Sposoby naprawy uszkodzeń okapu na tarasach i balkonach – studium przypadku

Eaves damage repair methods on terraces and balconies – case study
mgr inż. Maciej Rokiel  |  IZOLACJE 4/2020  |  20.05.2020
Poznaj metody naprawy uszkodzeń okapu na tarasach i balkonach
Poznaj metody naprawy uszkodzeń okapu na tarasach i balkonach
Fot.: M. Rokiel

Wykonanie trwałego i skutecznego uszczelnienia tarasów czy balkonów w połączeniu z wykonaniem okładziny ceramicznej wymaga zastosowania odpowiednich materiałów oraz odpowiedniej technologii. Do tego prace budowlane prowadzone muszą być w sposób zgodny ze sztuką budowlaną i charakteryzować się wysoką jakością.

Naprawa powinna likwidować przyczyny uszkodzeń, często zdarza się jednak, że likwidowane są skutki. Taka „naprawa” ma oczywiście ograniczoną czasowo trwałość, a niekiedy jej przeprowadzenie wręcz pogarsza sytuację. Najczęściej spotykaną sytuacją jest usunięcie wszystkich warstw wykończeniowych aż do płyty konstrukcyjnej.

Przyczyna takiego postępowania jest bardzo prosta. Pozostawienie istniejących warstw w razie jakiegokolwiek błędu skutkuje ponownymi problemami. Jak więc naprawiać taras czy balkon, kiedy można pozostawić część warstw konstrukcji, a kiedy konieczne jest wykonanie go praktycznie od nowa?

Należy kierować się podstawową zasadą. Wszystkie warstwy błędnie wykonstruowane, których naprawa jest niemożliwa, należy usunąć.

FOT. 1. Przykład wysoleń związanych z nieszczelnością w obszarze okapu; fot.: M. Rokiel
FOT. 1. Przykład wysoleń związanych z nieszczelnością w obszarze okapu; fot.: M. Rokiel

Przez naprawę należy tu rozumieć możliwość nadania jej takiej postaci (wymiarów, kształtu, grubości, funkcji itp.), aby spełniała ona wymogi aktualnej wiedzy budowlanej i mogła współpracować z nowymi warstwami konstrukcji. To bardzo istotne, gdyż naprawą nie będzie zasklepienie pęknięć w wylewce, która „zdylatowała się” sama (bo spękanie pojawi się ponownie), natomiast naprawą może być zamknięcie rys połączone z wykonaniem nowych dylatacji.

FOT. 2–3. Skutki zastosowania dachowych obróbek blacharskich; fot.: M. Rokiel
FOT. 2–3. Skutki zastosowania dachowych obróbek blacharskich; fot.: M. Rokiel
FOT. 4–5. Zaawansowane procesy destrukcyjne krawędzi okapu; fot.: M. Rokiel

Zdarzają się jednak sytuacje, w których na podstawie pobieżnej diagnostyki zaleca się usunięcie wszystkich warstw, nie analizując ani kosztów ani skutków takich zaleceń.

Uszkodzenia okapu

Często ulegającą destrukcji częścią tarasu czy balkonu jest okap i objawia się to zazwyczaj:

  • przeciekami w strefie okapu i związanymi z tym wysoleniami,
  • korozją obróbek okapowych,
  • destrukcją okładziny w strefie okapu, przechodzącą, przy braku prac naprawczych, w destrukcję podkładu lub wręcz płyty konstrukcyjnej.

Intensywność uszkodzeń zależy od wielu czynników, m.in.:

  • sposobu wykonania okapu (geometria),
  • zastosowanych materiałów i sposobu ich wbudowania,
  • umiejscowienia połaci (zorientowanie wobec stron świata),
  • ekspozycji na nasłonecznienie (zadaszenie, zacienienie).
FOT. 6. Początkowo objawy wysoleń są niezbyt intensywne, jednak brak szybkiej reakcji polegającej na określeniu przyczyn destrukcji i zaniechanie prac naprawczych prowadzi nieuchronnie do znacznej intensyfikacji procesów destrukcyjnych; fot.: M. Rokiel
FOT. 6. Początkowo objawy wysoleń są niezbyt intensywne, jednak brak szybkiej reakcji polegającej na określeniu przyczyn destrukcji i zaniechanie prac naprawczych prowadzi nieuchronnie do znacznej intensyfikacji procesów destrukcyjnych; fot.: M. Rokiel
FOT. 7. Destrukcja okapu na skutek wyjątkowo niekorzystnej jego geometrii; fot.: M. Rokiel
FOT. 7. Destrukcja okapu na skutek wyjątkowo niekorzystnej jego geometrii; fot.: M. Rokiel

FOT. 1 pokazuje klasyczny przykład wysoleń związanych z nieszczelnością w tym obszarze.

