Rozwiązania materiałowe stropodachów nad halami basenowymi

Material solutions for flat roofs over pool halls
W artykule omówiono kwestie jak powinno się zapewnić szczelność dachów wielkopowierzchniowych nad krytymi basenami kąpielowymi dla spełnienia warunków użytkowych tego typu obiektów.
W artykule omówiono kwestie jak powinno się zapewnić szczelność dachów wielkopowierzchniowych nad krytymi basenami kąpielowymi dla spełnienia warunków użytkowych tego typu obiektów.
Fot. A. Byrdy

Ze względu na duże powierzchnie przekryć dachy nad basenami sportowymi wymagają zastosowania lekkich materiałów wysokiej jakości i o właściwej kolejności warstw oraz bardzo starannego wykonania.

W dotychczasowych realizacjach ocieplonych stropodachów nad basenami najwięcej problemów eksploatacyjnych sprawiają stropodachy pełne, które podczas użytkowania są narażone na kondensację pary wodnej.

Warunki klimatu wewnętrznego pomieszczeń hal basenowych

Warunki klimatu wewnątrz pomieszczeń krytych basenów zależą od ich przeznaczenia, standardu wykonania, jakości urządzeń klimatyzacyjnych oraz intensywności użytkowania. Szczegółowe wymagania dotyczące parametrów klimatu wewnętrznego w halach basenowych są publikowane przez Polski Związek Pływacki lub w odpowiednich normatywach obowiązujących w poszczególnych krajach, np. w wytycznych Zrzeszenia Inżynierów Niemieckich VDI 2089 [1].

Najczęściej w obiektach basenowych przyjmuje się temperaturę powietrza o ok. 2-4°C wyższą od temperatury wody w basenie. Dla takich założeń temperatura wody w niecce basenu zależy od sposobu wykorzystania obiektu i wynosi:

  • 24-26°C - baseny sportowe,
  • 26-28°C - baseny rekreacyjno-sportowe,
  • 28-30°C - baseny rekreacyjne,
  • 30-32°C - baseny dziecięce.

Dopuszczalne temperatury powietrza w poszczególnych pomieszczeniach basenu, zgodnie z wymaganiami niemieckimi [2], przedstawiono w TABELI.

TABELA. Dopuszczalne temperatury powietrza w poszczególnych pomieszczeniach basenowych zgodnie z [2]
TABELA. Dopuszczalne temperatury powietrza w poszczególnych pomieszczeniach basenowych zgodnie z [2]

Osobnym zagadnieniem kształtowania komfortu klimatu pomieszczeń basenu jest zachowanie odpowiedniej wilgotności powietrza. Obniżona wilgotność pomieszczeń zmniejsza ryzyko wykraplania się pary wodnej na powierzchni elementów konstrukcji hal, jednak przyspiesza parowanie wody, przez co może wywoływać uczucie chłodu u użytkowników.

Z kolei podwyższona wilgotność powietrza w hali basenu może powodować uczucie duszności oraz obniżać komfort użytkowania (zacieki na powierzchniach przegród budowlanych, zaparowane przeszklenia i elementy okien).

RYS. 1. Przekrój przez przykładowy stropodach zaproponowany jako rozwiązanie przekrycia nad halą basenową realizowaną w Krakowie. Objaśnienia: 1 – blacha aluminiowa na rąbek, 2 – membrana separacyjna, 3 – płyta OSB, 4 – membrana paroprzepuszczalna, 5 – wełna mineralna, 6 – paroizolacja, 7 – blacha trapezowa wysoki profil, 8 – płatwie usztywniające z litego drewna, 9 – sufit podwieszany akustyczny, 10 – ł?cznik dachowy, ącznik dachowy, 11 – dźwigar z klejonego drewna; rys.: A. Byrdy RYS. 2. Przykład rozwiązania stropodachu nad basenem zrealizowanym w Małopolsce. Objaśnienia: 1 – pokrycie dachowe – blachodachówka, 2 – łaty 4×6 cm, 3 – kontrłaty 8×4 cm, 4 – górna szczelina wentylacyjna, 5 – papa termozgrzewalna, 6 – płyta OSB, 7 – dolna szczelina wentylacyjna, 8 – wełna mineralna, 9 – folia PE mocowana na zszywkach, 10 – ażurowe drewniane pokrycie dachu, 11 – dźwigar z klejonego drewna; rys.: A. Byrdy
RYS. 1. Przekrój przez przykładowy stropodach zaproponowany jako rozwiązanie przekrycia nad halą basenową realizowaną w Krakowie. Objaśnienia: 1 - blacha aluminiowa na rąbek, 2 - membrana separacyjna, 3 - płyta OSB, 4 - membrana paroprzepuszczalna, 5 - wełna mineralna, 6 - paroizolacja, 7 - blacha trapezowa wysoki profil, 8 - płatwie usztywniające z litego drewna, 9 - sufit podwieszany akustyczny, 10 - łącznik dachowy, łącznik dachowy, 11 - dźwigar z klejonego drewna; rys.: A. Byrdy RYS. 2. Przykład rozwiązania stropodachu nad basenem zrealizowanym w Małopolsce. Objaśnienia1 - pokrycie dachowe - blachodachówka, 2 - łaty 4×6 cm, 3 - kontrłaty 8×4 cm, 4 - górna szczelina wentylacyjna, 5 - papa termozgrzewalna, 6 - płyta OSB, 7 - dolna szczelina wentylacyjna, 8 - wełna mineralna, 9 - folia PE mocowana na zszywkach, 10 - ażurowe drewniane pokrycie dachu, 11 - dźwigar z klejonego drewna; rys.: A. Byrdy   

