Narażenie środowiskowe na azbest w województwie podlaskim

Azbest w województwie podlaskim
Poznaj wpływ azbestu na zdrowie człowieka
Poznaj wpływ azbestu na zdrowie człowieka
www.amianto.info
Ciąg dalszy artykułu...

Azbest w województwie podlaskim

Województwo podlaskie, tak jak i cała Polska, przystąpiło do programu usuwania azbestu. W listopadzie 2008 roku Urząd Marszałkowski województwa podlaskiego opracował „Program usuwania wyrobów zawierających azbest z terenu województwa podlaskiego”, którego cele pokrywały się z planem ogólnopolskim. W planie podjęto próbę ustalenia ilości azbestu znajdującego się na terenie województwa (TAB. 4).

Oszacowano, że wg stanu na 2000 rok na terenie województwa podlaskiego zabudowanych jest ok. 1103 tys. Mg wyrobów zawierających azbest, z czego 1083 tys. Mg stanowią płyty azbestowo-cementowe, a 20 tys. Mg - rury azbestowo-cementowe. Natomiast wg stanu na 2007 rok to samo źródło szacuje, że na terenie województwa podlaskiego znajduje się ok. 340 437 Mg wyrobów zawierających azbest, zabudowanych jako pokrycia dachowe i elewacje [24].

Trzeba zaznaczyć, że oszacowanie stanu ilości azbestu na początku mogło sprawiać trudności i autorzy programu zastrzegają, że mogą to być dane nieścisłe.

W województwie podlaskim znajdowały się dwa zakłady, które zaprzestały produkcji wyrobów zawierających azbest na mocy ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest. Pracownicy tych zakładów zostali objęci specjalistyczną opieką lekarską [9, 25]. Były to:

  • KONIMPEX sp. z o.o. Konin, Oddział w Sokółce (poprzednia nazwa: Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe KONIMPEX sp. z o.o. w Koninie, Oddział w Sokółce),
  • Wytwórnia Materiałów Izolacyjnych Azbestowo-Cementowych S.C. w Żelechach, gm. Piątnica.
TAB. 4. Wyroby azbestowe na terenie województwa podlaskiego (w liczbach)
TAB. 4. Wyroby azbestowe na terenie województwa podlaskiego (w liczbach)

Jednym z narzędzi programu oczyszczania kraju z azbestu na lata 2009-2032 do monitorowania całego procesu jest Baza Azbestowa [26], w której gromadzi się wszelkie informacje o procesie usuwania azbestu na poziomie gminy, powiatu i województwa. Na ww. stronie, prowadzonej przez Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii, znaleźć można wiele informacji dotyczących bezpiecznego postępowania z wyrobami azbestowymi, przydatnych w zarządzaniu całym procesem usuwania szkodliwych wyrobów, a także w śledzeniu realizacji ogólnopolskiego programu oczyszczania kraju.

Portal GeoAzbest, czyli Elektroniczny System Informacji Przestrzennej (ESIP), integruje dane z bazy azbestowej z danymi przestrzennymi [27]. W Bazie Azbestowej znajdują się następujące informacje:

  • baza firm zajmujących się usuwaniem wyrobów azbestowych, czyli tzw. eternitu,
  • lista składowisk odpadów azbestowych,
  • dane statystyczne, takie jak dane ilościowe zinwentaryzowanych i unieszkodliwionych wyrobów zawierających azbest [26].

W województwie podlaskim do usunięcia zostało jeszcze 395  099,459 Mg.

Rodzaje wyrobów azbestowych to przede wszystkim:

  • płyty płaskie - 14 552 Mg,
  • płyty faliste - 377 361 Mg,
  • rury i złącza azbestowe - 1772 Mg.

W województwie podlaskim obecnie znajduje się 25 firm, które w różny sposób biorą udział w programie usuwania azbestu w latach 2009-2032, na przykład poprzez usługi w usuwaniu, transporcie, identyfikacji azbestu, jego oznaczaniu, szkoleniach itp.

Na terenie województwa podlaskiego znajdują się dwa składowiska odpadów: w powiatach zambrowskim i łomżyńskim [26].

Nadzorem nad bezpiecznym usuwaniem azbestu zajmują się Państwowa Inspekcja Sanitarna, Państwowa Inspekcja Pracy, organy nadzoru budowlanego.

Najczęstsze zagrożenie dla pracowników występuje podczas prac demontażowych, czyli zdejmowania pokryć dachowych z budynków mieszkalnych i gospodarczych oraz osłon z budynków mieszkalnych [7].

