Pobierz pełny numer IZOLACJI

Pełny numer IZOLACJI 6/2018 [PDF]

możesz pobrać BEZPŁATNIE - po prostu ZAREJESTRUJ konto w portalu

Tynki ofiarne - klasyfikacja i właściwości

Tynki ofiarne | Tynki zewnętrzne | Tynki renowacyjne
mgr inż. Maciej Rokiel  |  30.03.2016
Klasyfikacja i właściwości tynków ofiarnych </br> Classification and properties of desalination plasters
Klasyfikacja i właściwości tynków ofiarnych
Classification and properties of desalination plasters
WTA nr 2-10-06/D [2]
Ciąg dalszy artykułu...

Rodzaje spoiw

Niezależnie od klasy tynki ofiarne opierają się na dwóch rodzajach spoiw:

  • wiążących przez karbonatyzację (reakcja wodorotlenku wapnia z zawartym w powietrzu dwutlenkiem węgla (Ca (OH) 2+CO2+H2OCaCO3+2H2O),
  • wiążących przez hydratację, na bazie wapna hydraulicznego oraz cementów.

Zastosowanie jako spoiwa wapna wiążącego przez karbonatyzację skutkuje tym, że przy wysokim zawilgoceniu podłoża tynk nie osiąga założonych parametrów wytrzymałościowych (zaburzony proces utwardzania przy występowaniu wilgoci od strony podłoża), a relatywnie niewielka porowatość (ok. 30%) przy wydajnym transporcie soli i wilgoci (wysokim udziale porów aktywnych kapilarnie) może skutkować szybkim ich wypełnieniem.

Z samej specyfiki spoiwa wynika także niewielka odporność tego typu tynków na krystalizujące sole. Niewątpliwą zaletą tynków wapiennych wiążących przez karbonatyzację jest niska wytrzymałość, co może mieć duże znaczenie przy stosowaniu na słabych podłożach.

Spoiwo wapienne w porównaniu z cementowym nadaje zaprawie znacznie mniejszy moduł elastyczności (zaprawa jest mniej sztywna) oraz jest traktowane przez konserwatorów zabytków jako spoiwo dobrze współgrające ze starą substancją murów.

Na spoiwie hydraulicznym opierają się natomiast tynki kompresowe (odsalające). One także nie gwarantują, że na powierzchni nie pojawią się wykwity i wilgotne plamy (co przy dużej zawartości soli w podłożu może się zdarzyć relatywnie szybko, dlatego ich trwałość w porównaniu z tynkami renowacyjnymi WTA jest krótka), jednak zestawienie z tynkami na bazie wapna wiążącego przez ­karbonatyzację wypada zdecydowanie na ich korzyść.

Przede wszystkim są dużo bardziej odporne na skrystalizowane sole oraz na obciążenie solami ze strony podłoża. Ze względu na efektywny transport wilgoci w fazie ciekłej z podłoża i wysoką porowatość przy dobrej dyfuzyjności (także po zmagazynowaniu pewnych ilości soli) są skuteczne w usuwaniu soli z muru i magazynowaniu ich w sobie, a niebezpieczeństwo zawilgocenia muru jest zminimalizowane.

Z kolei niska wytrzymałość pozwala na stosowanie na słabym podłożu. W praktyce po specjalnych kompresach odsalających są jednym z najskuteczniejszych sposobów odsalania muru.

Trzeba także zwrócić uwagę na subtelną, ale dość istotną różnicę między tynkami renowacyjnymi WTA [3] a tynkami kompresowymi. Tynk renowacyjny działa jak powolny kompres odsalający, jednak jego ideą jest uzyskanie przez jak najdłuższy czas suchej i czystej powierzchni bez widocznych wykwitów soli i plam wilgoci.

Tynk odsalający ma natomiast tylko usunąć z muru jak najwięcej soli. Dlatego w przypadku tynków ofiarnych wygląd (estetyka) powierzchni (gładkość, struktura itp.) nie ma żadnego znaczenia – działanie tynku ofiarnego jest z samego założenia ograniczone w czasie.

Odpowiedź na pytanie, czy tynk odsalający jest alternatywą dla tynku renowacyjnego, nie jest więc jednoznaczna. Każdy z tych rodzajów tynku ma inną funkcję do spełnienia.

