Ciepłe dachy - czy warto w nie inwestować?

Energooszczędność w budownictwie
mgr inż. Jerzy Żurawski  |  17.12.2010
Mostki cieplne na krokwi koszowej wynikające z wadliwie wykonanej termoizolacji
Mostki cieplne na krokwi koszowej wynikające z wadliwie wykonanej termoizolacji
J. Żurawski

Dachy odgrywają w budynkach bardzo ważną rolę: chronią budynek przed deszczem, izolują akustycznie i termicznie, spełniają też ważne funkcje przeciwpożarowe. Należy je więc tak projektować, by spełniały wszystkie te funkcje, w tym miały odpowiednią izolacyjność termiczną. Dobrze zaizolowany dach oznacza bowiem mniejsze straty ciepła w budynku oraz niskie koszty eksploatacji.

Udział strat ciepła przez dachy w bilansie ogólnych strat ciepła w budynku może wynosić od 8% do 15%. Straty te zależą od rodzaju dachu, powierzchni, konstrukcji oraz zastosowanej izolacji termicznej.

IZOLACYJNOŚĆ TERMICZNA DACHÓW

Wymagania dotyczące izolacyjności termicznej dachów określone zostały w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [1] – w rozdziale X. Zgodnie z nimi budynek powinien być tak zaprojektowany i wykonany, by ilość energii cieplnej potrzebnej do jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem można było utrzymać na racjonalnie niskim poziomie.

Dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego i zamieszkania zbiorowego wymagania te uznaje się za spełnione, jeżeli wartość wskaźnika E, określającego obliczeniowe zapotrzebowanie na ciepło do ogrzewania budynku w sezonie grzewczym, jest mniejsza od wartości granicznej E0, a także jeżeli przegrody budowlane odpowiadają wymaganiom izolacyjności cieplnej oraz innym wymaganiom określonym w załączniku do rozporządzenia.

W odniesieniu do budynku jednorodzinnego wymagania dotyczące zużycia energii uznaje się za spełnione, jeżeli wartość wskaźnika E jest mniejsza od wartości granicznej E0 oraz jeżeli przegrody budowlane odpowiadają wymaganiom określonym w pkt. 2 załącznika do rozporządzenia lub gdy przegrody odpowiadają wymaganiom izolacyjności cieplnej oraz innym wymogom określonym w załączniku do rozporządzenia.

Dla budynku użyteczności publicznej i produkcyjnego wymagania uznaje się za spełnione, jeżeli przegrody budowlane odpowiadają wymaganiom izolacyjności cieplnej oraz innym wymaganiom określonym w załączniku do rozporządzenia.

Minimalne wymagania izolacyjności przegród budowlanych zostały określone w załączniku do rozporządzenia w sprawie warunków technicznych [1]. Zgodnie z nimi wartości współczynnika przenikania ciepła Uk stropodachów, obliczonego z uwzględnieniem wpływu mostków cieplnych, nie mogą być większe niż wartości Uk(max) (tabela 1).

PRAKTYKA PROJEKTOWO-WYKONAWCZA

Obecnie projektowane dachy nie spełniają minimalnych wymagań w zakresie izolacyjności termicznej. Na etapie projektowania najczęściej nie uwzględnia się wpływu mostków cieplnych. Powszechne jest ich występowanie na połączeniach:

  • kominów z dachem,
  • ścian z dachem,
  • okien połaciowych z konstrukcją dachu,
  • elementów konstrukcyjnych dachu.

Brak jest również w projektach szczegółowych rozwiązań wielu detali. Na etapie wykonawstwa najczęściej popełnianymi błędami są:

  • zamiana materiału termoizolacyjnego na taki, który nie spełnia wymagań konstrukcyjnych,
  • nieciągłość izolacji wynikająca z niestarannego montażu,
  • rezygnacja z klejenia folii paro- i wiatroizolacyjnej.

Zdarza się też, że projektowany dach ma niewłaściwie dobraną konstrukcję, co jest przyczyną ogromnych problemów z odprowadzeniem wilgoci z przegrody. Na termogramach (fot. 1, 2, 3, 4) pokazano przykładowe przegrody, które zaprojektowano bez uwzględnienia wpływu mostków termicznych oraz w których popełniono typowe błędy wykonawcze.

