Pobierz pełny numer IZOLACJI

Pełny numer IZOLACJI 6/2019 [PDF]

możesz pobrać BEZPŁATNIE - po prostu ZAREJESTRUJ konto w portalu

Izolacje w konserwacji zabytków

Łukasz Konarzewski, Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków, w rozmowie z Jarosławem Guzalem
Jarosław Guzal  |  IZOLACJE 11/12/2018  |  07.12.2018
Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków Łukasz Konarzewski
Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków Łukasz Konarzewski
Farby KABE

O tym, czy branża izolacyjna sprostała wyzwaniom związanym z renowacją zabytków, oraz o trendach w sztuce konserwatorskiej, mówi Łukasz Konarzewski, Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków.

Poznaliśmy się w tym roku na konferencji "Renoaktywator" w Katowicach. Kiedy słuchałem Pana wystąpienia, wiedziałem, że muszę się z Panem spotkać i porozmawiać na te tematy. W związku z tym moje pierwsze pytanie brzmi: Czy z punktu widzenia zabytków warto w ogóle przejmować się czymś takim, jak izolacja termiczna? Czy ten temat jest poruszany w kontekście konserwacji zabytków?

Tak, ale pod warunkiem, że te izolacje termiczne dotyczą izolacji wewnętrznych. Wiem, że to jest bardzo trudne technicznie i stosowane w przypadku, kiedy we wnętrzach tych obiektów nie ma nic ciekawego i cennego. Natomiast jeśli chodzi o zewnętrzne stosowanie izolacji, z reguły nie powinniśmy ich stosować, tym bardziej jeżeli jest to obiekt wpisany do rejestru zabytków. Jak Pan widział w czasie mojego wystąpienia podawałem przykład budynków z Zabrza, których elewacja po zastosowaniu izolacji została po prostu zdeformowana. Są oczywiście na rynku różnego rodzaju powłoki do izolacji termicznej, ale zwykle okazywały się one nieskuteczne pod tym względem.

Czyli można zaryzykować stwierdzenie, że jeśli chodzi o zewnętrzne warstwy, to branża izolacyjna nie sprostała wyzwaniom związanym z renowacją zabytków? Dobrze wiemy, że ocieplanie od wewnątrz jest technologią, która jest obecna na rynku, ale ma ona swoje wymogi i bywa po prostu ryzykowna.

Zgadza się.

Czyli w Pana ocenie nie ma skutecznej metody izolowania termicznego, optymalnej dla wymogów konserwatorskich?

W mojej ocenie przynajmniej dotychczas raczej nie ma, a w każdym razie nie da się tego problemu rozwiązać łatwo. Zapewne z mojego wystąpienia pamięta Pan przykład budynku Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach, który stanowi dobrej próby międzywojenną modernę. Tam zastosowanie pięciocentymetrowej izolacji skończyło się niedobrze. Jest też przykład pięknego i modernistycznego kompleksu szpitalnego w Sosnowcu, gdzie po termomodernizacji okna wskoczyły do środka, i ten budynek po prostu stracił proporcje. Tynki, które były na zewnątrz, nie zostały już odtworzone, bo nikt nie był w stanie tego zrobić na izolacji termicznej. Stare oryginalne tynki stosowane kiedyś na Śląsku miały swoją fakturę, którą dziś trudno powtórzyć. Mamy tu mnóstwo budynków z cegły i to budownictwo ceglane chcielibyśmy zachować, dlatego w takich przypadkach stosowanie izolacji jest wykluczone.

W przypadku Jury Krakowsko-Częstochowskiej to mamy tam liczne przykłady kamienia wapiennego w połączeniu z cegłą. Z kolei na południu mamy klasyczną chatę drewnianą. Trudno sobie wyobrazić chatę z XIX wieku obkładaną styropianem czy inną warstwą izolacyjną. Także trudno mi sobie wyobrazić stosowanie izolacji termicznych w przypadku wielu obiektów zabytkowych.

Ma Pan pod swoją opieką przede wszystkim budynki przedwojenne. Zresztą cały Śląsk w tym zakresie ma ogromny potencjał, bo tych obiektów jest po prostu sporo. Z tego, co się orientuję, w rejestrze zabytków znajdziemy również obiekty z okresu powojennego.

Tak, są również takie przypadki, aczkolwiek przynajmniej na razie dosyć rzadkie. Pomiędzy Chorzowem a Katowicami znajduje się były ośrodek postępu technicznego, który stanowi dawna część Parku Kultury i Wypoczynku. Znajduje się tam kompleks pawilonów wystawienniczych z lat 70. XX wieku. Jeden z nich staramy się wpisać do rejestru zabytków. Na terenie Parku jest też budynek Planetarium, który już jest wpisany do rejestru. Wreszcie mamy słynny katowicki Spodek, który jeszcze nie jest w rejestrze zabytków, natomiast jest już w gminnej ewidencji zabytków i możliwe, że w nieodległej przyszłości zostanie wpisany do rejestru zabytków. Nie ukrywam, że chcemy go chronić, ponieważ nie chcielibyśmy, żeby podzielił los na przykład kolejowego dworca katowickiego, który został dość znacząco przebudowany, a był przecież znakiem rozpoznawczym Katowic.

