Pobierz pełny numer IZOLACJI

Pełny numer IZOLACJI 6/2019 [PDF]

możesz pobrać BEZPŁATNIE - po prostu ZAREJESTRUJ konto w portalu

Odporność izolacji formowanej in situ z włókna celulozowego w postaci luźnej na grzyby powodujące pleśnienie

Mould fungi resistance of loose fiber insulation formed in situ
Testowane włókna celulozowe umieszczone w płytkach Petriego o średnicy 90 mm. Powierzchnia została wyrównana na gładko stemplem.
Testowane włókna celulozowe umieszczone w płytkach Petriego o średnicy 90 mm. Powierzchnia została wyrównana na gładko stemplem.
arch. autorów

Materiały izolacyjne z włókien celulozowych, jako pochodna w większości łatwo podatnych na atak pleśni materiałów lignocelulozowych, mogą być podłożem odpowiednim do wzrostu grzybów strzępkowych powodujących pleśnienie. Istotne jest więc rozpoznanie ich odporności w tym zakresie.

Grzyby strzępkowe to organizmy występujące bardzo powszechnie, o zasięgu światowym. Rozwijają się przede wszystkim na materiałach organicznych. Często występują także na budowlanych materiałach nieorganicznych, mineralnych, szkle, metalach.

Wykorzystują do wzrostu śladowe ilości substancji organicznych znajdujących się na ich powierzchni. W krótkim czasie powodują głównie zmiany estetyczne, w dłuższym potrafią naruszać struktury, a w materiałach organicznych powodować rozkład substancji.

Wzrost tych grzybów związany jest m.in. z wydzielaniem mikotoksyn, a także zarodników. Powoduje to istotne zagrożenia zdrowotne związane z działaniami o charakterze infekcyjnym i/lub alergicznym.

Badania mikologiczne wykonano metodą określoną w normie PN-EN 15101-1:2013-12 [1], przeznaczonej do badań wyrobów z celulozy w postaci luźnej, formowanych in situ do izolacji cieplnej w budownictwie. Norma ta służy do badania materiałów budowlanych, a wyniki badania można wykorzystać do uzyskania certyfikatu zgodności wyrobu z wymaganiami UE - znak CE.

Celem pracy było ustalenie odporności na pleśnienie tego materiału z jednoczesną oceną porównywalności wyników badań dwóch niezależnych, akredytowanych w PCA laboratoriach badawczych Instytutu Techniki Budowlanej i Instytutu Technologii Drewna.

Przeczytaj: Płyty włókno-cementowe jako okładziny wewnętrzne

W wyniku badań w obu laboratoriach stwierdzono, że badane włókno celulozowe barwy jasno-szarej, w postaci luźnej do formowania in situ można zaliczyć według zastosowanej normy do Klasy BA - 0 - brak wzrostu pleśni na powierzchni próbek ocenianych w powiększeniu 50×. Uzyskano zgodność ocen potwierdzających biegłość w realizacji badań.

Cel i zakres pracy

ABSTRAKT

W artykule omówiono wyniki badania mykologicznego wyrobów z celulozy w postaci luźnej, formowanych in situ do izolacji cieplnej w budownictwie, wykonane znormalizowaną metodą europejską PN-EN 15101-1:2013-12. Przedstawiono wyniki i przykłady stanu zaatakowania próbek przez grzyby. Wykazano, że badane włókno celulozowe, w postaci luźnej do formowania in situw warunkach zgodnych z warunkami badania może pod względem odporności na pleśnienie stanowić dobry, naturalny i odnawialny materiał izolacyjny.

Mould fungi resistance of loose fiber insulation formed in situ

The article discusses the results of microbiological testing of loose fiber products (cellulose) formed in situ for thermal insulation in construction, carried out according to standardized European method of PN-EN 15101-1:2013-12. The results and examples of advancement of fungal attack on specimens are presented. It has been demonstrated that the examined loose fiber for in-situ formation, provided that the actual conditions are consistent with the test conditions, may be a good, natural and renewable insulating material in terms of mould resistance.

Izolacje termiczne i akustyczne z zastosowaniem włókien celulozowych pochodzących z makulatury gazetowej stosowano już od początków XX w., z sukcesywnie rozwijającą się produkcją, która w Polsce nabrała większego znaczenia w latach 90. [2–4].