Zakres badań

Punktem wyjścia jest zawsze zdefiniowanie problemu. Trzeba odpowiedzieć na pytanie o przyczyny uszkodzeń poprzednio wykonanych warstw, rodzaj i intensywność obciążeń (zasolenie, zawilgocenie, obciążenia mechaniczne/chemiczne), rodzaj i stan podłoża (materiał, parametry wytrzymałościowe, chłonność, porowatość) oraz ewentualne dodatkowe wymagania związane np. z ochroną zabytków.

Można korzystać m.in. z zaleceń instrukcji WTA nr 4-5-99/D [4], która w odniesieniu do prac renowacyjnych wymienia następujące badania:

  • badania struktury muru za pomocą wierceń, metod endoskopowych, termografii (badanie typowe),
  • badania szerokości rozwarcia i głębokości rys (badanie typowe),
  • badania zmian szerokości rozwarcia rys,
  • wykrywanie obecności pustek,
  • oznaczenie zawilgocenia (wilgotności masowej – za pomocą np. metody CM, wago-suszarki itp.) (badanie typowe),
  • oznaczenie chłonności kapilarnej za pomocą rurki Karstena,
  • oznaczenie obecności soli (badanie typowe),
  • określenie warunków cieplno-wilgotnościowych (badanie typowe),
  • badania parametrów wytrzymałościowych (np. młotek Schmidta, metoda „pull-off”),
  • badania otaczającego gruntu/badania geologiczne (badanie typowe),

Z badań laboratoryjnych zwraca uwagę na:

  • badania parametrów wytrzymałościowych muru,
  • oznaczenie wytrzymałości na ściskanie,
  • oznaczenie wytrzymałości na rozciąganie przy zginaniu,
  • oznaczenie wytrzymałości na rozciąganie,
  • oznaczenie wytrzymałości na rozłupanie,
  • oznaczenie modułu elastyczności,
  • oznaczenie rozszerzalności termicznej,
  • oznaczenie mrozoodporności,
  • analizę składu cegieł (kamieni), tzn. oznaczenie:
    – składu mineralnego,
    – uziarnienia,
    – składu chemicznego,
    – struktury (budowy),
  • analizę zaprawy (spoiwa), tzn. określenie:
    – składu zaprawy,
    – ilości spoiwa,
    – uziarnienia,
  • oznaczenie parametrów charakteryzujących strukturę materiałów budowlanych i ich zachowanie się wobec wody:
    – gęstości,
    – porowatości,
    – kapilarnego poboru wody,
    – dyfuzyjności,
    – wilgotności masowej/objętościowej,
    – wilgotności równowagowej,
    – wilgotności w stanie pełnego nasycenia (nasiąkliwości, wilgotności wysycenia),
    – pojemności kapilarnej,
    – ilości i rodzaju występujących soli (w znacznej większości przypadków wystarczy oznaczenie ilości azotanów, siarczanów i chlorków).

Oczywiście każdy obiekt trzeba traktować indywidualnie; w zależności od jego stanu technicznego, obciążeń i zamierzonego zastosowania tynków ofiarnych zakres badań będzie się różnił.

Na tym etapie należy ocenić stan techniczny budynku oraz dokonać wstępnego wyboru typu tynku ofiarnego (może się zdarzyć, że już wstępne oględziny i proste badania „in situ” wykluczą potrzebę lub możliwość stosowania tego typu tynków albo zostanie on wykluczony już na etapie wstępnej analizy obciążeń).

Z zagadnień typowo wykonawczych bardzo istotna jest ocena stanu podłoża (uwaga: niekiedy może ona być czynnikiem determinującym zarówno zastosowanie tynków ofiarnych, jak i wybór typu tynku). Ułatwieniem jest to, że można tu stosować także typowe czynności, takie jak przy stosowaniu tynków tradycyjnych.

W TABELI 1 podano wybrane sposoby sprawdzania stanu podłoża według wytycznych „Warunki techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych, część B: Roboty wykończeniowe. Zeszyt 1: Tynki” [5]. Wytyczne WTA [2] rozszerzają możliwy zakres badań podłoża o dodatkowe testy (TABELA 2).

