Jaki wpływ na wybrane materiały budowlane mają woda i wilgoć?

Fot. 1. Zniszczenie przegród budowlanych wskutek działania wody i wilgoci
Fot. 1. Zniszczenie przegród budowlanych wskutek działania wody i wilgoci
Archiwum autorów

Woda wywiera negatywny wpływ na materiał budowlany. Zawilgocony traci swoje właściwości izolacyjne – wzrasta jego współczynnik przewodzenia ciepła, a co za tym idzie zwiększają się straty ciepła w budynku. Ponadto materiały takie jak gips, anhydryt, czyli o dużym współczynniku rozmiękania, pod wpływem wilgoci zmniejszają swoją wytrzymałość mechaniczną. Jest to przyczyną niszczenia płyt gipsowo-kartonowych, tynków i podkładów gipsowych oraz anhydrytowych. Woda powoduje również korozję chemiczną tynków, ścian murowanych i betonowych. Na zewnątrz budynku mogą się pojawić mchy, porosty i glony.

Wilgoć wchłonięta na powierzchni przegrody przemieszcza się w jej wnętrzu w różny sposób i pod różnymi postaciami (Czytaj więcej na ten temat). Zgodnie z teorią opracowaną przez Riebindera klasyfikuje się trzy rodzaje wiązań wilgoci z materiałem w zależności od ich trwałości:

  • wiązanie chemiczne – najbardziej trwałe, w którym woda pod postacią cząstek kryształów nie bierze udziału w procesie wymiany wilgoci,
  • wiązanie fizykochemiczne – charakterystyczne dla wilgoci sorpcyjnej, która występuje na powierzchni porów i w strukturze materiału,
  • wiązanie fizykomechaniczne – najmniej trwałe, w którym wilgoć pod postacią cieczy utrzymuje się i przemieszcza na skutek sił napięcia powierzchniowego oraz sił związanych ze zjawiskiem podciągania kapilarnego; woda kapilarna wypełnia częściowo makro- i mikrokapilary i występuje w postaci błonek na powierzchniach [2].

Na podstawie prowadzonych badań i obserwacji w konstrukcjach murowych stwierdzono, że wilgoć i woda mogą się pojawić wskutek (rys.):

  • absorpcji wilgoci zawartej w powietrzu przez porowate i higroskopijne materiały i zaprawy,
  • przenikania pary wodnej w pory i szczeliny i skraplania się jej wewnątrz konstrukcji lub na jej powierzchni,
  • zamakania powierzchniowego podczas opadów atmosferycznych lub infiltracji i wsiąkania w mury wody z innych źródeł,
  • kapilarnego podciągania wody z podłoża.

Skutki oddziaływania wody

Wskutek działania opadów atmosferycznych, rosy i mgły woda i wilgoć mają możliwość przenikania do wnętrza struktury materiału, co powoduje jego zniszczenie.
W zależności od miejsca i ilości wody materiały budowlane ulegają zniszczeniu przez:

  • pogorszenie izolacyjności termicznej budowli (fot. 1, na górze),
  • migrację soli rozpuszczalnych z otoczenia lub rozpuszczanie soli zawartych w samym materiale (fot. 2),
  • powstanie spękań, wypłukiwanie i rozsadzanie zapraw, cegieł (fot. 3),
  • powstanie plam, zacieków, złuszczeń (fot. 4),
  • rozwój czynników biologicznych (grzybów, glonów itp.),
  • czynników chemicznych (pogorszenie mikroklimatu) (fot. 5).

 

Konstrukcje murowe narażone na silne nagrzewanie promieniami słonecznymi lub poddane działaniu niskich temperatur doznają wahań wymiarów przestrzennych. W związku z tym można zaobserwować na powierzchni murów drobne rysy i spękania, deformacje w postaci zwichrzeń i wybrzuszeń oraz wzrost kruchości materiałów.
Rysy i spękania stwarzają sprzyjające warunki do penetracji wilgoci i opadów atmosferycznych.
Zmiany temperatury, zmiany wilgotności powietrza i przenikające opady atmosferyczne wywołują różne skutki. Przede wszystkim w materiałach i konstrukcjach daje się zauważyć osłabienie spoistości struktury. Kamienie, cegła i zaprawa stają się bardziej porowate, zaczynają pęcznieć i kruszeć, ujawniają ubytek substancji i w związku z tym zmniejsza się ich ciężar właściwy oraz obniżają się własności mechaniczne. Działanie to powoduje z kolei powstanie naprężeń wewnętrznych, które przy jednoczesnym działaniu nierównomiernie rozłożonych sił zewnętrznych prowadzi do lokalnej koncentracji naprężeń, deformacji, spadku wytrzymałości i zniszczenia murów [1].

 

Tworzywo prawie wszystkich materiałów i konstrukcji murowych odznacza się większą lub mniejszą porowatością, przepuszczalnością, skłonnością do pęcznienia i zmian wskutek działania otaczającego klimatu [1].

W tabeli przedstawiono orientacyjne wartości porowatości wybranych materiałów budowlanych.
W przypadku higroskopijnego wchłaniania wilgoci materiał budowlany pochłania tyle wilgoci, ile jest możliwe z powietrza oraz proporcjonalnie do stopnia jego zasolenia. Przyjmuje się, że mur zawierający sole chłonie zdecydowanie więcej wilgoci z powietrza w stosunku do tzw. wilgoci równowagi lub wyrównanej materiału budowlanego bez soli [1]. Destrukcyjne działanie wody i wilgoci jest zatem tym intensywniejsze, im więcej do murów przenika rozpuszczonych substancji niszczących materiały.

