Okładziny podłogowe - wybrane zagadnienia

Floor coverings - selected topics
Uszkodzenie posadzki z płytek ułożonych na płycie OSB
Uszkodzenie posadzki z płytek ułożonych na płycie OSB
Fot. M. Rokiel

Dostępność różnego rodzaju i formatu płytek oraz niemal nieograniczone możliwości ich aranżacji kolorystycznej powodują, że wykładzina z płytek należy do najczęściej spotykanych posadzek. Poprawność jej wykonania zależy jednak nie tylko od fizycznego ułożenia płytek (choć to decyduje o końcowym efekcie wizualnym). Starannego doboru produktów używanych przy projektowaniu posadzki nie można ograniczać wyłącznie do materiałów na wykładzinę.

W większości przypadków nie analizuje się zjawisk zachodzących w warstwach podłogi, wykonawca ogranicza się tylko do sprawdzenia równości i ewentualnie wilgotności podłoża (i to nie zawsze) oraz doboru kleju i zaprawy spoinującej. W typowych sytuacjach i przy odrobinie szczęścia cały układ funkcjonuje. Prawdziwe problemy pojawiają się, gdy dochodzi do uszkodzenia płytek (odspojenia, spękania, wykruszenia spoin, odspojenia się mas dylatacyjnych itp.).

W wielu przypadkach przyczyna jest banalna - błędy wykonawcze, jednak naprawa nierzadko wymaga usunięcia wszystkich warstw wykończeniowych. Gorzej, gdy sytuacje nietypowe (problematyczne) rozwiązuje się analogicznie do typowych, a w rzeczywistości ilość niezbędnych do rozwiązania problemów technicznych pozwala mówić o konieczności ponownego zaprojektowania podłogi.

Doświadczenie pokazuje, że można mówić o pewnych typowych błędach związanych z wykonywaniem posadzek cementowych, jednocześnie należy jednak zwrócić uwagę na często popełniane błędy związane z rozwiązaniami nietypowymi.

Podłoża pod płytki

Do tzw. typowych podłoży pod płytki można zaliczyć beton/żelbet i podkłady cementowe, o trudnych można mówić w przypadku podłoży anhydrytowych czy z suchych jastrychów gipsowych, do krytycznych zaliczyć można np. podłoża drewniane czy drewnopochodne.

Gdzieś pomiędzy tymi dwoma typami uplasują się maty kompensacyjne (w wielu przypadkach traktowane jako swoiste panaceum na wszystkie problemy wykonawcze). Jednak powyższy podział jest umowny i nie wolno przy tym pominąć formatu płytek oraz warunków eksploatacji.

Wielki format (który dodatkowo nigdzie nie jest jednoznacznie zdefiniowany) wymusza traktowanie każdego podłoża jako trudne, a anhydrytowego wręcz jako krytyczne. I nie chodzi tu o dobór kleju, lecz o zjawiska fizyczne, które wymuszają znacznie szerszą analizę problemu.

Przeanalizujmy sytuację pozornie najprostszą: podłoże betonowe (płyta konstrukcyjna stropu czy podłogi), na którym wykonywana jest posadzka z płytek. Powierzchnia płyty żelbetowej zwykle wymaga wyrównania. Jest to najczęściej realizowane przez wykonanie jastrychu zespolonego. Alternatywą może być zastosowanie np. klejów średnio- czy grubowarstwowych.

Dopuszczalna wilgotność podłoża i minimalny czas sezonowania

Za dopuszczalną masową wilgotność przyjmuje się zwykle 4%; dla płyty żelbetowej o grubości 20 cm oznacza to, że w 1 m2 takiej płyty znajduje się prawie 18 litrów wody. Pytanie, czy to dużo czy mało jest wręcz retoryczne. Same płytki są w zasadzie paroszczelne, ewentualna dyfuzja wilgoci do góry jest więc możliwa jedynie przez spoiny.

