Pobierz pełny numer IZOLACJI

Pełny numer IZOLACJI 6/2018 [PDF]

możesz pobrać BEZPŁATNIE - po prostu ZAREJESTRUJ konto w portalu

Naprawa rys i wzmocnienia murowanych ścian

Cz. 1. Prace poprzedzające naprawę i przemurowanie
FOT. 10. Ceramiczne mury wokół otworów okiennych w kamiennym murze
FOT. 10. Ceramiczne mury wokół otworów okiennych w kamiennym murze
dominatura.pl

Rysy w konstrukcjach murowych są zjawiskiem częstym. Z uwagi na specyfikę konstrukcji murowych polegającą na łączeniu dwóch różnych materiałów (zaprawy i elementów murowych) można przyjąć, że każdy mur jest zarysowany, rysy są jednak często tak małe, że nie są widoczne. Okiem nieuzbrojonym w lupę lub mikroskop można zaobserwować rysę o rozwartości od 0,1 mm [1].

Rysy mogą świadczyć o nadmiernym wytężeniu konstrukcji, lecz częściej są wynikiem odkształceń muru wywołanych wpływami zewnętrznymi lub wewnętrznymi. Przyczyn uszkodzeń murów może być wiele i szczegółowo omówiono je np. w pracach [2-11]. Najczęściej powstawanie zarysowań jest związane z:

  • podłożem i sposobem posadowienia (niejednorodność podłoża, nierównomierne osiadanie gruntu, utrata stateczności podłoża, ruchy podłoża w gruntach wysadzinowych, wpływy od eksploatacji górniczej, zmiana warunków wodnych w gruncie),
  • przeciążeniem (wywołanym wadliwym projektowaniem, wykonaniem, modernizacją lub zmianą funkcji obiektu),
  • czynnikami termicznymi (nierównomierna praca materiałów o różnych współczynnikach rozszerzalności cieplnej w miejscu ich połączenia, nierównomierne nagrzewanie się fragmentów konstrukcji),
  • skurczem i pęcznieniem muru lub elementów konstrukcji powiązanych z murem,
  • wpływami dynamicznymi i wyjątkowymi (wstrząsy górnicze, drgania wzbudzane przez ruch pojazdów i maszyn przemysłowych, wstrząsy wywołane robotami budowlanymi).

Czytaj też: Typowe uszkodzenia i metody napraw stropów masywnych z belkami stalowymi >>>

ABSTRAKT

Niniejszy artykuł jest pierwszą częścią spośród serii prac poświęconych naprawie rys i sposobom wzmacniania murowanych ścian. Przedstawia przyczyny powstawania rys oraz klasyfikuje sposoby naprawiania takich uszkodzeń. Omawia prace poprzedzające naprawę uszkodzonych ścian murowanych oraz pierwszy ze sposobów naprawy, czyli przemurowywanie. Przybliża zasady stosowania tej metody, technologię jej stosowania i wykorzystywane materiały. Na koniec omawia współpracę wzmocnionej strefy muru z murem istniejącym.

Repairing cracks, reinforcement of masonry wall. Part 1: Pre-treatment works before proceeding with repairs and masonry

This article is the first part in a series of papers dedicated to repairs of cracking and methods of reinforcing masonry walls. It presents the causes of formation of cracking and classification of methods to repair such cracking. There is a discussion of work preceding repair of damaged masonry walls and the first method of repair, i.e. repeated masonry work. Details are presented of the rules of applying this method, the applicable technology and materials used. Finally, the interface between a reinforced wall area and an existing wall is discussed.

W praktyce często wykorzystuje się jednocześnie kilka metod naprawy. Wybór sposobu naprawy powinien uwzględniać efektywność ekonomiczną i techniczną możliwość wykonania, w tym także podczas eksploatacji obiektu. Nieprawidłowo wykonana naprawa może pogarszać stan techniczny obiektu, a nawet doprowadzić do awarii.

