Kontrłata i jej podstawowe zadania

ABC sztuki dekarskiej
Krzysztof Patoka

Według obecnie funkcjonującego w Polsce prawa każdy może wykonywać prace dekarskie. Nie musi mieć przygotowania zawodowego ani kursu przyuczającego do tego zawodu.

Co więcej, fachowości wykonawców nie weryfikuje także rynek – inwestorzy borykający się z problemem braku ekip wykonawczych jako sukces traktują samo ich znalezienie. Tymczasem niefachowe ekipy nie przestrzegają nawet podstawowych zasad obowiązujących przy układaniu pokryć. Warto więc je przypomnieć.

W przypadku dachów pochyłych takim podstawowym zagadnieniem jest układ listewek: łat i kontrłat, nazywany ołatowaniem, na którym montowane są różnego rodzaju pokrycia. W tym systemie mocowania dużą rolę odgrywa kontrłata.

Dlaczego? 

Izolacja w płynie

Jak połączyć komin z pokryciem dachowym?

Wbrew pozorom kontrłaty pełnią w dachach pochyłych wiele ważnych funkcji:

  • dystansują pokrycia od warstwy wstępnej oraz od konstrukcji nośnej,
  • tworzą szczelinę wentylacyjną pod pokryciem zasadniczym,
  • stanowią podłoże konstrukcyjne do mocowania i łączenia łat,
  • umożliwiają regulację nierówności płaszczyzny połaci.

Dystansowanie pokrycia od warstwy wstępnej oraz od konstrukcji nośnej

Dystans zapewnia szczelność pokryć dachów pochyłych i jest podstawowym składnikiem systemu podwójnego pokrycia. W takim systemie pokrycie zasadnicze jest uszczelniane warstwą wstępną, która sprowadza skropliny i przecieki do okapu, a następnie poza dach.

Jest to możliwe tylko wtedy, gdy między warstwą uszczelniającą a pokryciem zachowany jest dystans, który tworzy właśnie kontrłata. Odległość ta nie może być zbyt mała ze względu na wentylację oraz zimowe działanie czynników atmosferycznych, powodujących obecność śniegu pod pokryciem). Jeśli dystans będzie zbyt mały, śnieg będzie długo topniał, a jeśli będzie zbyt duży – wiatr zbyt łatwo może podwiewać pokrycie.

Najlepszym wytłumaczeniem dystansującej roli kontrłaty będzie wyjaśnienie przyczyn powstawania przecieków w dachu, w którym pokrycie zostało zamocowane bezpośrednio do poszycia z desek bez zastosowania ołatowania (fot. 1, 2). W tym oszczędnie wykonanym dachu jako pokrycie zastosowano bitumiczne płyty faliste przybite na niskoparoprzepuszczalnej folii wstępnego krycia (FWK) ułożonej bezpośrednio na deskowaniu).

en tani dach tworzą: płyta bitumiczna, folia niskoparoprzepuszczalna, deskowanie – w okapie z desek „szalówek”. Folia, której nie można układać na deskowaniu, w okapie została uszkodzona przez słońce (promieniowanie UV).

Fot. 1. Ten tani dach tworzą: płyta bitumiczna, folia niskoparoprzepuszczalna, deskowanie – w okapie z desek „szalówek”. Folia, której nie można układać na deskowaniu, w okapie została uszkodzona przez słońce

Problem tego dachu polega na tym, że niektóre gwoździe mocujące płyty bitumiczne po pewnym czasie poluzowały się w deskach. Jest to spowodowane rozsychaniem się drewna oraz ruchem płyt i deskowania pod wpływem działania wiatru. Takie gwoździe zbierają wodę spływającą po płytach, która sączy się po nich i przecieka bezpośrednio do wnętrza budynku (fot. 2). Z biegiem czasu stale mokre gwoździe po prostu rdzewieją i zmniejszają swoją średnicę. Z tego samego powodu dziura w deskach wokół gwoździa też się rozszerza. Po upływie 3–5 lat taka konstrukcja bardzo przecieka, również z tego powodu, że liczba poluzowanych w deskach gwoździ w miarę upływu czasu stale rośnie.

Oczywiście, gwoździe dużo łatwiej ulegają temu procesowi niż wkręty, jednak nie oznacza to, że ten sam dach (zaprezentowany na zdjęciach) byłby szczelny, gdyby płyty były zamocowane wkrętami. Różnica polegałaby tylko na ilości przecieków i czasie ich powstania – byłby nieznacznie dłuższy. Wspominam o tym dlatego, że prezentowany problem dotyczy również dachów pokrytych blachami profilowanymi (falistymi, trapezowymi i dachówkopodobnymi) i innymi pokryciami mocowanymi w ten sam sposób: gwoździem lub wkrętem z uszczelką pod łebkiem (np. płyty faliste włókno cementowe).

Duże znaczenie dla „rozszczelnienia” takiego wadliwego mocowania mają również zjawiska związane z mostkowaniem ciepła przez stalowe elementy przechodzące przez drewno. Ich efektem jest stała obecność skroplin na gwoździach, śrubach oraz innych metalowych mocowaniach, a także wokół nich. Ułożenie w takim dachu FWK jest podwójnym błędem. Przebita gwoździami lub wkrętami folia niczego nie uszczelnia i dodatkowo blokuje parę wodną (fot. 6) skraplającą się w deskach.