Przy typowych płytkach (wymiary rzędu 30×30 cm czy 40×40 cm) i szerokości spoin w granicach 4-5 mm jest to jeszcze poziom akceptowalny, ale dla posadzki z płyt wielkoformatowych (np. 1×1 m czy większych) taka ilość może być krytyczna. Dla takiej sytuacji nawet 2% wilgotności (ok. 8 litrów wody w 1 m2 płyty) może przekraczać potencjalnie niebezpieczny poziom zawilgocenia, zwłaszcza w sytuacji, gdy powierzchnia może się intensywnie nagrzewać, np. od światła słonecznego.

Równie istotne jest sezonowanie podłoża. Materiały cementowe (beton, zaprawa) cechują się skurczem przy wysychaniu i wiązaniu. Jest to tzw. skurcz fizyczny i chemiczny. Ten drugi jest ściśle związany z hydratacją cementu. Przykładowo całkowity skurcz betonu klasy C35/45 szacowany jest na 0,4 mm/m, ustaje on po około 3 latach.

Przez pierwsze 14 dni wielkość skurczu wynosi jedynie około 11% skurczu całkowitego. Po 3 miesiącach skurcz wynosi około 60% skurczu końcowego [1]. Z tego powodu, zwłaszcza przy dużych płytkach, wymóg przynajmniej półrocznego sezonowania podłoża betonowego, podany w wytycznych [2-3], jest uzasadniony procesami fizykochemicznymi zachodzącymi w betonie. Czas ten można skrócić, jeżeli z indywidualnej analizy wynika, że w momencie wykonywania prac odkształcenia podłoża ustały lub zmniejszyły się do akceptowalnego poziomu.

Jastrych zespolony

Przeanalizujmy teraz sytuację, gdy na konstrukcji betonowej wykonuje się cementowy podkład zespolony. Taki jastrych pracuje razem z podłożem. Oznacza to, że oprócz obciążeń użytkowych przenosi on wszelkiego rodzaju odkształcenia betonowego podłoża. Dodatkowo on sam podlega opisanym powyżej procesom skurczowym, a w przypadku wykonania na niewysezonowanym podłożu betonowym - odkształcenia skurczowe.

Podstawowym wymogiem poprawnego wykonania takiego jastrychu jest jego zespolenie z podłożem. Zwykle traktuje się, że wystarczy wykonanie warstwy sczepnej. Jest to niestety podstawowy błąd. Jeżeli zaprawa na jastrych zespolony ma konsystencję gęstoplastyczną, to oprócz wykonania wspomnianej warstwy sczepnej wymagane jest bardzo staranne zagęszczenie jastrychu. Charakterystycznym objawem porwanego zagęszczenia jest efekt "pocenia się" układanej zaprawy. To zjawisko występuje jednak wtedy, gdy zaprawa tworząca jastrych zespolony jest starannie zagęszczona.

Na FOT. 1-3 pokazano błędnie wykonany jastrych zespolony. Zdjęcia przedstawiają absolutny brak zagęszczenia zaprawy - materiał rozprowadzono jedynie na warstwie sczepnej, bez żadnego zagęszczenia. Rezultatem są rysy skurczowe i brak przyczepności do podłoża.

Jastrych zespolony może być także wykonany jako wylewka samopoziomująca. Także w tym przypadku niezbędne jest zespolenie z podłożem (wykonanie specjalnego gruntowania zalecanego przez producenta).

FOT. 1–3. Błędnie wykonany jastrych zespolony – materiał rozprowadzono jedynie na warstwie sczepnej bez żadnego zagęszczenia; fot.: M. Rokiel
FOT. 1-3. Błędnie wykonany jastrych zespolony - materiał rozprowadzono jedynie na warstwie sczepnej bez żadnego zagęszczenia; fot.: M. Rokiel

Parametrem przeciwdziałającym zarysowaniu jastrychu zespolonego jest właśnie przyczepność. Naprężenia pochodzące od skurczu przekazywane są na podłoże, które także je przenosi. Wymaga to jednak odpowiedniej przyczepności. Jastrych zespolony nigdy nie pracuje samodzielnie (niezależnie od podłoża). Pośredniczy jedynie w przenoszeniu obciążeń, dlatego najważniejszym parametrem jest przyczepność oraz wytrzymałość na ściskanie. Parametry wytrzymałościowe podłoża i materiału jastrychu zespolonego muszą być porównywalne.

