Hydroizolacje budynków posadowionych na płycie fundamentowej

*****
Artykuł dotyczy hydroizolacji budynków posadowionych na płycie fundamentowej. Autor omawia najważniejsze zagadnienia dotyczące projektowania hydroizolacji oraz zwraca uwagę na wagę poprawnie wykonanej dokumentacji. Wymienia i opisuje materiały do izolacji przeciwwodnej.

Waterproofing of buildings built on foundation slabs

The article concerns the waterproofing of buildings built on foundation slabs. The author discusses the most important issues regarding waterproofing design and draws attention to the importance of correctly prepared documentation. He also lists and describes materials used for waterproofing.
*****

Pokazany na RYS. 1 schemat jest typowym układem powłok wodochronnych, jednak ulega on obecnie dość znaczącym modyfikacjom. Wynika to z wymagań stawianych budynkom pasywnym czy zeroenergetycznym. Charakterystyczna dla tego wariantu jest obecność izolacji pod płytą denną. Oznacza to, że nie ma jednego z najbardziej krytycznych detali występujących przy posadowieniu na ławach – połączenia izolacji podłogi (izolacja ta znajduje się na płycie podłogi na gruncie) z izolacją na ławach fundamentowych. Rozwiązanie to wymaga wykonania płyty z betonu podkładowego, na którym wykonana będzie powłoka uszczelniająca. Nie może to być wylewka z tzw. chudego betonu, lecz konstrukcyjna płyta o grubości adekwatnej do obciążeń. Nie oznacza to, że taki wariant wymaga mniejszej staranności, wręcz przeciwnie, przy zbiegu „radosnej twórczości projektowej i wykonawczej” dość szybko może się okazać, że zamiast skutecznej hydroizolacji mamy do czynienia wręcz z wadą nieusuwalną.

Hydroizolacja nie jest elementem decydującym o bezpieczeństwie budynku, ma natomiast bezpośredni wpływ na komfort użytkowania obiektu oraz zdrowie przebywających w nim osób. Dlatego sposób zaprojektowania i wykonania powłok wodochronnych w takim przypadku wymaga bardzo szczegółowej analizy, a ich wykonanie bardzo wysokiej kultury technicznej.

Jako podstawowe obciążenie powłok wodochronnych przyjmuje się wilgoć/wodę. W przypadku posadowienia na płycie fundamentowej dochodzą obciążenia mechaniczne, i nie jest to tylko, jak w przypadku budynku na ławach, obciążenie statyczne od ustawionych na hydroizolacji ścian fundamentowych. Płyta denna jest zbrojona, zatem mamy do czynienia z koniecznością ochrony hydroizolacji podczas wykonywania robót zbrojarskich. Z tego powodu (obciążenia działające na powłokę hydroizolacyjną – płyta konstrukcyjna układana jest na hydroizolacji i w żadnym wypadku nie może jej uszkodzić) wymusza szczególnie staranny dobór materiałów wodochronnych pod kątem parametrów, jak również konieczność ochrony powłoki zarówno w trakcie układania, jak i eksploatacji. Dlatego bardzo ważna jest starannie przygotowana dokumentacja techniczna.

Szczególne znaczenie ma słowo „starannie”. Chodzi o to, żeby już na etapie projektowania powstały szczegółowe rysunki detali (np. połączenia izolacji pionowej z poziomą, sposobu zabezpieczenia strefy cokołowej, uszczelnienia dylatacji, przejść rurowych itp. – jest to w zasadzie wymóg formalny, jednak często lekceważony) oraz analiza kosztów wykonania powłok wodochronnych. Jeżeli chodzi o rysunki detali, najlepiej gdyby ujmowały one konkretne rozwiązanie technologiczno-materiałowe – muszą definiować rodzaj zastosowanego materiału (np. masa KMB, papa termozgrzewalna, membrana samoprzylepna, folia z tworzywa sztucznego itp.), podając kluczowe dla trwałości eksploatacyjnej zasadnicze właściwości (parametry) stosowanego materiału wodochronnego.

