Przyczyny zawilgacania budynków

The causes of dampness in buildings
Poznaj przyczyny zawilgacania budynków
Poznaj przyczyny zawilgacania budynków
Fot. Archiwum Redakcji

Wykonanie hydroizolacji w budynku, który w wyniku braku, uszkodzenia lub technicznego zużycia uszczelnienia uległ zawilgoceniu (tj. hydroizolacji wtórnej [1]), jest zagadnieniem na tyle złożonym, że praktycznie każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie.

Niezbędnym elementem jest diagnostyka zawilgoconej budowli [2], u której podstaw leży znajomość zjawisk, które prowadzą do zawilgocenia, zachodzących w przylegającym gruncie oraz w samej przegrodzie. Istotne jest bowiem nie tylko przeciwdziałanie przyczynom zawilgocenia występującym w tym konkretnym przypadku, ale również ograniczanie działań zbędnych (w myśl zasady, by "nie strzelać z armaty do wróbla").

Warunki gruntowo-wodne

Woda w gruncie może występować pod postacią wody włoskowatej (wilgotności gruntu), przesiąkającej (niewywierającej ciśnienia hydrostatycznego), zaskórnej oraz gruntowej (w obu przypadkach działającej pod ciśnieniem) [3]. Dobór prawidłowego rozwiązania hydroizolacji budynku wymaga zatem w pierwszym rzędzie zdefiniowania rodzaju obciążenia wodą. Podstawowe rodzaje obciążenia wywieranego przez wilgoć i wodę zawartą w gruncie na zagłębione w nim elementy budynków i budowli przedstawiono w TABELI 1.

Zgodnie z powyższym należy na początku rozróżnić dwie sytuacje - gdy konstrukcja (lub jej część) jest czasowo lub na stałe zanurzona w wodzie (w strefie saturacji, czyli nasycenia wodą [5]) lub też posadowiona jest powyżej najwyższego przewidywanego poziomu zwierciadła wód gruntowych. Powyżej zwierciadła wód gruntowych (w strefie ­aeracji, czyli napowietrzenia [5]) można oczekiwać niewielkiego obciążenia wodą (tj. niewywierającą ciśnienia hydrostatycznego), o ile grunt rodzimy oraz zasypka charakteryzują się odpowiednią przepuszczalnością lub (w przypadku gruntów słabo przepuszczalnych) zainstalowany został sprawny system drenażu. W przeciwnym przypadku dla gruntu słabo przepuszczalnego należy przewidzieć obciążenia wodą spiętrzoną.

Dla sprecyzowania klasy oddziaływania wody na elementy znajdujące się powyżej wód gruntowych istotna jest wodoprzepuszczalność gruntu budowlanego - jako wartość graniczną między gruntem dobrze przepuszczalnym a gruntami o słabszej wodoprzepuszczalności uznawana jest wartość współczynnika wodoprzepuszczalności = 10–4 m/s (TAB. 2) [4, 6].

Szczególnie istotne jest zatem prawidłowe określenie występujących warunków gruntowo-wodnych. W tym celu wymagane jest zazwyczaj przeprowadzenie badań geotechnicznych. Od wymogu tego można odstąpić jedynie w przypadku, gdy projekt hydroizolacji wykonany zostanie dla najbardziej niekorzystnego wariantu obciążania: wodą pod ciśnieniem.

TABELA 1. Dobór izolacji na podstawie warunków gruntowo-wodnych [4]
TABELA 1. Dobór izolacji na podstawie warunków gruntowo-wodnych [4]
TABELA 2. Klasyfikacja wodoprzepuszczalności gruntu na podstawie współczynnika wodoprzepuszczalności k [4, 7–8]
TABELA 2. Klasyfikacja wodoprzepuszczalności gruntu na podstawie współczynnika wodoprzepuszczalności k [4, 7-8]

Błędy związane z nieprawidłowym doborem hydroizolacji do występujących warunków gruntowo-wodnych mogą nie tylko być związane z nieuwzględnieniem występowania wody napierającej, ale być konsekwencją niewystarczającej wiedzy o stanie wilgotnościowym gruntu powyżej występowania wód gruntowych (RYS. 1).