Wilgotność powietrza w halach basenowych zgodnie z [2] powinna wynosić od 40 do 64% (Polski Związek Pływacki dopuszcza 65%). Klasyfikacja parametrów klimatu wewnętrznego hal basenowych zgodnie z PN-EN ISO 13788 [3] pozwala uznać te pomieszczenia jako należące do 5., najwyższej klasy wilgotności.

Typowe rozwiązania stropodachów nad basenami krytymi

Ze względu na znaczną rozpiętość wielkości dachów instalowanych nad halami basenowymi najczęściej stosowanymi rozwiązaniami są tu stropodachy płaskie. W celu zredukowania ciężaru własnego do konstruowania dachów stosowane są lekkie konstrukcje stropodachów pełnych z warstwą nośną z blach trapezowych.

FOT. 1. Przykładowy widok spodu poszycia z blach trapezowych stropodachu pełnego nad basenem. Widoczne liczne przebicia blachy. Strzałkami zaznaczono zacieki po wylewającym się kondensacie z warstw stropodachu; fot.: A. Byrdy
FOT. 1. Przykładowy widok spodu poszycia z blach trapezowych stropodachu pełnego nad basenem. Widoczne liczne przebicia blachy. Strzałkami zaznaczono zacieki po wylewającym się kondensacie z warstw stropodachu; fot.: A. Byrdy

Z doświadczeń praktycznych realizacji stropodachów pełnych nad pomieszczeniami wilgotnymi [4-5] wynika, że najczęściej występują następujące błędy projektowo-wykonawcze:

  • za mała sztywność blach trapezowych (nadmierne ugięcia),
  • uwzględnianie w analizach obliczeniowych z zakresu fizyki cieplnej blach trapezowych jako bariery paroizolacyjnej,
  • brak wypełnienia fałd wkładkami termoizolacyjnymi (alternatywnie sztywna deska z wełny mineralnej) stosowanego w celu uzyskania równego podłoża pod paroizolację,
  • za mały opór dyfuzyjny paroizolacji w porównaniu z oporem dyfuzyjnym pokrycia,
  • przebicia paroizolacji łącznikami mocującymi pokrycie dachowe i strop podwieszony,
  • stosowanie za miękkiej termoizolacji z wełny mineralnej,
  • brak zastosowania łączników teleskopowych,
  • częsty brak warstwy rozdzielającej i wyrównującej ciśnienie w przypadku termoizolacji ze styropianu (EPS, XPS, PIR, PUR).
FOT. 2. Widok fragmentu odkrywki niedrożnej szczeliny wentylacyjnej stropodachu nad basenem po czterech latach eksploatacji. Widoczna korozja biologiczna kontrłat i płyt OSB w wyniku ich długotrwałego zawilgocenia kondensatem. Na drugim planie widoczny szereg nieskutecznych kominków wentylacyjnych stanowiących wylot ze szczeliny wentylującej; fot. A. Byrdy
FOT. 2. Widok fragmentu odkrywki niedrożnej szczeliny wentylacyjnej stropodachu nad basenem po czterech latach eksploatacji. Widoczna korozja biologiczna kontrłat i płyt OSB w wyniku ich długotrwałego zawilgocenia kondensatem. Na drugim planie widoczny szereg nieskutecznych kominków wentylacyjnych stanowiących wylot ze szczeliny wentylującej; fot. A. Byrdy

Na RYS. 1 przedstawiono przykład uwarstwienia lekkiego stropodachu pełnego na blachach fałdowych z pokryciem z blachy płaskiej, zaproponowanego jako rozwiązanie jednego z nowo powstających basenów w Krakowie.

