Pobierz pełny numer IZOLACJI

Pełny numer IZOLACJI 6/2018 [PDF]

możesz pobrać BEZPŁATNIE - po prostu ZAREJESTRUJ konto w portalu

Wymogi prawne związane z ewidencją materiałów zawierających azbest

Fot. Proces usuwania nagromadzonych
w Polsce wyrobów azbestowych jest i będzie
ogromnym wyzwaniem organizacyjnym,
fi nansowym, administracyjnym i planistycznym.
Na zrealizowanie tego zadania nasz kraj ma czas
do 2032 r.
Fot. Proces usuwania nagromadzonych w Polsce wyrobów azbestowych jest i będzie ogromnym wyzwaniem organizacyjnym, fi nansowym, administracyjnym i planistycznym. Na zrealizowanie tego zadania nasz kraj ma czas do 2032 r.
www.pl.wikipedia.org

W związku z zagrożeniem dla zdrowia i życia powodowanym przez azbest wprowadzono w Polsce wiele przepisów regulujących postępowanie z wyrobami zawierającymi ten materiał.

Już w 1997 r. uchwalono ustawę o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest [1]. Ustawa ta praktycznie zamknęła okres stosowania azbestu w Polsce i spowodowała, że od 1999 r. rozpoczęto usuwanie wyrobów zawierających ten materiał. Od tego czasu ustawa była wielokrotnie aktualizowana, aby dostosować jej zapisy do sytuacji w Polsce oraz wymagań Unii Europejskiej.

Na podstawie przepisów ustawy uchwalone zostały odpowiednie rozporządzenia wykonawcze określające szczegółowy sposób realizacji przepisów. W 2001 r. weszła w życie ustawa Prawo ochrony środowiska [2], która uznaje azbest za substancję stwarzającą szczególne zagrożenie dla środowiska, co wiąże się z konsekwencjami dotyczącymi postępowania z wyrobami zawierającymi azbest. Przede wszystkim wyroby takie powinny być wykorzystywane, przemieszczane i sukcesywnie eliminowane z zachowaniem szczególnych środków ostrożności. Postępowanie z eliminowanymi substancjami (odpadami) regulowane jest ustawą o odpadach [3], przy czym odpady zawierające azbest są traktowane jak odpad niebezpieczny.

Usuwanie azbestu – czy wymagane bezwarunkowo?

Usunięcie nagromadzonych w Polsce wyrobów azbestowych jest ogromnym problemem organizacyjnym, finansowym, administracyjnym i planistycznym. Z uwagi na skalę problemu i jego ogólnokrajowy zasięg 14 maja 2002 r. Rada Ministrów przyjęła długofalowy „Program usuwania azbestu i wyrobów zawierających azbest stosowanych na terytorium Polski” [4]. Jako docelowy przyjęto 30-letni okres realizacji tego programu.

Kilkudziesięcioletnie doświadczenia w użytkowaniu płyt azbestowo-cementowych wskazują, że płyty prawidłowo położone i zamontowane, pomalowane farbą akrylową oraz konserwowane co 5–7 lat praktycznie mogą być użytkowane ponad 30 lat. Na tej podstawie w odpowiednich przepisach określono termin zakończenia realizacji programu na 31 grudnia 2032 r. Przy założonym okresie usuwania – do 2032 r. – wiele wyrobów przekroczy jednak wszelkie normy i granice bezpiecznego użytkowania.

Dlatego istotne jest ustalenie kolejności usuwania wyrobów zawierających azbest. Nie wszystkie wyroby zawierające azbest muszą być usuwane natychmiast. Według programu wyroby nieuszkodzone i w dobrym stanie technicznym mogą być jeszcze wykorzystywane. Z przepisów wynika, że jedynie wyroby tzw. miękkie powinny być usunięte niezwłocznie. W przypadku wyrobów twardych dalsza bezpieczna eksploatacja jest możliwa pod warunkiem uniemożliwienia emisji azbestu do atmosfery.

Tak więc przepisy wcale nie nakazują ich natychmiastowego i bezwarunkowego usunięcia. Decyduje o tym głównie stan techniczny, a także inne wymagania (np. okres upływu gwarancji producenta).

