Pobierz pełny numer IZOLACJI

Pełny numer IZOLACJI 6/2019 [PDF]

możesz pobrać BEZPŁATNIE - po prostu ZAREJESTRUJ konto w portalu

Termomodernizacja budynków z uwzględnieniem wymagań cieplno-wilgotnościowych od 1 stycznia 2021 roku

Thermomodernisation of buildings taking into account the thermal and humidity requirements applicable from 1st January 2021
Zastosowanie odpowiedniego materiału termoizolacyjnego pozwala na osiągnięcie niskich wartości współczynnika przenikania ciepła.
Zastosowanie odpowiedniego materiału termoizolacyjnego pozwala na osiągnięcie niskich wartości współczynnika przenikania ciepła.

Termomodernizacja dotyczy dostosowania budynku do nowych wymagań ochrony cieplnej i oszczędności energii. Ponadto stanowi zbiór zabiegów mających na celu wyeliminowanie lub znaczne ograniczenie strat ciepła w istniejącym budynku. Jest jednym z elementów modernizacji budynku, który przynosi korzyści finansowe i pokrycie kosztów innych działań.

Działania energooszczędne stosowane w budynkach o niskim zużyciu energii można podzielić na trzy podstawowe grupy:

  • Pierwsza to technologie związane z redukcją strat ciepła przez przegrody, a w szczególności:
    - ocieplanie przegród zewnętrznych (podłogi na gruncie, stropy, dach, ściany),
    - dobór stolarki okiennej i drzwiowej z uwzględnieniem wymagań cieplnych według rozporządzenia [1].
  • Druga grupa dotyczy redukcji strat oraz poprawy sprawności systemu instalacyjnego i jest to m.in.:
    - wymiana lub modernizacja grzejników,
    - wymiana lub modernizacja systemu grzewczego (zastosowanie ogrzewania podłogowego, powietrznego itp.),
    - instalacja termostatów,
    - montaż nowoczesnych regulatorów pogodowych bądź pokojowych,
    - izolacja przewodów c.w.u i c.o.,
    - wymiana lub modernizacja systemu wytwarzania ciepłej wody,
    - wymiana lub modernizacja systemu wentylacji (np. zastosowanie wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła – rekuperatora).
  • Trzecią grupę stanowią prace projektowo-wykonawcze lub modernizacyjne skupiające się na źródle ciepła, do których można zaliczyć:
    - zaprojektowanie i zainstalowanie lub wymianę źródła ciepła (zamiana kotła na nowy cechujący się lepszą sprawnością bądź zamiana źródła lokalnego na miejską sieć ciepłowniczą),
    - zmianę nośnika energii (zamiana kotła na inny, który wytwarza energię, spalając paliwo innego rodzaju, wyjątkiem jest zamiana paliwa w tym samym kotle, który jest przystosowany do spalania kilku rodzajów surowców),
    - zastosowanie technologii wykorzystującej odnawialne źródła energii (OZE) na potrzeby grzewcze (np. pompy ciepła, biopaliwa, kolektory słoneczne),
    - zastosowanie kogeneracji (produkcja jednoczesnego prądu oraz ciepła – dotyczy współdzielni),
    - a także zastosowanie automatyki sterującej źródłem.

 

Docieplenie przegród zewnętrznych jako podstawowy element termomodernizacji

Aby ilość energii cieplnej potrzebnej do użytkowania budynku zgodnie z jego przeznaczeniem można było utrzymać na racjonalnie niskim poziomie, przewidziano dwie metody pozwalające spełnić wymaganie w nowo projektowanych budynkach:

  • pierwsza polega na takim zaprojektowaniu przegród w budynku, aby wartości współczynników przenikania ciepła U/Uc [W/(m2·K)] przegród zewnętrznych, okien, drzwi oraz technika instalacyjna odpowiadały wymaganiom izolacyjności cieplnej, kryterium w zakresie ochrony cieplnej: Uc  ≤  Uc(max),
  • druga to zaprojektowanie budynku pod kątem zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną na jednostkę powierzchni pomieszczeń o regulowanej temperaturze powietrza w budynku, lokalu mieszkalnym lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową – EP [kWh/(m2·rok)], kryterium w zakresie oszczędności energii: EP    EP(max).

Według rozporządzenia [1] dla budynku produkcyjnego, magazynowego i gospodarczego dopuszcza się większe wartości współczynnika U/Uc niż U(max) oraz Uc(max), jeśli uzasadnia to rachunek efektywności ekonomicznej inwestycji, obejmujący koszt budowy i eksploatacji budynku. Ponadto w budynku mieszkalnym, zamieszkania zbiorowego, użyteczności publicznej, produkcyjnym, magazynowym i gospodarczym podłoga na gruncie w ogrzewanym pomieszczeniu powinna mieć izolację cieplną obwodową z materiału izolacyjnego w postaci warstwy o oporze cieplnym co najmniej 2,0 (m2·K)/W, przy czym opór cieplny warstw podłogowych oblicza się zgodnie z PN-EN ISO 6946:2008 [2] oraz PN-EN ISO 13370:2008 [3].