FOT. 2–3 to także klasyka gatunku, czyli skutek zastosowania dachowych obróbek blacharskich, FOT. 4–5 pokazują natomiast zaawansowane procesy destrukcyjne krawędzi okapu.

RYS. 1. Często spotykane błędne rozwiązanie połaci balkonów prowadzące do destrukcji pokazanej na FOT. 4–5, procesy destrukcyjne potęguje brak wykonanej izolacji podpłytkowej. Objaśnienia: 1 – płytka ceramiczna, 2 – klej do płytek, 3 – zaprawa spoinująca, 4 – jastrych dociskowy na izolacji z papy (5), 5 – izolacja z papy, 6 – elastyczna masa dylatacyjna (silikon, poliuretan), 7 – obróbka blacharska okapu, 8 – płyta konstrukcyjna balkonu; rys.: M. Rokiel
RYS. 1. Często spotykane błędne rozwiązanie połaci balkonów prowadzące do destrukcji pokazanej na FOT. 4–5, procesy destrukcyjne potęguje brak wykonanej izolacji podpłytkowej. Objaśnienia: 1 – płytka ceramiczna, 2 – klej do płytek, 3 – zaprawa spoinująca, 4 – jastrych dociskowy na izolacji z papy (5), 5 – izolacja z papy, 6 – elastyczna masa dylatacyjna (silikon, poliuretan), 7 – obróbka blacharska okapu, 8 – płyta konstrukcyjna balkonu; rys.: M. Rokiel
RYS. 2. Drugi często spotykany błąd w wykonaniu okapu – oprócz kształtu brak wywinięcia izolacji podpłytkowej na pionową część okapu. Objaśnienia: 1 – podkonstrukcja pod obróbkę blaszaną z płyty OSB wodoodpornej, 2 – marka stalowa, 3 – profil PCV okapnikowy przedłużony z siatką podtynkową; rys.: M. Rokiel

Przyczyna korozji obróbek jest jednoznaczna: zastosowanie blachy o nieodpowiedniej odporności korozyjnej (odporność na agresywną atmosferę i odporność na czynniki korozyjne występujące na balkonie/tarasie to dwie zupełnie różne rzeczy).

Przyczyn wysoleń może być kilka, jednak zawsze są związane z przeciekami wynikającymi z błędów w wykonaniu strefy okapowej.

Pierwszym objawem są zwykle wysolenia. Początkowo niezbyt intensywne (FOT. 6), jednak z upływem czasu i przy braku reakcji coraz bardziej intensywne (FOT. 1). W skrajnym przypadku (lub przy innych błędach) prowadzi to wręcz do zniszczenia strefy okapowej (FOT. 4–5 oraz FOT. 7).

Doświadczenie pokazuje, że układ obróbek pokazany na FOT. 6 i FOT. 7 występuje albo na tarasach nadziemnych albo na balkonach ocieplanych obustronnie. Wynika to wprost z układu warstw pokazanych na RYS. 1 i RYS. 2 – obróbka okapowa mocowana jest w tylko płaszczyźnie izolacji głównej połaci.

Pierwszą i podstawową przyczyną destrukcji to albo brak izolacji podpłytkowej albo jej niewłaściwe zakończenie. Przy takim wykonaniu okapu jak pokazano na FOT. 4–5, FOT. 6 i FOT. 7, powinna ona z części poziomej połaci być wywinięta za pomocą taśm na część pionową okapu i połączona z istniejącą obróbką blacharską zamocowaną w płaszczyźnie izolacji z papy.

Druga przyczyna to wyjątkowo niekorzystne rozwiązanie strefy okapowej (w zasadzie okap nie powinien być tak wykonywany, problem rozwiązałaby obróbka w płaszczyźnie płytek połaci).