Rysy w konstrukcjach murowych można naprawiać na wiele sposobów. Metoda naprawy, a co za tym idzie jej skuteczność, zależy od przyczyny wywołującej zarysowania, zasięgu uszkodzenia, lokalizacji rysy w obiekcie i możliwości technicznych oraz ekonomicznych wykonania naprawy. Rysy można naprawiać przez:

  • przemurowanie,
  • zszycie zbrojeniem,
  • ankrowanie (kotwienie) lub zastosowanie wieńców rozproszonych,
  • iniekcję,
  • wzmocnienia powierzchniowe.

Prace poprzedzające naprawę

  • Przed przystąpieniem do naprawy należy określić przyczyny wywołujące zarysowanie, a następnie je wyeliminować lub przynajmniej zminimalizować [12]. W przypadku, gdy uszkodzenia mogą być wywołane zmianami w poziomie posadowienia, należy przeprowadzić dokładne rozpoznanie podłoża gruntowego przez wiercenia, sondowania, badania presjometryczne lub dylatometryczne, wykopy badawcze [13].
  • Następnie, w zależności od potrzeb, należy wzmocnić podłoże lub/i fundamenty obiektu. Sposoby wzmocnień opisano szczegółowo w wielu pracach (np. [14-18]).
    W wypadku murowanych fundamentów napraw najczęściej dokonuje się przez iniekcję, torkretowanie powierzchni bocznych, zmianę szerokości lub głębokości posadowienia, zmianę sposobu przekazania obciążeń lub zwiększanie nośności podłoża [4].
  • Gdy uszkodzenia zostały wywołane przez przeciążenie, należy przede wszystkim odciążyć ścianę. Jeśli przeciążenie wywołane jest ciężarem własnym (np. przez nadbudowę kolejnych kondygnacji), to odciążenie można zrealizować poprzez podparcie stropów. Wówczas, po odciążeniu konstrukcji, ściana musi być nie tylko naprawiona, ale również i wzmocniona.
  • Przy uszkodzeniach wywołanych czynnikami termicznymi należy dążyć do wyeliminowania tych czynników. Najczęściej uszkodzenia ścian wynikają z niewystarczającej izolacji termicznej dachu lub stropodachu. W takim wypadku przed naprawą ścian konstrukcje te należy odpowiednio docieplić.
    Docieplenie ścian może być konieczne, gdy uszkodzenia wynikają z termicznych odkształceń samej ściany lub wystąpiły na skutek równicy odkształceń termicznych w płaszczyźnie ściany (np. rysy na styku ścian i kominów). W takiej sytuacji docieplenie ściany musi zostać zrealizowane natychmiast po przeprowadzeniu jej naprawy.

W wielu wypadkach nie da się w prosty sposób wyeliminować przyczyn uszkodzeń. Dzieje się tak najczęściej wtedy, gdy uszkodzenia wywołane są przez cykliczny skurcz i pęcznienie materiału, wpływy od eksploatacji górniczej lub drgania wzbudzane przez ruch pojazdów i maszyn przemysłowych. Wówczas przed naprawą należy starać się zminimalizować wpływy wywołujące uszkodzenia.

Gdy uszkodzenia występują na skutek cyklicznych zmian objętości elementów murowych, należy wyeliminować przyczynę tych zmian (najczęściej wilgoć od wpływów atmosferycznych) i poczekać z naprawą do wytłumienia tych wpływów.