Korzystne relacje higrotermiczne wełny celulozowej, jak np. wilgotność równoważna 5% i 11% przy wilgotności powietrza odpowiednio 50% i 80% czy dosyć łatwe wyrównywanie wilgotności w materiale, a także możliwość wdmuchiwania włókien drzewnych czy celulozowych w trudno dostępne przestrzenie sprawia, że izolacje te coraz powszechniej stosuje się obok tak znanych materiałów izolacyjnych, jak styropian czy wełna mineralna.

Na wzrost stosowania materiałów naturalnych mają wpływ także rosnące preferencje wykorzystywania surowców odnawialnych, bliskich człowiekowi [5–8].

Rozpulchnione w toku produkcji i zabezpieczone środkami solnymi (ochrona przed czynnikami biologicznym, ogniem) warstwy włókien celulozowych mają wysoką izolacyjność cieplną oraz wartość współczynnika przewodzenia ciepła rzędu l = 0,04 W/(m·K), zbliżoną do styropianu czy wełny mineralnej [9-13].

Jednym z czynników biologicznych mogących pogarszać komfort stosowania włókien celulozowych w charakterze izolacji jest pleśnienie, które mogą powodować powszechnie występujące grzyby strzępkowe, określane też jako grzyby pleśniowe.

Bardzo małe potrzeby troficzne tych grzybów sprawiają, że nadzwyczaj łatwo rosną one na powierzchniach różnych materiałów organicznych, ale także nieorganicznych, gdzie nawet śladowe ilości substancji odżywczych umożliwiają ich rozwój. Grzyby te rosną w dość dużym zakresie wilgotności od ok. 60% do ponad 100% wilgotności i w temp. od ok. –5°C do +30°C, przy czym wilgotności i temperatury kardynalne poszczególnych gatunków mogą te granice znacznie przekraczać.

Drewno i inne materiały lignocelulozowe w wyniku rozwoju grzybów strzępkowych ulegają przede wszystkim deprecjacji głównie o charakterze zmian estetycznych, przebarwień i nalotów na powierzchni, stęchłego zapachu – pleśni. Długotrwałe ich oddziaływanie może skutkować tzw. szarym rozkładem drewna, pogarszającym właściwości fizyczne i mechaniczne materiałów.

Z występowaniem tych grzybów związane są także istotne zagrożenia zdrowotne o charakterze infekcyjnym i/lub alergicznym (stany zapalne różnych organów, grzybice skóry, układu oddechowego, nieżyty powodowane przez elementy budowy i rozwoju grzybów, m.in. zarodniki, wytwarzane mikotoksyny) [14–16].

Izolacyjne materiały lignocelulozowe mogą potencjalnie być podłożem odpowiednim do wzrostu grzybów strzępkowych. Stąd poznanie odporności na pleśnienie, działanie grzybów strzępkowych, włókien celulozowych przeznaczonych na izolacje uznano za szczególnie istotne dla charakterystyki właściwości użytkowych tych materiałów, stosowanych nie tylko w budownictwie, ale i innych obszarach gospodarki.

Badania nad odpornością wełny celulozowej na grzyby Instytut Techniki Budowlanej podjął już w 1996 r. Zastosowano procedury opracowane w Zakładzie Drewna i Korozji Biologicznej dla grzybów pleśniowych i grzybów domowych [17, 18].

 

Ocena odporności materiałów na działanie grzybów pleśniowych polegała, tak jak i obecnie, na wizualnym (w tym wspomaganym mikroskopowo) oszacowaniu występowania grzybów na powierzchni badanego materiału i udziału części powierzchni pokrytej przez grzyb.

W latach 1998–2003 badania wykonane na podstawie tych procedur były podstawą oceny odporności na działanie grzybów kilku termoizolacji z włókien celulozowych, a wyniki i ocenę zawarto w Aprobatach Technicznych tych materiałów [19].

W 2003 r., a następnie 2009 r. EOTA (­European Organisation for Technical Assessment – Europejska Organizacja do spraw Oceny Technicznej) zaproponowała ujednoliconą procedurę badawczą i wymagania odnośnie testowania odporności na działanie grzybów luźnych termoizolacji formowanych in situ [20, 21].