Obowiązki właściciela obiektu zawierającego azbest

Obowiązujące przepisy adresowane są do wszystkich bez wyjątku użytkowników wyrobów azbestowych, ale nieco inaczej traktują przedsiębiorców i osoby fizyczne. W szczególności nakładają wiele szczegółowo określonych zadań na właścicieli obiektów oraz przedsiębiorców wykonujących roboty polegające na usuwaniu wyrobów z azbestem. Podstawowe obowiązki właścicieli i zarządzających wynikające z przepisów to:

  • dokonanie inwentaryzacji wyrobów zawierających azbest,
  • sporządzenie informacji i złożenie jej w gminie lub u wojewody,
  • sporządzenie oceny stanu technicznego i złożenie jej w powiatowym urzędzie nadzoru budowlanego,
  • w przypadku usuwania wyrobów azbestowych zgłoszenie co najmniej na 30 dni przed planowanym terminem przeprowadzenia robót.

Obowiązek inwentaryzacji i okresowego składania informacji

Obowiązek dokumentowania rodzaju, ilości i miejsc występowania azbestu jako substancji stwarzającej szczególne zagrożenie dla środowiska oraz okresowego składania informacji wynika bezpośrednio z Prawa ochrony środowiska [2] (art. 162 ust. 2 i 3). Dotyczy to wszystkich użytkowników wyrobów azbestowych, zarówno przedsiębiorców, jak i osób fizycznych, z tym że dla tych ostatnich ustawa wprowadza pewne uproszczenia. Szczegółowe wymagania dotyczące inwentaryzacji zostały zawarte w rozporządzeniu z 23 października 2003 r. w sprawie wymagań w zakresie wykorzystywania i przemieszczania azbestu oraz wykorzystywania i oczyszczania instalacji lub urządzeń, w których był lub jest wykorzystywany azbest [5]. Takiej inwentaryzacji dokonuje się poprzez spis z natury (§ 7 pkt 1).

Ponadto w rozporządzeniu określono formę oraz układ przedkładanych informacji, a także terminy ich złożenia. W Prawie ochrony środowiska (Poś) wyraźnie zróżnicowano obowiązki przedsiębiorców oraz osób fizycznych. Zgodnie z art. 162 ust. 4 osoby fizyczne składają informacje w formie uproszczonej. Nie składają jej w województwie, lecz w gminie – wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta. Adresaci informacji zostali określeni w rozporządzeniu tak jak w ustawie: wojewoda dla przedsiębiorców (§ 7 ust. 4) oraz wójt, burmistrz lub prezydent miasta dla osób fizycznych (§ 7 ust. 5).

Biorąc pod uwagę zapisy ustawy, można przyjąć, iż osoby fizyczne dokonują inwentaryzacji na podstawie spisu z natury, wpisując odpowiednie dane bezpośrednio do formularza. Nie muszą dokumentować rodzaju, ilości oraz miejsc występowania oraz sposobów eliminacji azbestu. Nie muszą posiadać pełnej dokumentacji, która wymagana jest od przedsiębiorców, m.in. nie muszą zaznaczać na planach sytuacyjnych miejsc występowania wyrobów azbestowych ani nie muszą ich odpowiednio znakować. Wyniki inwentaryzacji należy przedstawić na formularzu według wzoru określonego w zał. 2 do rozporządzenia z 23 października 2003 r. [5]. Analizując treść formularza, można stwierdzić, że podstawowe różnice i uproszczenia pomiędzy przedsiębiorcami a osobami fizycznymi będą dotyczyły punktów 5 i 8 formularza.

Informacje o wyrobach zawierających azbest i o miejscu ich wykorzystywania 

Biorąc pod uwagę fakt, że składanie informacji jest jednym z podstawowych obowiązków użytkowników wyrobów azbestowych, wydaje się, że konieczne jest szczegółowe omówienie służącego do tego celu formularza. Punkty 1, 2 i 3 formularza określają odpowiednio: miejsce występowania wyrobów azbestowych, czy zgłoszenia dokonuje osoba fizyczna czy prawna (od tego zależy, komu składana jest informacja) oraz tytuł własności. W tym miejscu mogą się pojawiać wątpliwości, kto właściwie ma obowiązek taką informację złożyć. W Poś mowa jest o wykorzystującym substancje niebezpieczne, natomiast w rozporządzeniu wymienieni są łącznie: właściciel, zarządca lub użytkownik. W tej sytuacji należy przyjąć, że w przypadku obiektów budowlanych zgłoszenia dokonuje właściciel lub zarządca, gdyż to na nich spoczywa obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z przepisami prawa budowlanego [6] (art. 61).