Fot. 1–4. Przykłady wtórnych uszkodzeń, które wystąpiły po naprawie zarysowań: rysa wtórna w filarku międzyokiennym – przed naprawą metodą iniekcji nie wyeliminowano nierównomiernego osiadania gruntu (1), zarysowanie za obszarem przemurowania – przed naprawą nie starano się zminimalizować wpływów od eksploatacji górniczej (2), pęknięcie muru w obszarze rysy naprawionej przez zszycie – nie zminimalizowano przyczyn powstania uszkodzeń, czyli wpływów od eksploatacji górniczej, a ponadto zastosowano za krótkie pręty zszywające rysę (3), wtórna rysa obok zarysowań naprawionych metodą iniekcji – brak wymaganego zabezpieczenia obiektu na wpływy od eksploatacji górniczej (4); fot.: archiwum autora (Ł. Drobiec)
Fot. 1-4. Przykłady wtórnych uszkodzeń, które wystąpiły po naprawie zarysowań: rysa wtórna w filarku międzyokiennym - przed naprawą metodą iniekcji nie wyeliminowano nierównomiernego osiadania gruntu (1), zarysowanie za obszarem przemurowania - przed naprawą nie starano się zminimalizować wpływów od eksploatacji górniczej (2), pęknięcie muru w obszarze rysy naprawionej przez zszycie - nie zminimalizowano przyczyn powstania uszkodzeń, czyli wpływów od eksploatacji górniczej, a ponadto zastosowano za krótkie pręty zszywające rysę (3), wtórna rysa obok zarysowań naprawionych metodą iniekcji - brak wymaganego zabezpieczenia obiektu na wpływy od eksploatacji górniczej (4); fot.: archiwum autora

Wpływy od eksploatacji górniczej można próbować zminimalizować przez zwiększanie sztywności przestrzennej budynku. W tym celu można zastosować ankrowania lub wieńce rozproszone w poziomach stropów oraz wykonać opaski żelbetowe wokół fundamentów budynku. Należy przy tym pamiętać, że klasyczne ankrowanie za pomocą stalowych ściągów nie przeciwdziała uszkodzeniu ścian budynku, lecz jedynie ogranicza rozwarcie powstających rys [19].

Aby w większym stopniu zabezpieczyć budynek, należy zastosować system kotwienia aktywnego (przez sprężenie ścian).

Gdy zarysowania wywołane są drganiami przekazywanymi przez podłoże gruntowe na budynek, należy przeprowadzić analizę możliwości redukcji drgań i przyjąć stosowny sposób zabezpieczania budynku. Można tu zastosować np. wibroizolację bierną, polegającą na oddzieleniu fundamentu budynku od podłoża przez zastosowanie odpowiednich izolacji poziomych i pionowych [20].

Wyeliminowanie lub zminimalizowanie przyczyn wywołujących zarysowania jest bardzo istotne. W wypadku wykonania naprawy bez wcześniejszego wyeliminowania przyczyn uszkodzeń zazwyczaj dochodzi do ponownego zarysowania w miejscu danego uszkodzenia lub tuż za obszarem naprawionym.

Przykłady wtórnych uszkodzeń po wykonaniu naprawy pokazano na FOT. 1-4.

W zależności od przyczyn i miejsca występowania rysy mogą być zjawiskiem jednorazowym lub cyklicznie zmieniać rozwarcie, głębokość i długość. Przed naprawą należy zatem określić, czy ma się do czynienia z rysą ustabilizowaną, czy też ruchomą. Ma to fundamentalne znaczenie przy doborze właściwej metody naprawy zarysowania, znacznie łatwiej naprawia się bowiem rysy ustabilizowane, w wypadku których zazwyczaj wystarczy powierzchniowe zamknięcie z dozbrojeniem tynku w obszarze rysy.

Niestety, większość zarysowań w konstrukcjach murowych to rysy ruchome. Do takich zaliczyć należy zarysowania od obciążeń dynamicznych i termicznych, czy też spowodowane cykliczną zmianą objętości.

Zmiany rozwartości rysy mogą mieć charakter okresowy (np. na skutek obciążenia transportowego), dzienny (np. na skutek promieniowania słonecznego) lub długoterminowy (np. uwarunkowany zmianą pór roku). Wpływy te pokrywają się często z nieodwracalnymi zmianami na długości (np. skrócenia spowodowane skurczem).

