Pobierz pełny numer IZOLACJI

Pełny numer IZOLACJI 6/2019 [PDF]

możesz pobrać BEZPŁATNIE - po prostu ZAREJESTRUJ konto w portalu

Projektowanie wentylacji -  metoda tradycyjna a BIM

Projekt budowlany | Projekt wykonawczy | Projektowanie BIM
mgr inż. Kamil Kowalczyk  |  17.09.2018
Bardzo ważnym elementem projektu wentylacji jest bilans powietrza. Najlepiej wykonać go na samym początku, mając już podział na strefy i systemy.
Bardzo ważnym elementem projektu wentylacji jest bilans powietrza. Najlepiej wykonać go na samym początku, mając już podział na strefy i systemy.
www.freeimages.com
Ciąg dalszy artykułu...

Projekt budowlany

O ile koncepcja zawierała wstępne ustalenia i podstawowe schematy rozwiązań, w projekcie musi się już znaleźć więcej szczegółów.

Zgodnie z polskim prawem to projekt budowlany trafia do urzędu i to z niego w trakcie odbiorów rozliczany jest projektant. Wprawdzie urzędnicy, odbierając projekt, nie sprawdzają go pod kątem merytorycznym, jednak powinien on być jak najbardziej zgodny z tym, co pojawi się w projekcie wykonawczym. Może być znacznie mniej szczegółowy, ale przemyślany, ponieważ na jego podstawie wydane zostanie pozwolenie na budowę.

Z punktu widzenia prawa najważniejszy jest projekt budowlany, a projekt wykonawczy stanowi uszczegółowienie rozwiązań. Trzeba o tym pamiętać, żeby uniknąć problemów związanych z tzw. zmianami istotnymi na etapie wykonawczym.

W projekcie powinny się na pewno znaleźć dane techniczne urządzeń w budynku oraz bilanse, m.in. powietrza. Dobierając urządzenia, np. centrale czy wentylatory, można posłużyć się katalogami czy programami doborowymi dostępnymi na stronach internetowych producentów.

Lepiej jednak skorzystać z fachowej pomocy i doświadczenia doradców technicznych i pozostawić im dobór. Producent najlepiej zna swoje urządzenia i wie, jak będą pracować w różnych warunkach. Koniecznie jednak później należy sprawdzić, co otrzymujemy od doradcy.

Zobacz też: Technologia BIM - nowoczesny sposób projektowania w budownictwie

Procesy zachodzące w dobranej centrali można na postawie danych doborowych rozrysować na wykresie i-x. Będzie to bardziej przejrzyste dla projektanta i ułatwi decyzję, czy właśnie w ten sposób ma pracować centrala wentylacyjna.

Producenci oferują różne typy central wentylacyjnych - z wymiennikiem obrotowym, krzyżowym, przeciwprądowym czy glikolowym.

Nowością jest wykorzystywanie pompy ciepła wbudowanej w centralę, dzięki czemu można znacznie zmniejszyć moc nagrzewnicy wtórnej i chłodnicy w stosunku do centrali w wersji bez pompy. To ważne, bo jeśli inwestor jest zarazem użytkownikiem budynku, rozlicza projektanta z każdej kilowatogodziny zużytej energii i kW mocy.

Jeśli mamy do czynienia z dużą inwestycją, zastosowanie pomp ciepła może znacznie obniżyć koszty eksploatacji.

Nawiewniki projektant może łatwo dobrać sam, korzystając z nomogramów lub programów i pamiętając o podstawowych kryteriach - są to parametry powietrza na wejściu do strefy przebywania ludzi oraz hałas. W pomieszczeniach biurowych nie należy przekraczać 30-35 dB(A).

Rozmieszczenie nawiewników należy konsultować z architektem. To on tworzy widok sufitu - są to zwykle kasety o wymiarach 60×60 cm i w nich możliwie symetrycznie ustawia się nawiewniki, koordynując rozmieszczenie z instalacją oświetleniową.

Na tym etapie należy zwrócić szczególną uwagę na kierunek przepływu powietrza pomiędzy pomieszczeniami o różnych wymaganiach sanitarno-higienicznych. Pomieszczenia tzw. brudne, w których pojawiają się przykre zapachy czy emitowane są zanieczyszczenia, powinny mieć niewielkie podciśnienie.

Jeśli pomieszczenia te mają małą kubaturę, wystarczy tylko wywiew i transfer powietrza świeżego z pomieszczenia sąsiadującego - czystszego.