Badania biologiczne były wykonywane według aneksu F w CUAP-u (Common Understanding of Assessment Procedures), ocena wzrostu grzybów według normy PN-EN ISO 846: 2002 [22], a ich zastosowanie w ITB było podstawą certyfikacji odnośnych wyrobów produkowanych w Polsce. W USA podstawą oceny omawianych materiałów była odpowiednia norma ASTM, w której w punkcie 11 w zbliżony sposób określono metodę badania odporności na pleśnie [23].

Na znaczenie omawianych badań wskazuje pojawienie się w 2014 r. europejskiej normy badawczej specyfikującej wymagania, jakie musi spełniać materiał termoizolacyjny z włókien celulozowych [1], której część 1 objęta jest harmonizacją.

Zgodnie z wymaganiami tej normy (ZA.1) należy m.in. określić w sposób przedstawiony w załączniku F tej normy klasę odporności materiału termoizolacyjnego z włókien celulozowych na grzyby pleśniowe. Metoda badania jest bardzo zbliżona do metody normy ASTM [23].

W stosunku do poprzednio stosowanej w Europie metody badawczej wprowadzono opryskiwanie materiału zawiesiną grzybów przed inkubacją próbek, a nie - jak poprzednio - inkubowanie próbek bez naniesienia inokulum. Zakażanie próbek przed inkubacją powoduje znacznie większe narażenie materiału na rozwój grzybów w warunkach sprzyjających ich rozwojowi. Modyfikacja metody zaostrzyła więc wymagania odnośnie odporności na pleśnienie materiałów termoizolacyjnych z włókien celulozowych.

W związku z objęciem tej metody akredytacją podjęto badania, których celem było ustalenie odporności na pleśnienie modelowego wyrobu z celulozy w postaci luźnej (LFCI - Loose-Fill Cellulose Insulation) formowanego in situ z jednoczesną oceną porównywalności wyników badań dwóch niezależnych, akredytowanych w PCA laboratoriach badawczych Instytutu Techniki Budowlanej i Instytutu Technologii Drewna, w ramach międzylaboratoryjnej kontroli jakości badań.

Modelowy materiał do badań został wybrany i przygotowany przez Laboratorium ITB w postaci próbki podzielonej do badań dla obu laboratoriów. Badania były wykonywane według procedur opisanych w normie, przy czym każde z laboratoriów stosowało swoje własne szczepy grzybów testowych i przygotowane we własnym zakresie próbki kontrolne z bibuły filtracyjnej i porównawcze z bielu drewna sosny.

DOŁĄCZ DO NEWSLETTERA – kliknij tutaj »
Artykuł pochodzi z: miesięcznika IZOLACJE 6/2016

Komentarze

(0)

Wybrane dla Ciebie


Przepis na idealnie gładkie i naturalnie białe ściany »


Szybko znajduj ukryte usterki i skracaj czas diagnostyki... ZOBACZ »


Membrany dachowe - poznaj nowoczesne rozwiązania »

Jak mocować materiały izolacyjne?

Jaki materiał zastosować na dachu płaskim, zielonym, odwróconym, a jak na dachu pokrytym wcześniej papą termozgrzewalną?
czytaj dalej »

W pierwszym etapie montażu termoizolacji do ocieplanej przegrody... czytaj dalej »

Jak przygotować się do termomodernizacji domu?


Styropian jest praktycznie niezniszczalnym produktem, nie przepuszcza wody, a jeśli chodzi o zachowanie w obecności ognia, to... ZOBACZ »


Czego użyć do izolacji dachu?

Potrzebny Ci wysokiej jakości tynk?

Rozwiązaniem, które zapewnia optymalne zaizolowanie są... czytaj dalej » Tego typu materiałów poszukują najbardziej wymagający użytkownicy, ceniący estetykę, funkcjonalność, bezpieczeństwo oraz... czytaj dalej »

Fakty i mity na temat szarego styropianu »

Od kilku lat rośnie popyt na styropiany szare. W Niemczech i Szwajcarii większość spr...  czytaj dalej »


Na czym polegają prace uszczelniające?

