Pobierz pełny numer IZOLACJI

Pełny numer IZOLACJI 1/2017 [PDF]

możesz pobrać BEZPŁATNIE - po prostu ZAREJESTRUJ konto w portalu

Skażenie mikrobiologiczne na zewnętrznych powierzchniach ocieplonych elewacji budynków

Cechy i specyfika ociepleń jako czynnik wpływający na rozwój skażenia mikrobiologicznego
mgr inż. Paweł Gaciek  |  IZOLACJE 9/2018  |  16.10.2018
Poznaj przykłady skażenia mikrobiologicznego na zewnętrznych powierzchniach ocieplonych elewacji budynków
Poznaj przykłady skażenia mikrobiologicznego na zewnętrznych powierzchniach ocieplonych elewacji budynków
Archiwum autora

W otoczeniu budynku występuje ogromna ilość drobnoustrojów, z których część może mieć niekorzystny wpływ na estetykę i trwałość budynku.

Ciąg dalszy artykułu...

Cechy i specyfika ociepleń jako czynnik wpływający na rozwój skażenia mikrobiologicznego

Bardzo ważną kwestią dotyczącą powstawanie skażenia mikrobiologicznego na elewacjach ocieplonych w technologii ETICS są cechy i właściwości fizyczne samego ocieplenia. Nie należy ich rozpatrywać w kategorii wad lub usterek, lecz raczej pewnej specyfiki fizycznej, której występowanie jest uzasadnione ich ważniejszą funkcją użytkową - izolacją termiczną.

Z obserwacji wynika, że niektóre ściany budynków przed ociepleniem nie były zasiedlone przez skażenie mikrobiologiczne, a w ciągu kilku lat po ociepleniu na ich fasadach wystąpiły "zielone lub brunatne naloty". Można to wyjaśnić efektami fizycznymi, jakie towarzyszą ociepleniu elewacji. Ściany przed ociepleniem, z uwagi na swą dużą akumulację cieplną, o wiele dłużej wypromieniowują ciepło na zewnątrz i w ten sposób, mówiąc najprościej, osuszają się samoczynnie.

Elewacje o ekspozycji północnej i zacienionej pozbywają się w taki sposób stanu ciągłego zawilgocenia. Oczywiście tracą przy tym energię cieplną – albo nabytą z otoczenia (lato), albo grzewczą (sezon grzewczy), tworząc w ten sposób podłoże niesprzyjające rozwojowi glonów i grzybów. Ocieplenie ścian z oczywistych względów znacząco ogranicza straty ciepła, a więc i możliwość przenikania go na zewnątrz.

Osłonę termoizolacji od zewnątrz i wykończenie systemu ociepleniowego tworzą: warstwa kleju zbrojona siatką z włókna szklanego i wyprawa tynkarska lub inna okładzina, najczęściej relatywnie cienka.

Fot. 26. Pozbawione nalotu miejsca wystepowania mostków cieplnych na połączeniach płyt styropianowych; fot.: archiwum autora

Warstwy zewnętrzne ocieplenia mają niedużą grubość, a więc i znikomą zdolność akumulacji ciepła, dlatego temperatura na powierzchni zewnętrznej ocieplenia bardzo szybko spada i nie przeciwdziała zawilgoceniu powierzchniowemu. Temperatura lica zewnętrznego ocieplenia (np. tynku) przeważnie zbliżona jest do temperatury otocznia, nie przepływa bowiem przez nią istotny strumień energii cieplnej, jaki przepływał przez ścianę przed ociepleniem. Ocieplenie w pewnym sensie "przeszkadza" więc w suszeniu ściany na koszt właściciela obiektu. Pamiętajmy jednak, że taka jest przecież główna funkcja i cel ocieplenia - zatrzymanie ciepła w pomieszczeniach wewnętrznych, oszczędzanie energii i środowiska; trudno więc formułować zastrzeżenia co do tej właściwości ocieplenia w odniesieniu do agresji mikrobiologicznej.

Co ciekawe, zielone naloty nie pojawiają się w miejscach występowania mostków termicznych – miejsca te są osuszane przez przepływające przez nie ciepło (FOT. 26). Czasem wraz z parą wodną migrują w tych miejscach na zewnątrz substancje chemiczne niszczące skażenie albo generujące wzrost pH podłoża.

