Zastosowanie membran wstępnego krycia

W nowoczesnych dachach pochyłych membrany pełnią dwie podstawowe funkcje: uszczelniają pokrycia zasadnicze układane na łatach i umożliwiają wydostawanie się pary wodnej z dachu (rys. 1). Jednoczesne zamontowanie paroizolacji i MWK tworzy doskonały system osłonowy, w którym dopływ pary wodnej do konstrukcji i termoizolacji dachu jest znacznie ograniczony, a wilgoć ma możliwość wydostania się na zewnątrz z całego układu warstw. W systemie tym MWK układa się na styk z termoizolacją.

Warunkiem prawidłowego działania MWK jest takie wykonanie dachu, w którym w przestrzeni utworzonej przez kontrłaty, nad membraną, możliwy jest przepływ powietrza wentylującego. Warunek ten jest spełniony, gdy w okapie wykonany jest wlot, a w kalenicy (lub narożu) wylot powietrza wentylującego. Oczywiście, aby przestrzeń ta była szczeliną wentylacyjną, muszą być spełnione jeszcze inne równie ważne warunki: kontrłata musi mieć odpowiednią wysokość, powierzchnia wlotów i wylotów musi być dostosowana do wielkości i rodzaju dachu, a szczelina drożna na całej swojej długości. Dodatkowo otwory dla powietrza muszą być osłonięte przed owadami i ptakami.

MWK jako osłona termoizolacji dachów wentylowanych

Drugim pod względem popularności zastosowaniem MWK jest osłona termoizolacji w dachach wentylowanych, czyli takich, w których pokrycie całkowite jest oddzielone od termoizolacji. Takie układy dotyczą dachów z termoizolacją ułożoną na stropie, o poddaszu nieużytkowym (rys. 2) lub z termoizolacją ułożoną między belkami nad poddaszem mieszkalnym (rys. 3) w dachach o pokryciach układanych na poszyciu (dachówka bitumiczna, płytki włóknocementowe itp.).

W tych ostatnich membrana pełni dwie role: osłania termoizolację przed wilgocią napływającą z powietrzem wentylującym oraz dystansuje termoizolację, tak aby szczelina wentylacyjna miała określone wymiary (rys. 3). W dachach o nachyleniu zbliżonym do dachów płaskich (≥ 3°) membrana jest stosowana podobnie pod pokryciami z blach arkuszowych układanych na rąbki stojące (rys. 4). Gdy kąt nachylenia jest niski (tak jak na rys. 4), to wysokość szczeliny jest większa. Wtedy membrana, tak samo jak na poddaszach nieużytkowych, stanowi osłonę termoizolacji przed wilgocią napływającą z powietrzem wentylującym (rys. 2). Gdy dach jest bardziej pochyły, membrana spełni dodatkowo funkcje materiału dystansującego (rys. 3).

Podobnie do stropu poddasza konstruowane są stropy między piętrami w drewnianych budynkach szkieletowych. Tam też układa się membrany pod deskami podłogowymi w celu osłony termoizolacji przed kurzem i ewentualnymi przeciekami z rozlanej wody.

MWK jako uszczelnienie pokryć układanych na poszyciu

MWK uszczelniają również inne pokrycia dachów pochyłych i płaskich, które nie są układane na łatach, lecz na poszyciu (z desek, płyt OSB lub sklejki). Na dachach pochyłych są to pokrycia z różnego rodzaju płytek układanych na zakład: łupka, płytek włóknocementowych i blaszanych (fot. 1). Pod takimi pokryciami membrany działają tak samo jak pod tymi leżącymi na łatach, lecz proces przepływu pary wodnej odbywa się trochę inaczej.

Różnica polega na tym, że przepuszczana przez MWK para wodna jest pochłaniana przez powietrze opływające szczeliny w płytkach, a nie przez jego regularny przepływ w szczelinie wentylacyjnej. Ilość odebranej wilgoci zależy tylko od siły i kierunku wiatru. Szczelina natomiast zapewnia działanie siły ciągu termicznego występującego na skutek różnicy temperatur powietrza atmosferycznego i tego znajdującego się pod pokryciem.

Duża ilość skroplin powstających pod płytkami wypływa po ich spodniej stronie na wierzch płytki znajdującej się w niższym rzędzie. Proces ten jest jednak bardziej przypadkowy niż osuszanie pokrycia za pomocą warstwy wentylacyjnej utworzonej przez kontrłaty.

Osuszanie płytek z wilgoci przechodzącej przez membrany znajdującej się pod nimi można by nazwać „dziką wentylacją”, ponieważ zależy wyłącznie od przypadkowego działania wiatru i zmian temperatury. Ta przypadkowość jest jednak w jakimś stopniu przewidywalna: w miejscach osłoniętych tak pokryte dachy mogą mieć większe zawilgocenie konstrukcji niż te znajdujące się w miejscach otwartych na działania wiatru.

