Pobierz pełny numer IZOLACJI

Pełny numer IZOLACJI 1/2017 [PDF]

możesz pobrać BEZPŁATNIE - po prostu ZAREJESTRUJ konto w portalu

Weryfikacja ogniochronnych powłok malarskich

Verification of fire protection coatings
Wygląd powłoki ogniochronnej po oddziaływaniu wysokiej temperatury. W warunkach pożaru taka powłoka pęcznieje, zwęgla się wytwarzając sobą barierę ochronną oddzielającą powleczone nią konstrukcje przed destrukcyjnym wpływem ognia i wysokiej temperatury.
Wygląd powłoki ogniochronnej po oddziaływaniu wysokiej temperatury. W warunkach pożaru taka powłoka pęcznieje, zwęgla się wytwarzając sobą barierę ochronną oddzielającą powleczone nią konstrukcje przed destrukcyjnym wpływem ognia i wysokiej temperatury.
Fot. archiwum Izolacji (arch. J. Sawicki)

Problematyka występowania nieprawidłowości i uszkodzeń większości elementów budowlanych jest prosta w ocenie. Większość z nich, np. elementy konstrukcyjne, poprzez różnego rodzaju niestandardowe zachowanie: ponadnormatywne zarysowanie, deformację, korozję itp. „wysyłają” sygnały o występujących zagrożeniach, ostrzegając użytkowników o ewentualnym niebezpieczeństwie. Podobnie jest z elementami ogólnobudowlanymi, np. oknami, których nieszczelności lub niedomykanie się są weryfikowane przez użytkowników na co dzień. Cechą wspólną wymienionych elementów jest praca w warunkach, do których je zaprojektowano i w których na co dzień są użytkowane, więc istnieje możliwość wyznaczenia kryteriów weryfikujących ich stan techniczny.

Odmienną sytuację mamy w przypadku większości elementów budowlanych odpowiedzialnych za spełnienie kryteriów związanych z bezpieczeństwem pożarowym, w szczególności odporności ogniowej, które zostały zaprojektowane i wykonane tak, by te kryteria spełnić, ale z uwagi na brak możliwości nieniszczącej weryfikacji tych założeń, na co dzień nie jesteśmy w stanie ocenić ich przydatności po zamontowaniu w obiekcie.

Należy pamiętać, że tego typu elementy i wyroby budowlane spełniają swoją rolę w normalnym użytkowaniu budynku, ale wymaga się od nich przede wszystkim spełnienia oczekiwanych wymagań podczas pożaru. Dotyczy to w zasadzie wszystkich elementów zabezpieczających w sposób bierny na wypadek pożaru, poczynając od drzwi przeciwpożarowych [1, 2], a kończąc na biernych izolacjach ogniochronnych [3], wśród których w szczególności izolacje powłokowe, tj. farby pęczniejące, których nawet niewielka zmiana grubości lub właściwości warstwy pęczniejącej, niesie istotne zmiany w nośności ogniowej zabezpieczonego elementu (FOT. 1-2).

Dużym problemem jest brak realnych możliwości weryfikacji takich elementów po ich zabudowaniu, a jak wykazują statystyki występowania pożarów, nie jest to zjawisko statystycznie zbyt częste.

FOT. 1–2 Aplikacja powłoki ogniochronnej metodą natrysku hydrodynamicznego; fot. archiwa autorów (I. Graniczna-Gajecka, P. Sulik)
FOT. 1–2 Aplikacja powłoki ogniochronnej metodą natrysku hydrodynamicznego; fot. archiwa autorów (I. Graniczna-Gajecka, P. Sulik)

Dane Państwowej Straży Pożarnej za lata 2000–2010, opracowane w artykule [4], wskazują, że w budynkach mieszkalnych mamy do czynienia średnio z 50 pożarami na 100 tys. mieszkańców rocznie, przy czym przez słowo pożar rozumie się wszelkie zdarzenia z niekontrolowanym ogniem i najczęściej są to pożary małe, o charakterze lokalnym

Oznacza to, że mamy do czynienia z sytuacją, kiedy przez bardzo wiele lat element zabezpieczony ogniochronnie nie ma realnej możliwości „wykazać się” swoimi cechami, co niestety często prowadzi do nadużyć.

Procedura wybudowania powłok ogniochronnych

Proces budowlany jest z punktu widzenia prawnego dosyć szczegółowo rozpisany, z podaniem zobowiązań, uprawnień i odpowiedzialności poszczególnych osób biorących w nim udział.

