Pobierz pełny numer IZOLACJI

Pełny numer IZOLACJI 6/2018 [PDF]

możesz pobrać BEZPŁATNIE - po prostu ZAREJESTRUJ konto w portalu

Jakość powietrza w budynkach modernizowanych

Air quality in upgraded buildings
dr inż. Jerzy Sowa  |  IZOLACJE 2/2018  |  28.03.2018
FOT. 1. Dach budynku mieszkalnego wyposażonego w nasady do wentylacji hybrydowej.
FOT. 1. Dach budynku mieszkalnego wyposażonego w nasady do wentylacji hybrydowej.
AERECO
Ciąg dalszy artykułu...

Typowe problemy występujące w budynkach użyteczności publicznej

W nowoczesnych budynkach użyteczności publicznej nie stosuje się już w zasadzie wentylacji naturalnej (grawitacyjnej). W przypadku modernizacji budynki użyteczności publicznej są wyposażane co najmniej w systemy wentylacji mechanicznej lub systemy klimatyzacji. Użytkownicy pomieszczeń często skarżą się, że w pomieszczeniach wentylowanych mechanicznie lub klimatyzowanych panuje niezadowalająca jakość powietrza.

Stan taki wynika z jednej strony z braku przywiązywania wagi do ograniczania emisji substancji szkodliwych w pomieszczaniach, a z drugiej - ze stosowania minimalnych dozwolonych prawnie strumieni powietrza zewnętrznego. W Polsce wiele instalacji projektowanych jest przy założeniu dostarczania 30 m3/h powietrza dla każdej osoby, podczas gdy obecne normy europejskie (w Polsce jednak nieobligatoryjne) wymagają dostarczania dodatkowego strumienia powietrza, aby rozcieńczać zanieczyszczania pochodzące od materiałów budowlanych i wykończeniowych. W przypadku przyjęcia zagęszczenia 8 m2 podłogi na osobę strumienie powietrza zewnętrznego na stanowisko pracy wynosiłyby od ok. 35 m3/h w przypadku stosowania materiałów o bardzo niskiej emisyjności do ok. 65 m3/h w przypadku braku kontroli emisyjności materiałów. Dlatego też wielu doświadczonych projektantów próbuje przekonać inwestorów, aby w warunkach polskich przyjmować strumień co najmniej 50 m3/h powietrza zewnętrznego na osobę.

Bardzo silny dyskomfort może występować w pomieszczaniach, w których podczas eksploatacji zmieniono sposób użytkowania i radykalnie zwiększono zagęszczenie (np. z 8 m2 podłogi na osobę - biuro "open space" do 2 m2 na osobę - sala konferencyjna w układzie kinowym). W takim przypadku strumień powietrza zewnętrznego przypadającego na osobę może wynieść nawet 7,5 m3/h.

Czy wiesz, że: 400 tys. mieszkańców UE umiera co roku z powodu złej jakości powietrza

Wiele problemów z instalacjami wentylacji i klimatyzacji związanych jest z niewłaściwym serwisowaniem i dopuszczaniem do nadmiernego zanieczyszczenia filtrów. Nagromadzony kurz nie tylko zwiększa opory przepływu powietrza, co prowadzi do zmiany punku pracy wentylatora i w konsekwencji do ograniczenia strumienia powietrza wentylacyjnego, ale także jest źródłem silnego zanieczyszczania powietrza lotnymi związkami organicznymi. Może to spowodować, że powietrze zewnętrzne doprowadzane do pomieszczeń ma zapach zbliżony do powietrza opuszczającego odkurzacz.

Bardzo często wysokie koszty eksploatacyjne lub brak komfortu są wynikiem dążenia do minimalizacji kosztów w fazie inwestycyjnej.

Analiza technologii i przedsięwzięć służących kształtowania jakości powietrza wewnętrznego

W celu aktywnego kształtowania jakości powietrza wewnętrznego można wykorzystywać kilka technologii. Różnią się one celem stosowania, zużyciem energii oraz wpływem na środowisko zewnętrzne. W TABELI 2 przedstawiono skróconą charakterystykę SWOT dla najbardziej powszechnych technologii.

TABELA 2. Porównanie technologii stosowanych w celu poprawy jakości powietrza w pomieszczeniach (S – mocne strony, W – słabe strony, O – szanse, T – zagrożenia)

Zdecydowanie najbardziej atrakcyjne są technologie dążące do ograniczenia emisji zanieczyszczeń do pomieszczeń. Do tej grupy należą: stosowanie materiałów budowlanych o niskiej emisji VOC oraz pyłów, wprowadzenie zakazu palenia tytoniu oraz eliminacja otwartego spalania paliw.