Biorąc pod uwagę wszystkie wymienione czynniki oraz cechy ociepleń, połączywszy je dodatkowo z potężną skalą wykonania ociepleń w ostatnich latach w Polsce, można znaleźć wyjaśnienie dla celowości tematu podjętego w niniejszym opracowaniu i Rekomendacji RT ITB-1185/2010 [4].

Likwidacja skażenia mikrobiologicznego oraz zabezpieczanie ocieplonych elewacji

Uwagi ogólne

Podstawowym warunkiem skutecznego usunięcia skażenia mikrobiologicznego z ocieplonych elewacji jest zaplanowanie odpowiednich działań, właściwych dla określonego obiektu, oraz zrealizowanie ich we właściwej kolejności, w optymalny dla konkretnego obiektu sposób. Powstaje więc potrzeba stworzenia odpowiedniego opisu pozwalającego skonkretyzować takie potrzeby - przede wszystkim należy dokonać oceny technicznej skażonej elewacji.

Wykonana ocena techniczna elewacji powinna składać się z dwóch części: diagnostycznej i opisującej rozwiązanie renowacyjne.

Korzystając z informacji zawartych we wcześniejszych punktach niniejszego opracowania, można wnioskować, że skoro skażenie mikrobiologiczne ma przeważnie charakter nalotu, raczej niepenetrującego w głąb wyprawy tynkarskiej, to należy przyjąć, że mamy do czynienia jedynie ze zjawiskiem powierzchniowym. Praktyka pokazuje, że tak jest w większości przypadków. Na FOT. 27 pokazano mikroorganizmy zmyte wodą pod ciśnieniem, a FOT. 28 obrazuje nalot zdrapany na sucho. W jednym i drugim przypadku widać nienaruszoną powłokę tynku, a więc i brak widocznej gołym okiem penetracji skażenia w głąb struktury.

FOT. 27. Zielony nalot mikroorganizmów zmyty wodą pod ciśnieniem; fot.: archiwum autora (P. Gaciek)
FOT. 28. Fragment elewacji z warstwą mikroorganizmów zdrapana na sucho; fot.: archiwum autora (P. Gaciek)
FOT. 27. Zielony nalot mikroorganizmów zmyty wodą pod ciśnieniem; fot.: archiwum autora FOT. 28. Fragment elewacji z warstwą mikroorganizmów zdrapana na sucho; fot.: archiwum autora

Diagnostyka elewacji - ocena wizualna

Ocena wizualna elewacji powinna zawierać informacje na temat:

a) rodzaju i intensywności skażenia mikrobiologicznego,

b) okresu, w którym skażenie na elewacji się pojawiło,

c) stanu i rodzaju zabrudzenia elewacji,

d) czynników przyczyniających się do powstawania skażenia mikrobiologicznego,

e) stanu wyprawy tynkarskiej; sprawdzeniu powinno podlegać w szczególności:
- czy pyli,
- czy się osypuje,
- czy jest popękana,
- czy jest odspojona od warstwy zaprawy klejącej zbrojonej siatką z włóka szklanego,

f) stanu ocieplenia - czy istnieją widoczne oznaki uszkodzeń ocieplenia (rysy, pęknięcia, odspojenie ocieplenia od ściany, uszkodzenie warstwy zbrojonej itp.).

Jeśli zostanie stwierdzona jakakolwiek z wyżej wymienionych usterek wyprawy tynkarskiej lub ocieplenia, należy dokonać naprawy na podstawie projektu napraw, wykonanego indywidualnie przez uprawnionego projektanta. Osoba tworząca opinię techniczną lub projekt napraw ocieplenia może skorzystać z opracowanego przez BOLIX systemu napraw ociepleń, objętego Rekomendacją Techniczną ITB RT ITB - 1015/2014.: BOLIX RENO TERM. System napraw ociepleń ścian zewnętrznych budynków [2].