Według zmian wprowadzonych w rozporządzeniu [1] wymagania dla nowo projektowanych budynków dotyczą jednoczesnego spełnienia dwóch wymagań w zakresie współczynnika przenikania ciepła U [W/(m2·K)] – Uc Uc(max) dla pojedynczych przegród budynku oraz wskaźnika zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną EP [kWh/(m2·rok)] – EP EP(max) dla całego budynku.

RYS. 1. Przykładowy dobór materiałów termoizolacyjnych; rys.: K. Pawłowski
RYS. 1. Przykładowy dobór materiałów termoizolacyjnych; rys.: K. Pawłowski

Wymagania minimalne, o których mowa w ust. 1 rozporządzenia [1], uznaje się za spełnione dla budynku podlegającego przebudowie – termomodernizacji, jeżeli przegrody oraz wyposażenie techniczne budynku podlegające przebudowie odpowiadają przynajmniej wymaganiom izolacyjności cieplnej określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia [1]. Ponadto należy pamiętać, że budynek powinien być zaprojektowany i wykonany w taki sposób, aby ograniczyć ryzyko przegrzewania budynku w okresie letnim (dotyczy przegród przezroczystych – stolarka okienna). W trakcie projektowania i wykonywania docieplenia przegród zewnętrznych budynku należy pamiętać o wyeliminowaniu zjawiska kondensacji powierzchniowej (ryzyko rozwoju pleśni i grzybów pleśniowych) oraz kondensacji międzywarstwowej.

RYS. 2. Kolejność postępowania w aspekcie ocieplenia na istniejące ocieplenie; rys.: opracowanie własne na podst. [4, 5]
RYS. 2. Kolejność postępowania w aspekcie ocieplenia na istniejące ocieplenie; rys.: opracowanie własne na podst. [4, 5]

Zastosowanie odpowiedniego materiału termoizolacyjnego pozwala na osiągnięcie niskich wartości współczynnika przenikania ciepła U/Uc [W/(m2·K)] pełnej przegrody i liniowego współczynnika przenikania ciepła Ψ [W/(m·K)] oraz minimalizację ryzyka występowania kondensacji powierzchniowej i międzywarstwowej. Przed wyborem odpowiedniego materiału do izolacji cieplnej należy zwrócić uwagę na takie właściwości, jak:

  • współczynnik przewodzenia ciepła λ [W/(m·K)],
  • gęstość objętościowa,
  • izolacyjność akustyczna,
  • przepuszczalność pary wodnej,
  • współczynnik oporu dyfuzyjnego μ [-],
  • wrażliwość na czynniki biologiczne i chemiczne,
  • ochronę przeciwpożarową.

Na podstawie prowadzonych obliczeń i analiz w tym zakresie zestawiono przykładowy dobór materiałów termoizolacyjnych (RYS. 1).

RYS. 3–4. Rozkład temperatury w ścianie ocieplonej od zewnątrz (3) i od wewnątrz (4); rys.: K. Pawłowski
RYS. 3–4. Rozkład temperatury w ścianie ocieplonej od zewnątrz (3) i od wewnątrz (4); rys.: K. Pawłowski

Najpopularniejszą metodą wykonywania izolacji termicznej ścian stała się metoda lekka–mokra, która ewoluowała w bezspoinowy system ocieplenia określany w skrócie – BSO, a od 2009 r. w Polsce określana jest jako ETICS. Chociaż docieplenie metodą lekką–mokrą wydaje się nieskomplikowane, to w trakcie realizacji i eksploatacji można napotkać na pewne niedoskonałości, ponieważ wiedza dotycząca zasad stosowania ociepleń była relatywnie niska i brakowało doświadczeń wykonawczych oraz nadzór i kontrole podczas robót budowlanych były niewystarczające i mało efektywne. Dlatego ważnym zagadnieniem jest ocena trwałości docieplenia budynku.

Szczególnie jest to istotne w przypadku ponownego docieplenia ocieplonych ścian zewnętrznych w celu spełnienia obecnie obowiązujących przepisów prawnych i wymagań technicznych.

Naprawy ocieplonych elewacji dotyczą zabiegów:

  • kosmetycznych (np. mycie elewacji),
  • powierzchniowych (wzmacnianie struktur tynkarskich i malowanie zabezpieczające),
  • w zakresie usuwania uszkodzonych warstw i ponowne wykonywanie lub wymianę warstw zewnętrznych,
  • w zakresie wykonywania dodatkowego ocieplenia na już istniejącym.

