Pobierz pełny numer IZOLACJI

Pełny numer IZOLACJI 6/2018 [PDF]

możesz pobrać BEZPŁATNIE - po prostu ZAREJESTRUJ konto w portalu

Zagrożenia środowiskowe w budownictwie na przykładzie ściany dwuwarstwowej – metoda LCA

Charakterystyka techniki oceny cyklu życia (LCA) | Analiza LCA przykładowej przegrody
Rys. 1. Schemat etapów LCA | Assessment of environmental risk in construction, illustrated with an example of an insulated solid wall – the use of LCA method
Rys. 1. Schemat etapów LCA | Assessment of environmental risk in construction, illustrated with an example of an insulated solid wall – the use of LCA method

Jedną z technik, która pozwala określić i ocenić potencjalny wpływ wyrobów lub usług na środowisko, jest ocena środowiskowa wyrobu oparta na ocenie cyklu życia – LCA.

Przeprowadzanie oceny środowiskowej jest zalecane w obowiązujących strategiach i dokumentach UE propagujących zasady zrównoważonego rozwoju.

W związku z wprowadzeniem tego podejścia w budownictwie wzrastają wymagania środowiskowe wobec wyrobów i obiektów budowlanych. Pojawiają się nowe wymagania dotyczące wprowadzania na rynek UE wyrobów budowlanych, nakazujące uwzględnienie ich szkodliwego wpływu na środowisko.

Zwraca się uwagę na energooszczędność obiektów i odpowiednie wykorzystanie zasobów naturalnych oraz zachęca do stosowania surowców przyjaznych środowisku, materiałów nadających się do recyklingu lub z niego pochodzących [1, 2].

Charakterystyka techniki oceny cyklu życia (LCA)

Skrót LCA (Life Cycle Assessment) oznacza: „zebranie i ocenę wejść, wyjść oraz potencjalnych wpływów na środowisko systemu wyrobu w okresie jego cyklu życia” [3].

Ocena LCA uwzględnia większość czynników związanych z danym wyrobem. Umożliwia wskazanie procesów najbardziej obciążających środowisko i ułatwia wprowadzenie modyfikacji zmniejszających ich negatywne skutki. Zasady przeprowadzania tej oceny szczegółowo opisano w normie PN-EN ISO 14040:2009 [3].

W metodologii LCA wyrobem określa się wyrób materialny, towar lub usługę. Badania dotyczą natomiast systemu wyrobu, czyli całego procesu produkcji, użytkowania i utylizacji.

Do podstawowych elementów analizy LCA należą:

  • identyfikacja i ocena ilościowa obciążeń wprowadzanych do środowiska, tj. materiałów, energii, emisji i odpadów;
  • ocena potencjalnych wpływów tych obciążeń;
  • oszacowanie dostępnych rozwiązań w celu zmniejszenia obciążeń.

W strukturze LCA można wyróżnić cztery etapy (rys. 1):

  • określenie celu i zakresu,
  • analizę zbioru wejść i wyjść,
  • ocenę wpływu,
  • interpretację wyników.

Zdefiniowanie celu LCA polega na określeniu przewidzianego zastosowania, przyczyn prowadzenia badań oraz ich odbiorcy. Na tej podstawie określa się sposób prowadzenia analizy – szczegółowość i rodzaj potrzebnych danych. Podczas definiowania zakresu badań należy określić trzy powiązane ze sobą zagadnienia: system wyrobu poddanego badaniu, granice systemu oraz jednostkę funkcjonalną.

Ustalenie wszystkich działań związanych z wyrobem składa się na system wyrobu, czyli zbiór połączonych za pomocą strumieni (materiałów, energii) procesów jednostkowych, które modelują cykl życia wyrobu [3, 5]. Proces jednostkowy to najmniejszy element systemu. Podlega on prawu masy.

Rys. 2. Przykładowy opis procesu jednostkowego  |  Fot. K. Grzesik [5]

Na rys. 2 przedstawiono przykładowy opis procesu jednostkowego. Jednostka funkcjonalna jest ilościowym efektem systemu wyrobu, stosowanym jako jednostka odniesienia. Powinna być mierzalna. Granica systemu określa, które procesy jednostkowe będą uwzględniane w badaniu.

Wymienia się cztery główne warianty granic systemu:

  • „od kołyski aż po grób” – uwzględniane są materiały i energia w łańcuchu produkcji oraz wszystkie procesy (wydobycie surowców, czyli produkcja, transport, użytkowanie i utylizacja);
  • „od kołyski do bramy” – obejmuje wszystkie procesy od wydobycia surowców do momentu opuszczenia przez produkt bramy zakładu przemysłowego; służy określeniu wpływu produkcji na środowisko;
  • „od bramy do grobu” – uwzględnia procesy od użytkowania do końcowego etapu życia; wykorzystywana do określenia wpływu produktu na środowisko od momentu opuszczenia zakładu produkcyjnego;
  • „od bramy do bramy” – obejmuje procesy wyłącznie etapu produkcji; stosowana do określenia wpływu etapu produkcji lub pojedynczego procesu na środowisko.