Najbardziej niekorzystne dla trwałości systemu są usterki zasugerowane w punkcie f), ich wystąpienie może bowiem grozić oderwaniem ocieplenia od ściany podczas intensywnego działania wiatru. Najbardziej wrażliwe na tego typu zjawiska są ściany szczytowe, na których przeważnie nie występują otwory okienne i drzwiowe, loggie, balkony, a więc elementy tworzące dodatkowe miejsca zamocowania ocieplenia, przeciwdziałające sile zrywającej. Ponadto okna tworzą powierzchnie przejmujące siły wiatru, jednocześnie zmniejszając wpływ tych sił na powierzchnię ocieplenia. Zagrożenie odpadnięciem ocieplenia dodatkowo nasila się na ścianach o dużej wysokości oraz na nierównościach, które często są przyczyną pośrednią usterki wynikającej z nieskutecznego mocowania termoizolacji do nierównego podłoża (powierzchnia ściany).

Określenie rozwiązania renowacyjnego

Mówiąc krótko, ta część opracowania powinna być wprost odpowiedzią na rozwiązanie zdiagnozowanych problemów, szczegółowo określonych w części dotyczącej diagnostyki elewacji. Opis techniczny postępowania powinien zawierać co najmniej:

  • sposób wyeliminowania albo ograniczania wpływu przyczyn wywołujących lub sprzyjających rozwojowi skażenia mikrobiologicznego,
  • wyszczególnienie robót naprawczych, jakie powinny być wykonane na elewacji (zależnie od zdiagnozowanych usterek),
  • wskazanie kolejności wykonania robót,
  • wyszczególnienie i charakterystyka materiałów potrzebnych do napraw,
  • określenie metody usunięcia skażenia mikrobiologicznego,
  • określenie metody zabezpieczenia elewacji przed ponownym wystąpieniem skażenia.

Jeśli zostaną stwierdzone usterki warstw ocieplenia, to należy postępować wg odpowiednich procedur naprawczych podanych w Rekomendacji Technicznej RT ITB - 1015/2014 [2].

Jest rzeczą bardzo ważną, aby opis napraw zawierał szczegółowe określenie sposobu usunięcia czynników wywołujących lub sprzyjających rozwojowi skażenia mikrobiologicznego. Przeważnie mamy do czynienia z nieprawidłowościami w obszarze wykonania obróbek blacharskich, opierzeń blaszanych, orynnowania, zadaszeń, przeróbek instalacji antenowych itp., a więc chodzi o przyczyny natury technicznej i eksploatacyjnej, które szerzej opisano powyżej.

Rozpatrując np. stan polimerowych (w tym głównie akrylowych) wypraw tynkarskich na ociepleniach istniejących do 10 lat, można stwierdzić, że w około 90% przypadków "zaglonienie" nie doprowadza do istotnego spadku wytrzymałości warstwy tynkarskiej.

Czytaj też: Termomodernizacja budynków mieszkalnych - wybrane aspekty >>>

Przyczyn środowiskowych wywołujących skażenie mikrobiologiczne oraz przyczyn wynikających ze specyfiki metody ocieplenia ("zimne lico zewnętrzne ocieplenia", chropowata struktura tynku, tendencja niektórych wypraw do brudzenia się itp.) najczęściej nie da się usunąć. W związku z tym należy prawidłowo zabezpieczyć elewację przed ponownym wystąpieniem skażenia mikrobiologicznego w warunkach środowiskowych, z jakimi mamy do czynienia.

Na ogół elewacje, na których skażenie mikrobiologiczne lub zabrudzenie występuje dłużej niż 5 lat, nawet po umyciu są odbarwione na pewnych obszarach, czyli niejednorodne kolorystycznie. Oczywiście pewne zabrudzenia mogą odbarwić nawet elewacje nowe. Dlatego zabezpieczenie elewacji przeważnie polega na pomalowaniu odpowiednimi farbami lub nałożeniu innych powłok impregnacyjnych.

Wynikająca z tego korzyść polega na uzyskaniu oprócz zabezpieczenia również efektu estetycznego, odświeżenia i wygładzenia struktury chropowatej tynku, zmatowionej po umyciu, co ogranicza osiadanie kurzu i penetrację tynku przez zabrudzenia i zarodniki grzybów. Powłoka z farby dodatkowo ogranicza chłonność tynku, która bywa że rośnie z wiekiem elewacji.

W najczęściej spotykanych sytuacjach rozwiązanie problemu skażenia mikrobio­logicznego na elewacji wiąże się z naprawą obróbek blacharskich, usunięciem "zielonych nalotów" za pomocą myjki ciśnieniowej, dezynfekcją ściany za pomocą odpowiednich środków i nałożeniem wzmacniających powłok gruntujących i malarskich o podwyższonej odpornościa na skażenia mikrobiologiczne.