Punktem wyjścia zawsze będzie określenie obciążeń (mechanicznych, termicznych itp.) oraz miejsca zastosowania. Ten drugi wymóg jest równie ważny, inne będą bowiem wymagania stawiane podłożu pod płytki w salonie, a inne na dnie niecki basenowej. I będą się one od siebie przynajmniej w kilku punktach różniły.

Czytaj też: Jak poprawić izolacyjność akustyczną w budownictwie mieszkaniowym >>>

Wytyczne "Warunki techniczne..." [3] wymagają podłoża z zaprawy cementowej o grubości min. 25 mm i wytrzymałości na ściskanie przynajmniej 12 MPa, a na zginanie 3 MPa. Wg normy DIN 18560-3 [4] powinien to być jastrych klasy przynajmniej C20 F3. Norma DIN 18157 [2] dopuszcza wykonywanie okładzin na jastrychu o wytrzymałości na ściskanie wynoszącej przynajmniej 15 MPa (C15).

Podłogi pływające

W wypadku podłóg pływających sytuacja komplikuje się ze względu na charakter pracy jastrychu. Istotne parametry takiego jastrychu to jego wytrzymałość na zginanie (nie na ściskanie!!!) oraz grubość. Jastrych taki leży na termoizolacji, czyli na podłożu sprężystym. Oznacza to, że pod wpływem obciążeń użytkowych w przekroju pojawiają się naprężenia zarówno ściskające, jak i rozciągające. Ich rozkład i wielkość są zmienne i zależą od wielkości oraz miejsca występowania obciążenia. Oczywiście newralgiczne są naprężenia rozciągające - zbyt duża ich wartość prowadzi do powstania rys i spękań.

Do przekroczenia wartości krytycznej (a więc powodującej uszkodzenie jastrychu) prowadzi najczęściej:

  • zastosowanie materiału termoizolacyjnego o zbyt dużej ściśliwości,
  • zbyt cienka warstwa jastrychu,
  • zbyt mała wytrzymałość na zginanie,

przy czym te przyczyny nierzadko występują łącznie. Wbrew obiegowej opinii zazbrojenie jastrychu siatkami nie prowadzi do zwiększenia jego wytrzymałości na zginanie. Taka siatka może być jedynie traktowana jako zbrojenie przeciwskurczowe (i to nie bezkrytycznie).

O czym przeczytasz w artykule?Abstrakt

Podłoża pod płytki

Dopuszczalna wilgotność podłoża i minimalny czas sezonowania

Jastrych zespolony

Podłogi pływające

Dobór styropianu

Grubość podłoża z zaprawy cementowej

Jastrych na warstwie rozdzialającej

Powstawanie rys

Zastosowanie płyt wielkoformatowych

Podłoża drewnopochodne i drewniane

Charakter pracy okładziny z płytek i podłogi z OSB

Przedmiotem artykułu są wybrane zagadnienia dotyczące okładzin podłogowych. Artykuł zaczyna się od charakterystyki podłoży pod płytki, po czym następuje omówienie dopuszczalnej wilgotności podłoża i minimalnego czasu jego sezonowania, charakterystyka jastrychu zespolonego, podłóg pływających oraz styropianu, jaki należy dobierać pod podłogi, grubości podłoża i zaprawy cementowej, wylewania jastrychu na warstwie rozdzielającej i przyczyn powstawania rys. Druga część poświęcona jest problemom związanym z układaniem płyt wielkoformatowych ze szczególnym uwzględnieniem podłoży drewnopochodnych i drewnianych oraz okładzin z płytek i podłóg z OSB.

Floor coverings - selected topics

The paper raises selected issues concerning floor coverings. It begins with the characteristics of substrates for tiles, followed by a discussion on the permissible moisture content of the substrate and the minimum time of its seasoning, characteristics of composite screed, floating floors and foamed polystyrene to be selected for floors, thickness of substrate and cement mortar, casting the screed on the separating layer and the reasons for the formation of cracks. The second part is devoted to the problems associated with the installation of large-format panels, with particular emphasis on wood-based and wooden substrates, as well as tile and OSB floor coverings.

