Kontrłata i jej podstawowe zadania

ABC sztuki dekarskiej
Krzysztof Patoka

Według obecnie funkcjonującego w Polsce prawa każdy może wykonywać prace dekarskie. Nie musi mieć przygotowania zawodowego ani kursu przyuczającego do tego zawodu.

Co więcej, fachowości wykonawców nie weryfikuje także rynek – inwestorzy borykający się z problemem braku ekip wykonawczych jako sukces traktują samo ich znalezienie. Tymczasem niefachowe ekipy nie przestrzegają nawet podstawowych zasad obowiązujących przy układaniu pokryć. Warto więc je przypomnieć.

W przypadku dachów pochyłych takim podstawowym zagadnieniem jest układ listewek: łat i kontrłat, nazywany ołatowaniem, na którym montowane są różnego rodzaju pokrycia. W tym systemie mocowania dużą rolę odgrywa kontrłata (Czytaj więcej na ten temat).

Dlaczego? 

Izolacja w płynie

Jak połączyć komin z pokryciem dachowym?

Wbrew pozorom kontrłaty pełnią w dachach pochyłych wiele ważnych funkcji:

  • dystansują pokrycia od warstwy wstępnej oraz od konstrukcji nośnej,
  • tworzą szczelinę wentylacyjną pod pokryciem zasadniczym,
  • stanowią podłoże konstrukcyjne do mocowania i łączenia łat,
  • umożliwiają regulację nierówności płaszczyzny połaci.

Dystansowanie pokrycia od warstwy wstępnej oraz od konstrukcji nośnej

Dystans zapewnia szczelność pokryć dachów pochyłych i jest podstawowym składnikiem systemu podwójnego pokrycia. W takim systemie pokrycie zasadnicze jest uszczelniane warstwą wstępną, która sprowadza skropliny i przecieki do okapu, a następnie poza dach.

Jest to możliwe tylko wtedy, gdy między warstwą uszczelniającą a pokryciem zachowany jest dystans, który tworzy właśnie kontrłata. Odległość ta nie może być zbyt mała ze względu na wentylację oraz zimowe działanie czynników atmosferycznych, powodujących obecność śniegu pod pokryciem). Jeśli dystans będzie zbyt mały, śnieg będzie długo topniał, a jeśli będzie zbyt duży – wiatr zbyt łatwo może podwiewać pokrycie.

Najlepszym wytłumaczeniem dystansującej roli kontrłaty będzie wyjaśnienie przyczyn powstawania przecieków w dachu, w którym pokrycie zostało zamocowane bezpośrednio do poszycia z desek bez zastosowania ołatowania (fot. 1, 2). W tym oszczędnie wykonanym dachu jako pokrycie zastosowano bitumiczne płyty faliste przybite na niskoparoprzepuszczalnej folii wstępnego krycia (FWK) ułożonej bezpośrednio na deskowaniu).

en tani dach tworzą: płyta bitumiczna, folia niskoparoprzepuszczalna, deskowanie – w okapie z desek „szalówek”. Folia, której nie można układać na deskowaniu, w okapie została uszkodzona przez słońce (promieniowanie UV).

Fot. 1. Ten tani dach tworzą: płyta bitumiczna, folia niskoparoprzepuszczalna, deskowanie – w okapie z desek „szalówek”. Folia, której nie można układać na deskowaniu, w okapie została uszkodzona przez słońce

Problem tego dachu polega na tym, że niektóre gwoździe mocujące płyty bitumiczne po pewnym czasie poluzowały się w deskach. Jest to spowodowane rozsychaniem się drewna oraz ruchem płyt i deskowania pod wpływem działania wiatru. Takie gwoździe zbierają wodę spływającą po płytach, która sączy się po nich i przecieka bezpośrednio do wnętrza budynku (fot. 2). Z biegiem czasu stale mokre gwoździe po prostu rdzewieją i zmniejszają swoją średnicę. Z tego samego powodu dziura w deskach wokół gwoździa też się rozszerza. Po upływie 3–5 lat taka konstrukcja bardzo przecieka, również z tego powodu, że liczba poluzowanych w deskach gwoździ w miarę upływu czasu stale rośnie.

Oczywiście, gwoździe dużo łatwiej ulegają temu procesowi niż wkręty, jednak nie oznacza to, że ten sam dach (zaprezentowany na zdjęciach) byłby szczelny, gdyby płyty były zamocowane wkrętami. Różnica polegałaby tylko na ilości przecieków i czasie ich powstania – byłby nieznacznie dłuższy. Wspominam o tym dlatego, że prezentowany problem dotyczy również dachów pokrytych blachami profilowanymi (falistymi, trapezowymi i dachówkopodobnymi) i innymi pokryciami mocowanymi w ten sam sposób: gwoździem lub wkrętem z uszczelką pod łebkiem (np. płyty faliste włókno cementowe).