Sam Pan wie, jakie kontrowersje wzbudziło wpisanie do rejestru zabytków np. Pałacu Kultury w Warszawie. To są tak wyjątkowe obiekty, o dużym znaczeniu - negatywnym czy pozytywnym, to już jest inna sprawa, ja nie chcę o tym dyskutować - ale mające znaczenie historyczne i również trochę architektoniczne. W szczególności to architektoniczne znaczenie bardziej się liczy. Nie wiem, czy bym wpisał Pałac Kultury do rejestru zabytków, ale np. już taki Spodek katowicki, jako architekturę bardzo dobrej próby, współczesną, byłbym skłonny wpisać.

Wnioskuję z Pana wypowiedzi, że rok 1945 jest swoistą granicą w dziedzinie konserwacji zabytków. Wszystko przed tą datą jest już formalnie w gestii zainteresowania konserwatora zabytków? Czyli wpisujemy wszystko to, co było przed wojną?

Tak, to co było zbudowane przed 1945 rokiem jest w szczególnym przedmiocie mojego zainteresowania. W tej chwili kolejna cezura się zarysowuje gdzieś na wysokości roku 1989, który kończy zamkniętą historycznie epokę. W przypadku obiektów z tego okresu ważnych konserwatorsko, tak jak już wcześniej wspomniałem, nie ma obecnie jeszcze wiele.

JG: Proszę mi powiedzieć, na ile w ogóle hasła energooszczędność i efektywność energetyczna elektryzują środowisko konserwatorów zabytków?

W mojej ocenie ekologia jest niezwykle ważna. Również i my konserwatorzy zabytków zdajemy sobie doskonale sprawę, że zawierają się w tym wiodące i trudne problemy. Myślimy o nich często, ale mamy rozdwojenie sumienia, bo z jednej strony nie chcemy strat energetycznych - przecież dzisiaj, gdy na naszej planecie żyje 7 mld ludzi, wiadomo, że wszystko się liczy: każdy wat energii, każdy promień słońca i wszystko to jest niezmiernie ważne. Z drugiej jednak strony, staramy się, żeby nasz krajobraz kulturowy, tak przecież dla nas, zwłaszcza Polaków, ważny, był zachowany w największym możliwym stopniu. Żeby świadczył o naszej tożsamości i funkcjonował w ogólnej świadomości i aby równocześnie wszyscy dobrze czuli się w ubogaconej nim przestrzeni publicznej.

Jak w Polsce radzimy sobie z tymi zabytkami? Jakie tempo, jako kraj, mamy w tej dziedzinie? Jestem na Śląsku regularnie i tak myślę, że gdyby to wszystko zmodernizować… Tu jest ogromny potencjał. Czy doczekamy się tego?

Doczekamy. My też wielu rzeczy nie widzimy. Dopiero jak się wyjedzie na dłużej i wróci, to widać, że to wszystko się dzieje. Pan, mieszkając w Warszawie, nie dostrzega zmian, jakie ja widzę, kiedy tam jeżdżę. A ja widzę tam ogromne zmiany. Często jest to dla mnie szok. Za każdym razem, kiedy przyjeżdżam do Warszawy dostrzegam coś nowego. Tak samo pewnie jest ze Śląskiem.

Śląsk jest ważny, co trochę mówię również ze względu na osobisty patriotyzm lokalny, ale to naprawdę wyjątkowy region. Musimy też pamiętać, że województwo śląskie w obecnych granicach to województwo trzech byłych zaborów, które do dziś ma widoczne pozostałości różnic kulturowych, a poniekąd także mentalnych. Więc obszar ten jest historycznie niezwykle zróżnicowany, a przez to wyjątkowo bogaty kulturowo.

Jak Pan ocenia poziom i przygotowanie zawodowe konserwatorów do współczesnych wyzwań związanych z modernizacją zabytkowych zasobów?

Jest nieźle. Natomiast wydaje mi się, że mamy nieco zbyt urzędnicze podejście. Nasze miejsce w administracji publicznej jest takie, że branżowe podstawy prawne w dużej mierze de facto wypełniamy intuicyjnie. Nikt nie napisał w ustawie, że coś ma być np. wysokie albo niskie, zielone albo żółte. Musimy o tym sami zdecydować. I jedni konserwatorzy zabytków radzą sobie z tym lepiej, inni gorzej. Mam tu na myśli przede wszystkim podejście do konkretnego tematu. Jestem za tym, aby rozmawiać z inwestorem, negocjować każdą sprawę, ale jednocześnie mieć świadomość, że są pewne linie brzegowe, których nie powinno się przekraczać. Wówczas można dojść do porozumienia, nie tracąc przy tym najważniejszych elementów w danym zabytku przy jednoczesnym sprostaniu, żeby był to obiekt przynajmniej w miarę nowoczesny. Wydaje się, że tego właśnie troszkę brakuje w praktyce konserwatorskiej. Niezależnie od tego uważam, że polska szkoła konserwatorska w całości jest wspaniała. To, co Pan ma w Warszawie, to wszystko to przecież właśnie polska szkoła konserwatorska i to jest coś wielkiego, wyjątkowego i naprawdę wspaniałego. Odbudowa Zamku Królewskiego, warszawska Starówka, Nowe Miasto… Przykładów jest mnóstwo.