Modyfikacja detali możliwa jest jedynie ze względu na specyfikę konkretnego materiału konkretnego producenta (np. gruntowanie/brak gruntowania, sposób wklejania taśmy, stosowanie wkładki zbrojącej/fizeliny ochronnej itp.), nie może jednak w znaczący sposób zmieniać zasadniczych wymogów, takich jak najważniejsze parametry materiału hydroizolacyjnego czy ilości/grubości warstw. Z kolei analiza kosztów jest potrzebna, aby na etapie wykonawstwa nie zaszła „potrzeba” wymiany materiału na tańszy.

Poprawna dokumentacja to pierwszy etap sukcesu, drugi to poprawne wykonawstwo. Po pierwsze, nie wolno dopuszczać do samowolnej modyfikacji technologii wykonywanych prac przez wykonawcę. Po drugie, należy bezwzględnie kontrolować poszczególne etapy prac, po trzecie, należy zwrócić szczególną uwagę na detale (są one na początku listy najczęstszych przyczyn przecieków).

Hydroizolację budynków posadowionych na płycie fundamentowej należy zawsze projektować i wykonywać jako przeciwwodną, niezależnie od rzeczywistego obciążenia wilgocią/wodą. Teoretycznie może wystąpić i w praktyce spotyka się sytuacje, że występuje jedynie obciążenie wilgocią lub niezalegającą wodą opadową, ale należy pamiętać, że są to przypadki relatywnie rzadkie. Nawet w przypadku stwierdzenia w badaniach warunków gruntowo-wodnych niewystępowania wody gruntowej okazuje się (niestety najczęściej post factum), że konieczne było wykonanie izolacji typu ciężkiego (szczegóły w dalszej części tekstu). Biorąc jednak pod uwagę fakt, że po wykonaniu izolacji pod płytą denną nie ma do niej dostępu, konieczność wykonania jej jako przeciwwodnej wydaje się być oczywista.

Konstrukcje i elementy konstrukcyjne powinny być projektowane, budowane i utrzymane w taki sposób, aby nadawały się do użytku w sposób ekonomiczny w okresie przewidzianym w projekcie. W szczególności konstrukcja powinna spełniać, z odpowiednim stopniem niezawodności, między innymi następujące wymaganie: nie powinna wykazywać uszkodzeń w stopniu nieproporcjonalnym do pierwotnej przyczyny w wyniku takich wydarzeń, jak powódź, obsunięcie terenu, pożar, wybuch, lub w rezultacie błędów ludzkich (wymaganie odporności konstrukcji) [2].

Odpowiedni stopień niezawodności należy określić, biorąc pod uwagę możliwe konsekwencje utraty niezawodności, jak również koszt, zakres wysiłków i czynności niezbędnych do ograniczenia ryzyka zniszczenia, a zabiegi, które powinny być podjęte, aby osiągnąć odpowiedni stopień niezawodności, obejmują w tym zakresie przede wszystkim uwzględnienie wymagań dotyczących utrzymania i trwałości oraz zastosowania środków ochronnych.

Powyższy wymóg to nic innego, jak obowiązek doboru rozwiązania technologiczno-materiałowego do warunków brzegowych występujących na konkretnym obiekcie poprzez określenie warunków brzegowych pracy powłoki wodochronnej i przyporządkowanie do nich możliwych do zastosowania materiałów poprzez zdefiniowanie zasadniczych charakterystyk (minimalnych lub maksymalnych parametrów materiałów lub systemów wodochronnych).

Do wykonania warstwy wodochronnej pod płytą denną (na konstrukcyjnym betonie podkładowym) najczęściej stosuje się:

• rolowe materiały bitumiczne: papy termozgrzewalne, samoprzylepne membrany bitumiczne,
• materiały bezspoinowe: masy KMB, masy hybrydowe,
• rolowe materiały z tworzyw sztucznych i kauczuku, jakkolwiek teoretycznie doskonale się nadają, to ze względu na problemy projektowe i wykonawcze wymagają specjalnego podejścia.

