Posadzki – wierzchnie warstwy ochronne podłóg

Nazwa posadzka określa wierzchnią warstwę podłogi, względnie podłogę betonową lub kamienną (surową albo pokrytą powłoką ochronną), poddawaną w okresie eksploatacji bezpośrednim wpływom czynników zewnętrznych.

Właściwie dobrana posadzka skutecznie chroni przed destrukcją podkład i warstwy położone pod nią oraz w zależności od przeznaczenia zachowuje odporność użytkową na działanie niszczących sił zewnętrznych, a przy tym pełni określone funkcje estetyczne. Odpowiedni dobór posadzki gwarantuje ponadto bezpieczeństwo użytkowania jej nawierzchni oraz zachowanie optymalnych warunków higienicznych (z uwzględnieniem potrzeby przeprowadzania związanych z nimi zabiegów).

Warunki formalno-prawne
Wymagania stawiane podłogom i posadzkom znajdują się m.in. w przepisach Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU z 2002 r. nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Z zapisów jego art. 203 wynika, że posadzki i podłogi muszą być projektowane i wykonywane tak, aby ich obciążenia mogące oddziaływać na konstrukcję budynku w trakcie budowy i eksploatacji nie prowadziły do jej destrukcji w całości lub części. Ten zapis należy również odczytywać jako konieczność zapewnienia ochrony przed skutkami obciążeń pochodzących od konstrukcji oraz czynników eksploatacyjnych, a także minimalizowania w tej strefie ryzyka pojawienia się uszkodzeń w wyposażeniu technicznym budynku i mieniu. W rozporządzeniu zawarte są też inne specjalistyczne uwarunkowania, np. zachowanie warunków zapobiegających możliwości poślizgu (art. 305, p. 1), ochrona przed elektrycznością statyczną posadzek przeznaczonych do używania przez ludzi (art. 305, p. 2 odwołujący się do polskich norm), stosowanie do prac materiałów i wyrobów niestanowiących zagrożenia dla higieny i zdrowia (art. 309 i art. 312) czy wreszcie spełnienie warunków zapobiegających pojawieniu się korozji biologicznej. Ten ostatni warunek wymaga stosowania do budowy materiałów, wyrobów i elementów budowlanych odpornych lub uodpornionych na zagrzybienie, a w przypadku stwierdzenia występowania zawilgocenia i oznak korozji biologicznej przed podjęciem przebudowy, rozbudowy lub zmiany przeznaczenia budynku – wykonania odpowiednich robót zabezpieczających zgodnie z zaleceniami wcześniej dokonanej ekspertyzy mykologicznej (art. 315–322). Na poprawną eksploatację posadzek wpływają też dodatkowe uwarunkowania, np. dla „mokrych” posadzek (często mytych bieżącą wodą) – zmywalność, nienasiąkliwość i nieśliskość (art. 78, p. 2), spadki do wewnętrznych lub zewnętrznych wpustów kanalizacyjnych albo skierowanie wód bezpośrednio na nieutwardzone tereny (art. 107, art. 319), odporność pożarowa (art. 216–217, art. 232). Przepisy art. 323–327 nakładają też obowiązek wyeliminowania drgań dokuczliwych ludziom i nieprzekraczania dozwolonych poziomów hałasu (co dotyczy szczególnie konstrukcji podłóg na stropach). Od niedawna wprowadzono też wymóg nieprzekraczania dopuszczalnych progów wartości współczynnika przenikania i przewodzenia ciepła, czyli zachowania określonej izolacyjności cieplnej (art. 329 oraz załącznik nr 2, p. 1). Wymienione warunki stanowią wymagania podstawowe zawarte w Dyrektywie Europejskiej 89/106/EWG (załącznik nr 1 Dyrektywy Rady z dnia 21 grudnia 1988 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich odnoszących się do wyrobów budowlanych – DzUrz L 40 z 11.2.1989 r., polskie wydanie specjalne: rozdz. 13, tom 009, s. 296–310).
Spełnienie omówionych wymagań wiąże się z koniecznością uwzględniania w procesach budowlanych wielu skomplikowanych zagadnień projektowych i technologicznych dotyczących posadzek. Te zaś wymagają podejmowania bardzo ważnych decyzji związanych z uwarunkowaniami danej budowli, zastosowanymi materiałami i technologiami, robocizną i jej jakością oraz złożonością czynników eksploatacyjnych działających w określonym czasie.
Sprostanie potrzebom inwestycyjnym w tym segmencie rynku budowlanego w ostatnich latach wymagało daleko idącej specjalizacji wynikającej z postępu nauki i technologii oraz obecności konkurencji i wzrostu wymagań normowych podyktowanych troską o bezpieczeństwo użytkowania. Spełnienie wymagań normowych stawianych materiałom pozostaje w gestii ich producentów. Zgodność z nimi sprawdzana jest wstępnie w postępowaniach aprobacyjnych dokonywanych przez notyfikowane jednostki naukowo- -badawcze. Wydane dokumenty dopuszczają produkty do stosowania w ustalonym zakresie (aprobatą bądź certyfikatem), dzięki czemu zwiększają pewność, że odpowiednio wbudowane w konstrukcję spełnią określone zadania. Sytuację dodatkowo komplikuje złożoność konstrukcji posadzek – ich wielowarstwowość, a co za tym idzie – występowanie dwóch lub większej liczby składników, z których każdy powinien być przebadany pod kątem zgodności z pozostałymi komponentami. Dlatego to właśnie systemy jako całość coraz częściej poddawane są procedurom aprobacyjnym.