Natomiast w przypadku innych wyrobów zawierających azbest zgłoszenia dokonuje ich użytkownik. Jeśli więc przedsiębiorca wynajmuje obiekty, w których zabudowano azbest, zgłoszenia dokonuje właściciel lub zarządzający. Jeśli jednak wstawił do nich urządzenia zawierające azbest (np. piece, suszarki itp.), to musi dla nich dokonać zgłoszenia samodzielnie. W punkcie 4 formularza według wzoru z załącznika należy podać nazwę i rodzaj wyrobu. Aby ujednolicić nazewnictwo, należy stosować klasyfikację podaną w przypisie drugim objaśnień. Są to:

  • płyty azbestowo-cementowe płaskie stosowane w budownictwie,
  • płyty faliste azbestowo-cementowe dla budownictwa,
  • rury i złącza azbestowo-cementowe; zaliczane do wyrobów twardych oraz izolacje natryskowe środkami zawierającymi w swoim składzie azbest,
  • wyroby cierne azbestowo-kauczukowe,
  • przędza specjalna, w tym włókna azbestowe obrobione,
  • szczeliwa azbestowe,
  • taśmy tkane i plecione,
  • sznury i sznurki,
  • wyroby azbestowo-kauczukowe, z wyjątkiem wyrobów ciernych,
  • papier, tektura,
  • inne wyroby zawierające azbest, oddzielnie niewymienione, w tym papier i tektura, zaliczane w zasadzie do wyrobów miękkich.

Stosowanie jednolitej, przedstawionej w rozporządzeniu [5] klasyfikacji jest istotne z punktu widzenia tworzenia rejestru przez wojewodę. Klasyfikacja ta jest ponadto stosowana także w innych przepisach dotyczących azbestu.

W punkcie 5 formularza należy podać ilość wyrobów zawierających azbest – w m2 i tonach. Określana ilość powinna być jednoznaczna i łatwa do weryfikacji. Tam, gdzie jest to uzasadnione i możliwe do jednoznacznego ustalenia, należy wpisać masę, natomiast w przypadku pokryć dachowych, elewacji czy ścian lepiej podawać tylko powierzchnię. Informacje składane przez przedsiębiorców powinny być odpowiednio udokumentowane (art. 162 ust. 2 Poś), natomiast osoby fizyczne żadnej dodatkowej dokumentacji posiadać nie muszą (art. 162 ust. 4 Poś). Jest to uproszczenie, o którym mowa w Poś.

Najistotniejszy w formularzu jest punkt 6, w którym podaje się przydatność do dalszej eksploatacji. Podaje się ją na podstawie oceny dokonanej zgodnie z rozporządzeniem w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest [7], wydanym na podstawie delegacji zawartej w ustawie o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest. Sposób przygotowania takiej oceny omówiono w dalszej części artykułu. W formularzu należy wpisać wynik takiej oceny w formie stopni pilności wynikających z punktacji ustalonej w ocenie, przy czym I stopień pilności oznacza konieczność bezzwłocznej wymiany lub naprawy, II stopień pilności oznacza, że dalsze użytkowanie jest możliwe, ale konieczna jest ponowna ocena w ciągu roku, podobnie jak III stopień pilności, gdzie dalsze użytkowanie także jest możliwe, a kolejna ocena musi być dokonana w ciągu 5 lat.

W efekcie jeśli wskazuje na to ocena, wyrób azbestowy powinien być usunięty niezwłocznie w najbliższym możliwym terminie. Jeżeli jednak kolejne oceny będą wskazywały na możliwość dalszego użytkowania, to usunięcie powinno nastąpić najpóźniej do 2032 r. Wcześniejsze działania, np. w związku z planowanymi remontami, będą uzależnione od woli i możliwości, głównie finansowych, użytkownika.