RYS. 1. Główne rodzaje wody w gruncie; rys.: [5, 9]
RYS. 1. Główne rodzaje wody w gruncie; rys.: [5, 9]

W strefie aeracji należy się spodziewać dwóch lub trzech rodzajów wody [5, 9]:

  • wody związanej, która przylega do cząstek gruntu względnie utrzymywana jest w strefie wzajemnego kontaktu cząstek w postaci wody pendularnej,
  • wody kapilarnej (którą można uważać za stan przejściowy między wodą wolną a związaną), transportowanej w gruncie pod wpływem kapilarności przeciwnie do zwrotu działania siły ciężkości, ale również zgodnie z nim oraz w kierunkach poprzecznych.

Wymienione rodzaje wody charakteryzują się tym, że nie da się ich odprowadzić za pomocą drenażu - dlatego zdarzają się sytuacje stosowania drenażu w sytuacji, gdy jest to bezcelowe.

Posadzki budynków posadowionych powyżej zwierciadła wód gruntowych podlegają zasadniczo jedynie tym dwóm rodzajom obciążenia wodą. W przypadku ścian należy ponadto uwzględnić wodę wsiąkową, tj. wodę pochodzącą z opadów atmosferycznych, która infiltruje w gruncie bez wywierania ciśnienia na powierzchnię ścian.

Czytaj też: Kierunek przepływu pary wodnej przez strop nad piwnicą dla okresu zimowego i letniego >>>

Zdecydowana większość wyrobów stosowanych w zewnętrznych przegrodach budynków to materiały, które zawierają znaczną ilość wolnych przestrzeni o wymiarach bardzo małych w porównaniu z wymiarami samego materiału oraz charakteryzują się dobrze rozwiniętą powierzchnią wewnętrzną. Przestrzeń materiału zajętą przez ciało stałe nazywa się szkieletem, wolne przestrzenie porami - przy czym pory mogą być połączone między sobą systemem kanalików (kapilar) lub też częściowo oddzielone ściankami - a sam materiał ciałem kapilarno-porowatym [10-11].

Pory występujące w materiałach budowlanych mogą mieć różne rozmiary - średnica najmniejszych jest mierzona w nanometrach, zaś największych w milimetrach. Powszechnie stosowany jest podział podany przez Międzynarodową Unię Chemii Teoretycznej i Stosowanej (IUPAC), który w zależności od tzw. promienia efektywnego porów (przyjmując dla uproszczenia ich kulisty kształt) ref, rozróżnia trzy grupy [12]:

  • mikropory: ref  ≤  2 nm,
  • mezopory: 2 nm  <  reƒ  ≤  50 nm,
  • makropory: reƒ > 50 nm.
RYS. 2. Schematyczne przedstawienie różnych rodzajów porów i kapilar. Oznaczenia: 1 – kieszenie, 2 – pory zamknięte, 3 – pory otwarte (ciągłe), 4 – pory otwarte połączone systemem kapilar; rys.: [13]
RYS. 2. Schematyczne przedstawienie różnych rodzajów porów i kapilar. Oznaczenia: 1 - kieszenie, 2 - pory zamknięte, 3 - pory otwarte (ciągłe), 4 - pory otwarte połączone systemem kapilar; rys.: [13]

Pory mogą przyjmować różne formy (porów zamkniętych i otwartych, porów ciągłych i nieciągłych, tzw. kieszeni) oraz kształty - cylindryczne, klinowate, szczelinowe lub kuliste (RYS. 2). Mogą być też w mniejszym lub większym stopniu wzajemnie połączone - rozróżnia się pory otwarte (ciągłe) z przynajmniej dwoma otworami, kieszenie z przynajmniej jednym otworem oraz pory zamknięte niemające połączenia z otoczeniem [13-14].

Właściwości ciał kapilarno-porowatych zależą w głównej mierze od całkowitej objętości porów, rozkładu objętości porów w zależności od ich średnicy (struktury porowatości) oraz powierzchni właściwej porów. Za transport gazów i cieczy w porowatych materiałach budowlanych odpowiedzialne są przede wszystkim pory ciągłe [13].

Abstrakt

Przedmiotem artykułu są zagadnienia dotyczące hydroizolacji budynków. Omówiono w nim warunki gruntowo-wodne rzutujące na dobór odpowiednich do nich izolacji. Przeanalizowano magazynowanie i transport wody w materiałach porowatych, a także zjawiska sorpcji, kondensacji powierzchniowej i dyfuzji pary wodnej.

