Page 26 - IZOLACJE9/2019

Termomodernizacja

NIK O TERMOMODERNIZACJI:

EFEKTY MNIEJSZE NIŻ OCZEKIWANO

Termomodernizacja przeprowadzana z udziałem środków Skutkiem tego została utracona prawie połowa możliwego do osiąg-
publicznych przez spółdzielnie mieszkaniowe przynosi nięcia efektu ekonomicznego termomodernizacji.
pozytywne efekty, choć nie w takiej skali, jak oczekiwano. Instytucje dofinansowujące (czyli BGK, WFOŚiGW) nie wery-
W skontrolowanych spółdzielniach nastąpiło fikowały osiągnięcia efektów ekologicznych tych zadań, pomimo
ograniczenie zużycia energii cieplnej. Obniżyły się także iż ograniczenie zużycia ciepła oraz zanieczyszczeń emitowanych
koszty ogrzewania budynków mieszkalnych. Jednak przez ciepłownie było jednym z wymogów uzyskania dofinansowania.
oszczędności były niższe niż przewidywano. Wpływ Bank Gospodarstwa Krajowego, jak również Wojewódzkie Fundusze
na to miały podwyżki cen energii oraz nierzetelnie Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, podobnie jak spółdzielnie,
sporządzone audyty, które zawyżały spodziewane efekty koncentrowały się na osiągnięciu planowanego efektu rzeczowego.
ekologiczne oraz ekonomiczne. Przyjmowały, że przeprowadzona zgodnie z audytem energetycznym
i dokumentacją projektową termomodernizacja zapewnia równocze-
W celu planowania i weryfikacji poziomu zużycia energii cieplnej śnie osiągnięcie efektów ekologicznych. Warto zaznaczyć, że nie
i emisji zanieczyszczeń dostępne jest specjalne narzędzie oblicze- zostały ustawowo zobowiązane do takich działań.
niowe, proste w obsłudze i niewymagające wiedzy specjalistycznej. Spośród kontrolowanych funduszy, tylko WFOŚiGW we Wrocła-
Może być wykorzystywane zarówno przez instytucje dofinansowu- wiu weryfikował efekty ekologiczne. Do oceny efektu ekologicznego
jące, jak i wszystkich inwestorów korzystających z dofinansowania, wykorzystywał roczne raporty składane Przez beneficjentów realizu-
w tym spółdzielnie mieszkaniowe. Najwyższa Izba Kontroli spraw- jących termomodernizację przez okres kolejnych trzech lat po za-
dziła efekty termomodernizacji przeprowadzanej w budynkach spół- kończeniu termomodernizacji, w których wykazywano zmniejszenie
dzielni mieszkaniowych. Oceniła zgodność rzeczowego wykonania zużycia energii cieplnej oraz ograniczenie emisji CO 2 obliczonej
zadania z przyjętymi założeniami, ograniczenie zużycia energii na podstawie odpowiednich wskaźników.
cieplnej oraz zmniejszenie opłat z tytułu jej zakupu. Kontrolą objęła NIK zwróciła się do spółki eksperckiej o wskazanie uniwersal-
354 wielorodzinnych budynków mieszkalnych będących w zasobach nego i prostego w obsłudze narzędzia do oceny efektów ekologicz-
19 spółdzielni mieszkaniowych na terenie kraju. nych termomodernizacji. Zaproponowane rozwiązanie to narzędzie
Kontrola NIK wykazała, że skutkiem przeprowadzonej termomo- działające w programie Excel. Umożliwia ono planowanie efektów
dernizacji było obniżenie zużycia energii, jednak w wymiarze o 42% ekologicznych termomodernizacji w postaci ograniczenia zużycia
niższym od zaplanowanego w audytach energetycznych, które energii cieplnej i zanieczyszczeń atmosfery dwutlenkiem węgla
często zawyżały zakładane efekty. Jak wykazała analiza ekspercka, oraz monitorowanie tych efektów w kolejnych pięciu latach po ter-
20% tych audytów, załączonych do wniosków o udzielenie pożyczki momodernizacji. Narzędzie jest proste w obsłudze i nie wymaga
z Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wod- żadnej wiedzy specjalistycznej. Informuje o występujących błędach,
nej, miało błędy, które dyskwalifikowały ich wykorzystanie do pla- w przypadku rozbieżności większych niż 30% pomiędzy wartościami
nowanych zakresów działań termomodernizacyjnych. Problemem planowanymi a faktycznie osiągniętymi. Zaprezentowane narzędzie
był także brak standaryzacji danych – przyjęcia stałych warunków może być wykorzystywane do planowania i monitorowania efektów
zewnętrznych dla określenia ilości planowanego w audytach ener- ekologicznych termomodernizacji budynków, przez wszystkie insty-
getycznych zapotrzebowania na ciepło oraz dla ciepła faktycznie tucje dofinansowujące takie przedsięwzięcia oraz przez ich benefi-
zużywanego przed i po termomodernizacji. Spółdzielnie nie przepro- cjentów (np. spółdzielnie mieszkaniowe).
wadzały także regulacji systemów ogrzewania w budynkach, tak aby Instytucje dofinansowujące zadania z zakresu termomodernizacji
dostosować je do zmniejszonego poboru ciepła. Osiągnięto jednak prawidłowo realizowały obowiązki w tym zakresie. Bank Gospodar-
efekty rzeczowe termomodernizacji, głównie w postaci docieplenia stwa Krajowego przeznaczył na prace termomodernizacyjne w skon-
ścian zewnętrznych oraz wymiany drzwi zewnętrznych i okien w czę- trolowanych spółdzielniach 14 465 300 zł. Wnioski o przyznanie
ściach wspólnych nieruchomości. dofinansowania w formie premii termomodernizacyjnej rozpatrywał
Osiągnięty efekt ekologiczny termomodernizacji (w postaci według kolejności, w jakiej do niego wpłynęły, zlecał weryfikację
ograniczenia zużycia ciepła) nie w pełni przełożył się na osiągnięcie audytów energetycznych oraz informował inwestorów i banki kre-
efektu ekonomicznego w postaci ograniczenia kosztów ogrzewania. dytujące o przyznaniu premii lub o negatywnej weryfikacji audytu.
Jak wynika z danych udostępnianych przez spółdzielnie, w wyniku Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska udzieliły pożyczek
termomodernizacji 354 budynków roczne zużycie energii cieplnej w łącznej kwocie 26 949 400 zł, natomiast pomoc bezzwrotna
zmalało o 22%, natomiast koszty zakupu tej energii ograniczono z funduszy (w postaci umorzenia pożyczek oraz dopłat do odsetek
tylko o 12%. W badanych spółdzielniach uzyskano oszczędności do kredytów BOŚ) wyniosła 3 955 600 zł.
w wysokości niespełna 30% wartości planowanych. Przyczyny takie- Większość spółdzielni nie przestrzegała przepisów ochrony
go stanu nie były jedynie po stronie kontrolowanych jednostek. Poza środowiska w zakresie zapewnienia dobrostanu ptaków objętych
wspomnianymi już błędami w audytach energetycznych, znaczenie ochroną gatunkową, gniazdujących na elewacjach termomodernizo-
miały podwyżki cen energii, głównie z powodu wzrostu cen paliw. wanych budynków. Przed rozpoczęciem robót nie przeprowadzono

24 nr 9/2019