Pomimo tych szczegółowych rozwiązań prawnych niemalże nagminnie zdarzają się podczas procesu budowlanego problemy wynikające chociażby z niekompletnej dokumentacji projektowej, która szczególnie często dotyczy projektu zabezpieczeń ogniochronnych.

Oczywiście w projekcie podane są wymagania ogólne dla elementów z zakresu odporności ogniowej, odnoszące się najczęściej do § 216 rozporządzenia [5] niemniej jest to zdecydowanie za mało, by poprawnie np. wykonać zabezpieczenie ogniochronne systemem powłok pęczniejących jako pasywnej ochrony konstrukcji stalowych (RYS. 1).

RYS. 1 Stalowe przekroje: otwarty i zamknięty zabezpieczone systemem ogniochronnym bazującym na powłoce pęczniejącej; rys. archiwa autorów (I. Graniczna-Gajecka, P. Sulik)
RYS. 1 Stalowe przekroje: otwarty i zamknięty zabezpieczone systemem ogniochronnym bazującym na powłoce pęczniejącej; rys. archiwa autorów (I. Graniczna-Gajecka, P. Sulik)

Można z całą odpowiedzialnością stwierdzić, że brak w projekcie szczegółowych danych o zabezpieczeniu ogniochronnym utrudnia, a nawet niejednokrotnie uniemożliwia prawidłowy dobór i wykonanie zabezpieczenia, jednocześnie stwarzając zagrożenie, że powłoki mogą być nierzetelnie wykonane.

Uzyskanie wymaganego efektu ogniochronności przy zastosowaniu systemów powłok pęczniejących wymaga udziału wielu stron i rzetelnego wykonania czynności w zadanym zakresie.

Prześledźmy te zadania w kolejności chronologicznej.

  • Według art. 18 ust. 1 ustawy Prawo budowlane [6] inwestor zobowiązany jest do zorganizowania procesu budowy, a w szczególności zapewnienia opracowania projektu budowlanego i stosownie do potrzeb innych projektów.

Tocząca się dyskusja o tym, kto i na jakim etapie procesu ma wykonać projekt zabezpieczenia ogniochronnego, zachęca do przypomnienia różnic pomiędzy projektem budowlanym a projektem wykonawczym. Dotyczą one przede wszystkim zawartości obydwu dokumentów oraz uregulowań prawnych, w oparciu o które wymienione projekty powstają.

Projekt budowlany jest dokumentem, którego zawartość reguluje ustawa [6]. W oparciu o zawarte w niej zapisy projekt budowlany jest dokumentem zawierającym dane dotyczące zagospodarowania terenu, zarys architektoniczny, dokumenty poświadczające zapewnienie dostępu do mediów, ewentualne dane dotyczące specyfikacji geologiczno-inżynierskiej terenu inwestycji itd. Warto jednak pamiętać, że projekt architektoniczno-budowlany zawiera również szczegółowe rozwiązania techniczne, materiałowe oraz konstrukcyjne powstającego budynku.

Projekt wykonawczy natomiast jest dokumentem, w którym znajdują się dokładne przekroje, rzuty i widoki elewacji, rysunki konstrukcyjne układu nośnego budynku, a także gotowe plany wszystkich instalacji. Jego zawartość regulowana jest przez rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej [7].

  • W oparciu o projekt wykonawczy firma budowlana wykonuje wszystkie konieczne prace konstrukcyjne, instalacyjne oraz wykończeniowe.

Warto sobie zadać w tym miejscu pytanie, dlaczego mając ustawę [6] i rozporządzenie [7] wciąż borykamy się z problemem braku szczegółowego projektu zabezpieczenia ogniochronnego konstrukcji stalowych.

Projektant, zgodnie z art. 20 ustawy [6], zobowiązany jest m.in. do:

  • wykonania projektu budowlanego zgodnie z wymaganiami ustawy, obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej,
  • zapewnienia sprawdzenia jego zgodności z przepisami przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności,
  • złożenia oświadczenie (zarówno projektant, jak i sprawdzający) o zgodności projektu z zasadami wiedzy technicznej.

Skoro autor i sprawdzający projekt budowlany składają oświadczenie o zgodności projektu budowlanego z obowiązującymi przepisami, to również o zgodności z § 216 rozporządzenia [5]. Na tej podstawie należy oczekiwać, że już projekt budowlany powinien zawierać rozwiązania zapewniające nośność konstrukcji przez czas wynikający z tegoż rozporządzenia podczas pożaru.