Wszystko o izolacji instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych »

Prace uszczelniające mają na celu odcięcie niebezpiecznych materiałów, substancji lub po prostu... czytaj dalej » Produkty przeznaczone do instalacji klimatyzacyjnych i wentylacyjnych, jak i... czytaj dalej »

Chemia budowlana - porady ekspertów »


Masz wątpliwości i pytania jak rozwiązać Twój problem techniczny? Dobierz stosowną technologię do Twoich potrzeb... ZOBACZ »


Jak zapewnić dobrą wibroakustykę budynku?

Wybierz najlepszy materiał do ociepleń »

Zapewnienie dobrej wibroakustyki dla budynku to coraz częściej wyzwanie dla świadomych i wymagających klientów. czytaj dalej » Czym różnią się materiały do izolacji poszczególnych elementów budynku? czytaj dalej »

Malowanie kafli krok po kroku »


Malowanie kafli to wciąż mało popularny sposób zmiany wystroju wnętrza... ZOBACZ »


Co warto wiedzieć o systemach natryskowych?

Jak zabezpieczyć budynek przed wilgocią?

Budynek ocieplony pianką jest szczelny akustycznie a przede wszystkim...
czytaj dalej »

Wilgoć pojawiająca się w budynku i związana z nią pleśń szkodzą naszemu zdrowiu, powodują wyższe rachunki za ogrzewanie i niszczą mury. czytaj dalej »

Planujesz wymianę dachu? Sprawdź »


Dzięki lekkości dachówek nie ma potrzeby wzmacniania Twojej starej struktury dachowej. W niektórych przypadkach jest nawet... ZOBACZ »


Żaluzje zewnętrzne - dlaczego warto je zamontować?

Szukasz pomysłu na wykończenie elewacji? Sprawdź

To doskonała inwestycja, która nie tylko podnosi wartość budynku mieszkalnego...
czytaj dalej »

Tynki cienkowarstwowe tworzą ochronno-dekoracyjną zewnętrzną warstwę o wysokiej odporności na... czytaj dalej »

Ekspert Budowlany - zlecenia

mgr  Aleksandra Kropacz
mgr   Aleksandra Kropacz
Autorka jest absolwentką Wydziału Biologii Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Pracuje w Instytucie Technologii Drewna w Poznaniu na stanowisku asystenta. Zawodowo interesuje się badaniem od... więcej »
dr hab. inż. Andrzej Fojutowski
dr hab. inż. Andrzej Fojutowski
Autor ukończył Wydział Technologii Drewna Wyższej Szkoły Rolniczej w Poznaniu. Pracuje w Instytucie Technologii Drewna w Poznaniu na stanowisku profesora nadzwyczajnego. Zawodowo interesuje się ochr... więcej »
mgr inż. Anna Wiejak
mgr inż. Anna Wiejak
Autorka ukończyła Wydział Chemii Politechniki Warszawskiej. Pracuje w Instytucie Techniki Budowlanej w Warszawie jako starszy specjalista inżynieryjno-techniczny. Zawodowo interesuje się korozją bio... więcej »
Dodaj komentarz
Nie jesteś zalogowany - zaloguj się lub załóż konto. Dzięki temu uzysksz możliwość obserwowania swoich komentarzy oraz dostęp do treści i możliwości dostępnych tylko dla zarejestrowanych użytkowników portalu Izolacje.com.pl... dowiedz się więcej »
6/2020

Aktualny numer:

Izolacje 6/2020
W miesięczniku m.in.:
  • - Tynki renowacyjne
  • - Potencjał i funkcje dachów zielonych w miastach
Zobacz szczegóły
Flowcrete Polska Sp. z o.o. Flowcrete Polska Sp. z o.o.
Flowcrete Polska Sp. z o.o. Jesteśmy producentem i dystrybutorem materiałów do wykonywania bezspoinowch posadzek żywicznych -...
Dlaczego warto zadbać o balkon i taras?

Dlaczego warto zadbać o balkon i taras?

Trudno wyobrazić sobie nowoczesny dom bez jego wizytówki, czyli balkonu lub tarasu. Elementy te stanowią dodatkową powierzchnię, która pozwala na chwilę oddechu na...
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl

.