Analiza zbioru wejść i wyjść (LCI – Life Cycle Inventory) obejmuje zebranie i ilościowe określenie wejść (np. materiałów, energii) oraz wyjść (np. odpadów, ścieków, emisji zanieczyszczeń) w odniesieniu do danego systemu wyrobu w okresie jego cyklu życia (rys. 3).

Rys. 3. Model analizy zbioru LCI  |  Fot. K. Grzesik [5]

Ocena wpływu cyklu życia (LCIA – Life Cycle Impact Assessment) ukierunkowana jest na zrozumienie i ocenę wielkości oraz znaczenia możliwego wpływu systemu wyrobu na środowisko. Pierwszym etapem LCIA jest wybór kategorii wpływu, czyli konsekwencji obciążenia środowiska wejściami i wyjściami systemu. Wybór ten powinien być zgodny z celem i zakresem badania [3]. Przykładowe kategorie wpływu przedstawiono w tabeli 1.

Tabela 1. Przykładowe kategorie wpływu w LCIA [5]

Do każdej kategorii dobierany jest wskaźnik wraz z obliczoną wartością. Celem klasyfikacji jest przypisanie wyników LCI do skutków. Charakteryzowanie to obliczanie wartości wskaźnika kategorii wyników LCI za pomocą parametru charakteryzowania. Proces ten polega na odniesieniu obciążeń do wspólnej jednostki w danej kategorii. Wynikiem jest wartość liczbowa wskaźnika kategorii oddziaływania na środowisko [1–3].

Rys. 4. Etapy oceny wpływu cyklu życia  |  Fot. PN-EN ISO 14040:2009 [3]

Na rys. 4 przedstawiono etapy oceny wpływu cyklu życia.

Normalizacja polega na przekształceniu wartości wskaźnika kategorii oddziaływania na środowisko wskutek podzielenia go przez wartość odniesienia (określony kraj, region). Znormalizowane wskaźniki oddziaływania są wartościami bezwymiarowymi. Grupowanie polega na przypisaniu wskaźnika kategorii wpływu do jednej grupy lub większej liczby grup, dzięki czemu tworzy się rankingi.

Ważenie polega na określeniu wartości mnożnika wagowego w odniesieniu do określonych znormalizowanych wskaźników kategorii oddziaływania na środowisko. Wskutek ważenia uzyskuje się zredukowaną liczbę wskaźników kategorii, co ułatwia porównywanie uzyskanych wyników. Zarówno ważenie, jak i grupowanie są subiektywnymi etapami LCIA [2, 3].

Istnieją dwa zasadnicze podejścia do ustalania kategorii oddziaływania na środowisko [1] – uwzględniające głównie skutki pośrednie w środowisku lub skutki końcowe (rys. 5).

Rys. 5. Związki między potencjalnymi obciążeniami środowiska a skutkami określonymi na poziomie punktów pośrednich i końcowych  |  Fot. www.lc-impact.eu [6]

Wskaźniki uzyskiwane na poziomie punktów pośrednich charakteryzują się mniejszą niepewnością. Wskaźniki uzyskane jako punkty końcowe mogą cechować się natomiast znaczną niepewnością, wynikającą ze złożoności przebiegu procesów w środowisku. Jako skutki końcowe rozpatruje się: wzrost zachorowań ludzi, zwiększenie liczby zgonów, pogorszenie jakości ekosystemów, utratę ekosystemów, zmniejszenie różnorodności przyrodniczej i liczby siedlisk, utratę dóbr kultury, uszczuplenie nieodnawialnych i odnawialnych zasobów naturalnych.

Do metod opartych na punktach końcowych należą m.in. Eco-indicator i EPS. Do skutków pośrednich w środowisku zalicza się: efekt cieplarniany, zakwaszenie i eutrofizację środowiska, fotochemiczne utlenianie, degradację warstwy ozonowej, ubytek zasobów nieodnawialnych. Podejście oparte na punktach pośrednich uznawane jest za podstawowe podczas wykonywania analiz LCA. Metody oparte na wykorzystaniu skutków pośrednich w środowisku to m.in.: CML, EPID, TRACI [1, 2, 7].

Analiza LCA przykładowej przegrody

Analizę LCA przeprowadzono na przykładowej przegrodzie.