Ponadto, jak wynika z zapisów rozporządzenia [7], m.in. § 4 i 5, projekt wykonawczy powinien zawierać rozwiązania materiałowe zabezpieczenia ogniochronnego w stopniu dokładności niezbędnym do przygotowania oferty przez wykonawcę, a możliwość porównania ofert potencjalnych wykonawców zabezpieczenia z kosztorysem inwestorskim daje możliwość wyeliminowania ofert, które są niedoszacowane, a ich wybór skutkuje wykonaniem wadliwych systemów powłokowych. Biorąc powyższe pod uwagę, kolejny raz można postawić pytanie, jak wobec powyżej przytoczonych faktów możliwe jest, aby dokumentacja nie zawierała projektu zabezpieczenia ogniochronnego.

Jeżeli ani projekt budowlany, ani projekt wykonawczy nie obejmują szczegółowych rozwiązań zabezpieczenia ogniochronnego, to w powszechnie występującym procesie optymalizacji kosztów konstrukcja stalowa podlega przeprojektowaniu i ostatecznie w projekcie warsztatowym jej ciężar jest zminimalizowany. Efektem tego jest znaczne podniesienie kosztów ewentualnego zabezpieczenia lub brak możliwości wykonania zabezpieczenia ogniochronnego zoptymalizowanych przekrojów stalowych.

Pamiętajmy też, że w przypadku braku projektu ogniochronnego mamy do czynienia z niebezpiecznym zwyczajem wykonywania „projektu zabezpieczenia ogniochronnego” przez firmy wykonawcze realizujące te zabezpieczenie, co z kolei nasuwa kolejne pytania, np. na jakiej podstawie został wyłoniony wykonawca, skoro nie było jednoznacznej podstawy do przetargu, a „projekt” powstaje po wyłonieniu wykonawcy?

  • Rodzi się też pytanie o kwalifikacje i ewentualne uprawnienia do projektowania firm wykonujących zabezpieczenia, o to na ile rzetelne i porównywalne były oferty, skoro nie odnosiły się do jednolitego projektu i specyfikacji technicznej, oraz czy i jak autor projektu budowlanego odpowiedzialny za zgodność z obowiązującymi przepisami ma w ramach nadzoru autorskiego stwierdzić zgodność realizacji z jego projektem budowlanym w toku wykonywania robót budowlanych?

Inspektor nadzoru ma obowiązek sprawowania kontroli zgodności realizacji z projektem, pozwoleniem na budowę oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 25 ust.1 ustawy [6]).

Ponadto art. 25 ust. 2 [6] zobowiązuje inspektora nadzoru do sprawdzenia jakości wykonanych robót.

Nadzór inwestorski powinien zgłaszać wątpliwości już na etapie negocjacji przetargowych i byłoby to możliwe, gdyby, jak stanowią przepisy, projekt wraz z częścią opisową był gotowy przed ogłoszeniem przetargu i zebraniem ofert.

Obowiązek podania precyzyjnych danych projektowych spoczywa na inwestorze, którego reprezentantem na budowie jest inspektor nadzoru (art. 25 ust. 1 [6]). Brak projektu zabezpieczenia ogniochronnego w dokumentacji projektowej powinien być stwierdzony przez inspektora nadzoru jako niezgodność z przepisami.

Kierownik budowy ma zakres obowiązków określony m.in. w art. 22 ust. 1–9 ustawy [6]. Należy do nich przede wszystkim bezpieczna organizacja budowy i kierowanie budową w sposób zgodny z projektem, pozwoleniem na budowę oraz przepisami techniczno-budowlanymi i bezpieczeństwa. Ma on zapewnić stosowanie wyrobów wprowadzonych do obrotu lub udostępnionych na rynku krajowym zgodnie obowiązującymi przepisami.

  • Z punktu widzenia powłokowego zabezpieczenia ogniochronnego interesujący wydaje się art. 22 ust. 7 [6] mówiący: „zgłaszanie inwestorowi do sprawdzenia lub odbioru wykonanych robót ulegających zakryciu bądź zanikających oraz zapewnienie dokonania wymaganych przepisami lub ustalonych w umowie prób i sprawdzeń”, który pozwala na sprawdzenie pęczniejącej powłoki ogniochronnej przed przykryciem jej powłoką nawierzchniową.

Wszystkie zapisy ustawy [6] potwierdzają fakt, że rola kierownika budowy w kontekście dokumentacji projektowej sprowadza się do realizacji przedsięwzięcia zgodnie z projektem.