Fot. 2. Efektem oszczędzania podczas wykonywania tego dachu są przecieki powstające na wielu gwoździach mocujących płytę. Ta woda opada na taras osłonięty dachem, ale w części nad budynkiem wpada do termoizolacji. Paroizolacja gromadzi wodę, która spływa następnie na ściany.

Fot. 2. Efektem oszczędzania podczas wykonywania tego dachu są przecieki powstające na wielu gwoździach mocujących płytę. Ta woda opada na taras osłonięty dachem, ale w części nad budynkiem wpada do termoizolacji. Paroizolacja gromadzi wodę, która spływa następnie na ściany.

Gdyby natomiast w dachu ułożona została wysokoparoprzepuszczalna membrana wstępnego krycia (MWK), byłby to mniejszy błąd, bo deski nie gromadziłyby tak dużej ilości skroplin. Piszę o MWK dlatego, że w układzie prawidłowym z kontrłatą (rys. 1) warstwą wstępną (zaznaczoną na rysunku czerwoną kreską leżącą na poszyciu) może być papa na deskowaniu w systemie dachu wentylowanego lub membrana (MWK) na deskowaniu w systemie dachu niewentylowanego.

Szczelność takich dachów nie opiera się na hydroizolacyjności pokrycia zasadniczego, tak jak to jest w dachach płaskich, lecz na „deszczoszczelności” układu dwóch współdziałających warstw. Każda z tych warstw: pokrycie zasadnicze i jego uszczelnienie (papa, FWK lub MWK) tworzy powłoki, które osobno nie muszą być hydroizolacyjne, lecz muszą być tak ułożone, aby stanowiły razem układ odporny na opady. Stopień (klasa) tej odporności jest zależny od kąta nachylenia połaci oraz rodzaju materiałów użytych do wykonania kompletnego pokrycia.

Bez kontrłat i łat na dachu deskowanym mogą być układane wyłącznie pokrycia z osłoniętym systemem mocowania: blachy łączone na rąbek i mocowane za pomocą żabek ukrytych w rąbkach (rys. 2) oraz różnego rodzaju płytki mocowane gwoździami przykrytymi zakładem następnego rzędu płytek (rys. 3). Wysokość kontrłaty określana jest najczęściej według zasad wentylacji dachów i pokryć. Łączy się to z drugą bardzo ważną funkcją kontrłat – tworzeniem szczeliny wentylacyjnej.

Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 7/8/2008

Komentarze

(0)

Polecamy:

 

 

   Uwaga! Zmiany w przepisach regulujących inwestycje budowlane od 1 stycznia 2016!

Jak szybko i sprawnie izolować dachy?
4 materiały bez, których nie możesz się obejść przy ocieplaniu budynku >>

 

  8 niesamowitych, ale prawdziwych informacji na temat  dwuskładnikowej masy bitumicznej >>

Jak unikać błędów, przy izolacji balkonów i tarasów?
Przeczytaj porady eksperta, na temat poprawnej izolacja kanałów i urządzeń wentylacyjnych

 

Jak poprawnie izolować tarasy i balkony, aby uniknąć remontów?

 

Krótki poradnik, jak uchronić instalacje elektryczne przed działaniem wiatru

 

 

Czytałeś na temat maty izolacyjnej antypożarowej? Dowiedz się jeszcze więcej >>


Poznaj sprawdzony sposób na izolację akustyczną pomieszczeń

 

Poznaj niekonwencjonalną metodę na podniesienia wartości budynku >>

Jaki materiał najlepiej sprawdza się przy izolowaniu ścian w chłodni?

  Jakie są przyczyny awarii rurociągów i jak je poprawnie izolować?


Poprawna instalacja izolacji przewodów grzewczych w 3 krokach

 

>> Chcesz się u nas reklamować? Dołącz do najlepszych w branży >>

Wady polskich dachów, cz. 2 - przykładyWady polskich dachów, cz. 2 – zobacz >

Pobierz darmowe e-booki

 

a

I

Jeśli jesteś związany z szeroko pojętą branżą izolacyjną lub budowlaną, możesz łatwo zyskać dostęp do fachowych artykułów i najnowszych informacji.

Odbierz bezpłatny newsletter serwisu www.izolacje.com.pl.

 

NAJCZĘŚCIEJ CZYTANE!
System izolacji wewnętrznej ścian – Superwand DS®


Wymagania w zakresie EP a izolacyjność termiczna przegród

Gładź czy masa szpachlowa?

Izolacje podłóg na gruncie

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »

BASF poszerzył ofertę klejów do drewna

1 stycznia 2016 roku firma BASF połączyła marketing i opracowywanie swoich klejów do drewna marek Kaurit®, Kauramin® oraz Lupranat®. To reakcja na zapotrzebowanie przemysłu drzewnego. BASF...

Nowe jaśniejsze szkło Pilkington

Doświetlenie wnętrz naturalnym światłem oraz zapewnienie dobrego widoku na otoczenie to najważniejsze aspekty, zapewniające komfortowe warunki użytkowania pomieszczeń. Odpowiedzią na...
Zamów bezpłatny newsletter!
Najnowsze informacje na Twoją skrzynkę
1/2016

Aktualny numer:

Izolacje 1/2016
W miesięczniku m.in.:
  • - Krajowy plan mający na celu zwiększenie liczby budynków o niskim zużyciu energii
  • - Podstawowe pojęcia akustyczne
Zobacz szczegóły
NMC Polska Sp. z o.o. NMC Polska Sp. z o.o.
NMC w Polsce jest jednym z największych producentów otulin izolacyjnych w tej części Europy,  specjalizuje się w produkcji otulin...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.