Rozporządzenie [1] (wraz z przepisami prawa budowlanego i przepisami o drogach publicznych oraz innych ustaw, a także wymaganiami polskich norm) nakazuje w szczególności zachowanie bezpieczeństwa konstrukcji w aspekcie trwałości użytkowania, obsługi i bieżącego utrzymania, zapewnienia nośności i stateczności, w szczególności zabezpieczeń z uwagi na możliwości pożaru, powodzi, pochodu lodów, uderzenia statków i pojazdów oraz oddziaływania ruchów zakładu górniczego. Jego przepisy dotyczą wszystkich faz projektowania, budowy, odbudowy, rozbudowy i przebudowy obiektów mostowych, a także powiązanych z nimi urządzeń budowlanych.
Obiekty mostowe należą do kategorii obiektów inżynieryjnych i w rozporządzeniu [1] dotyczą budowli przeznaczonych do wykonania drogi, samodzielnego ciągu pieszego lub pieszo-rowerowego, szlaku wędrówek zwierząt dziko żyjących lub innych rodzajów komunikacji gospodarczej nad przeszkodą terenową, a w szczególności: mostów, wiaduktów, estakad i kładek.
Z uwagi na specyfikę użytkowania podlegają własnym obciążeniom statycznym oraz dynamicznym obciążeniom eksploatacyjnym, które dodatkowo determinowane są zmiennymi obciążeniami klimatycznymi i zdarzeniami losowymi. Wymienione obciążenia działają zazwyczaj łącznie i mają zmienne natężenie, a ignorowane wpływają niszcząco na konstrukcję budowli, co skutkuje ograniczeniem ich żywotności.
Ze względu na konstrukcję takich obiektów problem ten dotyczy również balustrad i poręczy oraz charakterystycznej dla nich infrastruktury technicznej, a także urządzeń obcych (rurociągów i przewodów gazowych, kanalizacyjnych, wodociągowych, sieci ciepłowniczych, instalacji i linii elektroenergetycznych oraz telekomunikacyjnych).
Rozwiązania konstrukcyjne obiektów mostowych dotyczą obiektów pokonujących naturalne przeszkody terenowe (elementy środowiska, takie jak doliny, bagna, rzeki, wąwozy, wzniesienia, szlaki wędrówek zwierzyny dziko żyjącej) oraz przeszkody sztuczne (wytworzone przez człowieka, takie jak droga, linia kolejowa, kanał, rurociąg, ciąg pieszy/ rowerowy).
Obiekty mostowe muszą być zaprojektowane i wykonane w sposób odpowiadający wymaganiom wynikającym z ich terenowego usytuowania i przeznaczenia, który w warunkach prawidłowego użytkowania i utrzymania stanu technicznego zapewni im trwałość w eksploatacji. Z uwagi na wymagania ochrony środowiska naturalnego (dotyczy przede wszystkim obiektów usytuowanych w strefach ochronnych źródeł oraz ujęć wody) potrzeba izolacji takich obiektów musi być nieraz rozszerzana o odpowiednie rozwiązania techniczne zabezpieczające sąsiednie grunty, wody powierzchniowe i ekosystemy cieków wodnych przed zanieczyszczeniami drogowymi (głównie produktami olejoi ropopochodnymi).
Działania profilaktyczne konieczne w konstrukcjach mostowych
Separacja spodów konstrukcji obiektów mostowych od kontaktów z ciekami wodnymi Zapewnienie obiektom mostowym zakładanej trwałości w przyjętym czasie użytkowania wymaga już na etapie projektowania dokładnego rozpoznania warunków terenowych. Szczególną uwagę należy zwrócić na obiekty mostowe położone nad ekosystemami cieków wodnych.
Aby uniknąć w przyszłości bezpośredniego oddziaływania wody na spody konstrukcji mostowych ponad najwyższy poziom spiętrzonej miarodajnej wody (maksymalnego przepływu rocznego o określonej wartości prawdopodobieństwa przekroczenia), należy zachować minimalne odległości wzniesienia spodu konstrukcji obiektu od lustra takiej wody (w rozporządzeniu [1] wyszczególniono takie odległości w celu ulokowania najniżej położonych odkrytych części łożysk, betonowych ciosów odłożyskowych lub elementów przegubów betonowych i żelbetowych).
W art. 13–38 rozporządzenia [1] zawarto uwarunkowania dotyczące dostosowania obiektów mostowych do warunków terenowych. Wśród nich zwracają uwagę przepisy art. 33, gdzie dla stali trudno rdzewiejącej bez powłok malarskich podano bezpieczne odległości od lustra wody lub poziomu terenu chroniące ją przed bezpośrednim kontaktem z wodą, co znacznie spowalnia zachodzące na jej powierzchni procesy korozji. A mianowicie są to odległości1):
- 3 m od wód stojących
- 2,5 m od wód płynących mierzone ponad poziom ich stanów średnich
- 1 m od poziomu terenu
- nie mniej niż 1,9 m od poziomu terenu lub odsadzki stożka nasypowego w obrębie przyczółka, gdy wymagany jest dostęp do łożysk w przypadku braku innych możliwości, z zastrzeżeniem ulokowania betonowych ciosów podłożyskowych bądź elementów przegubów betonowych i żelbetowych, wykazujących naprężenia rozciągające w betonie, powyżej poziomu spiętrzonej miarodajnej wody
- nie mniej niż 0,9 m – odległość tę odnosi się do spodu płyty pomostu w mostach belkowych o prześwicie między belkami.