Za rysy ustabilizowane uznać można rysy od skurczu, w wypadku gdy skurcz ten jest powodowany wysychaniem materiału elementów murowych po ich wmurowaniu w ścianę, i to pod warunkiem, że elementy murowe nie będą w przyszłości narażone na zamiany wilgotności.

Zmiany rozwarcia rys ruchomych można wytłumić przez usuwanie lub minimalizowanie przyczyn powstawania uszkodzeń (np. przez zastosowanie izolacji termicznej w wypadku rys spowodowanych odkształceniami pod wpływem temperatury).

Gdy nie ma pewności, czy rysy są ruchome, czy ustabilizowane, można przeprowadzić monitoring zarysowań. Nie zaleca się stosowania plomb szklanych ani gipsowych, gdyż za ich pomocą można dokonać jedynie oceny jakościowej, a nie ilościowej.

Najprostszymi urządzeniami do mierzenia rozwarcia rys są różnego rodzaju wskaźniki rozwarcia rys [21] i rysomierze (FOT. 5-6).

FOT. 5–6. Pomiar zmiany szerokości rysy: wskaźniki rozwarcia rys [23]; fot.: archiwum autora (Ł. Drobiec)
FOT. 5-6. Pomiar zmiany szerokości rysy: wskaźniki rozwarcia rys [23]; fot.: archiwum autora

Pomiar rozwarcia rysy może być również zautomatyzowany, przy zastosowaniu czujników przemieszczeń (FOT. 7).

FOT. 7. Pomiar zmiany szerokości rysy: system CMD-300 [22]; fot: archiwum autora (Ł. Drobiec)
FOT. 7. Pomiar zmiany szerokości rysy: system CMD-300 [22]; fot: archiwum autora

Do pomiaru można zastosować suwmiarki, przy czym baza pomiarowa, założona po obu stronach rysy, powinna być większa niż 50 mm. Można również wykorzystać gotowe systemy ze stałą bazą pomiarową (FOT. 8).

FOT. 8. Pomiar zmiany szerokości rysy: rysomierz SHM X [23]; fot.: archiwum autora (Ł. Drobiec)
FOT. 8. Pomiar zmiany szerokości rysy: rysomierz SHM X [23]; fot.: archiwum autora 

Przy doborze metody naprawy i użytych do niej materiałów należy kierować się zasadą kompatybilności materiałów [24-25]. Efekt naprawy w znacznym stopniu zależy bowiem od podobieństwa parametrów mechanicznych, fizycznych i chemicznych muru istniejącego oraz wzmocnienia.

Zasada kompatybilności została sformułowana w stosunku do napraw konstrukcji betonowych i żelbetowych [26], lecz można ją z powodzeniem adaptować do konstrukcji murowych.

Zasadę kompatybilności określa taki dobór materiałów naprawczych pod względem właściwości chemicznych i fizycznych, aby zapewniał on nieprzekraczanie dopuszczalnych naprężeń i odkształceń w żadnej części konstrukcji, w przewidywanym czasie i w danych warunkach użyłkowania. Nie oznacza to wcale, że zawsze trzeba "podobne naprawiać podobnym", choć ta zasada zazwyczaj nieźle sprawdza się w murach starych, historycznych. Ważne jest, aby naprawa dobrze współpracowała z naprawianym murem.

Istotnym warunkiem kompatybilności materiałów jest zapewnienie podobnych parametrów odkształceniowych (szczególnie modułu sprężystości i współczynnika Poissona, współczynnika rozszerzalności termicznej oraz współczynników pełzania i skurczu) [24]. Przy znacznych różnicach tych parametrów może dojść do niekorzystnego układu sił wewnętrznych i do powstania wtórnych uszkodzeń (np. od wpływów termicznych). W kryteriach doboru odpowiedniego sposobu naprawy i użytych do niej materiałów należy również uwzględnić ognioodporność, odporność na korozję, prostotę wykonania naprawy oraz koszty tej naprawy.