Duże znaczenie dla „rozszczelnienia” takiego wadliwego mocowania mają również zjawiska związane z mostkowaniem ciepła przez stalowe elementy przechodzące przez drewno. Ich efektem jest stała obecność skroplin na gwoździach, śrubach oraz innych metalowych mocowaniach, a także wokół nich. Ułożenie w takim dachu FWK jest podwójnym błędem. Przebita gwoździami lub wkrętami folia niczego nie uszczelnia i dodatkowo blokuje parę wodną (fot. 6) skraplającą się w deskach.

 

 

Fot. 2. Efektem oszczędzania podczas wykonywania tego dachu są przecieki powstające na wielu gwoździach mocujących płytę. Ta woda opada na taras osłonięty dachem, ale w części nad budynkiem wpada do termoizolacji. Paroizolacja gromadzi wodę, która spływa następnie na ściany.

Fot. 2. Efektem oszczędzania podczas wykonywania tego dachu są przecieki powstające na wielu gwoździach mocujących płytę. Ta woda opada na taras osłonięty dachem, ale w części nad budynkiem wpada do termoizolacji. Paroizolacja gromadzi wodę, która spływa następnie na ściany.

Gdyby natomiast w dachu ułożona została wysokoparoprzepuszczalna membrana wstępnego krycia (MWK), byłby to mniejszy błąd, bo deski nie gromadziłyby tak dużej ilości skroplin. Piszę o MWK dlatego, że w układzie prawidłowym z kontrłatą (rys. 1) warstwą wstępną (zaznaczoną na rysunku czerwoną kreską leżącą na poszyciu) może być papa na deskowaniu w systemie dachu wentylowanego lub membrana (MWK) na deskowaniu w systemie dachu niewentylowanego.

Szczelność takich dachów nie opiera się na hydroizolacyjności pokrycia zasadniczego, tak jak to jest w dachach płaskich, lecz na „deszczoszczelności” układu dwóch współdziałających warstw. Każda z tych warstw: pokrycie zasadnicze i jego uszczelnienie (papa, FWK lub MWK) tworzy powłoki, które osobno nie muszą być hydroizolacyjne, lecz muszą być tak ułożone, aby stanowiły razem układ odporny na opady. Stopień (klasa) tej odporności jest zależny od kąta nachylenia połaci oraz rodzaju materiałów użytych do wykonania kompletnego pokrycia.

Bez kontrłat i łat na dachu deskowanym mogą być układane wyłącznie pokrycia z osłoniętym systemem mocowania: blachy łączone na rąbek i mocowane za pomocą żabek ukrytych w rąbkach (rys. 2) oraz różnego rodzaju płytki mocowane gwoździami przykrytymi zakładem następnego rzędu płytek (rys. 3). Wysokość kontrłaty określana jest najczęściej według zasad wentylacji dachów i pokryć. Łączy się to z drugą bardzo ważną funkcją kontrłat – tworzeniem szczeliny wentylacyjnej.

Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 7/8/2008

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Jakie korzyści przyniesie ocieplenie domów? Zobacz raport »

Eksperci wyliczyli, że na pełną termomodernizację wszystkich polskich domów o niskiej efektywności energetycznej potrzeba aż około 200 mld zł. czytaj dalej »

 


Dach 6-krotnie lżejszy od typowego? To możliwe »

Sprawdzony sposób na osuszenie ścian »

Nawet stara i słaba konstrukcja bedzie w stanie utrzymać takie pokrycie dachowe. czytaj dalej »

Istnieje wiele metod - bardziej lub mniej skutecznych, które w sposób chemiczny, mechaniczny lub grawomagnetyczny zabezpieczają przed kapilarnym podciąganiem wody. czytaj dalej »

Ciepła podłoga bez styropianu?


Obecnie coraz częściej wykonuje się podłogę na gruncie na podbudowie z keramzytu. Jedna warstwa tego lekkiego kruszywa zastępuje trzy tradycyjne: podsypkę piaskową, podłoże betonowe oraz materiał do izolacji termicznej. czytaj dalej »

 


Hydroizolacja fundamentów - jak chronić dom przed wodą?

Izolacja dachu płaskiego: 5 kwestii, o których powinien pamiętać wykonawca »

Prawidłowo zabezpieczone fundamenty chronią mur przed zawilgoceniem, a co za tym idzie blokują rozwój mikroorganizmów i innych form korozji biologicznej na powierzchni ściany. czytaj dalej » Podstawowa zasada dotycząca dachów płaskich jest taka, iż konstrukcje tego typu nigdy nie są… czytaj dalej »

 

Czy wiesz, jak prawidłowo zamontować okna?

Załóżmy, że montażysta użył całej swojej wiedzy i doświadczenia, a jednak okna czy drzwi nie działają prawidłowo. W czym tkwi problem? czytaj dalej »

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
Synthos S.A. Synthos S.A.
Grupa Kapitałowa Synthos S.A. jest jednym z największych producentów surowców chemicznych w Polsce. Spółka jest pierwszym w Europie...
4/2018

Aktualny numer:

Izolacje 4/2018
W miesięczniku m.in.:
  • - Wymagania dla betonu w konstrukcjach sztywnych
  • - Impregnaty w pracach naprawczo-remontowych
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.