Zacznijmy od rolowych materiałów bitumicznych. Ich właściwości, parametry i cechy determinowane są przez rodzaj osnowy (TABELA 1) oraz sposób i stopień modyfikacji bitumu (TABELA 2).

Wymagania stawiane przez normę PN-EN 13969 [3] teoretycznie obejmują kilkanaście zasadniczych charakterystyk, jednak jedynymi obligatoryjnymi parametrami są w tym przypadku szczelność (20 cm słupa wody przy deklarowaniu jako izolacja przeciwwilgociowa oraz 6 m słupa wody przy deklarowaniu jako izolacja przeciwwodna) oraz prostoliniowość krawędzi. Cała gama pozostałych, równie istotnych parametrów pozostaje nieokreślona (norma nie podaje wymagań, pozostawiając producentowi swobodę zarówno deklaracji, jak i wartości parametru) – TABELA 3.

Polska literatura techniczna nie precyzuje w sposób jednoznaczny zaleceń związanych z rodzajem papy i ilością warstw przy wykonywaniu tego typu hydroizolacji, ograniczając się do ogólnikowego stwierdzenia, że nie zaleca się stosowania pap na osnowie wrażliwej na wilgoć/wodę (czyli na osnowie tekturowej), lecz tylko na osnowie (włókninie) poliestrowej i/lub tkaninie szklanej, z zastrzeżeniem, że papa na welonie szklanym może stanowić jedynie środkową warstwę w minimum trzywarstwowym układzie hydroizolacji wodochronnej i to bez wywijania na przyległe powierzchnie. Pełna dowolność panuje także w zakresie doboru zasadniczych charakterystyk pap czy membran samoprzylepnych – brak jest sprecyzowania przynajmniej podstawowych cech/parametrów pozwalających na uzyskanie wymaganej trwałości eksploatacyjnej.

Warto w tym miejscu skorzystać z zaleceń norm serii DIN 18533 [4] i przywołanej przez nie normy DIN SPEC 20000-202 [5] – precyzują one nie tylko wybrane zasadnicze charakterystyki i miejsce zastosowania papy, ale wręcz konkretne rozwiązanie technologiczno-materiałowe (liczba warstw oraz sposoby wykonania tzw. trudnych i krytycznych miejsc). Przy obciążeniu słupem wody > 3 m wg ww. norm możliwe jest zastosowanie rozwiązania technologiczno-materiałowego pokazanego w TABELI 4.

Przy posadowieniu obiektu na głębokości ≤ 3 m (od poziomu izolacji pod płytą denną do poziomu gruntu) i jednocześnie maksymalnym parciu słupa wody ≤ 3 m (dotyczy to także sytuacji np. podtopień czy powodzi) możliwe jest zastosowanie rozwiązania technologiczno-materiałowego pokazanego w TABELACH 5–6.

Charakterystyczne jest to, że przy wykonywaniu izolacji typu ciężkiego normy DIN 18533 [4] i DIN SPEC 20000-202 [5] nie dopuszczają stosowania pap asfaltowych niemodyfikowanych. Przykładowe wybrane zasadnicze charakterystyki pap stosowanych jako zabezpieczenie przeciwwodne pod płytą denną pokazano w TABELACH 7–8.

Zupełnie innego podejścia wymaga wykonanie izolacji z folii. Przede wszystkim sama konstrukcja musi być zaprojektowana tak, aby zastosowanie folii było technicznie możliwe. Wymusza to spełnienie kilku warunków. Uzyskanie gładkiego podłoża, tak aby nie dochodziło do punktowego nacisku na folię, jest niezbędne do wyeliminowania niebezpieczeństwa przebicia membrany. Dodatkowo powinien być zminimalizowany wpływ skurczu, ruchów termicznych konstrukcji itp. na powłokę.

Tego typu materiały są bardzo chętnie stosowane do izolacji fundamentów, przy czym w zdecydowanej większości są to zastosowania błędne, czy wręcz bezmyślne. Trudno nawet wymienić podstawowy błąd, należy tu mówić wręcz o grupie błędów skutkujących przeciekami, bardzo trudnymi do usunięcia (czy wręcz stanowiącymi tzw. wadę nieusuwalną).