DOŁĄCZ DO NEWSLETTERA – kliknij tutaj »
Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 11/12/2019

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Wybierz najlepszy materiał do ociepleń »


Czym różnią się materiały do izolacji poszczególnych elementów budynku? ZOBACZ »


Poznaj sposoby izolacji dachu płaskiego »

Jak wykonać ocieplenie w systemie ETICS?

Jaki materiał zastosować na dachu płaskim, zielonym, odwróconym, a jak na dachu pokrytym wcześniej papą termozgrzewalną?
czytaj dalej »

W przypadku budynków istniejących należy dokładnie sprawdzić jakość... czytaj dalej »

Uzyskaj tytuł mgr. inż. i uprawnienia budowlane!


Wiedza i umiejętności praktyczne zdobyte podczas studiów drugiego stopnia... ZOBACZ »


Jak zapewnić dobrą wibroakustykę budynku?

Rewolucja na rynku termoizolacji?

Zapewnienie dobrej wibroakustyki dla budynku to coraz częściej wyzwanie dla świadomych i wymagających klientów. czytaj dalej » Utrzymanie odpowiedniej temperatury wewnątrz obiektu, położonego w wymagającej strefie... czytaj dalej »

Fakty i mity na temat szarego styropianu »

Od kilku lat rośnie popyt na styropiany szare. W Niemczech i Szwajcarii większość spr...  czytaj dalej »


Na czym polegają prace uszczelniające?

Wszystko o izolacji instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych »

Prace uszczelniające mają na celu odcięcie niebezpiecznych materiałów, substancji lub po prostu... czytaj dalej » Produkty przeznaczone do instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych, jak i... czytaj dalej »

Chemia budowlana - porady ekspertów »


Masz wątpliwości i pytania jak rozwiązać Twój problem techniczny? Dobierz stosowną technologię do Twoich potrzeb... ZOBACZ »


Czego użyć do izolacji dachu?

Czym ocieplić piwnicę lub garaż?

Rozwiązaniem, które zapewnia optymalne zaizolowanie są... czytaj dalej » Izolacja stropów nad garażami podziemnymi musi spełniać wysokie wymagania akustyczne, cieplne i przeciwpożarowe... czytaj dalej »

Malowanie kafli krok po kroku »


Malowanie kafli to wciąż mało popularny sposób zmiany wystroju wnętrza... ZOBACZ »


Co warto wiedzieć o systemach natryskowych?

Jak zabezpieczyć budynek przed wilgocią?

Budynek ocieplony pianką jest szczelny akustycznie a przede wszystkim...
czytaj dalej »

Wilgoć pojawiająca się w budynku i związana z nią pleśń szkodzą naszemu zdrowiu, powodują wyższe rachunki za ogrzewanie i niszczą mury. czytaj dalej »

Planujesz wymianę dachu? Sprawdź »


Dzięki lekkości dachówek nie ma potrzeby wzmacniania Twojej starej struktury dachowej. W niektórych przypadkach jest nawet... ZOBACZ »


Elewacja, która wygląda jak drewno, marmur czy kamień »

Szukasz pomysłu na wykończenie elewacji? Sprawdź

Ładna fasada stanowi wizerunek budynku. Estetyczny wygląd elewacji często...
czytaj dalej »

Tynki cienkowarstwowe tworzą ochronno-dekoracyjną zewnętrzną warstwę o wysokiej odporności na... czytaj dalej »

Ekspert Budowlany - zlecenia

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
7/8/2020

Aktualny numer:

Izolacje 7/8/2020
W miesięczniku m.in.:
  • - Tarasy wentylowane
  • - Zastosowanie kruszyw lekkich
Zobacz szczegóły
Flowcrete Polska Sp. z o.o. Flowcrete Polska Sp. z o.o.
Flowcrete Polska Sp. z o.o. Jesteśmy producentem i dystrybutorem materiałów do wykonywania bezspoinowch posadzek żywicznych -...
Dlaczego warto zadbać o balkon i taras?

Dlaczego warto zadbać o balkon i taras?

Trudno wyobrazić sobie nowoczesny dom bez jego wizytówki, czyli balkonu lub tarasu. Elementy te stanowią dodatkową powierzchnię, która pozwala na chwilę oddechu na...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.