W sanitariatach obowiązkowy jest wywiew powietrza, a elementy wywiewne rozmieszcza się nad ustępem lub natryskiem. Kompensacja powietrza z pomieszczenia sąsiadującego realizowana jest przez kratkę w drzwiach. Rzeczoznawca ds. sanitarno-higienicznych zwraca uwagę na liczbę wymian powietrza w pomieszczeniach oraz rozdzielanie systemów różniących się stopniem czystości.

Projektowanie to nie tylko rysowanie instalacji, ale przede wszystkim współpraca z innymi.

Na etapie projektu budowlanego koniecznie trzeba ustalić, którą przestrzeń w suficie podwieszanym lub podniesionej podłodze będą zajmowały poszczególne instalacje.

Jeśli osoba projektująca wentylację zajmuje się całą branżą sanitarną, koordynuje prace praktycznie tylko z architektem i elektrykiem.

Podstawową zasadą jest prowadzenie swoich instalacji w taki sposób, by jak najmniej się krzyżowały. Zmniejszy to liczbę kolizji dla późniejszego rozwiązania, a przestrzeń sufitu podwieszanego jest czasem tak niewielka, że mijanie się instalacji w taki sposób, żeby uniknąć kolizji, jest niemożliwe.

Obecnie rzeczywistość projektowa wygląda tak, że architekt co jakiś czas przesyła zaktualizowany projekt architektoniczny konstruktorowi, elektrykowi i projektantowi sanitarnemu. W międzyczasie architekt również konsultuje projekt i wprowadza w nim zmiany, tym samym do momentu wydania projektu do urzędu projekt architektoniczny może się zmienić kilka razy. Projektant sanitarny, w tym przypadku wentylacji, powinien być na to przygotowany.

W trakcie dopracowywania projektu w stosunku do pierwotnej koncepcji może się zmienić wiele elementów - poczynając od przeznaczenia pomieszczeń, przez liczbę osób, po kubaturę. Zmieniać się będzie zatem bilans powietrza, podobnie jak dobór urządzeń.

Czasem zmiany mało istotne dla architekta dla projektanta wentylacji mają duże znaczenie. Wystarczy zmiana nazwy pomieszczenia, która pociąga za sobą inne wymagania sanitarno-higieniczne, w tym liczbę wymian powietrza. Dlatego trzeba zachować czujność i być gotowym na to, że na kilka dni przed wydaniem projektu będzie trzeba go w dużym stopniu przerobić.

Ostatnia faza - projekt wykonawczy

Po otrzymaniu pozwolenia na budowę można przystąpić do ostatniej fazy projektowej. Etap wykonawczy powinien polegać w praktyce na dopracowaniu i uszczegółowieniu projektu budowlanego. Trasy przewodów są już rysowane dwiema liniami, podawane są również rzędne wysokości kanałów.

Na tym etapie projektant sanitarny musi najpierw podać rozmiary i rzędne otworów w ścianach żelbetowych, a konstruktor na tej podstawie obliczyć przeciążenia budynku.

Idealnie byłoby, gdyby projektant sanitarny najpierw narysował całą instalację, określił rzędne wysokości kanałów i dopiero wrysował otwory w przegrodach. W rzeczywistości konstruktor pracuje nad projektem równocześnie z pozostałymi branżami i do swoich obliczeń potrzebuje danych dotyczących otworowania. Rodzi to pewne problemy, szczególnie dla projektanta wentylacji, który ma do określenia najwięcej przebić o sporych gabarytach.

Tak wygląda rzeczywistość projektowania - trzeba systematycznie dosyłać konstruktorowi lub architektowi otworowanie w miarę rozwoju projektu wentylacji.

Na koniec warto poprosić architekta o plik z naniesionymi otworami, aby sprawdzić, czy zgadzają się one z naszymi przebiciami. W interesie projektanta jest sprawdzenie tego wcześniej, aby na budowie nie pojawiły się problemy.

Koordynacja

Przed wydaniem projektu wykonawcy wszystkie instalacje sanitarne muszą zostać skoordynowane - zarówno ze sobą, jak i z projektami elektrycznymi oraz architektonicznym, w tym z konstrukcją. Najbardziej problematyczne są zazwyczaj garaże, w których prowadzone są wszystkie instalacje, oraz korytarze.

Koordynując projekty, trzeba uważnie sprawdzać rzędne stropów. Architekci nie zawsze informują o zmianach, jakie zachodzą w projekcie, i może się okazać, że na ostatecznych podkładach pojawiają się dodatkowe słupy i podciągi.