Generalnie izolacje z folii mogą być mocowane na kilka sposobów: przez klejenie do podłoża, przez luźne ułożenie na izolowanym podłożu, przez ułożenie i dodatkowe punktowe mocowanie, przez ułożenie folii na odpowiednio przygotowanym szalunku/podłożu, tak aby nastąpiło zespolenie się folii ze świeżym podłożem.

Najczęściej hydroizolacja wykonywana jest przez luźne ułożenie folii na izolowanym podłożu (mocowanie punktowe nie zmienia charakteru pracy powłoki).

Jakie mogą być skutki takiego podejścia? Jakiekolwiek uszkodzenie mechaniczne (przerwanie) powłoki powoduje niekontrolowany i niemożliwy do zlokalizowania przeciek. Jest to niedopuszczalne z punktu widzenia ochrony konstrukcji przed wilgocią i jej trwałości. Dlatego wykonanie skutecznej izolacji wodochronnej z folii zawsze wymaga przygotowania szczegółowego projektu technicznego i specyfikacji przed rozpoczęciem układania membrany na placu budowy z uwzględnieniem tzw. podziału na strefy/sekcje. Chodzi o to, aby w razie przecieku można było zlokalizować i naprawić miejsce uszkodzenia. To wymaga jednak wcześniejszego zaplanowania kilku czynności technologicznych. Sam podział na szczelne sekcje realizowany jest zazwyczaj przez zabetonowanie (obsadzenie) w konstrukcji specjalnych taśm. Ich układ musi być skorelowany z powierzchnią takiej strefy, jej kształtem, kształtem uszczelnianego obiektu/uszczelnianej powierzchni, układem ewentualnych dylatacji, przejść rurowych itp. Taką analizę należy przeprowadzić niezależnie od rodzaju i funkcji uszczelnianego obiektu oraz opracować ww. projekt technologiczny.

Podział na sekcje wymaga zabetonowania w konstrukcji taśm, do których zgrzewa się membranę. Od poprawności ich obsadzenia zależy skuteczność podziału na sekcje, dlatego nie mogą one być obsadzane w przypadkowych miejscach, chociażby ze względu na konieczność starannego zagęszczenia betonu. Zamiast zabetonowywanych taśm można stosować systemowe taśmy klejone do podłoża, co pozwala na stosowanie systemu w miejscach o bardziej skomplikowanym kształcie.

Bardzo dobrym rozwiązaniem jest także zastosowanie folii integrujących się ze świeżym betonem. Zatem zaprojektowanie wodochronnego zabezpieczenia z folii z tworzyw sztucznych wymaga przeprowadzenia znacznie szczegółowszej analizy. Podział na sekcje jest podstawowym wymogiem zapobiegającym niekontrolowanemu rozprzestrzenianiu się przecieku w razie uszkodzenia powłoki. Jest to podstawowy powód, dla którego nie wolno pomijać tego etapu. Uszczelniana powierzchnia musi być podzielona na pola o maksymalnej powierzchni 100 m². Muszą one być od siebie oddzielone, dlatego wymaga to wcześniejszego ustawienia i zamocowania przed betonowaniem specjalnych taśm i końcówek.

Sama folia z tworzywa sztucznego jest materiałem szczelnym, ale nie znaczy to, że każda folia może być hydroizolacją. Elastyczne wyroby wodochronne z tworzyw sztucznych lub kauczuku (folie, membrany) powinny spełniać wymagania normy PN-EN 13967 [6].

Materiały zgodne z normą PN-EN 13967 [6] klasyfikowane jako typ A przeznaczone są do wykonywania izolacji przeciwwilgociowej, wyroby klasyfikowane jako typ T – do izolacji przeciwwodnej, jako typ V – do izolacji przeciwwilgociowej – wyrób wentylacyjny lub drenażowy.

Folie występują w kilku wariantach, jako:

• jednorodne (niewzmacniane),
• zbrojone,
• wzmacniane,
• laminowane,
• wzmacniane i laminowane,
• zbrojone i laminowane,
• samoprzylepne,
• samoprzylepne wzmacniane,
• samoprzylepne laminowane.