Punkt 7 formularza dotyczy przewidywanego terminu usunięcia wyrobu, z tym że podpunkt a w zasadzie dotyczy tylko przedsiębiorców oraz wyrobów, o których mowa w art. 1 ust. 3 ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest [1] (np. diafragm w instalacjach elektrolitycznych czy wałów z azbestu do ciągnienia szkła). W pozostałych sytuacjach (punkt 7 lit. b) termin usunięcia wynika z oceny oraz woli użytkownika. Punkt 8 formularza dotyczy w zasadzie tylko przedsiębiorców, gdyż osoby fizyczne, podobnie jak w punkcie 5, nie muszą posiadać żadnej dodatkowej dokumentacji. J

eśli spis z natury wykaże, że wyroby zawierające azbest nie są już wykorzystywane, ale jeszcze nie zostały usunięte, to należy je także zinwentaryzować i złożyć informację według wspomnianego załącznika 3. W zasadzie jest on bardzo podobny do formularza z załącznika 2, a różnice dotyczą punktów 6 i 7, w których należy podać rok zaprzestania wykorzystywania wyrobów oraz sposób i termin ich usunięcia.

Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 9/2008

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Najlepszy system stropowy?


Betonowe stropy można produkować na różne sposoby – z betonu przygotowanego na placu budowy lub w fabryce, gdzie panują kutemu optymalne warunki. ZOBACZ »


"Wirtualne malowanie" - wykonaj sam symulację online »

Dobierz najlepszy materiał izolacyjny »

Obok wiedzy na temat produktów, równie istotna jest znajomość technologii, którą... czytaj dalej » Niski poziom ochrony cieplnej generuje wysokie koszty utrzymania budynku, stanowiące duże obciążenie budżetu... czytaj dalej »


Zgarnij bony o wartości 100zł. Zobacz jak »

Jak dobrać posadzkę do obiektu?

3 kroki do Super CashBack
czytaj dalej »

Wybierz posadzkę, która będzie funkcjonalna i łatwa w czyszczeniu... czytaj dalej »

Czym skutecznie zaizolować fundament?

Zadaniem hydroizolacji jest zablokowanie dostępu wody i wilgoci do wnętrza obiektu budowlanego. Istnieje kilka rodzajów izolacji krystalizujących, a ich znajomość ułatwia zaprojektowanie i wykonanie szczelnej budowli. czytaj dalej »

 


Jak zapewnić trwałość mocowania elewacji?


Wsporniki przejmują ciężar muru i za pomocą zabetonowanych szyn kotwiących lub kotew przekazują go na ścianę nośną... ZOBACZ »


Płynne membrany poliuretanowe - gdzie je stosować?

Uszczelnianie obiektów inżynieryjnych - jak to robią specjaliści?

Siła związania do podłoża przekraczająca 20 kg/cm2, wysoka odporność na niszczące czynniki eksploatacyjne...
czytaj dalej »

Jak prawidłowo chronić ściany fundamentwe i zapewnić gwarancję żywotności obiektu? czytaj dalej »

Jak wykonać trwałe posadzki?

Jakich technologii oraz materiałów użyć do wykonania podłóg przemysłowych, naprawy betonów lub przeprowadzenia renowacji posadzek?  czytaj dalej »


Dowiedz się więcej o hydroizolacji dachów »

Chcesz ograniczyć straty ciepła z budynku? Zobacz »

Dostarczamy innowacyjne systemy hydroizolacji oraz pokryć dachowych, mające na celu zmianę sposobu życia i pracy naszych klientów... czytaj dalej » W obecnych czasach rosnące ceny energii cieplnej i elektrycznej skłaniają do analizy strat ciepła w budynkach mieszkalnych. Jedynym sposobem ograniczenia kosztów jest... czytaj dalej »

Jak mocować elewacje wentylowane?


Jak w realnych warunkach zachowują się różne systemy mocowań elewacji wentylowanych? ZOBACZ »


Fakty i mity na temat szarego styropianu »

Jak zabezpieczyć rury przed stratami ciepła?

Od kilku lat rośnie popyt na styropiany szare. W Niemczech i Szwajcarii większość spr... czytaj dalej » Czym powinieneś kierować się przy wyborze odpowiedniej izolacji rur? czytaj dalej »

Innowacyjny system kompozytowych wzmocnień konstrukcji »


W przypadku gdy temperatura przekroczy temperaturę zeszklenia, wówczas żywica nie jest... ZOBACZ »


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
Alpha Dam Alpha Dam
O FIRMIE Alpha Dam Sp. z o.o. produkuje od ponad 10 lat profesjonalne materiały wodochronne i przeciwwilgociowe dla budownictwa.  Do 2008...
9/2019

Aktualny numer:

Izolacje 9/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Nowoczesne rozwiązania elewacyjne
  • - Jakość wykonania izolacji z szarego styropianu
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.