Podczas kontroli firm, które zajmują się demontażem i usuwaniem wyrobów zawierających azbest, w naszym województwie stwierdzano między innymi następujące uchybienia podczas tych prac:

  • brak zgłoszenia właściwym organom zamiaru przeprowadzenia prac usuwania wyrobów zawierających azbest,
  • brak szczegółowego planu prac usuwania wyrobów zawierających azbest,
  • brak przeszkolenia pracowników i osób nadzorujących prace polegające na usuwaniu wyrobów zawierających azbest,
  • nieprawidłowe przygotowanie odpadów azbestowych i pojazdu do ich transportu (nieoznakowane, nieopakowane w folię polietylenową, środek transportu nieoczyszczony z elementów umożliwiających uszkodzenie opakowań odpadów azbestowych),
  • brak oznakowania odpadów azbestowych,
  • niewłaściwe warunki bezpiecznego usuwania wyrobów zawierających azbest, tj.: nie odizolowano obszaru prac z zastosowaniem osłon zabezpieczających przenikanie azbestu do środowiska, nie umieszczono w strefie prac tablic informacyjnych: "Uwaga! Zagrożenie azbestem" [28].

W ostatnich latach w województwie podlaskim nie stwierdzono chorób zawodowych wywołanych przez azbest [28-29].

Czytaj też: Czy można zalegalizować budynek pokryty eternitem? >>>

Podsumowanie

Po 1945 roku na terenie Polski znalazło się ok. 2 mln ton azbestu [25]. Azbest był stosowany powszechnie niemal we wszystkich gałęziach gospodarki. Niestety, jego wprowadzenie do obiegu w środowisku okazało się wielką pomyłką ze względu na jego niezwykle groźne działanie na zdrowie. Obecnie postępuje proces likwidacji ze środowiska tego chorobotwórczego czynnika, który zaczął się w roku 1997. Proces ten znalazł swój wyraz w "Programie Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032".

Do tego programu przystąpiły władze województwa podlaskiego na szczeblu gminnym, powiatowym i wojewódzkim. Zinwentaryzowano wyroby azbestowe i teraz stopniowo eliminuje się je ze środowiska. Do usunięcia pozostaje jeszcze 395  099,459 [Mg]. Azbest ze środowiska zostanie przeniesiony na specjalne wysypiska odpadów i tam odpowiednio zdeponowany. W województwie podlaskim są dwa takie składowiska i mają one pokryć zapotrzebowanie naszego województwa.

Badania potwierdzają, że odpowiednio składowany azbest nie stanowi zagrożenia dla środowiska.

Największe zagrożenie dla człowieka występuje podczas prac przy rozbiórce azbestu i podczas ekspozycji zawodowej. W związku z tym zasady pracy z azbestem są szczególnie regulowane przez przepisy prawa, zmierzające do maksymalnego ograniczenia narażenia pracowników. Wydaje się, że obecne prawodawstwo skutecznie zabezpiecza pracowników i środowisko przed niepożądaną emisją pyłu do otoczenia. Pracownicy są objęci szczególną opieką medyczną.

Właściwe postępowanie z azbestem podczas jego usuwania to nie tylko ochrona bezpośrednio narażonych pracowników, ale także ograniczenie narażenia populacji pozazawodowej z najbliższego otoczenia tych prac. Użytkowanie i usuwanie azbestu na Podlasiu odbywa się pod stałym nadzorem organów kontrolnych naszego państwa.

W województwie podlaskim jest duże nagromadzenie wyrobów azbestowych na osobę w stosunku do innych rejonów Polski, ale też żadne dane nie stwierdzają jakiegoś większego narażenia ludności w stosunku do reszty kraju. Można mieć tylko nadzieję, że program likwidacji azbestu będzie postępował bez zakłóceń i jeszcze przed 2032 rokiem nastąpi całkowita eliminacja tego kancerogennego materiału z rejonów Zielonych Płuc Polski.