RODZAJE DACHÓW A OCIEPLENIE

Stropodachy wentylowane
W tej konstrukcji izolacja cieplna oddzielona jest od warstwy zewnętrznej wentylowaną szczeliną powietrzną. Pod względem odprowadzenia wilgoci jest to najlepsze rozwiązanie, ponieważ całkowicie eliminuje problemy związane z dyfuzją pary wodnej przez dach pod warunkiem prawidłowej wentylacji przestrzeni wentylowanej. Aby wentylacja była sprawna, otwory muszą być umieszczone po przeciwnych stronach dachu. Łączna powierzchnia otworów wentylacyjnych nawiewnych powinna wynosić co najmniej 0,0015 – 0,002 powierzchni dachu.

 

 

Izolację stropodachów wentylowanych najczęściej wykonuje się za pomocą wełny mineralnej. Możliwe jest też stosowanie sypkich materiałów wdmuchiwanych, jednak trzeba wiedzieć, że wprowadzony materiał termoizolacyjny z czasem ulega samozagęszczeniu i zmniejsza swoją grubość. Należy zatem pamiętać o zwiększeniu grubości izolacji termicznej o co najmniej 25, a nawet 35%, np. przy projektowanej grubości termoizolacji 20 cm należy zastosować co najmniej 25- -centymetrową warstwę materiału termoizolacyjnego.

Stropodachy niewentylowane
W takim dachu wszystkie warstwy ściśle przylegają do siebie. Ze względu na strukturę warstw, w których na zewnątrz jest materiał o bardzo dużym oporze dyfuzyjnym, np. papa termozgrzewalna, istnieje zagrożenie kondensacją pary wodnej w przegrodzie. Kumulacja pary wodnej powoduje zawilgocenie ocieplenia, a w związku z tym spadek właściwości izolacyjnych. Każdy dach niewentylowany musi być zatem odpowietrzany za pomocą zainstalowanych kominków wentylacyjnych.

Izolację dachów najczęściej wykonuje się z użyciem wełny mineralnej o odpowiedniej gęstości. Jako izolację termiczną można też stosować płyty styropianowe lub z pianki poliuretanowej. Aby uniknąć mostków cieplnych powstających w miejscach nieszczelności izolacji termicznej, najlepiej płyty układać warstwowo „na mijankę”, tak by połączenia nie występowały w jednej linii.

Stropodachy o odwróconym układzie warstw (dachy odwrócone)
Jest to rodzaj stropodachu niewentylowanego, w którym układ warstw został odwrócony: na stropie układa się izolację przeciwwilgociową, a dopiero na niej izolację termiczną, np. z polistyrenu ekstrudowanego. Całość przykrywa się żwirem. Taka konstrukcja pozwala też na wykonanie coraz bardziej poszukiwanego przez inwestorów dachu z warstwą wierzchnią przeznaczoną do uprawy roślin – tzw. dachu zielonego.

Dachy skośne nad poddaszem ogrzewanym
Ocieplenie dachów nad poddaszem ogrzewanym wykonuje się przez ułożenie warstwy izolacyjnej pomiędzy krokwiami. Szczególnym problemem jest zabezpieczenie przegród przed zawilgoceniem skraplającą się parą wodną oraz infiltracja powietrza zewnętrznego przez nieszczelności pokrycia dachowego i ocieplenia. Konieczne jest więc stosowanie paroizolacji i warstwy wiatroszczelnej.

Ocieplenie wykonuje się najczęściej z wełny mineralnej, którą mocuje się w przestrzeni między krokwiami. Pod tą warstwą (od zewnętrznej strony przegrody) układa się warstwę wiatroszczelną z folii perforowanej, która przepuszcza parę wodną, natomiast chroni przed przepływem powietrza (wiatrem). Od strony wewnętrznej (od strony pomieszczenia) warstwy izolacyjne okrywa się paroizolacją z folii PVC lub folią polietylenową. Od wewnątrz przybija się warstwę wykończeniową z desek lub z płyt gipsowo-kartonowych.