The causes of dampness in buildings

This paper concerns the issues related with waterproof insulation of buildings. It also describes the soil and water conditions that affect the selection of proper insulation materials. Storage and transfer of water in porous materials, as well as sorption, surficial condensation and water vapour diffusion have been analysed.

DOŁĄCZ DO NEWSLETTERA – kliknij tutaj »
Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 1/2020

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Płyty warstwowe - co warto wiedzieć?


Płyty warstwowe składają się z dwóch zewnętrznych okładzin metalowych, oddzielonych... ZOBACZ »


Wszystko o skutecznej hydroizolacji »

Uzyskaj pomoc w finansowaniu termomodernizacji »

Dlaczego hydroizolacja budynków jest tak ważną kwestią? Każdego roku na całym świecie czytaj dalej »

W praktyce, przeprowadzając termomodernizację budynku dociepla się ściany zewnętrzne, wymienia się okna i drzwi, modernizuje się systemy grzewcze i wentylacyjne..... czytaj dalej »

Co warto wiedzieć o ocieplaniu wełną skalną?


Konieczności ocieplania ścian zewnętrznych wynika nie tylko ze względów ekonomicznych – im lepiej izolowane ściany, tym ZOBACZ »


Systemy mocowań - jaki wybrać? Na co zwrócić uwagę?

Innowacyjne płyty styropianowe »

Dobór system mocowań elewacyjnych uzależniony jest m.in. od rodzaju materiału, z jakiego wykonane są ściany... czytaj dalej » Płyty będą mieć polepszone właściwości użytkowe i tym samym spełniać surowsze normy... czytaj dalej »

Ogniochronny bandaż pęczniejący - gdzie i kiedy go stosować?


Do prawidłowego oznaczenia przepustów instalacyjnych wykonanych przy... ZOBACZ »


Od czego zacząć termomodernizację domu? Co zrobić, aby uzyskać dotację?

Czego użyć do naprawy balkonu lub tarasu?

Jak dzięki termomodernizacji zmniejszyć zuzycie energii na ogrzewanie domów nawet o 69%?.. czytaj dalej » Jak obliczyć spadek balkonu? Po co wykorzystywać sznur dylatacyjny? czytaj dalej »

Farby do wnętrz i elewacji - jakie powinny być?


W 2002 r. rynek farb fasadowych został zrewolucjonizowany przez farbę zolowo-krzemianową, która bazuje na całkowicie nowatorskiej koncepcji spoiw, dzięki czemu... ZOBACZ »


Jak oszczędzić na ogrzewaniu budynku?

Chcesz poprawić efektywność energetyczną domu?

Zarabiaj pieniądze sprzedając prąd... czytaj dalej » Mniej więcej jedna trzecia globalnie zużywanej energii jest obecnie wykorzystywana do ogrzewania i chłodzenia budynków... czytaj dalej »

Szukasz narzędzi i materiałów do codziennej pracy?


Szukasz produktów w specjalnych promocyjnych cenach? ZOBACZ »


Jak zabezpieczyć budynek przed wilgocią?

Kiedy i gdzie stosować płyty warstwowe?

Wilgoć pojawiająca się w budynku i związana z nią pleśń szkodzą naszemu zdrowiu, powodują wyższe rachunki za ogrzewanie i niszczą mury...czytaj dalej »

Płyty warstwowe z wełny mineralnej posiadają odporność ogniową EI do... czytaj dalej »

Fakty i mity na temat szarego styropianu »

Od kilku lat rośnie popyt na styropiany szare. W Niemczech i Szwajcarii większość spr...
czytaj dalej »


Termomodernizacja – co obejmuje w praktyce?

Kiedy zastosować izolację z keramzytu?

Izolacja keramzyt

Termomodernizacja to szereg działań, które polegają na zmianach w strukturze budynku, a także... czytaj dalej »

Keramzyt nie traci swoich właściwości wraz z upływem czasu, dlatego można... czytaj dalej »

Ekspert Budowlany - zlecenia

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
10/2020

Aktualny numer:

Izolacje 10/2020
W miesięczniku m.in.:
  • - Szklana fasada o podwójnym przepływie powietrza
  • - Fala renowacji
Zobacz szczegóły
Flowcrete Polska Sp. z o.o. Flowcrete Polska Sp. z o.o.
Flowcrete Polska Sp. z o.o. Jesteśmy producentem i dystrybutorem materiałów do wykonywania bezspoinowch posadzek żywicznych -...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.