Dodatkowo wyróżnić można folie z powłoką polimerowo-bitumiczną.

Różne może też być tworzywo sztuczne, z którego wykonane są wspomniane membrany:

• ECB (Ethylene copolymer bitumen),
• PIB (Polyisobutylene),
• PVC-P (Polyvinyl chloride),
• EVA (Ethylene/polyetylene-vinyl acetate),
• FPO (Flexible polyolfein),
• TPE (thermoplastic elastomer),
• PE (Polyethylene)
• czy wreszcie EPDM (ethylene propylene diene monomer).

W ramach tej samej grupy spotyka się folie bitumoodporne lub nie (np. PVC-P). Można stosować jedynie takie folie, których łączenie możliwe jest za pomocą kleju systemowego, przez wulkanizowanie lub zgrzewanie.

Wymagane przez normę PN-EN 13967 [6] są równie „precyzyjne” jak te dla rolowych materiałów bitumicznych. Jedynymi obligatoryjnymi parametrami są w tym przypadku szczelność (20 cm słupa wody przy deklarowaniu jako izolacja przeciwwilgociowa oraz 6 m słupa wody przy deklarowaniu jako izolacja przeciwwodna) oraz prostoliniowość krawędzi. Cała gama pozostałych, równie istotnych parametrów pozostaje nieokreślona (norma nie podaje wymagań, pozostawiając producentowi swobodę zarówno deklaracji, jak i wartości parametru) – TABELA 9.

Powyższe wymagania muszą być jednak zróżnicowane, w zależności od rodzaju materiału (EVA, FPO, PVC, ECB, PIB, EPDM) oraz zamierzonego zastosowania (izolacja pod ścianami fundamentowymi czy izolacja pod płytą denną/izolacja pionowa). Nie wspominając już o zastosowaniu folii gr. 0,1 mm (!!!) jako izolacji przeciwwodnej pod płytą denną.

Także w przypadku stosowania rolowych materiałów z tworzyw sztucznych i kauczuku zalecenia norm DIN 18533 [4] oraz DIN SPEC 20000-202 [5] wychodzą daleko poza wymagania normy EN 13967 [6]. Z tekstu normy [4] jednoznacznie wynika, że folie gr. 0,2–0,3 mm (notabene tak chętnie stosowane u nas jako „hydroizolacja”) nie mogą być traktowane jako powłoka wodochronna.

W przypadku obciążenia wodą przy zagłębieniu do 4 m wymagane jest zastosowanie membran [4, 5]:

• z ECB gr. 2 mm,
• z PIB, PVC-P, EVA lub FPO gr. 1,5 mm,
• z EPDM gr. 1,5 mm.

Przy obciążeniu wodą i większym zagłębieniu (do 9 m i powyżej 9 m) możliwe jest zastosowanie membran:

• z ECB gr. odpowiednio 2 mm i 2,5 mm,
• z PIB, PVC-P, EVA lub FPO gr. 1,5 mm i 2 mm,
• z EPDM o grubości 1,5 mm.

przy czym dodatkowo narzucone są inne parametry.

Wspomniana wcześniej grubość folii z tolerancją +10%/-5% to jeden z podstawowych wyznaczników możliwości zastosowania tego typu materiałów do izolacji w gruncie. Kolejne to między innymi:

• szczelność,
• odporność na uderzenie,
• wytrzymałość na rozdzieranie (gwoździem),
• wytrzymałość złącza na ścinanie,
• maksymalne naprężenie rozciągające,
• maksymalna siła rozciągająca,
• odporność na zginanie w niskiej temperaturze.

Wymagane zasadnicze charakterystyki podano w TABELACH 10–11.

Zastosowanie mas KMB [7] czy mas hybrydowych pod płytą denną jest jak najbardziej możliwe, choć coraz rzadziej spotykane. Przyczyn jest kilka.

