Wyłożenia płytkami mineralnymi techniką klejenia Uwagi ogólne. Materiały i ich właściwości

Płytki mineralne jako okładziny ścian i jako wykładziny posadzek stanowią grupę wykończeniowych materiałów budowlanych przeznaczonych do eksploatacji w warunkach ekspozycji zewnętrznych i wewnętrznych. Niektóre ich rodzaje w określonych systemach okładzin elewacyjnych mogą być mocowane do podłoża mechanicznie, jednakże zdecydowana większość z nich jest przyklejana. Powszechnie stosowane są w budownictwie mieszkaniowym, użyteczności publicznej i w obiektach specjalnych. W zależności od zastosowania muszą spełniać przypisane im wymagania użytkowe.

Różnorodność zastosowań płytek mineralnych w obrębie określonego budynku wynika z potrzeby dopasowania ich do funkcji stref i pomieszczeń. Najczęściej stosowane są na zewnątrz obiektów oraz w pomieszczeniach obciążonych wodą lub wilgocią, ale również na płaszczyznach o znacznych obciążeniach mechanicznych typu udarowego, punktowego zarysowywania i ścierających. Płytki muszą wytrzymywać wszystkie te obciążenia łącznie oraz m.in. zachowywać odporność na trwałe zaplamienie, odznaczać się łatwym utrzymaniem czystości i estetyki oraz zapewniać bezpieczeństwo użytkowania (anty poślizgowość).
Typowe strefy wyłożeń płytek to płaszczyzny ścian i posadzek w kuchniach, łazienkach, sanitariatach, ciągach komunikacyjnych wewnątrz obiektów, pokojach, garażach, piwnicach, pomieszczeniach gospodarczych i warsztatowych. Stosowane są w strefach poddawanych podwyższonym obciążeniom pierwszego kontaktu z nanoszonym z zewnątrz kurzem, błotem i wilgocią, takich jak powierzchnie przedsionków i schodów wejściowych, posadzki balkonów, loggii i tarasów. Okładane są nimi ściany elewacyjne do różnej wysokości, a zwłaszcza strefy cokołów. Wykładane są ciągi spacerowe w ekspozycjach zewnętrznych i wewnętrznych (patia, drogi i place ogrodowe). Służą do wyłożeń niecek brodzików, basenów wraz z ich obejściami, płaszczyzn w pomieszczeniach pryszniców oraz stref urządzeń spryskujących i dezynfekujących. Wykorzystywane są w obiektach o podwyższonych wymaganiach eksploatacyjnych odznaczających się znaczną intensywnością ruchu pieszego i towarzyszącymi temu innymi obciążeniami użytkowymi: sklepach i centrach handlowych, budynkach użyteczności publicznej i przemysłowych, obiektach widowiskowo-sportowych, terminalach portów lotniczych, urzędach celnych, dworcach kolejowych, świątyniach, placówkach kulturalno-oświatowych, szkołach i przedszkolach. Sprawdzają się przy wyłożeniach realizowanych w obiektach szpitalnych i żywienia zbiorowego, warsztatach naprawczych, myjniach samochodowych, wnętrzach produkcyjnych i magazynowych w obiektach przetwórstwa żywności, w tym chłodniach, pakowalniach itp., gdzie z powodzeniem zastępują systemy posadzek przemysłowych. Znajdują zastosowanie w miejscach o charakterze specjalnym, np. przy wyłożeniach niecek fontann, sadzawek, cokołów pomników, płaszczyzn architektury ogrodowej, parkingów itp. W zależności od szczególnych warunków przeznaczenia dobiera się do nich odpowiadające systemy płytek gwarantujące bezpieczną eksploatację przy zachowaniu odpowiednich warunków sanitarnych i standardów estetycznych.

Kryteria wyboru
Należy pamiętać, że nie istnieją płytki nadające się do wszystkiego. Dlatego ich wybór (i adekwatnie do nich mas klejowych oraz spoin) powinien być dokonywany w sposób przemyślany i rozważny. Konieczne jest więc zdefiniowanie funkcji użytkowych pomieszczenia, w którym płytki mają być położone, i zharmonizowanie ich wyglądu z estetyką otoczenia. Takie podejście wynika choćby z osobistych upodobań, względnie ulegania aktualnej modzie, a niuanse dotyczą doboru barw i wzornictwa płytek pod kątem ich dopasowania do układu architektonicznego pomieszczeń, ich funkcji, stylu umeblowania, otaczających kolorów, sposobu oświetlenia itd.
Z technicznego punktu widzenia wybór powinien uwzględniać przesłankę, w myśl której płytki zachowywałyby właściwości techniczne i cechy odpowiednie do typowych oddziaływań eksploatacyjnych, którym najprawdopodobniej będą poddane w konkretnych zastosowaniach (mechanicznych, chemicznych, termicznych itd.). Innymi słowy: im przewidywane warunki eksploatacji mają na nie większą siłę oddziaływania, tym właściwości i parametry dobieranych płytek muszą być większe (powinno się stosować płytki jakościowo lepsze).
Ważną przesłankę stanowi ekonomia wyboru. Jej nadrzędną zasadę powinna stanowić techniczna poprawność eksploatacyjna podyktowana względami ekonomicznymi przy jednoczesnym uwzględnieniu wymogów estetycznych. Według takiej filozofii do wyłożenia tarasu wybór płytek nieodpornych na mróz pozostanie decyzją ewidentnie błędną, bo przyczyni się do strat materialnych. Podobnie nieuzasadniona będzie decyzja o wyborze płytek mrozoodpornych do wnętrz ogrzewanych pomieszczeń, bo w tym obszarze zastosowań funkcję użytkową świetnie spełnią płytki z niższych klas takiej odporności.
Na ścianach można kłaść wszystkie rodzaje płytek – i typowo ścienne, i podłogowe (np. gresowe, o wszechstronnym zastosowaniu). Na podłogach stosuje się tylko te płytki, które spełniają wymagania odporności na ścieranie i silne zabrudzenia, twardości powierzchni, wytrzymałości na zginanie.
Na stan techniczny i funkcjonalność użytkową płytek wpływają czynniki środowiskowe, m.in. woda w trzech stanach skupienia, temperatura środowiska (w tym szczególne znaczenie mają zmiany faz zamarzania i rozmarzania oraz gwałtowne skoki termiczne), a także różne czynniki losowe wynikające z dynamiki użytkowania (zaplamienia, zaoliwienia, zabrudzenia, uderzenia, zarysowania, kontakt z agresywnymi substancjami chemicznymi). Przy doborze płytek należy więc mieć wiedzę na temat typowych oddziaływań takich czynników i profilaktycznie zastosować właściwe rozwiązania. Za najbardziej istotne dla nich uznaje się następujące parametry techniczne:

• klasę ścieralności,
• odporność na ścieranie,
• nasiąkliwość,
• mrozoodporność,
• antypoślizgowość,
• odporność na zaplamienia i na środki chemiczne,
• odporność na szok termiczny,
• twardość.