Wykorzystano metodę CML, która skupia się na wielu kategoriach oddziaływania na środowisko wyrażonych w emisji zanieczyszczeń do środowiska. Jako kategorie wpływu rozpatrywano wskaźniki:

  • zubożenia zasobów abiotycznych (ADP),
  • zakwaszania (AP),
  • zmniejszenia zasobów ozonu stratosferycznego (ODP)

oraz potencjał:

  • eutrofizacji (EP),
  • toksyczności dla wód słodkich (FAETP),
  • globalnego ocieplenia (GWP),
  • toksyczności dla ludzi (HTP),
  • toksyczności dla wód morskich (MAETP),
  • toksyczności dla gleb (TETP),
  • fotochemicznego tworzenia ozonu (POCP).

Współczynnik normalizacji danej kategorii wpływu i wybranego regionu otrzymuje się przez pomnożenie współczynników charakteryzacji i ich emisji [4].

Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 5/2013
powiązane produkty

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie



Dobierz najlepszy materiał ociepleniowy. Sprawdź »

Sposób na trwałe mocowanie termoizolacji »

Inwestorzy szukają wciąż lepszych, mocniejszych i bardziej wytrzymałych, a przede wszystkim bezpiecznych dla zdrowia produktów. Gdzie je znaleźć? czytaj dalej » Siła ssąca wiatru może doprowadzić do zerwania elewacji z budynku. Jak temu zapobiec? czytaj dalej »

Gdzie stosować izolację z wełny mineralnej?

Zastosowanie mineralnej wełny skalnej jako przyczynia się do znacznych oszczędności i ochrony środowiska poprzez ograniczenie zużycia energii i emisji dwutlenku węgla do atmosfery...  czytaj dalej »


Zarabiaj pieniądze sprzedając prąd »

Czy przysługują Ci dotacje na termomodernizację domu?

Wszystkie znane obecnie źródła energii, poza energią geotermalną i atomową, są pośrednio efektem działania promieniowania słonecznego...
czytaj dalej »

W Polsce z powodu zanieczyszczenia powietrza umiera ok. 45 000 osób! Co możesz zrobić, żeby poprawić jakość powietrza? czytaj dalej »

Izolacja przeciwwilgociowa tarasów i balkonów »

Tarasy nadziemne, balkony i loggie to newralgiczne części elewacji budynków wielokondygnacyjnych. Są podatne na wpływ niszczących czynników... czytaj dalej »

 


Jak ograniczyć straty ciepła i wyciszyć hałas?

Wybierz rozwiązanie, które ochroni uszczelniane powierzchnie przed tworzeniem się mostków termicznych... czytaj dalej »

 


Ciepło ucieka przez dach! Jak temu zapobiec?

Wnętrze bez hałasu - jak zwiększyć izolacyjność akustyczną?

Montując na swoim dachu termomembranę i paroizolację zaoszczędzasz nawet 9% na ogrzewaniu.
czytaj dalej »

Jakość pochłaniania dźwięku w dużym stopniu uzależniona jest od układu wnętrza oraz zatosowanych materialów. czytaj dalej »

Jak skutecznie ocieplić poddasze?


Ocieplenie dachu jest konieczne, by przebywanie na poddaszu było komfortowe. Izolacja musi być wykonana prawidłowo... ZOBACZ »


Fakty i mity na temat szarego styropianu »

Skutecznie zabezpiecz budowane konstrukcje przed pożarem »

Od kilku lat rośnie popyt na styropiany szare. W Niemczech i Szwajcarii większość spr... czytaj dalej » Masywne elementy budowlane w starych obiektach często nie spełniają wymagań przeciwpożarowych określonych w obowiązujących przepisach. czytaj dalej »

Chcesz ograniczyć straty ciepła z budynku? Zobacz »


W obecnych czasach rosnące ceny energii cieplnej i elektrycznej skłaniają do analizy strat ciepła w budynkach mieszkalnych. Jedynym sposobem ograniczenia kosztów jest... ZOBACZ »



Termomodernizacja


POBIERZ E-BOOK TERMOMODERNIZACJA  » Termomodernizacja budynków - dowiedz się więcej »


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
Triflex Polska Triflex Polska
Triflex zyskał na rynku europejskim pozycję lidera w zakresie opracowywania, kompleksowego doradztwa oraz zastosowania uszczelnień i powłok...
2/2019

Aktualny numer:

Izolacje 2/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Hydroizolacje podziemych części budynków
  • - Mechaniczne mocowanie systemów ETICS
Zobacz szczegóły
Kiedy ciepło drożeje, nie trać energii - ociepl swój dom!

Kiedy ciepło drożeje, nie trać energii - ociepl swój dom!

Rosnące ceny gazu i węgla, jak również coraz wyższe koszty uprawnień do emisji dwutlenku węgla sprawiają, że sezon grzewczy 2018/2019 to bardzo gorący temat....
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.