Czyli rozumiem, że radziłby Pan ­swoim kolegom konserwatorom większą elastyczność przy podejmowaniu decyzji?

Tak, zwłaszcza w działaniach pomiędzy właścicielami zabytków a nami samymi. Myślę, że to by nam się z pewnością, przynajmniej w pewnym stopniu, przydało.

Zobacz też: Złożone układy ścienne z cegły w dociepleniach od wewnątrz

DOŁĄCZ DO NEWSLETTERA – kliknij tutaj »
Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 11/12/2018

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Przepis na idealnie gładkie i naturalnie białe ściany »


Szybko znajduj ukryte usterki i skracaj czas diagnostyki... ZOBACZ »


Szybki montaż stropu – jak to zrobić »

Jak dobrać optymalną elewację do budynku?

Różne wysokości konstrukcyjne stropów i różne rozstawy...
czytaj dalej »

Począwszy od wyboru rodzaju budynku, w pierwszym kroku, w kolejnych wskaż... czytaj dalej »

Jak przygotować się do termomodernizacji domu?


Styropian jest praktycznie niezniszczalnym produktem, nie przepuszcza wody, a jeśli chodzi o zachowanie w obecności ognia, to... ZOBACZ »


Czego użyć do izolacji dachu?

Potrzebny Ci wysokiej jakości tynk?

Rozwiązaniem, które zapewnia optymalne zaizolowanie są... czytaj dalej » Tego typu materiałów poszukują najbardziej wymagający użytkownicy, ceniący estetykę, funkcjonalność, bezpieczeństwo oraz... czytaj dalej »

Fakty i mity na temat szarego styropianu »

Od kilku lat rośnie popyt na styropiany szare. W Niemczech i Szwajcarii większość spr...  czytaj dalej »


Na czym polegają prace uszczelniające?

Wszystko o izolacji instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych »

Prace uszczelniające mają na celu odcięcie niebezpiecznych materiałów, substancji lub po prostu... czytaj dalej » Produkty przeznaczone do instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych, jak i... czytaj dalej »

Chemia budowlana - porady ekspertów »


Masz wątpliwości i pytania jak rozwiązać Twój problem techniczny? Dobierz stosowną technologię do Twoich potrzeb... ZOBACZ »


Jak zapewnić dobrą wibroakustykę budynku?

Wybierz najlepszy materiał do ociepleń »

Zapewnienie dobrej wibroakustyki dla budynku to coraz częściej wyzwanie dla świadomych i wymagających klientów. czytaj dalej » Czym różnią się materiały do izolacji poszczególnych elementów budynku? czytaj dalej »

Jak przygotować się do termomodernizacji domu?


Styropian jest praktycznie niezniszczalnym produktem, nie przepuszcza wody, a jeśli chodzi o zachowanie w obecności ognia, to... ZOBACZ »


Zarabiaj pieniądze sprzedając prąd

Jak zabezpieczyć budynek przed wilgocią?

Ilość energii jaką jest w stanie „wyprodukować” dany system fotowoltaiczny, zależy...
czytaj dalej »

Wilgoć pojawiająca się w budynku i związana z nią pleśń szkodzą naszemu zdrowiu, powodują wyższe rachunki za ogrzewanie i niszczą mury. czytaj dalej »

Planujesz wymianę dachu? Sprawdź »


Dzięki lekkości dachówek nie ma potrzeby wzmacniania Twojej starej struktury dachowej. W niektórych przypadkach jest nawet... ZOBACZ »


Żaluzje zewnętrzne - dlaczego warto je zamontować?

Szukasz pomysłu na wykończenie elewacji? Sprawdź

To doskonała inwestycja, która nie tylko podnosi wartość budynku mieszkalnego...
czytaj dalej »

Tynki cienkowarstwowe tworzą ochronno-dekoracyjną zewnętrzną warstwę o wysokiej odporności na... czytaj dalej »

Ekspert Budowlany - zlecenia

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
6/2020

Aktualny numer:

Izolacje 6/2020
W miesięczniku m.in.:
  • - Tynki renowacyjne
  • - Potencjał i funkcje dachów zielonych w miastach
Zobacz szczegóły
Flowcrete Polska Sp. z o.o. Flowcrete Polska Sp. z o.o.
Flowcrete Polska Sp. z o.o. Jesteśmy producentem i dystrybutorem materiałów do wykonywania bezspoinowch posadzek żywicznych -...
Dlaczego warto zadbać o balkon i taras?

Dlaczego warto zadbać o balkon i taras?

Trudno wyobrazić sobie nowoczesny dom bez jego wizytówki, czyli balkonu lub tarasu. Elementy te stanowią dodatkową powierzchnię, która pozwala na chwilę oddechu na...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.