Literatura

1. Program Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009–2032, https://www.mpit.gov.pl/media/15224/Program_2009_2032.pdf, dostęp 23.01.2019
2. https://mlodytechnik.pl/technika/5087-azbest
3. "Młody Technik", https://mlodytechnik.pl/magazyn/5222-mlody­‑technik-3-2012; dostęp 23.01.2019
4. "Wytyczne szacowania ryzyka zdrowotnego dla czynników rakotwórczych", z. 5, "Azbest", Instytut Medycyny Pracy im. prof. dra med. J. Nofera w Łodzi, Łódź 1997.
5. Z. Byczkowska, L. Dawydzik, "Medycyna pracy w praktyce lekarskiej", Instytut Medycyny Pracy im. prof. dra med. J. Nofera w Łodzi, Łódź 1999.
6. S.E. Manahan, "Toksykologia środowiskowa. Aspekty chemiczne i biochemiczne", Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2018.
7. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz. Urz. UE L 353 z 31 grudnia 2008 r. z późniejszymi zmianami).
8. M. Siemiński, "Środowiskowe zagrożenia zdrowia", Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2001.
9. Ustawa z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (DzU z 2017 r. poz. 2119).
10. CAS Number 77536-66-4, Asbestos, actinolite.
11. CAS Number 77536-67-5, Anthophyllite asbestos.
12. CAS Number 12001-29-5, Chrysolite.
13. CAS Number 132207-32-0, Asbestos, chrysolite.
14. CAS Number 12172-73-5, Amosite.
15. CAS Number 12001-28-4, Crocidolite.
16. CAS Number 77536-68-6, Asbestos, tremolite.
17. Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (DzU z 2018 r. poz. 1286).
18. S. Bujak-Pietrek, I. Szadkowska-Stańczyk, "Medycyna pracy 2012", t. 2, "Narażenie na działanie respirabilnych włókien azbestu podczas różnych etapów prac związanych z usuwaniem materiałów azbestowych", Instytut Medycyny Pracy im. prof. dra med. J. Nofera w Łodzi, Łódź 2012.
19. Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 13 grudnia 2010 r. w sprawie wymagań w zakresie wykorzystania wyrobów zawierających azbest oraz wykorzystywania i oczyszczania instalacji lub urządzeń, w których były lub są wykorzystywane wyroby zawierające azbest (DzU z 2011 r. nr 8, poz. 31).
20. Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 14 października 2005 r. w sprawie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest oraz programu szkolenia w zakresie bezpiecznego użytkowania takich wyrobów (DzU z 2005 nr 216 poz. 1824).
21. Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest (DzU z 2004 nr 71 poz. 649 z późniejszymi zmianami).
22. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24 lipca 2012 r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (DzU 2016 r. poz. 1117).
23. "Choroby azbestowe w Polsce", http://www.imp.lodz.pl/home_pl/o_instytucie/reg_and_databases/osrodek_referencyjny_azbest/zawodowe_choroby_azbestozalezne_w_polsce/, dostęp 22.01.2019
24. "Program usuwania wyrobów zawierających azbest z terenu województwa podlaskiego", www.wrotapodlasia.pl/resource/file/download_file/id.29271, dostęp 24.01.2019
25. N. Szeszenia-Dąbrowska (red.), "Azbest. Ekspozycja zawodowa i środowiskowa. Skutki i profilaktyka", Instytut Medycyny Pracy, Łódź 2004.
26. Baza azbestowa, https://www.bazaazbestowa.gov.pl/, dostęp 17.01.2019
27. Baza azbestowa, https://esip.bazaazbestowa.gov.pl/geoserwis.html, dostęp 18.01.2019
28. "Ocena stanu sanitarnego województwa podlaskiego za 2016 rok", https://wssebialystok.bip.gov.pl/ocena-stanu­‑sanitarnego­‑wojewodztwa podlaskiego/ocena-stanu-sanitarnego­‑wojewodztwa-podlaskiego-za-2016-rok.html, dostęp 15.01.2019
29. "Ocena stanu sanitarnego województwa podlaskiego za 2017 rok", https://wssebialystok.bip.gov.pl/ocena-stanu­‑sanitarnego­‑wojewodztwa-podlaskiego/ocena-stanu-sanitarnego­‑wojewodztwa-podlaskiego-za-2017-rok.html, dostęp 16.01.2019

DOŁĄCZ DO NEWSLETTERA – kliknij tutaj »

[dachy, ochrona środowiska, azbest, usuwanie azbestu, właściwości azbestu, materiał budowlany, wyroby azbestowe, pył azbestu, płyty azbestowe, eternit, usuwanie eternitu, województwo podlaskie, likwidacja azbestu]

Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 5/2019

Komentarze

(1)
Pedrooo | 03.07.2019, 09:25
Niby szkodliwy, niby trzeba się go pozbyć a jak się idzie do urzędu by zabrali azbest do utylizacji to nie mają pieniędzy
   1 / 1   

Wybrane dla Ciebie


Najlepszy system stropowy?