• Po pierwsze, podłoże. Niezależnie od zastosowanego materiału hydroizolacyjnego, rozwiązanie to wymaga wykonania płyty z betonu podkładowego, na którym wykonana będzie powłoka uszczelniająca. Nie może to być wylewka z tzw. chudego betonu, lecz konstrukcyjna płyta o grubości adekwatnej do obciążeń. Niestety nagminnie projektuje się i wykonuje się w takiej sytuacji na gruncie nie konstrukcyjny beton podkładowy, lecz chudy beton. Świadczy to niestety o kompletnym braku wyobraźni (żeby nie powiedzieć o indolencji) projektanta, kierownika budowy czy inspektora nadzoru. Podłoże pod powłokę wodochronną musi być stabilne i nośne, trudno za takie uznać chudy beton.
  Pojawia się obawa, że jednak chudy beton ulegnie uszkodzeniu, a z nim izolacja z masy KMB czy hybrydowej. Dlatego stosuje się rolowe materiały bitumiczne, które są mniej wrażliwe na uszkodzenia, jednak uszkodzenie chudego betonu przy zastosowaniu rolowych materiałów wcale nie gwarantuje braku uszkodzenia powłoki wodochronnej. Wg wytycznych [8] masa KMB musi być układana na odpowiednio zwymiarowanym betonie klasy minimum C20/25.
• Po drugie, w przypadku zbyt mokrej płyty z konstrukcyjnego betonu podkładowego konieczne może być dodatkowe nałożenie szlamu uszczelniającego przed wykonaniem właściwej powłoki uszczelniającej (wstępne uszczelnienie podłoża).

Dla mas KMB i mas hybrydowych do oceny jakości materiału bardzo istotne są dwa następujące parametry. Pierwszy to tzw. zawartość części stałych, mówiąca o tym, o ile zmniejszy się grubość powłoki po wyschnięciu (zawartość części stałych wynosząca 90% oznacza, że po wyschnięciu grubość hydroizolacji będzie wynosić 90% grubości nałożonej świeżej masy). Dostępne na rynku masy KMB mogą się pod tym względem znacznie różnić, co skutkuje znacznym zróżnicowaniem zużycia w celu uzyskania wyschniętej warstwy o żądanej grubości.

W przypadku omawianego zastosowania istotnym parametrem jest odporność masy na obciążenia (tzw. obciążalność mechaniczna, w normie PN-EN 15814 [7] nazywana wytrzymałością na ściskanie). Jest ona określana zmniejszeniem grubości warstwy hydroizolacji przy obciążeniu mechanicznym. W odniesieniu do izolacji przeciwwodnej przy obciążeniu mechanicznym 0,3 MN/m² zmniejszenie grubości powłoki hydroizolacyjnej nie może być większe niż 50% (klasa C2A lub C2B). Oznacza to, że nie każdy materiał może być zastosowany do izolacji poziomych, decyzja musi być podjęta indywidualnie, po analizie obciążeń i parametrów związanej masy. Jeżeli chodzi o mostkowanie rys, wymagana jest klasa CB2.

Na płycie stawiane są także budynki niepodpiwniczone. Ta sytuacja, wbrew pozorom, wygląda zupełnie inaczej. Nie chodzi tylko o hydroizolację (choć i tu jest sporo różnic), ale także o termoizolację. Poziom posadowienia ław fundamentowych powinien znajdować się pod strefą przemarzania gruntu, natomiast płyta fundamentowa często znajduje się w poziomie otaczającego terenu. Zatem konieczne jest dodatkowo odpowiednie wykonanie termoizolacji. Słowo „odpowiednie” ma tu zasadnicze znaczenie. Chodzi zarówno o ciągłość termoizolacji, jak i jej odporność na wilgoć, wodę i mróz, przy zachowanej trwałości eksploatacyjnej samej hydroizolacji. Zaletą tego typu budynków jest wspomniana powyżej niewielka głębokość posadowienia, czego rezultatem jest założenie a priori, że występuje jedynie obciążenie wilgocią. Wynika to z faktu, że w badaniach geologicznych rzadko kiedy udaje się stwierdzić wysoki poziom wody gruntowej. Co jednak wynika z analizy warunków gruntowo-wodnych? Na RYS. 2 pokazano fragment przekroju geologicznego.