Układ materiałowy jest podatny na migrację rozpuszczalnych soli tworzących wykwity, jeśli spełnione są następujące warunki:

  • istnieje źródło soli rozpuszczalnych w wodzie,
  • istnieje możliwość przenikania do muru wody, w której sole zostaną rozpuszczone,
  • występuje czynnik powodujący ruch roztworu soli [3].

Wszystkie plamy, osady i naloty powstające na materiałach budowlanych w wyniku obecności soli nazywa się potocznie wykwitami solnymi [1].
W zależności od źródła wilgoci na materiałach budowlanych może pojawić się wykwit [4]:

  • pierwotny – powstający w wyniku migracji związków chemicznych z materiału ceramicznego i ze świeżej zaprawy, związany z wysychaniem wilgoci technologicznej,
  • wtórny – powstający w wyniku penetracji muru przez wodę deszczową lub kondensacyjną. Obecność soli w murach sprawia, że zniszczenie zachodzi zawsze niezależnie od aktywności soli, własności materiałów i warunków. Jedynie rozmiar zniszczenia jest kwestią czasu. W warunkach naturalnych zjawiska wysychania i zawilgocenia murów występują naprzemiennie, wobec tego działanie soli na mury podlega cyklom, na zmianę oddziałując chemicznie w postaci roztworów i fizycznie w stanie stałym. W początkowej fazie mają one znaczenie tylko estetyczne, następnie z upływem czasu szkodliwe sole mineralne powodują rozsadzenia, pęknięcia i zniszczenia (fot. 6–7). Obecność soli w murach wywołuje również łuszczenie powłok malarskich lub odpadanie tynku.
Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 7/8/2010

Komentarze

(1)
FR | 11.08.2011, 15:19
Już samo zamarzanie wody zimą wystarczy by rozwalić ścianę
   1 / 1   

Wybrane dla Ciebie


NOWOŚĆ w izolacjach instalacji niskotemperaturowych »

Ilość budynków z instalacjami chłodzenia rośnie systematycznie. Coraz większa ilość instalacji to większa... czytaj dalej »

 


Zarabiaj pieniądze sprzedając prąd »

Nie wiesz ile kosztuje strop lub jaki strop wybrać?

Wszystkie znane obecnie źródła energii, poza energią geotermalną i atomową, są pośrednio efektem działania promieniowania słonecznego... czytaj dalej »

Budujesz dom? Poznaj systemy stropowe, wybierz najlepszy i wyceń bezpłatnie » czytaj dalej »

Ciepła podłoga bez styropianu?


Obecnie coraz częściej wykonuje się podłogę na gruncie na podbudowie z keramzytu. Jedna warstwa tego lekkiego kruszywa zastępuje trzy tradycyjne: podsypkę piaskową, podłoże betonowe oraz materiał do izolacji termicznej. czytaj dalej »

 


Jak szybko naprawić uszkodzenia na powierzchni dachu?

Jaką farbę elewacyjną wybrać?

Na płaskich dachach papowych - zwłaszcza w trakcie lub tuż po okresie zimowym - można zaobserowować dwa zasadnicze rodzaje uszkodzeń. Są to z jednej strony... czytaj dalej » Jakich farb fasadowych użyć, jak przygotować powierzchnię pod malowanie i jakie efekty można uzyskać na elewacji? czytaj dalej »

 

Termoizolacja ścian od wewnątrz - na co zwrócić uwagę?

Skuteczna termoizolacja przegród budowlanych gwarantuje znaczne obniżenie kosztów związanych z eksploatacją budynku... czytaj dalej »


Czego użyć do mocowania termoizolacji?

Jak ograniczyć zużycie energii w budynkach?

Łączniki do termoizolacji to ważny element zapewniający stabilność układu ociepleniowego. Powinny być dobrane z uwzględnieniem rodzaju podłoża, ciężaru systemu oraz... czytaj dalej » Aby ograniczyć zużycie energii w budynkach, należy zadbać nie tylko o odpowiedni komfort cieplny jesienią i zimą… czytaj dalej »

Posadzki do każdego typu pomieszczeń. Zobacz prezentacje »

 czytaj dalej »

dr inż. Anna Kaczmarek
dr inż. Anna Kaczmarek
Jest absolwentką Wydziału Budownictwa i Inżynierii Środowiska Akademii Techniczno-Rolniczej w Bydgoszczy. Od 2005 r. pracuje w Katedrze Budownictwa Ogólnego i Fizyki Budowli UTP (dawniej ATR). Specjali... więcej »
dr inż. Maria Wesołowska
dr inż. Maria Wesołowska
Autorka ukończyła Wydział Budownictwa ATR w Bydgoszczy. Pracuje na Uniwersytecie Technologiczno-Przyrodniczym w Bydgoszczy jako adiunkt. Zawodowo zajmuje się zagadnieniami kompleksowej oceny stanu ochro... więcej »
dr inż. Krzysztof Pawłowski
dr inż. Krzysztof Pawłowski
Krzysztof Pawłowski ukończył kierunek budownictwo na Wydziale Budownictwa i Inżynierii Środowiska Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego w Bydgoszczy. Pracuje w Katedrze Budownictwa Ogólnego i F... więcej »
Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
Synthos S.A. Synthos S.A.
Grupa Kapitałowa Synthos S.A. jest jednym z największych producentów surowców chemicznych w Polsce. Spółka jest pierwszym w Europie...
5/2018

Aktualny numer:

Izolacje 5/2018
W miesięczniku m.in.:
  • - Fundamenty w budynkach jednorodzinnych
  • - Ognioochronne powłoki malarskie
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.