W takim zastosowaniu wysoka paroprzepuszczalność membran jest dodatkową i cenną zaletą. Pokrycia te są mocowane sztyftami (gwoździami) lub innymi uchwytami przybijanymi do poszycia. Gdy śnieg lub deszcz dostaną się pod pokrycie w miejscu mocowania, po gwoździach lub śrubach woda może się dostać do desek lub OSB. Dlatego membrany są tam najlepszym materiałem umożliwiającym wydostanie się tej wilgoci, gdy będzie się ona mogła zamienić w parę wodną.

MWK jako uszczelnienie połączeń elementów poszycia oraz osłona termoizolacji

Poszycia wymagają również uszczelnienia połączeń elementów, z których są budowane: kolejnych płyt OSB, sklejki lub desek. W miejscach połączeń woda z podwianych opadów może się dostać do wnętrza dachu, dlatego pod takimi pokryciami stosuje się uszczelnienia. Najlepszym z nich jest wysokoparoprzepuszczalna membrana.

Z tych samych powodów używa się membrany jako osłony płyt z PUR i PIR (fot. 2) układanych jako termoizolacja nakrokwiowa, przy czym jeżeli płyty są wykonane z PUR o odpowiednio dobranej (małej) wysokości, to dodatkowo membrana umożliwia wydostawanie się pary wodnej z warstw znajdujących się pod płytami PUR.

MWK jako podkład blach płaskich

Na dachach płaskich i pochyłych popularne są pokrycia wykonane z blach łączonych na rąbki. Na dachach płaskich (o nachyleniu zbliżonym do 3°) połączenia blach (rąbki) muszą być uszczelniane. W takich dachach membrany znajdują też zastosowanie jako warstwy przekładkowe układane na poszyciach (deski lub OSB), ale pod blachami.

Takie użycie membran wynika z konieczności zastosowania materiałów umożliwiających przesuwanie się blach po sztywniejszym podłożu, na którym mogą występować lekko wystające łby śrub lub gwoździ oraz nierówności na stykach poszczególnych płyt lub desek poszycia. Membrana jest również dobrym materiałem osłonowym przed ewentualnymi opadami na czas układania blach. Dla niektórych rodzajów blach warstwa przekładkowa jest zabezpieczeniem przed działaniem środków impregnujących poszycie.

Dwa razy w jednym dachu

Są takie konstrukcje dachowe, w których membrany występują w dwóch oddzielnych warstwach w różnych funkcjach. Na fot. 3 widać dach w trakcie remontu z membraną dociskającą termoizolację układaną jako dodatkowe ocieplenie. Pierwsza warstwa MWK stanowi tu osłonę przed wilgocią napływającą z powietrzem atmosferycznym przepływającym w szczelinie wentylacyjnej (kontrłaty o wysokości 4 cm), a dodatkowo dystansuje termoizolację w celu utrzymania wymiarów szczeliny. Druga warstwa uszczelnia pokrycie z płytek włóknocementowych i jest ułożona na płycie OSB (czego nie widać na zdjęciu).

MWK jako wiatroizolacja

Dość często stosuje się MWK jako wiatroizolację na ścianach szkieletowych lub ścianach murowanych ocieplanych metodą suchą na ruszcie stalowym i drewnianym. Jednak membrany w większości wypadków mają taką konstrukcję, że mogą przekazywać parę wodną w obie strony. Zjawisko przenikania pary do wnętrza przegród budowlanych nazywa się przenikaniem odwrotnym. Skala tego zjawiska jest dużo większa w ścianach niż w dachach, ponieważ w dachach duży wpływ na zachodzące tam zjawiska cieplno-wilgotnościowe ma naturalny napór pary wodnej ku górze wywołany unoszeniem się ciepłego powietrza. Dlatego powstanie efektu przenikania odwrotnego jest dużo bardziej prawdopodobne w ścianach szkieletowych niż na dachach.

Z tego powodu MWK nie są najlepszą osłoną ścian szkieletowych, bo mogą być przyczyną ich zawilgocenia. Dotyczy to zwłaszcza tych stron budynku szkieletowego, które są mniej ogrzewane przez słońce (strona północna) lub gorzej wentylowane przez wiatr (osłonięte przez inne budynki, drzewa lub wzniesienia terenu). W takich konstrukcjach w naszym klimacie dużo lepiej sprawdzają się wiatroizolacje o niskim stopniu paroprzepuszczalności (Sd ok. 0,035 m). Jeżeli  dodatkowo weźmiemy pod uwagę konieczność montowania paroizolacji od wewnętrznej strony ściany, okaże się, że układ warstw z taką wiatroizolacją jest dużo bardziej korzystny niż układ z membraną.

STYCZEŃ 2009

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!