Jak zadbać o poprawną izolację akustyczną szachtów instalacyjnych?

Akustyka w budynkach to temat, do którego należy podchodzić od dwóch stron - zarówno od zewnątrz, jak i wewnątrz budynku. W przypadku dużych obiektów, projektant powinien bowiem zmierzyć się nie tylko z hałasem dobiegającym z otoczenia, ale także tym generowanym przez instalacje wentylacji czy klimatyzacji, a także pracujących urządzeń mechanicznych, takich jak silniki, wentylatory czy pompy.

W tym kontekście szczególnie newralgicznymi elementami budynku stają się maszynownie oraz szachty instalacyjne, zazwyczaj prowadzone w pionowych kanałach wydzielonych z konstrukcji obiektu. Można tu wymienić m.in. piony techniczne i wentylacyjne czy szyby dźwigowe lub kominowe, służące do odprowadzenia spalin z kotłów lub pieców. Z reguły im większy przekrój i im większa prędkość transportowanych mediów bądź urządzeń, tym więcej hałasu powstaje.

Pochłanianie dźwięków - ważny parametr 

Aby spełnić wymagania w zakresie akustyki budynku oraz jego elementów, a także zapewnić jego użytkownikom określony w normach poziom komfortu akustycznego, niezbędne staje się zastosowanie odpowiedniej izolacji akustycznej szachtów czy ścian maszynowni. Ze względu na zróżnicowaną naturę dźwięków i ich częstotliwości, pod uwagę należy wziąć zarówno wskaźnik izolacyjności akustycznej R_w, jak też współczynnik pochłaniania dźwięku α_w, który określa dźwiękochłonność danej izolacji.

"Wartości współczynnika α_w podaje się jako funkcję częstotliwości dla pasm 1/3 oktawowych, z zakresu od 100 Hz do 5000 Hz. Parametr przyjmuje wartości z przedziału domkniętego od 0 do 1, gdzie wartość 1 oznacza, że dźwięk został w całości pochłonięty, zaś 0, że nastąpiło jego całkowite odbicie" - wyjaśnia Michał Nękanowicz, doradca techniczny ds. współpracy z biurami projektowymi w Paroc Polska.

Jaki materiał izolacyjny wybrać?

Aby dobrać właściwy materiał izolacyjny, należy zrozumieć, na czym polega zjawisko pochłaniania dźwięku. Ów proces następuje przede wszystkim w wyniku strat wiskotycznych oraz tarcia wewnętrznego. Wartości współczynnika α_w zależą zatem od oporności przepływu powietrza przez materiał, a także od jego grubości. Im oporność przepływu mniejsza i im grubszy materiał, tym łatwiej energia akustyczna wniknie do wnętrza izolacji. A zatem jaki materiał sprawdzi się najlepiej podczas izolowania ścian maszynowni i pionowych szachtów instalacyjnych?

Nieprzypadkowo produkty kwalifikowane jako dźwiękochłonne z reguły posiadają strukturę porowatą. Pod tym względem optymalnym wyborem wydaje się wełna mineralna, która składa się z zaburzonych włókien kamiennych oraz uwięzionego pomiędzy nimi powietrza. Dzięki temu, w zależności od gęstości konkretnego wyrobu, w różnym stopniu pochłania fale dźwiękowe. Wełnę wykorzystuje się zarówno do wytłumiania pomieszczeń i korekcji pogłosu, jak i do izolacji akustycznej.

Wyznacznik kształtu

Dokonując oceny właściwości akustycznych, warto także zwrócić uwagę na tzw. wyznaczniki kształtu - parametry pomagające określić, w jakich częstotliwościach dany produkt izolacyjny sprawdzi się najlepiej. Wyznacznik kształtu informuje, że wartość praktycznego współczynnika pochłaniania dźwięku α_p przekracza o 0,25 lub więcej przesuniętą krzywą odniesienia, w pasmach częstotliwości niskich (250 Hz, wyznacznik L), średnich (500 Hz, wyznacznik M) lub wysokich (2000 Hz, wyznacznik H). Jak rozbieżne bywają parametry robocze produktów o tej samej klasie pochłaniania dźwięku, pokazuje wykres.

"Porównywane płyty izolacyjne z serii PAROC InVent charakteryzują się klasą pochłaniania C. Głębsza analiza parametrów akustycznych wskazuje jednak, że płyta o grubości 30 mm posiada wskaźnik pochłaniania dźwięku α_w = 0,65 i wyznacznik kształtu MH, co znaczy, że najefektywniej pracuje w zakresie średnich i wysokich częstotliwości. Płyta o grubości 50 mm charakteryzuje się z kolei wskaźnikiem pochłaniania dźwięku α_w = 0,60 i wyznacznikiem kształtu LM. Najlepiej będzie więc sobie radzić w zakresie niskich i średnich częstotliwości" - wyjaśnia Michał Nękanowicz.

Przykładowe obliczenia

Aby sprawdzić przydatność płyt PAROC InVent G9 do izolacji akustycznej ścian maszynowni oraz szachtów instalacyjnych, wyroby przebadane zostały zgodnie z normą PN-EN ISO 10140-2:2011 Akustyka. Pomiar laboratoryjny izolacyjności akustycznej elementów budowlanych -- Część 2: Pomiar izolacyjności od dźwięków powietrznych. Doświadczenie pozwoliło zmierzyć przyrost izolacyjności akustycznej od dźwięków powietrznych jednostronnie otynkowanej ściany z betonu komórkowego zaizolowanej płytami z wełny mineralnej kamiennej.

W ramach badania obliczono wskaźnik izolacyjności akustycznej właściwej R_w, jak również widmowe wskaźniki adaptacyjne C i Ctr według normy: PN-EN ISO 717-1:1999 Akustyka. Ocena izolacyjności akustycznej w budynkach i izolacyjności akustycznej elementów budowlanych. Izolacyjność od dźwięków powietrznych. Wyniki doświadczenia przedstawia tabela 1.

Na koniec, obliczono także wskaźnik przyrostu izolacyjności akustycznej właściwej >R_w, direct, wg normy PN-EN ISO 10140-1:2011 Akustyka. Załącznik G. Pomiar laboratoryjny izolacyjności akustycznej elementów budowlanych Część 1: Zasady stosowania dla określonych wyrobów. Wyniki prezentuje tabela 2.

Osiągnięte rezultaty pozwalają stwierdzić, że zastosowanie płyt PAROC InVent 80 G9 jako izolacji akustycznej ścian szachtów instalacyjnych oraz maszynowni pozwala znacznie poprawić izolacyjność przegrody, a co za tym idzie komfort akustyczny w przestrzeniach bezpośrednio do nich przylegających.

Chcesz być na bieżąco? Zapisz się do naszego newslettera!