W Polsce dopuszczalne stężenia i natężenia czynników szkodliwych dla zdrowia, wydzielanych przez materiały budowlane, urządzenia i elementy wyposażenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi określa zarządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej [7]. Niestety jakkolwiek Internetowy System Aktów Prawnych (ISAP) prowadzony przez Kancelarię Sejmu RP podaje, że jest to obowiązujący akt prawny, to budzi poważne wątpliwości. W dniu 17 października 1997 r. weszła w życie Konstytucja RP. W art. 87 nie wymienia się zarządzeń jako źródeł prawa powszechnie obowiązującego.

Sądy administracyjne uchylały już różnego typu decyzje podejmowane w oparciu o zarządzenia jako niezgodne z konstytucją. Ponadto jest to akt prawny stosunkowo mało znany i rzadko stosowany w praktyce.

Za podstawową metodę zapewniania jakości powietrza w Polsce uważa się wentylację. Jest ona postrzegana jako istotny czynnik zwiększający zużycie energii w budownictwie i z tego powodu dąży się do jej ograniczania. Jednocześnie w przypadku najbardziej powszechnych systemów wentylacji grawitacyjnej polski system prawa budowlanego jest niespójny.

Minimalna intensywność wentylacji w budynkach mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej, niezależnie od przyjętego rodzaju, przyjmuje się zgodnie z polską normą PN-83/B-3430/Az3:2000 [8]. W przypadku wentylacji grawitacyjnej architekci/projektanci nie wykonują przy tym żadnych obliczeń, co sprawia, że w tej fazie procesu budowlanego nie jest możliwe stwierdzenie poprawności (a właściwie błędów) działania tego systemu. W praktyce spotykane intensywności wentylacji są znacznie mniejsze od wymaganych. Jednocześnie na potrzeby obliczania charakterystyki energetycznej budynków [9] przyjmuje się wartości strumienia powietrza zbliżone co prawda do spotykanych w rzeczywistości, ale znacznie poniżej wartości minimalnych.

FOT. 2. Zielone ściany stwarzają możliwość wprowadzenia dużej liczby roślin do budynków biurowych i wykorzystania zdolności roślin do regeneracji powietrza; fot.: FLORABO [13]
FOT. 2. Zielone ściany stwarzają możliwość wprowadzenia dużej liczby roślin do budynków biurowych i wykorzystania zdolności roślin do regeneracji powietrza; fot.: FLORABO [13]

Należy także pamiętać, że w odniesieniu do budynków użyteczności norma [8] nie uzależnia wymaganej intensywności wentylacji od emisji zanieczyszczeń z materiałów budowlanych, co jest powszechną praktyką w Europie, a stosowna metoda opisana jest w normie europejskiej PN-EN- 15251:2012 [10].

Stężenia zanieczyszczań gazowych można ograniczać, stosując adsorpcję gazowych zanieczyszczeń powietrza na filtrach z węgla aktywnego. Filtry tego typu można stosować w instalacjach wentylacyjnych oraz bezpośrednio w pomieszczeniach w urządzeniach zwanych oczyszczaczami powietrza. Ze względu na koszty są to jednak techniki wykorzystywane głownie w przypadku nie nagłego zagrożenia pojawieniem się toksycznej chmury.

RYS. 3. Koncepcja wentylowanej fasady podwójnej. Jeden z rozpatrywanych wariantów, w którym panele fotowoltaiczne umieszczone na zewnętrznej powierzchni wykorzystywane są jako elementy zacieniające. Zaznaczono umieszczenie zdecentralizowanych przewodów nawiewnych i przewodów wywiewnych odprowadzających powietrze ponad dach budynku; rys.: archiwum autora
RYS. 3. Koncepcja wentylowanej fasady podwójnej. Jeden z rozpatrywanych wariantów, w którym panele fotowoltaiczne umieszczone na zewnętrznej powierzchni wykorzystywane są jako elementy zacieniające. Zaznaczono umieszczenie zdecentralizowanych przewodów nawiewnych i przewodów wywiewnych odprowadzających powietrze ponad dach budynku; rys.: archiwum autora
1 - panel PV, 2 - poziomy kanał odprowadzający, 3 - pomost techniczny, 4 - izolacja techniczna, 5 - konstrukcja

Warto zwrócić uwagę na nowoczesne farby, które dzięki wykorzystaniu zjawiska fotokatalizy mogą także oczyszczać powietrze. Najczęściej spotykanym katalizatorem dodawanym do wypraw malarskich są nanocząsteczki ditlenku tytanu (TiO2). Odpowiednio oświetlone farby takie mają zdolności do czynnego samooczyszczenia powierzchni, dezodoryzacji, oczyszczania powietrza ze szkodliwych oparów i gazów oraz ograniczenie rozwoju bakterii, pleśni i innych organizmów [11].

W przypadku konieczności ograniczenia zagrożeń mikrobiologicznych można stosować dodatkowo pestycydy lub przeprowadzać dezynfekcję powietrza przy pomocy lamp UV. Coraz większe zainteresowanie budzi możliwość wykorzystania zdolności roślin do regeneracji powietrza w pomieszczeniach. Oprócz produkcji tlenu wiele powszechnie używanych roślin ozdobnych usuwa z powietrza szereg lotnych związków organicznych (w tym formaldehyd, benzen czy thichloroetylen).