Literatura

1. Instrukcje ITB nr 447/2009, 334/2002 oraz 334/96.
2. Rekomendacja Techniczna ITB RT ITB - 1015/2014, "BOLIX RENO TERM. System napraw ociepleń ścian zewnętrznych budynków", ITB, Warszawa.
3. Instrukcja nr IB/02/2001, "Usuwanie Skażenia Mikrobiologicznego i Zabezpieczanie elewacji Budynku Systemem BOLIX Complex", BOLIX SA
4. Rekomendacja Techniczna ITB RT ITB-1185/2010 "BOLIX Complex - renowacje system renowacji i ochrony mikrobiologicznej ścian zewnętrznych budynków", Warszawa 2010.

DOŁĄCZ DO NEWSLETTERA – kliknij tutaj »

[termomodernizacja, etics, bso, ocieplenie elewacji, ocieplanie, ochrona mikrobiologiczna, ocieplone elewacja, skażenie mikrobiologiczne, elewacje, metoda lekka-mokra, system etics, ocieplenia, ocieplone elewacje, glony, pleśń, zacieki, naloty, zielone naloty, grzyby, mikroorganizmy, mostki cieplne, termoizolacja]

Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 9/2018

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Jak wykonać hydroizolację w warunkach zimowych?


Sprawdź, jakie materiały sprawdzą się przy temperaturach rzędu –10, a nawet –20°C czytaj dalej »


Dobierz najlepszy materiał ociepleniowy. Sprawdź »

Zarabiaj pieniądze sprzedając prąd »

Inwestorzy szukają wciąż lepszych, mocniejszych i bardziej wytrzymałych, a przede wszystkim bezpiecznych dla zdrowia produktów. Gdzie je znaleźć? czytaj dalej » Wszystkie znane obecnie źródła energii, poza energią geotermalną i atomową, są pośrednio efektem działania promieniowania słonecznego... czytaj dalej »

Building Information Modelling - dowiedz się więcej »

BIM odnosi się do programów, które wspomagają projektowanie. Ich działanie polega na... czytaj dalej »

 


Jak wyeliminować niekorzystne mostki cieplne?

Jak wybrać płytę styropianową w systemie ETICS?

Należy zoptymalizować przepływ powietrza i pary wodnej przez przegrody budowlane (dachy, stropo-dachy, stropy, ściany szkieletowe, itp.)
czytaj dalej »

Jakość izolacyjności termicznej systemu ETICS, zależy od materiału termoizolacyjnego, użytego w tym systemie. czytaj dalej »

System Ciepłej Belki Montażowej - co to takiego?

Montaż okien w warstwie ocieplenia to z jednej strony nic nowego, ponieważ wykonywany jest od dziesiątek lat, a z drugiej... czytaj dalej »

 


Jak efektywnie uszczelnić okna?

Innowacyjne płyty styropianowe w formie "kanapki" »

Przy ocieplaniu zapomina się o tym, że bardzo duży ubytek ciepła następuje w wyniku ubogiej lub źle położonej izolacji framugi okiennej...
czytaj dalej »

Chroniona prawem patentowym metoda powstała dzięki wdrożeniu energooszczędnej nowatorskiej technologii produkcji z odzyskiem ciepła i redukcją strat w procesie czytaj dalej »

Termomodernizacja pomoże w walce ze smogiem?

Smog to temat bardzo nośny w mediach, zwłaszcza w okresie zimowym, kiedy w powietrzu unoszą się "efekty" palenia byle czymczytaj dalej »


Szukasz rzetelnego wykonawcy osuszania? Sprawdź »

Farby do wnętrz i elewacji - jakie powinny być?

Tu nie ma miejsca na błąd. Liczą się tylko najlepsze decyzje, tym bardziej, że często remont... czytaj dalej » W 2002r. rynek farb fasadowych został zrewolucjonizowany przez farbę zolowo-krzemianową, która bazuje na całkowicie nowatorskiej koncepcji spoiw, dzięki czemu... czytaj dalej »


Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
11/12/2018

Aktualny numer:

Izolacje 11/12/2018
W miesięczniku m.in.:
  • - Izolacje w niskich temperaturach
  • - Prace hydroizolacyjne w okresie zimowym
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.