Zagadnień związanych z podłożem w odniesieniu do tynków ofiarnych jest znacznie więcej niż w wypadku tradycyjnych tynków. Stąd też podane w TABELI 2 dodatkowe badania pozwalające na ocenę stanu podłoża.

Ze względu na to, że tynki ofiarne stosuje się przede wszystkim w obiektach zabytkowych, nie wolno bezkrytycznie stosować zaleceń dotyczących przygotowania podłoża przez analogię do tynków tradycyjnych czy nawet renowacyjnych.

Takie podłoża, jak detale architektoniczne, stiuki, wymalowania wymagają szczególnej analizy i indywidualnego podejścia. Koncepcja ich naprawy/konserwacji/ochrony musi wynikać z przyczyn uszkodzeń i projektowanego zastosowania tynków ofiarnych, a prace związane z przygotowaniem/zabezpieczeniem podłoża muszą być wykonywane przez wyspecjalizowane firmy, nierzadko z uwzględnieniem uwag konserwatora zabytków lub pod jego nadzorem.

Bezkrytyczne stosowanie tynków ofiarnych może być przyczyną późniejszych uszkodzeń zarówno substancji samego muru, jak i elementów dekoracyjnych/wykończeniowych. Ma to także związek z koniecznością późniejszego usunięcia tynków ofiarnych.

Bardzo istotną kwestią są badania kontrolne wykonywane po nałożeniu tynku. Służą one przede wszystkim do oszacowania trwałości wykonanej wyprawy tynkarskiej i określenia momentu jej usunięcia. Pierwsze badania kontrolne, odpowiadające typowi tynku i pełnionej przez niego funkcji, dobrze jest wykonać krótko po nałożeniu, a na tej podstawie określić termin następnego badania.

Konieczne jest również przeprowadzenie badań określających np. potrzebę nałożenia nowej wyprawy tynkarskiej lub potwierdzających osiągnięcie zamierzonego efektu (np. odsolenia ściany).

Także tu rodzaj badań należy ustalać indywidualnie (można i trzeba się kierować wytycznymi znajdującymi się w innych dokumentach i zaleceniach, musi być jednak spełniony podstawowy warunek – badania na etapie diagnostyki i badania kontrolne muszą być do siebie dopasowane).

Przygotowanie, aplikacja i pielęgnacja materiału powinny być zgodne z zaleceniami producenta, zasadami sztuki budowlanej oraz wymaganiami konserwatora zabytków (jeżeli dotyczą tego konkretnego zastosowania). Sposób usunięcia tynków ofiarnych nie może powodować uszkodzenia podłoża.

Czyszczenie podłoża z resztek tynków ofiarnych musi być przeprowadzone na sucho, w zależności od jego rodzaju i stanu, mechanicznie lub ręcznie. Skute tynki (zwłaszcza odsalające) muszą być jak najszybciej usunięte z obiektu w sposób wykluczający kontakt ze zdrowymi murami.

PODSUMOWANIE

Szczegółowa analiza wymagań zawartych w wytycznych instrukcji WTA nr 2-10-06/D [2] oraz normie PN-EN 998-1:2012 [1] po raz kolejny potwierdza (podobnie jak w wypadku tynków renowacyjnych WTA [6]), że wymagania normowe nie dają gwarancji skuteczności.

Aby wykonywane prace były poprawne, a przede wszystkim – by materiał miał odpowiednie właściwości, należy korzystać z instrukcji WTA nr 2-10-06/D [2] i stosować tylko materiały charakteryzujące się podanymi w niej parametrami, z uwzględnieniem zaleceń dotyczących diagnostyki i badań kontrolnych.