Stosowanie styropianu jako izolacji termicznej jest niewskazane ze względu na jego niższą odporność ogniową, niszczenie przez gryzonie oraz duże problemy w prawidłowym – dokładnym dopasowaniu izolacji do rozstawu krokwi.

OPTYMALNA GRUBOŚĆ IZOLACJI TERMICZNEJ DACHU

Czy warto zastosować większą grubość izolacji termicznej, aby uzyskać znacznie obniżoną wartość współczynnika przenikania ciepła? Udzielenie odpowiedzi na to pytanie wymaga dokonania optymalizacji grubości ocieplenia dachu. Na potrzeby artykułu wykonano analizy w odniesieniu do różnych nośników energii.

Dla różnych nośników energii założono optymalną wartość współczynnika przenikania ciepła U znacznie niższą od wartości minimalnej wymaganej prawem. Analizy przeprowadzono z wykorzystaniem wskaźnika NPV [2] za pomocą programu Agnes przy założeniu, że inflacja w okresie 25 lat będzie stała i wyniesie 5% rocznie, wzrost kosztów energii ponad inflację wyniesie średnio 8% rocznie.

Wartości optymalne współczynników przenikania ciepła Uopt. Wynoszą od 0,2 W/(m2·K) (w układzie: 25 cm wełny + dodatkowa grubość izolacji termicznej 6 cm) do 0,15 W/(m2·K) (25 cm wełny + dodatkowa grubość izolacji termicznej 14 cm), co oznacza, że optymalny opór cieplny Ropt.= 5–6,7 K·m2/W.

Ze względu na trwałość materiałów budowlanych należy się liczyć z tym, że poważniejsze prace remontowe będą wykonywane po 25–30 latach. Wyniki analiz przedstawiono w tabeli 2. Zalecana grubość izolacji termicznej dachu w 25-letnim czasie eksploatacji budynku powinna wynosić 35 cm, a nawet 40 cm.

Koszt dodatkowych nakładów związanych ze zwiększeniem grubości izolacji wynosi 5–9 tys. zł. Ponieważ całkowity koszt budowy wynosi 500–600 tys. zł, koszt dodatkowy jest niewielki – stanowi ok. 1% całkowitych kosztów inwestycji. Zwrot dodatkowych nakładów inwestycyjnych na lepszą izolację termiczną w przypadku ogrzewania z gazu ziemnego wynosi w zależności od paliwa od 7 do 15 lat.

PODSUMOWANIE

Optymalne oraz ekonomicznie uzasadnione grubości izolacji termicznej dachów są znacznie większe od obecnie stosowanych. Warto w nie inwestować – działanie takie przyniesie korzyści ekonomiczne (obniżenie kosztów ogrzewania zimą oraz chłodzenia pomieszczeń ostatniej kondygnacji latem), a także ekologiczne (lepsza izolacyjność oznacza obniżenie zużycia energii, a więc zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych).

Przy zwiększaniu grubości ocieplenia warto skonsultować planowane zmiany z audytorem energetycznym lub fizykiem budowli. Pozwoli to uniknąć kondensacji pary wodnej w przegrodzie oraz wyeliminować niekorzystny wpływ mostków cieplnych na izolacyjność dachu.

LITERATURA

1. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU z 2002 r. nr 75, poz. 690 z późn. zm.).

2. J. Żurawski, „Izolacyjność termiczna ścian”, IZOLACJE, nr 3/2008, s. 24–27.

3. „Bezspoinowy system ocieplania ścian zewnętrznych budynków”, Instrukcja ITB nr 334/02.

4. PN-EN ISO 6946:2004 „Opór cieplny i współczynniki przenikania ciepła”.

5. Analizy opłacalności ekonomicznej wykonane w oparciu o program Agnes.

6. A. Dzięgielewski, „Budownictwo ogólne. Dachy, stropodachy”, www.adziegielewski.pw.plock.pl.

KWIECIEŃ 2008

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Jak zapewnić trwałość mocowania elewacji?