Należy podkreślić, że wykonywanie dodatkowego ocieplenia na już istniejącym stało bardzo ważnym zagadnieniem remontowym wielu istniejących budynków mieszkalnych lub użyteczności publicznej. Dlatego też Instytut Techniki Budowlanej, a także organizacje zrzeszające producentów ociepleń starają się szczegółowo zapoznać z problematyką tego typu realizacji. Zasadne staje się opracowanie wytycznych realizacji ociepleń wykonywanych na ociepleniach istniejących.

RYS. 5. Ocieplenie poddaszy użytkowych w budynkach istniejących: izolacja cieplna między i pod krokwiami. Oznaczenia: 1 – dachówka ceramiczna, 2 – łata, 3 – kontrłata, 4 – szczelina dobrze wentylowana, 5 – folia wysokoparoprzepuszczalna, 6 – krokiew, 7 – izolacja cieplna (np. wełna mineralna), 8 – dodatkowa warstwa izolacji cieplnej (np. wełna mineralna), 9 – folia paroizolacyjna, 10 – płyta gipsowo­‑kartonowa; rys.: K. Pawłowski
RYS. 5. Ocieplenie poddaszy użytkowych w budynkach istniejących: izolacja cieplna między i pod krokwiami. Oznaczenia: 1 – dachówka ceramiczna, 2 – łata, 3 – kontrłata, 4 – szczelina dobrze wentylowana, 5 – folia wysokoparoprzepuszczalna, 6 – krokiew, 7 – izolacja cieplna (np. wełna mineralna), 8 – dodatkowa warstwa izolacji cieplnej (np. wełna mineralna), 9 – folia paroizolacyjna, 10 – płyta gipsowo­‑kartonowa; rys.: K. Pawłowski
RYS. 6. Ocieplenie poddaszy użytkowych w budynkach istniejących: izolacja cieplna nad krokwiami. Oznaczenia: 1 – dachówka ceramiczna, 2 – łata, 3 – kontrłata lub deskowanie, 4 – szczelina dobrze wentylowana, 5 – folia, 6 – izolacja cieplna (np. płyty PIR/PUR), 7 – folia paroizolacyjna, 8 – deskowanie, 9 – krokiew; rys.: K. Pawłowski
RYS. 6. Ocieplenie poddaszy użytkowych w budynkach istniejących: izolacja cieplna nad krokwiami. Oznaczenia: 1 – dachówka ceramiczna, 2 – łata, 3 – kontrłata lub deskowanie, 4 – szczelina dobrze wentylowana, 5 – folia, 6 – izolacja cieplna (np. płyty PIR/PUR), 7 – folia paroizolacyjna, 8 – deskowanie, 9 – krokiew; rys.: K. Pawłowski

W ostatnich latach powstały aprobaty techniczne wydane przez Instytut Techniki Budowlanej w Warszawie dla systemów uwzględniających możliwość mocowania do ścian ocieplonych nowego ocieplenia w zakresie spełnienia obowiązujących wymagań cieplnych. Obecne rozwiązania dotyczą jedynie systemów z zastosowaniem styropianu [4, 5].

Na podstawie prowadzonych analiz i obserwacji własnych oraz wytycznych dotyczących renowacji istniejących systemów dociepleń budynków opracowano algorytm (schemat) postępowania w zakresie ocieplenia na istniejące ocieplenie (RYS. 2).

Natomiast ocieplenie przegród zewnętrznych od wewnątrz projektowane i wykonywane jest w:

  • obiektach zabytkowych (budynki wpisane do rejestru zabytków lub objęte ochroną konserwatorską),
  • obiektach o wartości architektonicznej (ciekawy charakter elewacji lub oryginalny wygląd budynku),
  • obiektach o ograniczonych prawach własności (w przypadku gdy część ścian zewnętrznych znajduje się dokładnie na granicy działki),
  • a także w obiektach użytkowanych czasowo (ogrzewanie czasowe w nieregularnych okresach).

Takie rozwiązanie wiąże się jednak ze zjawiskiem wnikania pary wodnej w strukturę przegrody i jej kondensacji.

Na skutek niskiej temperatury otoczenia spada znacznie temperatura wewnątrz przegrody, powodując kondensację na styku warstwy konstrukcyjnej i izolacji cieplnej. Warstwa izolacji cieplnej od strony wewnętrznej przegrody oddziela konstrukcję muru od środowiska wewnętrznego co wpływa na zmniejszenie pojemności cieplnej całego budynku i powoduje wprowadzenie całej warstwy konstrukcyjnej w strefę przemarzania (RYS. 3–4).

Podstawową zaletą ocieplenia od wewnątrz jest zmniejszenie ilości energii niezbędnej do ogrzania pomieszczeń o żądanej temperaturze oraz skrócenia czasu nagrzewania [6].