W tej części, na skutek termicznego oddziaływania (roczny gradient temperatury 100°C, szokowa zmiana temperatury rzędu 50°C, np. podczas burzy), dochodzi do ruchów termicznych, czego skutkiem jest w najlepszym przypadku uszkodzenie spoin i wykruszanie się zaprawy spoinującej, a w najgorszym – odpadnięcie płytek. To z kolei, przy braku izolacji podpłytkowej i obróbek w płaszczyźnie płytek, otwiera wodzie opadowej bezpośrednią drogę do wnikania w podłoże (jastrych dociskowy, klej). Rezultatem są na początku wykwity na obróbkach blacharskich (FOT. 1, FOT. 6). Woda wypłukuje zarówno znajdujące się w kleju polimery, jak i rozpuszczalne związki matrycy cementowej, głównie węglan wapnia.

Naprawa takiego uszkodzenia wbrew pozorom nie jest łatwa. Nie ma uniwersalnej metody naprawy tego typu uszkodzeń, można bowiem wyróżnić trzy następujące przypadki:

1. Jeżeli w ogóle nie ma wykonanej izolacji podpłytkowej, to usunięcie płytek jest obligatoryjne.

2. Zdarzają się jednak sytuacje (i to wcale nie tak rzadkie), że izolację podpłytkową wykonano tylko na powierzchni poziomej, bez wywinięcia na „czoło” okapu.

3. Kolejną sytuacją, którą można zaobserwować podczas diagnostyki, to wykonanie izolacji podpłytkowej i wywinięcie jej do obróbki w płaszczyźnie izolacji głównej, ale wykwity pojawiły się na skutek reprofilacji zbyt dużego spadku klejem do płytek.

FOT. 8. Płytka zdjęta z okapu czoła balkonu, pH na powierzchni zdjętej płytki wynosiło 6–7, co wskazuje na zaawansowane procesy destrukcyjne w zaprawie klejowej; fot.: M. Rokiel

Przeanalizujmy drugi i trzeci przypadek pod kątem możliwości naprawy bez konieczności usuwania wszystkich warstw połaci.

Podstawowe pytanie to takie, czy obligatoryjne jest usuwanie płytek i jastrychu dociskowego do poziomu izolacji głównej.

Proszę popatrzeć na konkretny przypadek – balkon ocieplony z obu stron (FOT. 6). Na etapie diagnostyki nie stwierdzono przecieków przez połać ani innych objawów uszkodzeń.

Oględziny zdjętej płytki okapu czoła balkonu wykazały zaawansowane procesy destrukcyjne w zaprawie klejowej (FOT. 8).

FOT. 9. Płytka zdjęta z okapu boku balkonu, pH na powierzchni zdjętej płytki wynosiło ok. 13, co wskazuje na co wskazuje na brak zaawansowanych procesów korozyjnych; fot.: M. Rokiel
FOT. 9. Płytka zdjęta z okapu boku balkonu, pH na powierzchni zdjętej płytki wynosiło ok. 13, co wskazuje na co wskazuje na brak zaawansowanych procesów korozyjnych; fot.: M. Rokiel

Wartość współczynnika pH na powierzchni zdjętej płytki wynosiła 6–7. Wskazuje to na obecność w tym miejscu żywic polimerowych. Natomiast zdjęta przyległa płytka okapu boku balkonu wykazywała pH na poziomie 13 (FOT. 9).

Dla jastrychu pH wynosiło ok. 13, co wskazuje na brak zaawansowanych procesów korozyjnych. Warstwa kleju była mokra, mokry był także jastrych – izolacji podpłytkowej nie wykonano. Poniżej stwierdzono obecność folii z tworzywa sztucznego. Była ona jednakże tylko warstwą rozdzielającą, pod folią stwierdzono obecność izolacji międzywarstwowej wykonanej z papy zgrzanej do próbki blacharskiej okapu.

Jako że oględziny zewnętrzne nie wykazały przecieków znajdujących się poniżej poziomu izolacji międzywarstwowej można przyjąć, że izolacja ta jest skuteczna.

Czytaj też: Tarasy i balkony z warstwą użytkową z płyt kamiennych >>>

To klasyczny przykład pokazujący, że możliwa jest częściowa naprawa połaci. Skoro nie stwierdzono innych błędów, to absurdem byłoby bezkrytyczne zalecenie usunięcia wszystkich warstw do płyty konstrukcyjnej (choć takie sytuacje mają miejsce).

O czym przeczytasz w artykule?Abstrakt

Uszkodzenia okapu

Prace naprawcze  warianty naprawy:
- kompleksowy,
- lokalny

Rola kleju do płytek

W artykule podano najczęstsze uszkodzenia okapu tarasowego lub balkonowego. Przedstawiono również metody naprawy tych uszkodzeń.

