i ewentualnych elementów wbudowa­nych i nabudowanych.

2. Długość krycia

Połać należy podzielić na podstawie wymaganych odległości pomiędzy łatami nośnymi – od kalenicy po okap.

Odległości między łatami nośnymi określa:

• długość dachówki betonowej,
• kształt dachówki betonowej,
• kąt nachylenia dachu,
• długość krokwi lub kontrłat,
• rodzaj i kształt okapu,
• odległość łat nośnych od punktu wierzchołkowego kalenicy.

3. Szerokość krycia

Połać dachową należy podzielić – rozmierzyć na jej szerokości, uwzględniając szerokość krycia poszcze­gólnych dachówek betonowych. Dachówki należy w odpowiednich odstępach oznaczyć tak, aby możliwe było ich proste ułożenie od okapu po kalenicę w jednej płaszczyźnie.

Zakład

1. Zakład pionowy – boczny

W dachówkach betonowych z zamkiem pionowym szerokość zakładu bocznego determinuje szero­kość zakładki wodnej (spodniej) i zakładki kryjącej (wierzchniej).

2. Zakład poziomy – górny

Zakład górny może być różny i zależy od rodzaju dachówki betonowej, sposobu krycia i nachylenia dachu. Przy odpowiednim podziale spo­sób krycia można dostosować do różnych długości krokwi.

Literatura

1. PN-EN 1304: 2013-10 „Dachówki i kształtki dachowe ceramiczne. Definicje i specyfikacja wyrobów”.
2. PN-EN 490 A1: 2017-02 „Dachówki i kształtki dachowe cementowe do pokryć dachowych i okładzin ściennych. Charaktery­styka wyrobu”.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!