Betonowe stropy można produkować na różne sposoby – z betonu przygotowanego na placu budowy lub w fabryce, gdzie panują kutemu optymalne warunki. ZOBACZ »



Odkryj nowy wymiar bezpieczeństwa dla Twojego domu »

Żaluzje ceramiczne, szklane, wentylowane. Co wybrać?

Każdemu z nas zależy na zapewnieniu odpowiedniego bezpieczeństwa swoim bliskim i miejscu, które jest dla nas najważniejsze. Wybór...
czytaj dalej »

Które rozwiązanie sprawdzi się w Twoim przypadku? Jak ochronić wnętrze przed słońcem, hałasem lub zimnem? czytaj dalej »

Czym skutecznie zaizolować fundament?

Zadaniem hydroizolacji jest zablokowanie dostępu wody i wilgoci do wnętrza obiektu budowlanego. Istnieje kilka rodzajów izolacji krystalizujących, a ich znajomość ułatwia zaprojektowanie i wykonanie szczelnej budowli. czytaj dalej »

 


Izolacja natryskowa - co warto wiedzieć?

Dobierz najlepszy materiał izolacyjny »

Produkty polimocznikowe można stosować wszędzie tam, gdzie wymagana jest... czytaj dalej » Niski poziom ochrony cieplnej generuje wysokie koszty utrzymania budynku, stanowiące duże obciążenie budżetu... czytaj dalej »

Uszczelnianie trudnych powierzchni! Zobacz, jak to zrobić skutecznie »


Doszczelniając przegrodę od strony wewnętrznej budynku ograniczamy przenikanie pary wodnej do warstwy izolacyjnej, natomiast... ZOBACZ »


Fakty i mity na temat szarego styropianu »

Jak zabezpieczyć rury przed stratami ciepła?

Od kilku lat rośnie popyt na styropiany szare. W Niemczech i Szwajcarii większość spr... czytaj dalej » Czym powinieneś kierować się przy wyborze odpowiedniej izolacji rur? czytaj dalej »

Jak wykonać trwałe posadzki?

Jakich technologii oraz materiałów użyć do wykonania podłóg przemysłowych, naprawy betonów lub przeprowadzenia renowacji posadzek?  czytaj dalej »


Najlepszy produkt na tynku termoizolacji? Sprawdź »

Jak uzyskać pełne uprawnienia architektoniczne?

Obniżona wartość λ pozwala zmniejszyć straty energetyczne oraz wydatki na eksploatacje budynków.
czytaj dalej »

Zobacz, jak otrzymać uprawnienia do samodzielnego wykonywania zawodu architekta w Polsce i UE czytaj dalej »

Dlaczego hydroizolacja budynków jest tak ważna?

Sprawdzony sposób na przyspieszenie ocieplenia »

W budynkach nowo wznoszonych barierę dla wody gruntowej stanowi hydroizolacja zewnętrzna ścian piwnic i izolacja pod płytą fundamentową... czytaj dalej » Jakiego produktu użyć, by aplikacja była łatwa, efektywność większa, a tempo pracy ekspresowe? czytaj dalej »

Czego użyć do izolacji podłóg, dachów i fasad?


Istotną różnicą pomiędzy styropianami białymi i grafitowymi jest ich odporność na ZOBACZ »



mgr inż. Artur Żamojda
mgr inż. Artur Żamojda
Artur Żamojda ukończył ochronę środowiska na Wydziale Budownictwa i Inżynierii Środowiska Politechniki Białostockiej. Pracuje w Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Białymstoku. Z... więcej »
dr hab. Jolanta Piekut
dr hab. Jolanta Piekut
Jolanta Piekut ukończyła chemię na Filii Uniwersytetu Warszawskiego w Białymstoku. Pracuje na Wydziale Budownictwa i Inżynierii Środowiska w Katedrze Inżynierii Rolno-Spożywczej i Kształtowa... więcej »
Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
Triflex Polska Triflex Polska
Triflex zyskał na rynku europejskim pozycję lidera w zakresie opracowywania, kompleksowego doradztwa oraz zastosowania uszczelnień i powłok...
7/8/2019

Aktualny numer:

Izolacje 7/8/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Wtórne hydroizolacje poziome
  • - Mocowanie elewacji wentylowanych
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.