LITERATURA

  1. PN-EN 998-1:2012, „Wymagania dotyczące zapraw do murów. Część 1: Zaprawa tynkarska”.
  2. Instrukcja WTA nr 2-10-06/D, „Opferputze”.
  3. Instrukcja WTA nr 2-9-04/D, „Sanierputzsysteme”.
  4. Instrukcja WTA nr 4-5-99/D, „Beurteilung von Mauerwerk. Mauerwerkdiagnostik”.
  5. „Warunki techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych. Część B: Roboty wykończeniowe. Zeszyt 1: Tynki”, ITB, Warszawa 2011.
  6. M. Rokiel, „Hydroizolacje w budownictwie. Wybrane zagadnienia w praktyce”, DW Medium, Warszawa 2009.
  7. M. Rokiel, „Renowacje obiektów budowlanych. Projektowanie i warunki techniczne wykonania i odbioru robót”, Grupa Medium, Warszawa 2013.
powiązane produkty

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Uszczelnianie trudnych powierzchni! Zobacz, jak to zrobić skutecznie »


Doszczelniając przegrodę od strony wewnętrznej budynku ograniczamy przenikanie pary wodnej do warstwy izolacyjnej, natomiast... ZOBACZ »



Tych fachowców najczęściej poszukują Polacy »

Szybki montaż stropu - jak to zrobić »

3/4 Polaków deklaruje, że potrzebuje fachowca do wykonania pracy w domu lub mieszkaniu. Najczęściej poszukiwanym jest...
czytaj dalej »

Oprócz znacznych oszczędności finansowych wynikających między innymi z braku dodatkowych ociepleń, możliwości prowadzenia w stropie instalacji, montażu stropu bez użycia dźwigów i... czytaj dalej »

Czym skutecznie zaizolować fundament?

Zadaniem hydroizolacji jest zablokowanie dostępu wody i wilgoci do wnętrza obiektu budowlanego. Istnieje kilka rodzajów izolacji krystalizujących, a ich znajomość ułatwia zaprojektowanie i wykonanie szczelnej budowli. czytaj dalej »

 


Szukasz wpustu balkonowego dobrej jakości?

Doskonałe rozwiązanie do izolacji dachów płaskich »

Wpust balkonowy prosty, skośny, ogrzewany, nieogrzewany... Dobierz odpowiedni czytaj dalej » Hydroizolacja dachów odbywa się przy pomocy wałków lub natryskowo - najlepszą w danym przypadku metodę dobiera się... czytaj dalej »

Ochroń wnętrze domu przed silnym słońcem » »


Markizy, żaluzje, pergole, rolety - które rozwiązanie sprawdzi się w Twoim przypadku? ZOBACZ »


Fakty i mity na temat szarego styropianu »

Jak zabezpieczyć rury przed stratami ciepła?

Od kilku lat rośnie popyt na styropiany szare. W Niemczech i Szwajcarii większość spr... czytaj dalej » Czym powinieneś kierować się przy wyborze odpowiedniej izolacji rur? czytaj dalej »

Akustyczne płyty ścienne i sufitowe »

Energooszczędne płyty warstwowe z izolacją z wełny mineralnej o unikalnych właściwościach przeciwpożarowych i strukturalnych...  czytaj dalej »


Jak zabepieczyć ocieplenie przed rwącym wiatrem?

Jak uzyskać pełne uprawnienia architektoniczne?

Siły działające na wybrany system ociepleń przenoszone są zarówno przez zaprawę klejową, jak i łączniki fasadowe. Dzięki...
czytaj dalej »

Zobacz, jak otrzymać uprawnienia do samodzielnego wykonywania zawodu architekta w Polsce i UE czytaj dalej »

Jak trwale zabezpieczyć budynki przed wodą?

Skutecznie zabezpiecz budowane konstrukcje przed pożarem »

Rozwijamy kreatywne rozwiązania dla osiągniecia pożądanego sukcesu nawet w przypadku specjalnych projektów czytaj dalej » Masywne elementy budowlane w starych obiektach często nie spełniają wymagań przeciwpożarowych określonych w obowiązujących przepisach. czytaj dalej »

Izolacje piwnic i garaży. Jakie rozwiązanie wybrać?


Bierzemy pod uwagę wszystkie czynniki takie jak np. wymagania techniczne obiektu, dzięki czemu jesteśmy w stanie dopasować idealną oszczędność energii do wskazanego pomieszczenia. ZOBACZ »



Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
Triflex Polska Triflex Polska
Triflex zyskał na rynku europejskim pozycję lidera w zakresie opracowywania, kompleksowego doradztwa oraz zastosowania uszczelnień i powłok...
7/8/2019

Aktualny numer:

Izolacje 7/8/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Wtórne hydroizolacje poziome
  • - Mocowanie elewacji wentylowanych
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.