Projektowanie BIM

Większości wymienionych powyżej trudności można uniknąć, projektując w BIM-ie.

Najbardziej rozbudowane programy, takie jak np. Revit MEP, dają bardzo szerokie możliwości, szczególnie w zakresie koordynacji międzybranżowych. Dodatkowo jeśli przygotujemy odpowiednio szablon projektu, program sam może wykonać automatycznie pewne obliczenia. Doświadczeni projektanci podchodzą jednak do tej funkcji z rezerwą, ponieważ główną funkcją programu nie jest liczenie, ale modelowanie. Ich zdaniem obliczenia na tym etapie lepiej wykonać samodzielnie lub przy wsparciu przeznaczonych do tego programów.

Programy BIM znacznie ułatwiają modelowanie instalacji, dobór średnic czy uzyskiwanie informacji o zmianach w projekcie.

Wspomniane sytuacje, kiedy architekt np. przesuwa ścianę lub zmienia rzędne sufitu, nie powinny już umknąć uwadze projektantów, lecz w przypadku dużej inwestycji i szerokiego zespołu oraz dużej liczby zmian cały czas trzeba mieć na uwadze, żeby nie utracić kontroli nad projektem.

Program informuje także o kolizjach, więc łatwiej je zidentyfikować na etapie tworzenia modelu i usunąć.

Przydatną funkcją jest dostosowywanie wielkości kanałów do zadanej prędkości powietrza - program robi to sam, trzeba jednak zawsze sprawdzić, czy rzeczywiście wszystkie dane zostały prawidłowo przyjęte.

Dużym ułatwieniem jest także możliwość stworzenia wielu pomocniczych przekrojów w dowolnym miejscu w budynku. Przy projektowaniu 2D architekt wysyła jeden lub dwa główne przekroje, a dla projektanta sanitarnego to często za mało.

Dowiedz się więcej o: Międzywydziałowym projekcie interdyscyplinarnym BIM - II edycja

Kiedy mamy do dyspozycji dobrze i szczegółowo przygotowany szablon projektu, na którym będzie powstawała instalacja, samo rysowanie wentylacji jest już łatwe. Trzeba jednak poświęcić czas na opracowanie szablonu, z którego będzie można korzystać także przy kolejnych projektach. Jest to innymi słowy standard projektowania, w którego skład wchodzą m.in. wielkości kanałów i rodzaje złączek czy typy elementów wentylacyjnych, z których program ma korzystać.

Podobnie jak przy projektowaniu 2D ustalamy sposób, w jaki instalacja ma być opisana na rysunku.

W programach BIM przyjęte są pewne sztywne formy opisów, dzięki czemu projekt ma określony standard. Jedną z największych zalet jest tworzenie dokumentacji i zestawienia materiałów - to czynność bardzo czasochłonna w tradycyjnym procesie projektowania.

Zalety BIM najbardziej powinni zatem docenić wykonawcy. Projekt przygotowany za pomocą takiego programu jest obarczony niskim ryzykiem błędu. Do tego przy obecnym zaawansowaniu techniki wykonawca na tablecie ogląda na budowie projekt w 3D i może szczegółowo sprawdzić każde miejsce instalacji.

Z technologią modelowania zmieniają się też oczekiwania inwestorów. BIM daje im możliwość wglądu w proces tworzenia projektu. Mogą oni np. zażądać dostępu online do modelu w trakcie projektowania i wówczas mają wgląd w stan zaawansowania prac (platforma 360). Widzą m.in. liczbę osób zalogowanych, pełną historię czasu pracy itp. dane.

Zdarza się, że te narzędzia są przez inwestorów wykorzystywane do wywierania presji i nacisków oraz kontroli projektantów. Są to nowe czynniki, które wpływać będą na procesy projektowania i w tym zakresie potrzebne są  zrozumienie, dobra wola i zaufanie stron.

Wprawdzie inwestorzy coraz częściej oczekują, że projekt zostanie wykonany w technologii BIM, jednak główną przeszkodą przy projektowaniu tego typu są finanse. Wykorzystanie oprogramowania BIM oznacza wyższe koszty po stronie projektanta, dlatego i cena samego projektu powinna wzrosnąć. W praktyce jednak nie zawsze jest to możliwe.

Literatura

1. Hendiger J., Chludzińska M., Ziętek P., Wentylacja i klimatyzacja - materiały pomocnicze do projektowania, Warszawa 2014.