Przykładowy dach zawiera kilka spośród wymienionych wyżej błędów. W stropodachu nie wypełniono fałd blachy trapezowej. Może to skutkować uszkodzeniami paroizolacji podczas układania warstw dachu.

W stropodachu zastosowano również mocowania mechaniczne warstwy płyty OSB, przebijając paroizolację. Przebicia paroizolacji znacznie obniżają jej szczelność dla pary wodnej, przy czym spadek sprawności tej warstwy jest niemożliwy do oszacowania. Zaproponowana w projekcie warstwa poszycia z blach trapezowych jest nieszczelna na stykach arkuszy oraz w miejscach przebić łącznikami mechanicznymi, dlatego nie może być traktowana jako warstwa paroszczelna (FOT. 1).

Natomiast warstwa pokryciowa z blachy płaskiej, podobnie jak poszycie, stanowi warstwę o ograniczonej paroszczelności. Szczelność na przenikanie pary wodnej tych warstw jest niemożliwa do oszacowania w obliczeniach przepływu pary wodnej przez stropodach. Z praktyki wiadomo jednak, że istnieje wysokie ryzyko kondensacji pary wodnej pod warstwami pokrycia dachów wykonanych z blach.

Innym powszechnie stosowanym rozwiązaniem w dachach nad halami basenowymi jest stosowanie wentylowanych stropodachów szczelinowych. Do najczęściej popełnianych błędów w tego typu stropodachach wg [6-7] należą:

  • zły dobór materiałów dla paroizolacji i warstwy wstępnego krycia (w tym brak specyfikacji ich oporu dyfuzyjnego),
  • stosowanie zbyt małych przekrojów (wysokości) szczeliny wentylacyjnej,
  • zbyt małe różnice wysokości pomiędzy wlotem i wylotem szczeliny wentylacyjnej (szczególnie w dachach płaskich),
  • brak drożności szczelin wentylacyjnych ze względu na brak uwzględnienia poprzecznych przeszkód, jakim mogą być doświetlenia, kominy, wyłazy dachowe itp.,
  • stosowanie kominków jako wywiewów ze szczeliny wentylacyjnej (FOT. 2),
  • projektowanie wlotów do szczeliny w koszach dachowych,
  • brak odpowiedniego ukształtowania i zabezpieczenia wlotów i wylotów do i z szczeliny wentylacyjnej.

Czytaj też: Hydroizolacja niecek basenowych - przegląd rozwiązań >>>

 Na RYS. 2 pokazano przykład rozwiązania stropodachu nad basenem, zrealizowanego w Małopolsce.

FOT. 3. Widok fragmentu opisywanego stropodachu stromego w okresie zimowym. Wytopiony śnieg w strefach kalenicowych i oblodzenia były spowodowane zawilgoceniem termoizolacji w wyniku niedrożności szczelin wentylacyjnych; fot.: A. Byrdy
FOT. 3. Widok fragmentu opisywanego stropodachu stromego w okresie zimowym. Wytopiony śnieg w strefach kalenicowych i oblodzenia były spowodowane zawilgoceniem termoizolacji w wyniku niedrożności szczelin wentylacyjnych; fot.: A. Byrdy
FOT. 4. Wycieki kondensatu na powierzchni dźwigarów dachowych; fot.: A. Byrdy
FOT. 4. Wycieki kondensatu na powierzchni dźwigarów dachowych; fot.: A. Byrdy

Pokazane rozwiązanie jest stropodachem stromym z podwójną szczeliną wentylacyjną. Zaproponowane rozwiązanie z założenia jest bardzo skutecznym sposobem na odprowadzenie nadmiaru pary wodnej z przegrody. Niestety w stropodachu zastosowano jako warstwę wstępnego krycia papę temozgrzewalną o wysokim oporze dyfuzyjnym, dlatego górna szczelina nie mogła pełnić funkcji dodatkowej warstwy odprowadzającej parę wodną.

Ze względu na skomplikowany kształt dachu znaczna część połaci miała zaprojektowane wloty do szczelin w koszach dachowych. W takim przypadku bardzo trudno jest zrealizować odpowiednie wloty do szczelin wentylujących (szczególnie do dolnej szczeliny). Poza tym trzeba się liczyć z długotrwałym zamknięciem wlotów przez śnieg zalegający w koszach dachowych w okresie zimowym (FOT. 3). Na dachu zaprojektowano szereg okien połaciowych jako doświetlenia poddasza, przecinając przepływ powietrza w szczelinach wentylujących (FOT. 3). Opisane błędy projektowe już po kilku miesiącach użytkowania stropodachu spowodowały wycieki wewnętrzne (FOT. 4) i oblodzenia stref okapowych dachu.