Eaves damage repair methods on terraces and balconies – case study.

The paper presents the most common types of terrace or balcony eaves damage and describes effective repair methods.

DOŁĄCZ DO NEWSLETTERA – kliknij tutaj »
Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 4/2020

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Przepis na idealnie gładkie i naturalnie białe ściany »


Szybko znajduj ukryte usterki i skracaj czas diagnostyki... ZOBACZ »


Szybki montaż stropu – jak to zrobić »

Jak dobrać optymalną elewację do budynku?

Różne wysokości konstrukcyjne stropów i różne rozstawy...
czytaj dalej »

Począwszy od wyboru rodzaju budynku, w pierwszym kroku, w kolejnych wskaż... czytaj dalej »

Jak przygotować się do termomodernizacji domu?


Styropian jest praktycznie niezniszczalnym produktem, nie przepuszcza wody, a jeśli chodzi o zachowanie w obecności ognia, to... ZOBACZ »


Czego użyć do izolacji dachu?

Potrzebny Ci wysokiej jakości tynk?

Rozwiązaniem, które zapewnia optymalne zaizolowanie są... czytaj dalej » Tego typu materiałów poszukują najbardziej wymagający użytkownicy, ceniący estetykę, funkcjonalność, bezpieczeństwo oraz... czytaj dalej »

Fakty i mity na temat szarego styropianu »

Od kilku lat rośnie popyt na styropiany szare. W Niemczech i Szwajcarii większość spr...  czytaj dalej »


Na czym polegają prace uszczelniające?

Wszystko o izolacji instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych »

Prace uszczelniające mają na celu odcięcie niebezpiecznych materiałów, substancji lub po prostu... czytaj dalej » Produkty przeznaczone do instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych, jak i... czytaj dalej »

Chemia budowlana - porady ekspertów »


Masz wątpliwości i pytania jak rozwiązać Twój problem techniczny? Dobierz stosowną technologię do Twoich potrzeb... ZOBACZ »


Jak zapewnić dobrą wibroakustykę budynku?

Wybierz najlepszy materiał do ociepleń »

Zapewnienie dobrej wibroakustyki dla budynku to coraz częściej wyzwanie dla świadomych i wymagających klientów. czytaj dalej » Czym różnią się materiały do izolacji poszczególnych elementów budynku? czytaj dalej »

Jak przygotować się do termomodernizacji domu?


Styropian jest praktycznie niezniszczalnym produktem, nie przepuszcza wody, a jeśli chodzi o zachowanie w obecności ognia, to... ZOBACZ »


Zarabiaj pieniądze sprzedając prąd

Jak zabezpieczyć budynek przed wilgocią?

Ilość energii jaką jest w stanie „wyprodukować” dany system fotowoltaiczny, zależy...
czytaj dalej »

Wilgoć pojawiająca się w budynku i związana z nią pleśń szkodzą naszemu zdrowiu, powodują wyższe rachunki za ogrzewanie i niszczą mury. czytaj dalej »

Planujesz wymianę dachu? Sprawdź »


Dzięki lekkości dachówek nie ma potrzeby wzmacniania Twojej starej struktury dachowej. W niektórych przypadkach jest nawet... ZOBACZ »


Żaluzje zewnętrzne - dlaczego warto je zamontować?

Szukasz pomysłu na wykończenie elewacji? Sprawdź

To doskonała inwestycja, która nie tylko podnosi wartość budynku mieszkalnego...
czytaj dalej »

Tynki cienkowarstwowe tworzą ochronno-dekoracyjną zewnętrzną warstwę o wysokiej odporności na... czytaj dalej »

Ekspert Budowlany - zlecenia

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
Flowcrete Polska Sp. z o.o. Flowcrete Polska Sp. z o.o.
Flowcrete Polska Sp. z o.o. Jesteśmy producentem i dystrybutorem materiałów do wykonywania bezspoinowch posadzek żywicznych -...
6/2020

Aktualny numer:

Izolacje 6/2020
W miesięczniku m.in.:
  • - Tynki renowacyjne
  • - Potencjał i funkcje dachów zielonych w miastach
Zobacz szczegóły
Dlaczego warto zadbać o balkon i taras?

Dlaczego warto zadbać o balkon i taras?

Trudno wyobrazić sobie nowoczesny dom bez jego wizytówki, czyli balkonu lub tarasu. Elementy te stanowią dodatkową powierzchnię, która pozwala na chwilę oddechu na...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.