Artykuł pochodzi z miesięcznika "Rynek Instalacyjny"

[strumień powietrza, projektowanie zintegrowane, bim, modelowanie budynków, projektowanie wentylacji, projektant wentylacji, instalacja wentylacyjna, wentylatornia, architekt, system wentylacyjny, bilans powietrza, technologia bim, wentylatory, nawiewniki]

DOŁĄCZ DO NEWSLETTERA – kliknij tutaj »

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Wybierz najlepszy materiał do ociepleń »


Czym różnią się materiały do izolacji poszczególnych elementów budynku? ZOBACZ »


Poznaj sposoby izolacji dachu płaskiego »

Jak wykonać ocieplenie w systemie ETICS?

Jaki materiał zastosować na dachu płaskim, zielonym, odwróconym, a jak na dachu pokrytym wcześniej papą termozgrzewalną?
czytaj dalej »

W przypadku budynków istniejących należy dokładnie sprawdzić jakość... czytaj dalej »

Uzyskaj tytuł mgr. inż. i uprawnienia budowlane!


Wiedza i umiejętności praktyczne zdobyte podczas studiów drugiego stopnia... ZOBACZ »


Jak zapewnić dobrą wibroakustykę budynku?

Rewolucja na rynku termoizolacji?

Zapewnienie dobrej wibroakustyki dla budynku to coraz częściej wyzwanie dla świadomych i wymagających klientów. czytaj dalej » Utrzymanie odpowiedniej temperatury wewnątrz obiektu, położonego w wymagającej strefie... czytaj dalej »

Fakty i mity na temat szarego styropianu »

Od kilku lat rośnie popyt na styropiany szare. W Niemczech i Szwajcarii większość spr...  czytaj dalej »


Na czym polegają prace uszczelniające?

Wszystko o izolacji instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych »

Prace uszczelniające mają na celu odcięcie niebezpiecznych materiałów, substancji lub po prostu... czytaj dalej » Produkty przeznaczone do instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych, jak i... czytaj dalej »

Chemia budowlana - porady ekspertów »


Masz wątpliwości i pytania jak rozwiązać Twój problem techniczny? Dobierz stosowną technologię do Twoich potrzeb... ZOBACZ »


Czego użyć do izolacji dachu?

Czym ocieplić piwnicę lub garaż?

Rozwiązaniem, które zapewnia optymalne zaizolowanie są... czytaj dalej » Izolacja stropów nad garażami podziemnymi musi spełniać wysokie wymagania akustyczne, cieplne i przeciwpożarowe... czytaj dalej »

Malowanie kafli krok po kroku »


Malowanie kafli to wciąż mało popularny sposób zmiany wystroju wnętrza... ZOBACZ »


Co warto wiedzieć o systemach natryskowych?

Jak zabezpieczyć budynek przed wilgocią?

Budynek ocieplony pianką jest szczelny akustycznie a przede wszystkim...
czytaj dalej »

Wilgoć pojawiająca się w budynku i związana z nią pleśń szkodzą naszemu zdrowiu, powodują wyższe rachunki za ogrzewanie i niszczą mury. czytaj dalej »

Planujesz wymianę dachu? Sprawdź »


Dzięki lekkości dachówek nie ma potrzeby wzmacniania Twojej starej struktury dachowej. W niektórych przypadkach jest nawet... ZOBACZ »


Elewacja, która wygląda jak drewno, marmur czy kamień »

Szukasz pomysłu na wykończenie elewacji? Sprawdź

Ładna fasada stanowi wizerunek budynku. Estetyczny wygląd elewacji często...
czytaj dalej »

Tynki cienkowarstwowe tworzą ochronno-dekoracyjną zewnętrzną warstwę o wysokiej odporności na... czytaj dalej »

Ekspert Budowlany - zlecenia

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
7/8/2020

Aktualny numer:

Izolacje 7/8/2020
W miesięczniku m.in.:
  • - Tarasy wentylowane
  • - Zastosowanie kruszyw lekkich
Zobacz szczegóły
Flowcrete Polska Sp. z o.o. Flowcrete Polska Sp. z o.o.
Flowcrete Polska Sp. z o.o. Jesteśmy producentem i dystrybutorem materiałów do wykonywania bezspoinowch posadzek żywicznych -...
Dlaczego warto zadbać o balkon i taras?

Dlaczego warto zadbać o balkon i taras?

Trudno wyobrazić sobie nowoczesny dom bez jego wizytówki, czyli balkonu lub tarasu. Elementy te stanowią dodatkową powierzchnię, która pozwala na chwilę oddechu na...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.