Czytaj też: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie >>>

Docieplenie poddaszy użytkowych można przeprowadzić wprowadzając dodatkową warstwę izolacji cieplnej pod krokwiami lub zastosować system nadkrokwiowy (RYS. 5 i RYS. 6). Często w związku ze stanem technicznym materiału termoizolacyjnego międzykrokwiami należy podjąć decyzję w zakresie całkowitej wymiany ocieplenia.

Szczegółową analizę modernizacji poddaszy użytkowych przedstawiono m.in. w pracach [6, 7].

Abstrakt

W artykule opisano wybrane działania termomodernizacyjne stosowane w istniejących budynkach wraz z przykładami obliczeniowymi uwzgledniającymi wymagania cieplno-wilgotnościowe.

Thermomodernisation of buildings taking into account the thermal and humidity requirements applicable from 1st January 2021

The article describes selected thermo modernization measures applied in existing buildings together with calculation examples taking into account thermal and humidity requirements.

DOŁĄCZ DO NEWSLETTERA – kliknij tutaj »
Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 2/2020

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Sprawdzone sposoby na ocieplenie budynku »


Konieczność ocieplania ścian zewnętrznych wynika nie tylko ze względów ekonomicznych – im lepiej izolowane ściany, tym... ZOBACZ »


Uzyskaj pomoc w finansowaniu termomodernizacji »

Kiedy i gdzie stosować płyty warstwowe?

W praktyce, przeprowadzając termomodernizację budynku dociepla się ściany zewnętrzne, wymienia się okna i drzwi, modernizuje się systemy grzewcze i wentylacyjne...czytaj dalej »

Panele wybierane są przez wielu architektów jako elementy wieńczące i tworzące... czytaj dalej »

Co warto wiedzieć o ocieplaniu wełną skalną?


Konieczności ocieplania ścian zewnętrznych wynika nie tylko ze względów ekonomicznych – im lepiej izolowane ściany, tym ZOBACZ »


Jak wytłumić podłogę? Czego użyć?

Wszystko o izolacjach technicznych »

Zapewnienie dobrej wibroakustyki dla budynku to coraz częściej wyzwanie dla świadomych i wymagających... czytaj dalej » Produkty przeznaczone do instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych, jak i... czytaj dalej »

Fakty i mity na temat szarego styropianu »

Od kilku lat rośnie popyt na styropiany szare. W Niemczech i Szwajcarii większość spr...
czytaj dalej »


Od czego zacząć termomodernizację domu? Co zrobić, aby uzyskać dotację?

Czego użyć do naprawy balkonu lub tarasu?

Jak dzięki termomodernizacji zmniejszyć zuzycie energii na ogrzewanie domów nawet o 69%?.. czytaj dalej » Nawierzchnia drenażowa typu kamienny dywan powstaje z połączenia naturalnego kruszywa marmurowego... czytaj dalej »

Farby do wnętrz i elewacji - jakie powinny być?


W 2002 r. rynek farb fasadowych został zrewolucjonizowany przez farbę zolowo-krzemianową, która bazuje na całkowicie nowatorskiej koncepcji spoiw, dzięki czemu... ZOBACZ »


Jak oszczędzić na ogrzewaniu budynku?

Izolacja ze szkła komórkowego - co warto wiedzieć »

Zarabiaj pieniądze sprzedając prąd... czytaj dalej » Oprócz zastosowań przemysłowych, morskich, HVAC... czytaj dalej »

Na czym polega osuszanie budynków metodą cięcia?


Profesjonalne wykonanie usługi to 100% gwarancja na zabezpieczenie budynku przed... ZOBACZ »


Co warto wiedzieć o systemach natryskowych?

Jak zabezpieczyć budynek przed wilgocią?

Budynek ocieplony pianką jest szczelny akustycznie a przede wszystkim... czytaj dalej »

Wilgoć pojawiająca się w budynku i związana z nią pleśń szkodzą naszemu zdrowiu, powodują wyższe rachunki za ogrzewanie i niszczą mury... czytaj dalej »

Szukasz specjalistycznych farb i produktów?


Służymy fachowym doradztwem i pomagamy w doborze systemu malarskiego... ZOBACZ »


Elewacja, która wygląda jak drewno, marmur czy kamień »

Jak budować energooszczędnie?

Ładna fasada stanowi wizerunek budynku. Estetyczny wygląd elewacji często... czytaj dalej »

Przekonaj się, jakie rozwiązania sprawdzą się w nowoczesnym, energooszczędnym budownictwie... czytaj dalej »

Ekspert Budowlany - zlecenia

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
9/2020

Aktualny numer:

Izolacje 9/2020
W miesięczniku m.in.:
  • - Akustyka w budownictwie mieszkaniowym
  • - Renowacja i uszczelnianie cokołów
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.