DOŁĄCZ DO NEWSLETTERA – kliknij tutaj »
Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 11/12/2017

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Uszczelnianie trudnych powierzchni! Zobacz, jak to zrobić skutecznie »


Doszczelniając przegrodę od strony wewnętrznej budynku ograniczamy przenikanie pary wodnej do warstwy izolacyjnej, natomiast... ZOBACZ »



Tych fachowców najczęściej poszukują Polacy »

Ogromna skuteczność tłumienia hałasu! Sprawdź »

3/4 Polaków deklaruje, że potrzebuje fachowca do wykonania pracy w domu lub mieszkaniu. Najczęściej poszukiwanym jest...
czytaj dalej »

Jak skutecznie wytłumić dźwięki w pomieszczeniach? Czym zaizolować podłogi, ściany i sufity? czytaj dalej »

Czym skutecznie zaizolować fundament?

Zadaniem hydroizolacji jest zablokowanie dostępu wody i wilgoci do wnętrza obiektu budowlanego. Istnieje kilka rodzajów izolacji krystalizujących, a ich znajomość ułatwia zaprojektowanie i wykonanie szczelnej budowli. czytaj dalej »

 


Co warto wiedzieć o polimocznikach?

Doskonałe rozwiązanie do izolacji dachów płaskich »

Technologia polimoczników oparta jest na zastosowaniu dwuskładnikowych powłok nakładanych metodą natrysku... czytaj dalej » Hydroizolacja dachów odbywa się przy pomocy wałków lub natryskowo - najlepszą w danym przypadku metodę dobiera się... czytaj dalej »

Ochroń wnętrze domu przed silnym słońcem » »


Markizy, żaluzje, pergole, rolety - które rozwiązanie sprawdzi się w Twoim przypadku? ZOBACZ »


Fakty i mity na temat szarego styropianu »

Jak zabezpieczyć rury przed stratami ciepła?

Od kilku lat rośnie popyt na styropiany szare. W Niemczech i Szwajcarii większość spr... czytaj dalej » Czym powinieneś kierować się przy wyborze odpowiedniej izolacji rur? czytaj dalej »

Akustyczne płyty ścienne i sufitowe »

Energooszczędne płyty warstwowe z izolacją z wełny mineralnej o unikalnych właściwościach przeciwpożarowych i strukturalnych...  czytaj dalej »


Jak zabepieczyć ocieplenie przed rwącym wiatrem?

Wykańczasz dom i potrzebne Ci wysokiej jakości materiały?

Siły działające na wybrany system ociepleń przenoszone są zarówno przez zaprawę klejową, jak i łączniki fasadowe. Dzięki...
czytaj dalej »

Dopasuj rozwiązanie do Twoich potrzeb i rodzaju wykonywach prac... czytaj dalej »

Jak trwale zabezpieczyć budynki przed wodą?

Skutecznie zabezpiecz budowane konstrukcje przed pożarem »

Rozwijamy kreatywne rozwiązania dla osiągniecia pożądanego sukcesu nawet w przypadku specjalnych projektów czytaj dalej » Masywne elementy budowlane w starych obiektach często nie spełniają wymagań przeciwpożarowych określonych w obowiązujących przepisach. czytaj dalej »

Jak naprawić przeciekający dach lub balkon?


Nowoczesne technologie umożliwiają łatwą i szybką aplikację produktu, co pozwala zmniejszyć koszty i skrócić czas wykonania prac. ZOBACZ »



Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
Triflex Polska Triflex Polska
Triflex zyskał na rynku europejskim pozycję lidera w zakresie opracowywania, kompleksowego doradztwa oraz zastosowania uszczelnień i powłok...
7/8/2019

Aktualny numer:

Izolacje 7/8/2019
W miesięczniku m.in.:
  • - Wtórne hydroizolacje poziome
  • - Mocowanie elewacji wentylowanych
Zobacz szczegóły
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.