Jasno wynika z niego, że w podłożu zalegają grunty o niskiej czy wręcz bardzo niskiej wodoprzepuszczalności i niedopuszczalne jest traktowanie takiej sytuacji jak wariantu wymagającego jedynie izolacji przeciwwilgociowej. Wręcz przeciwnie. Jest to klasyczny wariant obciążenia zalegającą wodą opadową. Widok pokazany na FOT. 1–2 jest bardzo często spotykaną tego typu sytuacją. Należy zatem stosować wyłącznie zabezpieczenia przeciwwodne. Dodatkowo konieczne jest wykonanie odpowiedniej izolacji termicznej. Tu należy stosować wyłącznie polistyren ekstrudowany (XPS), stosowanie styropianu jest absolutnie wykluczone (dotyczy to także tzw. styropianu wodoodpornego). Do tego ten wariant uważa się za „łatwy w wykonaniu”, a jako „hydroizolację” pod płytą denną stosuje się folię gr. 0,1–0,2 mm (!!!), czyli w zasadzie malarską.

Proszę popatrzeć na RYS 3. Przy układzie warstw na podłożu (od dołu): grunt rodzimy, podsypka żwirowo-piaskowa min. 20 cm, folia polietylenowa (dokumentacja, tj. projekt wykonawczy nie podawał grubości, wykonawca zastosował wspomnianą folię malarską), podłogowa płyta żelbetowa gr. 20 cm, styropian posadzkowy gr. 4 cm, wylewka betonowa gr. 6 cm, posadzka 2,5 cm. Izolacji pod ścianami konstrukcyjnymi ani nie pokazano, ani nie zastosowano. Rezultat pokazano na FOT. 3–6. Biorąc pod uwagę fakt, że ściany konstrukcyjne ustawione bezpośrednio na płycie konstrukcyjnej wykonano z pustaków ceramicznych, stwierdzone wady zaczynały podchodzić pod wady nieusuwalne.

Literatura

1. M. Rokiel, „Hydroizolacje zagłębionych w gruncie części budynków”, „IZOLACJE” 6/2024, s. 70–75.
2. PN-ISO 2394:2000, „Ogólne zasady niezawodności konstrukcji budowlanych”.
3. PN-EN 13969:2006/A1:2007, „Elastyczne wyroby wodochronne – Wyroby asfaltowe do izolacji przeciwwilgociowej łącznie z wyrobami asfaltowymi do izolacji przeciwwodnej części podziemnych – Definicje i właściwości”.
4. DIN 18533-1:2017-07, „Abdichtung von erdberührten Bauteilen
Teil 1: Anforderungen, Planungs- und Ausführungsgrundsätze
Teil 2: Abdichtung mit bahnenförmigen Abdichtungsstoffen
Teil 3: Abdichtung mit bahnenförmigen Abdichtungsstoffen”.
5. DIN SPEC 20000-202, „Anwendung von Bauprodukten in Bauwerken — Teil 202: Anwendungsnorm für Abdichtungsbahnen nach Europäischen Produktnormen zur Verwendung als Abdichtung von erdberührten Bauteilen, von Innenräumen und von Behältern und Becken”.
6. PN-EN 13967 PN-EN 13967:2012, „Elastyczne wyroby wodochronne – Wyroby z tworzyw sztucznych i kauczuku do izolacji przeciwwilgociowej łącznie z wyrobami z tworzyw sztucznych i kauczuku do izolacji przeciwwodnej części podziemnych – Definicje i właściwości”.
7. PN-EN 15814+A2:2015-02, „Grubowarstwowe powłoki asfaltowe modyfikowane polimerami do izolacji wodochronnej – Definicje i wymagania”.
8. Richtlinie für die Planung und Ausführung von Abdichtungen mit polymermodifizierten Bitumendickbeschichtungen (PMBC), ZDB 2020.
9. M. Rokiel, „Hydroizolacje w budownictwie. Projektowanie. Wykonawstwo”, wyd. III, Grupa MEDIUM, Warszawa 2019.