DOŁĄCZ DO NEWSLETTERA – kliknij tutaj »
Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 7/8/2019

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Nowy, dostępny 24h na dobę sklep budowlany. Sprawdź »


Typowe zastosowania obejmują budynki rolnicze i magazynowe, budynki mieszkalne czy hale, gdzie wymagana jest... ZOBACZ »


Czy przysługuje Ci dofinansowanie na termomodernizację domu?


Dowiedz się, na czym polega rządowy program „Czyste Powietrze”, i sprawdź, czy przysługują Ci dotacje... ZOBACZ »


W 3 prostych krokach zaprojektuj elewację »

Jak uzyskać pełne uprawnienia architektoniczne?

Łatwo i szybko dobierz optymalny system elewacyjny dla budynku... czytaj dalej » Co zrobić, by samodzielnie wykonywać zawód architekta w Polsce i UE? czytaj dalej »


Zgarnij bony o wartości 100zł. Zobacz jak »

Tłumienie dźwięków uderzeniowych i drgań budynków. Zobacz »

3 kroki do Super CashBack
czytaj dalej »

Zapewnienie dobrej wibroakustyki dla budynku to coraz częściej wyzwanie dla świadomych i wymagających... czytaj dalej »

Czym skutecznie zaizolować fundament?

Zadaniem hydroizolacji jest zablokowanie dostępu wody i wilgoci do wnętrza obiektu budowlanego. Istnieje kilka rodzajów izolacji krystalizujących, a ich znajomość ułatwia zaprojektowanie i wykonanie szczelnej budowli. czytaj dalej »

 


Jak zapewnić trwałość mocowania elewacji?


Wsporniki przejmują ciężar muru i za pomocą zabetonowanych szyn kotwiących lub kotew przekazują go na ścianę nośną... ZOBACZ »


Czego jeszcze nie wiesz o ognioodporności płyt PIR?

Jak usunąć wilgoć ze ścian?

W zależności od wymagań izolacyjności, czy odporności ogniowej możemy dobrać odpowiedni rodzaj płyt...
czytaj dalej »

Wilgoć pojawiająca się w budynku i związana z nią pleśń szkodzą naszemu zdrowiu, powodują wyższe rachunki za ogrzewanie i niszczą mury. czytaj dalej »

Jak wykonać trwałe posadzki?

Jakich technologii oraz materiałów użyć do wykonania podłóg przemysłowych, naprawy betonów lub przeprowadzenia renowacji posadzek?  czytaj dalej »


Dowiedz się więcej o hydroizolacji dachów »

Popularność tego materiału rośnie. Dlaczego?

Dostarczamy innowacyjne systemy hydroizolacji oraz pokryć dachowych, mające na celu zmianę sposobu życia i pracy naszych klientów... czytaj dalej » To nowoczesny materiał termoizolacyjny, który zdobył... czytaj dalej »

Jak powstają konstrukcje nowoczesnych hal stalowych?


Jak powstają konstrukcje nowoczesnych hal stalowych? ZOBACZ »


Fakty i mity na temat szarego styropianu »

Szukasz wpustu balkonowego dobrej jakości?

Od kilku lat rośnie popyt na styropiany szare. W Niemczech i Szwajcarii większość spr... czytaj dalej » Wpust balkonowy prosty, wpust balkonowy skośny, ogrzewany lub nieogrzewany? Co wybrać? czytaj dalej »

Jak zatrzymać ciepło i ochronić dom przed zimnem?


Komfortowy i energooszczędny dom zapewnia swoim mieszkańcom izolację od gorąca, zimna, hałasu oraz... wysokich rachunków za ogrzewanie i klimatyzację... ZOBACZ »


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
Alpha Dam Alpha Dam
O FIRMIE Alpha Dam Sp. z o.o. produkuje od ponad 10 lat profesjonalne materiały wodochronne i przeciwwilgociowe dla budownictwa.  Do 2008...
10/2019

Aktualny numer:

Izolacje 10/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Konserwacje i renowacje systemów ociepleń
  • - Odporność ogniowa elementów drewnianych
Zobacz szczegóły
Ulga remontowo-modernizacyjna w PIT 2017

Ulga remontowo-modernizacyjna w PIT 2017

W aktualnych przepisach prawa podatkowego nie znajdziemy wielu ulg, które obowiązywały w poprzednich latach. Wśród nich jest ulga remontowo- modernizacyjna. Niektórzy...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.