Zanieczyszczania chemiczne wychwycone z powietrza transportowane są do systemu korzeniowego i tam żyjące w symbiozie z rośliną bakterie rozkładają je na substancje proste. Co więcej, stwierdzono, że zdolność niektórych roślin do asymilacji zanieczyszczeń wzrastała z czasem, co przypisywano zdolności przystosowawczej drobnoustrojów do asymilacji różnych toksyn. Prędkość usuwania zanieczyszczeń jest zróżnicowana w zależności od gatunku (1 cm2 liści typowych roślin pokojowych usuwa 0,7-2,3 mg formaldehydu w ciągu doby, przy czym dla zielistki (chlorophytum) wartość ta wynosi nawet 4 mg [12]). Aby efekt takiej biofiltracji był zauważalny, liczba roślin musi być jednak znaczna.

DOŁĄCZ DO NEWSLETTERA – kliknij tutaj »
Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 2/2018

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Jak powstają konstrukcje nowoczesnych hal stalowych?


Jak powstają konstrukcje nowoczesnych hal stalowych? ZOBACZ »


Czy przysługuje Ci dofinansowanie na termomodernizację domu?


Dowiedz się, na czym polega rządowy program „Czyste Powietrze”, i sprawdź, czy przysługują Ci dotacje... ZOBACZ »


W 3 prostych krokach zaprojektuj elewację »

Jak uzyskać pełne uprawnienia architektoniczne?

Łatwo i szybko dobierz optymalny system elewacyjny dla budynku... czytaj dalej » Co zrobić, by samodzielnie wykonywać zawód architekta w Polsce i UE? czytaj dalej »


Zgarnij bony o wartości 100zł. Zobacz jak »

Tłumienie dźwięków uderzeniowych i drgań budynków. Zobacz »

3 kroki do Super CashBack
czytaj dalej »

Zapewnienie dobrej wibroakustyki dla budynku to coraz częściej wyzwanie dla świadomych i wymagających... czytaj dalej »

Jak zapewnić trwałość mocowania elewacji?


Wsporniki przejmują ciężar muru i za pomocą zabetonowanych szyn kotwiących lub kotew przekazują go na ścianę nośną... ZOBACZ »


Czego jeszcze nie wiesz o ognioodporności płyt PIR?

Jak usunąć wilgoć ze ścian?

W zależności od wymagań izolacyjności, czy odporności ogniowej możemy dobrać odpowiedni rodzaj płyt...
czytaj dalej »

Wilgoć pojawiająca się w budynku i związana z nią pleśń szkodzą naszemu zdrowiu, powodują wyższe rachunki za ogrzewanie i niszczą mury. czytaj dalej »

Jak wykonać trwałe posadzki?

Jakich technologii oraz materiałów użyć do wykonania podłóg przemysłowych, naprawy betonów lub przeprowadzenia renowacji posadzek?  czytaj dalej »


Dowiedz się więcej o hydroizolacji dachów »

Popularność tego materiału rośnie. Dlaczego?

Dostarczamy innowacyjne systemy hydroizolacji oraz pokryć dachowych, mające na celu zmianę sposobu życia i pracy naszych klientów... czytaj dalej » To nowoczesny materiał termoizolacyjny, który zdobył... czytaj dalej »

Profile okapowe - co warto o nich wiedzieć?


Wybierz technologię wykonania tarasu, balkonu czy schodów... ZOBACZ »


Fakty i mity na temat szarego styropianu »

Szukasz wpustu balkonowego dobrej jakości?

Od kilku lat rośnie popyt na styropiany szare. W Niemczech i Szwajcarii większość spr... czytaj dalej » Wpust balkonowy prosty, wpust balkonowy skośny, ogrzewany lub nieogrzewany? Co wybrać? czytaj dalej »

Jak zatrzymać ciepło i ochronić dom przed zimnem?


Komfortowy i energooszczędny dom zapewnia swoim mieszkańcom izolację od gorąca, zimna, hałasu oraz... wysokich rachunków za ogrzewanie i klimatyzację... ZOBACZ »


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
Synthos S.A. Synthos S.A.
Grupa Kapitałowa Synthos S.A. jest jednym z największych producentów surowców chemicznych w Polsce. Spółka jest pierwszym w Europie...
10/2019

Aktualny numer:

Izolacje 10/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Konserwacje i renowacje systemów ociepleń
  • - Odporność ogniowa elementów drewnianych
Zobacz szczegóły
Produkty z polistyrenu ekstrudowanego - ekologiczna i trwała izolacja

Produkty z polistyrenu ekstrudowanego - ekologiczna i trwała izolacja

Dynamiczny rozwój rynku budowlanego i coraz bardziej restrykcyjne przepisy ukierunkowane na dbałość o otaczające nas środowisko powodują, że inwestorzy, projektanci i...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.