Wsporniki przejmują ciężar muru i za pomocą zabetonowanych szyn kotwiących lub kotew przekazują go na ścianę nośną... ZOBACZ »


Czego użyć do izolacji balkonu, a czego do izolacji dachu?

Szukasz wpustu balkonowego dobrej jakości?

Najczęściej spotykane w polskim budownictwie dachy to dachy płaskie, pokryte papą lub blachą, więc... czytaj dalej » Wpust balkonowy prosty, wpust balkonowy skośny, ogrzewany lub nieogrzewany? Co wybrać? czytaj dalej »

Jak i czym ocieplić poddasze?


W systemie termoizolacji na krokwiach, która z pewnością jest najbardziej efektywną metodą termoizolacji, stosuje się... ZOBACZ »



Gdy ważna jest termoizolacyjność i estetyka...

Tłumienie dźwięków uderzeniowych i drgań budynków. Zobacz »

Ukryte mocowanie oznacza, że łączniki płyt są niewidoczne, co poprawia...
czytaj dalej »

Zapewnienie dobrej wibroakustyki dla budynku to coraz częściej wyzwanie dla świadomych i wymagających... czytaj dalej »

Dlaczego hydroizolacja budynków jest tak ważna?

Wyniki badań statystycznych wskazują, że ok. 80% wszystkich uszkodzeń obiektów budowlanych sprowadza się w rezultacie do problemów z nieszczelną hydroizolacją.  czytaj dalej »


Chcesz ograniczyć straty ciepła z budynku? Zobacz »

Jak usunąć wilgoć ze ścian?

W obecnych czasach rosnące ceny energii cieplnej i eketrycznej skłaniają do analizy strat ciepła w budynkach mieszkalnych. Jedynym sposobem ograniczenia kosztów jest...
czytaj dalej »

Wilgoć pojawiająca się w budynku i związana z nią pleśń szkodzą naszemu zdrowiu, powodują wyższe rachunki za ogrzewanie i niszczą mury. czytaj dalej »

Jak dobrać posadzkę do obiektu?


Wybierz posadzkę, która będzie funkcjonalna i łatwa i czyszczeniu... ZOBACZ »


Dowiedz się więcej o hydroizolacji dachów »

Wypróbuj aplikację projektową i stwórz własną wizualizację »

Dostarczamy innowacyjne systemy hydroizolacji oraz pokryć dachowych, mające na celu zmianę sposobu życia i pracy naszych klientów... czytaj dalej » Dodaj własne zdjęcie i dopasuj kolory elewacji lub wnętrza do swojego budynku! czytaj dalej »

Czego użyć do izolacji kanałów wentylacyjnych?


Systemy ochrony energii w budownictwie i w instalacjach technicznych, spełniają najbardziej restrykcyjne normy europejskie definiując... ZOBACZ »


Fakty i mity na temat szarego styropianu »

Szukasz wpustu balkonowego dobrej jakości?

Od kilku lat rośnie popyt na styropiany szare. W Niemczech i Szwajcarii większość spr... czytaj dalej » Wpust balkonowy prosty, wpust balkonowy skośny, ogrzewany lub nieogrzewany? Co wybrać? czytaj dalej »

Czego jeszcze nie wiesz o izolacji natryskowej?


Poliole to grupa wyrobów przeznaczonych do wytwarzania szerokiej gamy poliuretanów, które... ZOBACZ »


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
Synthos S.A. Synthos S.A.
Grupa Kapitałowa Synthos S.A. jest jednym z największych producentów surowców chemicznych w Polsce. Spółka jest pierwszym w Europie...
11/12/2019

Aktualny numer:

Izolacje 11/12/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Modernizacja poddaszy użytkowych
  • - Okładziny podłogowe
Zobacz szczegóły
Ulga remontowo-modernizacyjna w PIT 2017

Ulga remontowo-modernizacyjna w PIT 2017

W aktualnych przepisach prawa podatkowego nie znajdziemy wielu ulg, które obowiązywały w poprzednich latach. Wśród nich jest ulga remontowo- modernizacyjna. Niektórzy...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.