  • Art. 22 ust. 9 [6] zobowiązuje kierownika do uczestniczenia w czynnościach odbioru i zapewnienia usunięcia stwierdzonych wad oraz złożenia oświadczenia o zgodności wykonania obiektu z projektem, warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami. Podstawą wykonania prac budowlanych jest projekt. Tu po raz kolejny rodzi się pytanie, co w przypadku niekompletnej dokumentacji, czyli kiedy projekt zabezpieczenia ogniochronnego nie został przygotowany przez projektanta?

Wykonawca ma wykonać zabezpieczenie w sposób zgodny z projektem, przygotować dokumentację powykonawczą i złożyć oświadczenia o wykonaniu prac zgodnie z projektem. Tu po raz kolejny zadajmy pytanie, co gdy projektu zabezpieczenia ogniochronnego brak? Czy wykonawca przygotowuje „projekt zabezpieczenia ogniochronnego” samodzielnie?

Rola producenta systemu ogniochronnego sprowadza się do badań, wdrożeń, rozwoju, certyfikacji wyrobów, powtarzalnej produkcji wyrobów o właściwościach jak w badaniu typu.

Nie ma podstaw formalnych, aby projekt zabezpieczenia ogniochronnego mógł być wykonany przez producenta powłokowego systemu ogniochronnego. Producent może jedynie przygotować dokumentację, która ma charakter posiłkowy dla projektanta.

Czytaj też: Diagnostyka przeciwpożarowa budynków >>>

DOŁĄCZ DO NEWSLETTERA – kliknij tutaj »

[termograwimetria,izolacje powłokowe,farby pęczniejące,ochrona przeciwpożarowa,ogniochronne powłoki malarskie,farby ogniochronne,zabezpieczenia ogniochronne,ogniochronne zabezpieczanie konstrukcji stalowych,konstrukcje stalowe]

Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 5/2018

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Czym ocieplić fundamenty?

Każdy kto chce zbudować prawdziwie energooszczędny dom, zmaga się z problemem nadmiernej grubości ścian wynikającej z zastosowania grubszej warstwy ocieplenia... czytaj dalej »

 


Dobierz system poliuretanowy do konkretnych warunków

Farby do wnętrz i elewacji - jakie powinny być?

Zobacz, jaka izolacja sprawdza się w budynkach mieszkalnych i biurowych, obiektach przemysłowych czy handlowo-usługowych oraz pomieszczeniach gospodarczych czytaj dalej » W 2002r. rynek farb fasadowych został zrewolucjonizowany przez farbę zolowo-krzemianową, która bazuje na całkowicie nowatorskiej koncepcji spoiw, dzięki czemu... czytaj dalej »

Szukasz płyt styropianowych do ogrzewania podłogowego? Zobacz »


Jakie właściwości powinny mieć płyty, aby montaż rurek grzewczych był szybki i łatwy? czytaj dalej »

 


Jak uzyskać 20-letnią gwarancję trwałości powłoki i koloru fasady?

Co to jest polistyren ekstrudowany XPS?

Nowe produkty do renowacji fasad mineralnych poddano najsurowszym testom starzeniowym w kilku strefach geograficznych. czytaj dalej » Dynamiczny rozwój rynku budowlanego i coraz bardziej restrykcyjne przepisy ukierunkowane na dbałość o otaczające nas środowisko powodują, że inwestorzy, projektanci i wykonawcy szukają proekologicznych, trwałych materiałów budowlanych wysokiej jakości. czytaj dalej »

Skośny dach zielony? Poznaj ten i inne systemy dachów zielonych »

Od nachylenia dachu powyżej 15 stopni konieczne jest zastosowanie systemowego rozwiązania zabezpieczającego... czytaj dalej »


W ten sposób wyeliminujesz niekorzystne mostki cieplne »

Nie wiesz ile kosztuje strop lub jaki strop wybrać? Sprawdź »

Poszukujesz rozwiązań paroizolacyjnych?
Zadzwoń: +32 201 96 08

czytaj dalej »

Poznaj systemy stropowe, wybierz najlepszy i BEZPŁATNIE wyceń on-line czytaj dalej »

 

Co to jest pożyczka termomodernizacyjna?

Fundusze unijne, które kojarzą się z pieniędzmi na budowę dróg ekspresowych, teraz mogą być wykorzystane do poprawy efektywności energetycznej budynków. czytaj dalej »

Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
Synthos S.A. Synthos S.A.
Grupa Kapitałowa Synthos S.A. jest jednym z największych producentów surowców chemicznych w Polsce. Spółka jest pierwszym w Europie...
7/8/2018

Aktualny numer:

Izolacje 7/8/2018
W miesięczniku m.in.:
  • - Izolacje techniczne
  • - Badanie skuteczności prac iniekcyjnych
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.