Page 28 - Izolacje 2/2019

Termomodernizacja

dr inż. jarosław szulc
MOŻLIWOŚCI TECHNICZNE NAPRAW

LUB WZMOCNIENIA BUDYNKÓW

Z WIELKIEJ PŁYTY

Technical capacities of repairs or reinforcement of panel buildings ABSTRAKT S. 32

Wieloletnie stosowanie technologii wielkopłytowych » niskiej jakości prac montażowych i wad wykonawczych,
stwarzało możliwość projektowego doskonalenia » niewłaściwego rozumienia pojęcia „projektowego okresu użyt-
prototypowych rozwiązań systemowych. Z uwagi kowania”.
jednak na ogromną skalę zastosowania tej technologii, Dostępne w okresie powstawania systemów wielkopłytowych
np. w budownictwie mieszkaniowym (z ujednoliconymi publikacje polskie i zagraniczne, wnioski z badań, rekomendacje
rozwiązaniami konstrukcyjno-budowlanymi), sytuacja międzynarodowe oraz normy były wystarczające do zaprojektowa-
taka mogła prowadzić do wielokrotnego powtarzania nia konstrukcji budynków wielkopłytowych tak, aby spełniały stany
błędnych rozwiązań. graniczne nośności i użytkowalności oraz dodatkowo wykazywały
odporność na lokalne uszkodzenia spowodowane oddziaływaniami
Podstawową regułą przy projektowaniu budynków wielkopłytowych wyjątkowymi.
było nadawanie im sztywności przestrzennej za pomocą sztywnych Budynki wielkopłytowe zrealizowane w latach 1960–1990
ścian poprzecznych i podłużnych, przechodzących przez całą charakteryzują się niską jakością funkcjonalno-użytkową mieszkań,
wysokość budynku. Ściany takie stanowiły pionowe przepony, nadmierną przenikalnością cieplną przegród zewnętrznych, niedo-
których zadaniem było przejmowanie za pośrednictwem stropów statecznym stanem instalacji i urządzeń budowlanych oraz niską
i przekazywanie na grunt sił poziomych pochodzących od działania estetyką elewacji. Dalsze użytkowanie budynków z wielkiej płyty
wiatru oraz wynikających z mimośrodowego ustawienia elementów wiąże się więc z potrzebą przeprowadzania specjalistycznych prze-
ściennych, obciążonych pionowo. Stropy traktowane były w obli- glądów okresowych oraz ocen stanu technicznego i badań przydat-
czeniach jako sztywne przepony poziome, co było równoznaczne ności do użytkowania budynków, z uwzględnieniem optymalizacji
z założeniem niezmienności konturu przekroju poziomego konstrukcji kosztów na prace konserwacyjne, naprawy bieżące i ewentualne
budynku przy jej odkształceniach. Ściany poprzeczne i podłużne, modernizacje budynków.
główne elementy ustroju przestrzennego budynku, traktowano jako
wsporniki utwierdzone w monolitycznej, podziemnej części budynku OCENA I WNIOSKI Z PRZEPROWADZONYCH BADAŃ
lub rzadziej w gruncie. Dodatkowo ściany zewnętrzne dzięki znacznej ZE WSKAZANIEM NAJCZĘŚCIEJ POJAWIAJĄCYCH SIĘ
sztywności na odkształcenia w swojej płaszczyźnie przeciwdziałają NIEPRAWIDŁOWOŚCI
skręcaniu ustroju przestrzennego budynku przy zginaniu i dlatego
przyjmowano, że pod wpływem parcia wiatru przekroje ustroju Analizując zagadnienie niezawodności budynków wielkopłytowych,
przesuwają się równolegle. podstawowym elementem oceny jest stan techniczny ścian ze-
Miejscem wrażliwym budynków wielkopłytowych, odróżniającym wnętrznych, w szczególności możliwość powstania zagrożenia wy-
je od konstrukcji pozostałych rodzajów budynków ze ścianami no- nikającego z konstrukcji połączenia warstw fakturowych i nośnych
śnymi, jest obecność w tarczach stropowych i ściennych złączy mię- ścian trójwarstwowych; dotychczasowe doświadczenia pozwalają
dzy prefabrykowanymi płytami, wskazującymi miejsca, w których twierdzić, że stan ten może być lokalnie niedostateczny z uwagi
najczęściej mogą pojawić się rysy. Szczególną rolę w zapewnianiu na występowanie nieprawidłowych łączników stalowych i nadmierne
bezpieczeństwa konstrukcji odgrywają wieńce żelbetowe, obiegające ich obciążenie.
ściany konstrukcyjne w poziomie stropów oraz zbrojenie podporowe Specyfikacje techniczne, w okresie wznoszenia „wielkiej płyty”,
stropów, zakotwione w tych wieńcach lub przechodzące z jednego wymagały stosowania wieszaków ze stali odpornych na korozję
przęsła stropu na drugie. Wieńce i zbrojenie podporowe łączą prefa- lub stali zwykłych węglowych z naddatkami na korozję (system
brykowane płyty w tarcze stropowe i ścienne, a także łączą te tarcze OWT), czasowo również dopuszczano stale zwykłe węglowe z po-
w przestrzenne ustroje budynków. włokami cynkowymi lub aluminiowymi. Dotychczas przeprowadzone
Obiegowa negatywna ocena jakości budynków wielkopłytowych badania in situ wykazały, że na wieszaki stosowano również stale
wynika głównie z: zwykłe, stale odporne na korozję, stale chromowe bez dodatków
» rozwiązań funkcjonalno-użytkowych budynków i mieszkań, bę- niklu oraz stale gatunku H13N4G9.
dących skutkiem obowiązującego w czasach PRL tzw. normatywu Szczegółowe badania stanu łączników ścian trójwarstwowych
projektowania, pozwoliły stwierdzić, że głównym problemem w budownictwie
» zastosowania materiałów i wyrobów (szczególnie wykończenio- wielkopłytowym był brak stali nierdzewnej właściwej jakości do wy-
wych i instalacyjnych) o niedostatecznej jakości, konania połączeń ścian, tj. wieszaków i szpilek. Wykonane badania

26 nr 2/2019